Tiberius

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


immaturae puellae, quia more tradito nefas esset uirgines strangulari, uitiatae prius a carnifice, dein strangulatae. mori uolentibus uis adhibita uiuendi. nam mortem adeo leue supplicium putabat, ut cum audisset unum e reis, Carnulum nomine, anticipasse eam, exclamauerit: 'Carnulus me euasit.' et in recognoscendis custodiis precanti cuidam poenae maturitatem respondit: 'nondum tecum in gratiam redii.' annalibus suis uir consularis inseruit,

immaturus puella quia mos trado nefas sum uirgo strangularis vitio prior ab carnifex deinde strangulo morior uolo uolo adhibeo vivo nam mors adeo leuis supplicium puto ut cum audio unus e redeo carnulis nomen anticipo is exclamo carnulus ego euado et in recognosco custodia precor quidam poena maturitas respondeo nondum tu in gratia redeo annal suus uir consularis inservio


matronas prostratae pudicitiae, quibus accusator publicus deesset, ut propinqui more maiorum de communi sententia coercerent auctor fuit. eq(uiti) R(omano) iuris iurandi gratiam fecit, uxorem in stupro generi compertam dimitteret, quam se numquam repudiaturum ante iurauerat.

matrona prosterno pudicitia qui accusator publicus desum ut propinquus mos magnus de communis sententia coerceo auctor sum eq vitium romanus omano ius iuro gratia facio uxor in stuprum gener comperio dimitto quam sui numquam repudio ante juro


Ex hac stirpe Tiberius Caesar genus trahit, et quidem utrumque: paternum a Tiberio Nerone, maternum ab Appio Pulchro, qui ambo Appi Caeci filii fuerunt. insertus est et Liuiorum familiae adoptato in eam materno auo. quae familia, quanquam plebeia, tamen et ipsa admodum floruit octo consulatibus, censuris duabus, triumphis tribus, dictatura etiam ac magisterio equitum honorata; clara et insignibus uiris ac maxime Salinatore Drusisque.

ex hic stirps tiberis caesar genus traho et quidem uterque paternus ab tiberius nero maternus ab appius pulcher qui ambo appius caecus filius sum insero sum et livius familia adopto in is maternus auus qui familia quamquam plebeius tamen et ipse admodum floreo octo consulatus censeo duo triumphus tres dicto etiam atque magisterius eques honoro clarus et insignis uir atque magnus salinator drusus


Tiberium quidam Fundis natum existimauerunt secuti leuem coniecturam, quod materna eius auia Fundana fuerit et quod mox simulacrum Felicitatis ex s. c. publicatum ibi sit. sed ut plures certioresque tradunt, natus est Romae in Palatio XVI. Kal. Dec. M. Aemilio Lepido iterum L. Munatio Planco conss. per bellum Philippense. sic enim in fastos actaque in publica relatum est. nec tamen desunt, qui partim antecedente anno, Hirti ac Pansae, partim insequenti, Seruili Isaurici L.que Antoni consulatu, genitum eum scribant.

tiberis quidam fundi natus existimo sequor leuis conicio qui maternus is auius fundanus sum et qui mox simulacrum felicitas ex senatus que publico ibi sum sed ut multus certus trado nascor sum roma in palatium xvi kal dec m aemilius lepidus iterum l munatius plancus conss per bellum philippensis sic enim in fasti ago in publicus refero sum neque tamen desum qui pars antecedo annus hirtius atque pansa pars insequor seruilis isauricus l que antonius consulatus gigno is scribo


Bis omnino toto secessus tempore Romam redire conatus, semel triremi usque ad proximos naumachiae hortos subuectus est disposita statione per ripas Tiberis, quae obuiam prodeuntis submoueret, iterum Appia usque ad septimum lapidem; sed prospectis modo nec aditis urbis moenibus rediit, primo incertum qua de causa, postea ostento territus.

bis omnino totus secedo tempus roma redeo conor semel triremis usque ad propior naumachia hortus subveho sum dispono statio per ripa tiberis qui obuiam proeo submoveo iterum appius usque ad septimus lapis sed prospicio modo neque adeo urbs moenia redeo primus incertus qui de causa postea ostendo terreo


feminarum quoque, et quidem illustrium, capitibus quanto opere solitus sit inludere, euidentissime apparuit Malloniae cuiusdam exitu, quam perductam nec quicquam amplius pati constantissime recusantem delatoribus obiecit ac ne ream quidem interpellare desiit, 'ecquid paeniteret'; donec ea relicto iudicio domum se abripuit ferroque transegit, obscaenitate oris hirsuto atque olido seni clare exprobrata. unde mora in Atellanico exhodio proximis ludis adsensu maximo excepta percrebruit, 'hircum uetulum capreis naturam ligurire.'

femina quoque et quidem illustris caput quantus opus soleo sum illudo evidens appareo malloniae quidam exeo quam perduco neque quisquam amplus patior consto recuso delator obiacio atque ne reor quidem interpellaris desino ecquis paeniteo donec is relinquo iudicium domus sui abripio ferrum transigo obscaenitas ora hirsutus atque olidus senex claris exprobro unde mora in atellanicus exhodio propior ludus assensus maximus excipio percrebresco hircum uetulis caprea natura ligurio


sed Agrippinam et abegisse post diuortium doluit et semel omnino ex occursu uisam adeo contentis et umentibus oculis prosecutus est, ut custoditum sit ne umquam in conspectum ei posthac ueniret. cum Iulia primo concor diter et amore mutuo uixit, mox dissedit et aliquanto grauius, ut etiam perpetuo secubaret, intercepto communis fili pignore, qui Aquileiae natus infans extinctus est. Drusum fratrem in Germania amisit, cuius corpus pedibus toto itinere praegrediens Romam usque peruexit.

sed agrippina et abigo post divortium doleo et semel omnino ex occurro video adeo contendo et umeo oculus prosequor sum ut custodio sum ne umquam in conspectus is posthac venio cum julius primus concor diter et amor mutuus uiuo mox dissedeo et aliquantus grauis ut etiam perpetuus secubo intercipio communis filis pignus qui aquileia nascor infer exstinctus sum drusus frater in germania amitto qui corpus pes totus iter praegredior roma usque perveho


Auxit intenditque saeuitiam exacerbatus indicio de morte filii sui Drusi. quem cum morbo et intemperantia perisse existimaret, ut tandem ueneno interemptum fraude Liuillae uxoris atque Seiani cognouit, neque tormentis neque supplicio cuiusquam pepercit, soli huic cognitioni adeo per totos dies deditus et intentus, ut Rhodiensem hospitem, quem familiaribus litteris Romam euocarat, aduenisse sibi nuntiatum torqueri sine mora iusserit, quasi aliquis ex necessariis quaestioni adesset, deinde errore detecto et occidi, ne uulgaret iniuriam.

augeo intendo saeuitia exacerbo indicium de mors filius suus drusus qui cum morbus et intemperantia pereo existimo ut tandem uenenum interimo fraus livilla uxor atque sejanus cognosco neque tormentum neque supplicium quisquam parco solus hic cognitio adeo per totus dies dedo et intendo ut rhodiensis hospes qui familiaris littera roma euoco advenio sui nuntio torqueo sine mora iubeo quasi aliquis ex necessarius quaestio adsum deinde error detego et occido ne vulgo iniuria


Virili toga sumpta adulescentiam omnem spatiumque insequentis aetatis usque ad principatus initia per haec fere transegit. munus gladiatorium in memoriam patris et alterum in aui Drusi dedit, diuersis temporibus ac locis, primum in foro, secundum in amphitheatro, rudiaris quoque quibusdam reuocatis auctoramento centenum milium; dedit et ludos, sed absens: cuncta magnifice, inpensa matris ac uitrici.

virilis toga sumo adulescentia omnis spatium insequor aetas usque ad principatus initium per hic fere transigo munus gladiatorius in memoria pater et alter in auis drusus do diuorto tempus atque locus primus in forum secundus in amphitheatrum rudiaris quoque quidam reuoco auctoramentum centeni mille do et ludus sed absum cunctus magnificus impensa mater atque uitrix


Cum ex Germanico tres nepotes, Neronem et Drusum et Gaium, ex Druso unum Tiberium haberet, destitutus morte liberorum maximos natu de Germanici filiis, Neronem et Drusum, patribus conscriptis commendauit diemque utriusque tirocinii congiario plebei dato celebrauit. sed ut comperit ineunte anno pro eorum quoque salute publice uota suscepta, egit cum senatu, non debere talia praemia tribui nisi expertis et aetate prouectis.

cos ex germanicus tres nepos nero et drusus et gaius ex drusus unus tiberis habeo destituo mors liberi magnus natus de germanicus filius nero et drusus pater conscribo commendo dies uterque tirocinium congiarius plebes do celebro sed ut comperio ineo annus pro is quoque salus publicus uotum suscipio ago cum senatus non debeo talis praemium tribuo nisi experior et aetas proveho


Multa multorum Claudiorum egregia merita, multa etiam sequius admissa in rem p. extant. sed ut praecipua commemorem, Appius Caecus societatem cum rege Pyrro ut parum salubrem iniri dissuasit. Claudius Caudex primus freto classe traiecto Poenos Sicilia expulit. †Tibus Nero aduenientem ex Hispania cum ingentibus copiis Hasdrubalem, prius quam Hannibali fratri coniungeretur, oppressit.

multus multus claudius egregius mereo multus etiam sequius admitto in res p extant sed ut praecipuus commemoro appius caecus societas cum rex pyrro ut parum salubris ineo dissuadeo claudus caudex primus fretus classis traicio poeni sicilia expello tibus nero advenio ex hispania cum ingens copia hasdrubal prior quam hannibal frater conjungo opprimo


militi post duplicata ex Augusti testamento legata nihil umquam largitus est, praeterquam singula milia denariorum praetorianis, quod Seiano se non accommodassent, et quaedam munera Syriacis legionibus, quod solae nullam Seiani imaginem inter signa coluissent. atque etiam missiones ueteranorum rarissimas fecit, ex senio mortem, ex morte compendium captans. ne prouincias quidem liberalitate ulla subleuauit, excepta Asia, disiectis terrae motu ciuitatibus.

miles post duplico ex augustus testamentum lego nihil umquam largior sum praeterquam singulus mille denarius praetorianus qui sejanus sui non accommodo et quidam munus syriacus legio qui solus nullus sejanus imago inter signum colo atque etiam missio veteranus rarus facio ex senium mors ex mors compendium capto ne prouincia quidem liberalitas ullus sublevo excipio asia disjacio terra motus ciuitas


praetura deinde functus, cum exitu anni discordia inter triumuiros orta esset, retentis ultra iustum tempus insignibus L. Antonium consulem triumuiri fratrem ad Perusiam secutus, deditione a ceteris facta, solus permansit in partibus ac primo Praeneste, inde Neapolim euasit seruisque ad pilleum frustra uocatis in Siciliam profugit.

praetura deinde fungor cum exeo annus discordia inter triumuiros orior sum retineo ultra iustus tempus insignis l antonius consul triumuiri frater ad perusia sequor deditio ab ceterus facio solus permaneo in pars atque primus praeneste inde neapolis euado servio ad pilleum frustra voco in sicilia profugio


Cotidiana oscula edicto prohibuit, item strenarum commercium ne ultra Kal. Ian. exerceretur. consuerat quadriplam strenam, et de manu, reddere; sed offensus interpellari se toto mense ab iis qui potestatem sui die festo non habuissent, ultra non tulit.

cottidianus osculum edictum prohibeo item strenaris commercium ne ultra kal ian exerceo consuo quadriplam strena et de manus reddo sed offendo interpellaris sui totus mensis ab is qui potestas suus dies festus non habeo ultra non fero


Agrippinam, Marco Agrippa genitam, neptem Caecili Attici equitis R., ad quem sunt Ciceronis epistulae, duxit uxorem; sublatoque ex ea filio Druso, quanquam bene conuenientem rursusque grauidam dimittere ac Iuliam Augusti filiam confestim coactus est ducere non sine magno angore animi, cum et Agrippinae consuetudine teneretur et Iuliae mores improbaret, ut quam sensisset sui quoque sub priore marito appetentem, quod sane etiam uulgo existimabatur.

agrippina marcus agrippa gigno neptis caecilis atticus equio romanus ad qui sum cicero epistula duco uxor suffero ex is filius drusus quamquam bene conuenio rursus gravida dimitto atque julius augustus filia confestim cogo sum duco non sine magnus angor animus cum et agrippina consuetudo teneo et julius mos improbo ut quam sentio suus quoque sub prior marito appeto qui sanus etiam uulgus existimo


maxime tamen curauit notitiam historiae fabularis usque ad ineptias atque derisum; nam et grammaticos, quod genus hominum praecipue, ut diximus, appetebat, eius modi fere quaestionibus experiebatur: 'quae mater Hecubae, quod Achilli nomen inter uirgines fuisset, quid Sirenes cantare sint solitae.' et quo primum die post excessum Augusti curiam intrauit, quasi pietati simul ac religioni satis facturus Minonis exemplo ture quidem ac uino uerum sine tibicine supplicauit, ut ille olim in morte filii.

magnus tamen curo notitia historia fabularis usque ad ineptia atque derideo nam et grammaticus qui genus homo praecipuus ut dico appeto is modus fere quaestio experior qui mater hecuba qui achilles nomen inter uirgo sum quis sirenes canto sum soleo et quo primus dies post excedo augustus curia intro quasi pietas simul atque religio satis facio minonis exemplum tus quidem atque uinum uerus sine tibicine supplico ut ille olim in mors filius


Odium aduersus necessitudines in Druso primum fratre detexit, prodita eius epistula, qua secum de cogendo ad restituendam libertatem Augusto agebat, deinde et in reliquis. Iuliae uxori tantum afuit ut relegatae, quod minimum est, offici aut humanitatis aliquid impertiret, ut ex constitutione patris uno oppido clausam domo quoque egredi et commercio hominum frui uetuerit; sed et peculio concesso a patre praebitisque annuis fraudauit, per speciem publici iuris, quod nihil de his Augustus testamento cauisset.

odium aduersus necessitudo in drusus primus frater detego prodeo is epistula qui sui de cogo ad restituo libertas augustus ago deinde et in reliquus julius uxor tantus asum ut relego qui paruus sum officio aut humanitas aliquis impertio ut ex constitutio pater unus oppidum claudo domus quoque egredior et commercium homo fruor uetuerit sed et peculio concedo ab pater praebeo annuus fraudo per species publicus ius qui nihil de hic augustus testamentum caueo


Praegnans eo Liuia cum an marem editura esset, uariis captaret ominibus, ouum incubanti gallinae subductum nunc sua nunc ministrarum manu per uices usque fouit, quoad pullus insigniter cristatus exclusus est. ac de infante Scribonius mathematicus praeclara spopondit, etiam regnaturum quandoque, sed sine regio insigni, ignota scilicet tunc adhuc Caesarum potestate.

praegno is livius cum an maris edo sum uarius capto omen ovum incubo gallina subduco nunc suus nunc ministraris manus per uicis usque foveo quoad pullus insignis cristatus excludo sum atque de infer scribonius mathematicus praeclarus spopondit etiam regno quandoque sed sine regius insignio ignotus scilicet tunc adhuc caesaris potestas


Pecuniae parcus ac tenax comites peregrinationum expeditionumque numquam salario, cibariis tantum sustentauit, una modo liberalitate ex indulgentia uitrici prosecutus, cum tribus classibus factis pro dignitate cuiusque, primae sescenta sestertia, secundae quadringenta distribuit, ducenta tertiae, quam non amicorum sed Graecorum appellabat.

pecunia parcus atque tenax comes peregrinatio expeditio numquam salarius cibarius tantus sustento unus modo liberalitas ex indulgeo uitrix prosequor cum tres classis facio pro dignitas quisque primus sescenti sestertium secundus quadringenti distribuo ducenti tertius quam non amicus sed graecum appello


externas caerimonias, Aegyptios Iudaicosque ritus compescuit, coactis qui superstitione ea tenebantur religiosas uestes cum instrumento omni comburere. Iudaeorum iuuentutem per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli distribuit, reliquos gentis eiusdem uel similia sectantes urbe summouit, sub poena perpetuae seruitutis nisi obtemperassent. expulit et mathematicos, sed deprecantibus ac se artem desituros promittentibus ueniam dedit.

externus caerimonia aegyptius judaicus ritus compesco cogo qui superstitio is teneo religiosus uestis cum instrumentum omnis comburo judaeus iuuentus per species sacramentum in prouincia gravis caelum distribuo reliquus gens idem uel similis sector urbs summoueo sub poena perpetuus seruitus nisi obtempero expello et mathematicus sed deprecor atque sui ars desino promitto uenia do


Quin etiam speciem libertatis quandam induxit conseruatis senatui ac magistratibus et maiestate pristina et potestate. neque tam paruum quicquam neque tam magnum publici priuatique negotii fuit, de quo non ad patres conscriptos referretur: de uectigalibus ac monopoliis, de extruendis reficiendisue operibus, etiam de legendo uel exauctorando milite ac legionum et auxiliorum discriptione, denique quibus imperium prorogari aut extraordinaria bella mandari, quid et qua forma regum litteris rescribi placeret. praefectum alae de ui et rapinis reum causam in senatu dicere coegit. numquam curiam nisi solus intrauit; lectica quondam intro latus aeger comites a se remouit.

quin etiam species libertas quidam induco conservo senatus atque magistratus et maiestas pristinus et potestas neque tam paruus quisquam neque tam magnus publicus privo negotium sum de quo non ad pater conscribo refero de uectigal atque monopolium de extruendis reficio opus etiam de lego uel exauctoro miles atque legio et auxilia discriptio denique qui imperium prorogaris aut extraordinarius bellum mandaris quis et qui forma rex littera rescribo placeo praeficio ala de uis et rapina reus causa in senatus dico cogo numquam curia nisi solus intro lectica quondam intro latus aeger comes ab sui remoueo


Infantiam pueritiamque habuit laboriosam et exercitatam, comes usque quaque parentum fugae; quos quidem apud Neapolim sub inruptionem hostis nauigium clam petentis uagitu suo paene bis prodidit, semel cum a nutricis ubere, iterum cum a sinu matris raptim auferretur ab iis, qui pro necessitate temporis mulierculas leuare onere temptabant.

infantia pueritia habeo laboriosus et exercito comes usque quisque parens fuga qui quidem apud neapolis sub inruptio hostis navigium clam peto vagitus suus paene bis prodo semel cum ab nutrix uber iterum cum ab sinus mater raptim aufero ab is qui pro necessitas tempus muliercula leuaris onus tento


sustentauit tamen aliquamdiu, quamuis Misenum usque deuectus nihil ex ordine cotidiano praetermitteret, ne conuiuia quidem aut ceteras uoluptates partim intemperantia partim dissimulatione. nam Chariclen medicum, quod commeatu afuturus e conuiuio egrediens manum sibi osculandi causa apprehendisset, existimans temptatas ab eo uenas, remanere ac recumbere hortatus est cenamque protraxit. nec abstinuit consuetudine quin tunc quoque instans in medio triclinio astante lictore singulos ualere dicentis appellaret.

sustento tamen aliquamdiu quamuis misenus usque deveho nihil ex ordo cottidianus praetermitto ne convivium quidem aut ceterus uoluptas pars intemperantia pars dissimulatio nam chariclen medicus qui commeatus asum e conuiuium egredior manus sui osculo causa apprehendo existimo tento ab is vena remaneo atque recumbo hortor sum cena protraho neque abstineo consuetudo quin tunc quoque insto in medium triclinium asto lictor singuli ualeo dico appello


Seianum res nouas molientem, quamuis iam et natalem eius publice celebrari et imagines aureas coli passim uideret, uix tandem et astu magis ac dolo quam principali auctoritate subuertit. nam primo, ut a se per speciem honoris dimitteret, collegam sibi assumpsit in quinto consulatu, quem longo interuallo absens ob id ipsum susceperat. deinde spe affinitatis ac tribuniciae potestatis deceptum inopinantem criminatus est pudenda miserandaque oratione, cum inter alia patres conscriptos precaretur, mitterent alterum e consulibus, qui se senem et solum in conspectum eorum cum aliquo militari praesidio perduceret.

sejanus res nouus molior quamuis iam et natal is publicus celebraris et imago aureus colo passim video uix tandem et astus magis atque dolus quam principal auctoritas subverto nam primus ut ab sui per species honor dimitto collega sui assumo in quintus consulatus qui longus interuallum absum ob is ipse suscipio deinde spes affinitas atque tribunicius potestas decipio inopinor crimino sum pudeo misero oratio cum inter alius pater conscribo preco mitto alter e consul qui sui senex et solus in conspectus is cum aliquis militaris praesidium perduco


sic quoque diffidens tumultumque metuens Drusum nepotem, quem uinculis adhuc Romae continebat, solui, si res posceret, ducemque constitui praeceperat. aptatis etiam nauibus ad quascumque legiones meditabatur fugam, speculabundus ex altissima rupe identidem signa, quae, ne nuntii morarentur, tolli procul, ut quidque factum foret, mandauerat. uerum et oppressa coniuratione Seiani nihilo securior aut constantior per nouem proximos menses non egressus est uilla, quae uocatur Ionis.

sic quoque diffido tumultus metuo drusus nepos qui uinculum adhuc roma contineo soluo si res posco dux constituo praecipio aptas etiam nauis ad quicumque legio meditor fuga speculabundus ex alo rupes identidem signum qui ne nuntius moror tollo procul ut quisque facio sum mando uerus et opprimo coniuratio sejanus nihilum securus aut consto per nouem propior mensis non egredior sum villa qui uoco ion


et ingresso primam expeditionem ac per Macedoniam ducente exercitum in Syriam, accidit ut apud Philippos sacratae olim uictricium legionum arae sponte subitis conlucerent ignibus; et mox, cum Illyricum petens iuxta Patauium adisset Geryonis oraculum, sorte tracta, qua monebatur ut de consultationibus in Aponi fontem talos aureos iaceret, euenit ut summum numerum iacti ab eo ostenderent; hodieque sub aqua uisuntur hi tali.

et ingredior primus expeditio atque per macedonia duco exercitus in syria accido ut apud philippi sacro olim uictricium legio ara sponte subeo colluceo ignis et mox cum illyricus peto iuxta patavium adeo geryones oraculis sors traho qui moneo ut de consultatio in aponus fons talus aureus iaceo euenio ut superus numerus jacio ab is ostendo hodie sub aqua viso hic talis


Existimant quidam praescisse haec eum peritia futurorum ac multo ante, quanta se quandoque acerbitas et infamia maneret, prospexisse; ideoque, ut imperium inierit, et patris patriae appellationem et ne in acta sua iuraretur obstinatissime recusasse, ne mox maiore dedecore impar tantis honoribus inueniretur.

existimo quidam praescio hic is peritia sum atque multus ante quantus sui quandoque acerbitas et infamia maneo prospicio ideo ut imperium ineo et pater patria appellatio et ne in ago suus juro obstinatus recuso ne mox magnus dedecor impar tantus honor inuenio


Scio uulgo persuasum quasi egresso post secretum sermonem Tiberio uox Augusti per cubicularios excepta sit: 'miserum populum R., qui sub tam lentis maxillis erit.' ne illud quidem ignoro aliquos tradidisse, Augustum palam nec dissimulanter morum eius diritatem adeo improbasse, ut nonnumquam remissiores hilarioresque sermones superueniente eo abrumperet; sed expugnatum precibus uxoris adoptionem non abnuisse, uel etiam ambitione tractum, ut tali successore desiderabilior ipse quandoque fieret.

scio uulgus persuadeo quasi egredior post secerno sermo tiberius uox augustus per cubicularius excipio sum miser populus romanus qui sub tam lentus maxilla sum ne ille quidem ignoro aliquis trado augustus palam neque dissimulanter mos is diritas adeo improbo ut nonnumquam remitto hilaris sermo supervenio is abrumpo sed expugno prex uxor adoptio non abnuo uel etiam ambitio traho ut talis successor desiderabilis ipse quandoque fio


Circa deos ac religiones neglegentior, quippe addictus mathematicae plenusque persuasionis cuncta fato agi, tonitrua tamen praeter modum expauescebat et turbatiore caelo numquam non coronam lauream capite gestauit, quod fulmine afflari negetur id genus frondis.

circe deus atque religio neglego quippe addico mathematicus plenus persuasio cunctus fatum ago tonitruum tamen praeter modus expavesco et turbo caelum numquam non corona laurea caput gesto qui fulmen afflaris nego is genus frons


cubicula plurifariam disposita tabellis ac sigillis lasciuissimarum picturarum et figurarum adornauit librisque Elephantidis instruxit, ne cui in opera edenda exemplar imperatae schemae deesset. in siluis quoque ac nemoribus passim Venerios locos commentus est prostantisque per antra et cauas rupes ex utriusque sexus pube Paniscorum et Nympharum habitu, quae palam iam et uulgo nomine insulae abutentes 'Caprineum' dictitabant.

cubiculum plurifariam dispono tabella atque sigillum lasciuissimaris picturaris et figuraris adorno libra elephantis instruo ne qui in opus edo exemplar impero schema desum in silua quoque atque nemus passim venereus locus comminiscor sum prostantisque per antrum et caveo rupes ex uterque sexus pubes paniscus et nympharis habitus qui palam iam et uulgus nomen insula abutor caprineum dictito


Procedente mox tempore etiam ad rapinas conuertit animum. satis constat, Cn. Lentulum Augurem, cui census maximus fuerit, metu et angore ad fastidium uitae ab eo actum et ut ne quo nisi ipso herede moreretur; condemnatam et generosissimam feminam Lepidam in gratiam Quirini consularis praediuitis et orbi, qui dimissam eam e matrimonio post uicensimum annum ueneni olim in se comparati arguebat;

procedo mox tempus etiam ad rapina conuerto animus satis consto cn lentulis auguro qui census magnus sum metus et angor ad fastidium uita ab is ago et ut ne quo nisi ipse heres morior condemno et generosus femina lepidus in gratia quirinus consularis praediuitis et orbus qui dimitto is e matrimonium post vicesimus annus venenum olim in sui comparo arguo


equi quoque et armorum solitas exercitationes omisit redegitque se deposito patrio habitu ad pallium et crepidas atque in tali statu biennio fere permansit, contemptior in dies et inuisior, adeo ut imagines eius et statuas Nemausenses subuerterint ac familiari quondam conuiuio mentione eius orta extiterit qui Gaio polliceretur, confestim se, si iuberet, Rhodum nauigaturum caputque exulis—sic enim appellabatur—relaturum.

equus quoque et armus soleo exercitatio omitto redigo sui depono patrius habitus ad pallium et crepida atque in talis status biennium fere permaneo contemno in dies et inuideo adeo ut imago is et statua nemausensis subverto atque familiaris quondam conuiuium mentio is orior extiterit qui gaius polliceo confestim sui si iubeo rhodos navigo caput exulis sic enim appello refero


Super ueteres amicos ac familiares uiginti sibi e numero principum ciuitatis depoposcerat uelut consiliarios in negotiis publicis. horum omnium uix duos anne tres incolumis praestitit, ceteros alium alia de causa perculit, inter quos cum plurimorum clade Aelium Seianum; quem ad summam potentiam non tam beniuolentia prouexerat, quam ut esset cuius ministerio ac fraudibus liberos Germanici circumueniret, nepotemque suum ex Druso filio naturalem ad successionem imperii confirmaret.

super ueteres amicus atque familiaris uiginti sui e numerus princeps ciuitas deposco uelut consiliarius in negotium publicus hic omnis uix duo annus tres incolumis praesto ceterus alius alius de causa percello inter qui cum multus clades aelius sejanus qui ad summa potentia non tam benevolens proveho quam ut sum qui ministerium atque fraus liber germanicus circumvenio nepos suus ex drusus filius natural ad successio imperium confirmo


quod nisi eum et mors praeuenisset et Thrasyllus consulto, ut aiunt, differre quaedam spe longioris uitae compulisset, plures aliquanto necaturus ac ne reliquis quidem nepotibus parsurus creditur, cum et Gaium suspectum haberet et Tiberium ut ex adulterio conceptum aspernaretur. nec abhorret a uero; namque identidem felicem Priamum uocabat, quod superstes omnium suorum extitisset.

qui nisi is et mors praevenio et thrasyllus consultum ut aio differo quidam spes longus uita compello multus aliquantus neco atque ne reliquus quidem nepos parsurus credo cum et gaius suspicio habeo et tiberis ut ex adulterium concipio aspernor neque abhorreo ab uerus namque identidem felix priamus uoco qui supersto omnis suus extitisset


Nihilo lenior in conuictores Graeculos, quibus uel maxime adquiescebat, Xenonem quendam exquisitius sermocinantem cum interrogasset, quaenam illa tam molesta dialectos esset, et ille respondisset Doridem, relegauit Cinariam, existimans exprobratum sibi ueterem secessum, quod Dorice Rhodii loquantur. item cum soleret ex lectione cotidiana quaestiones super cenam proponere comperissetque Seleucum grammaticum a ministris suis perquirere, quos quoque tempore tractaret auctores, atque ita praeparatum uenire, primum a contubernio remouit, deinde etiam ad mortem compulit.

nihilum lenio in conuictor graeculus qui uel magnus adquiesco xeno quidam exquaero sermocino cum interrogo quisnam ille tam molestus dialectos sum et ille respondeo doris relego cinariam existimo exprobro sui uetus secedo qui doricus rhodius loquor item cum soleo ex lectio cottidianus quaestio super cena propono comperio seleucus grammaticus ab minister suus perquiro qui quoque tempus tracto auctor atque ita praeparo uenio primus ab contubernium remoueo deinde etiam ad mors compello


Biennio continuo post adeptum imperium pedem porta non extulit; sequenti tempore praeterquam in propinqua oppida et, cum longissime, Antio tenus nusquam afuit, idque perraro et paucos dies; quamuis prouincias quoque et exercitus reuisurum se saepe pronuntiasset et prope quotannis profectionem praepararet, uehiculis comprehensis, commeatibus per municipia et colonias dispositis, ad extremum uota pro itu et reditu suo suscipi passus, ut uulgo iam per iocum 'Callippides' uocaretur, quem cursitare ac ne cubiti quidem mensuram progredi prouerbio Graeco notatum est.

biennium continuo post adeptum imperium pedis porto non effero sequor tempus praeterquam in propinquus oppidum et cum longus antius tenus nusquam asum is perrarus et paucus dies quamuis prouincia quoque et exercitus revideo sui saepe pronuntio et prope quot profectio praeparo uehiculis comprehendo commeatus per municipium et colonia dispono ad exter uotum pro eo et reditus suus suscipio patior ut uulgus iam per iocus callippides uoco qui cursitaris atque ne cubo quidem mensura progredior proverbium graecum notas sum


quare Parrasi quoque tabulam, in qua Meleagro Atalanta ore morigeratur, legatam sibi sub condicione, ut si argumento offenderetur decies pro ea sestertium acciperet, non modo praetulit, sed et in cubiculo dedicauit. fertur etiam in sacrificando quondam captus facie ministri acerram praeferentis nequisse abstinere, quin paene uixdum re diuina peracta ibidem statim seductum constupraret simulque fratrem eius tibicinem; atque utrique mox, quod mutuo flagitium exprobrarant, crura fregisse.

quare parrasi quoque tabula in qui meleagro atalanta os morigeror lego sui sub condicio ut si argumentum offendo decies pro is sestertius accipio non modo praefero sed et in cubiculum dedico fero etiam in sacrifico quondam capio facies minister acerra praefero nequeo abstineo quin paene uix res diuinum perago ibidem statim seduco constupro simul frater is tibicino atque uterque mox qui mutuus flagitium exprobro crus frango


Morte eius ita laetatus est populus, ut ad primum nuntium discurrentes pars: 'Tiberium in Tiberim!' clamitarent, pars Terram matrem deosque Manes orarent, ne mortuo sedem ullam nisi inter impios darent, alii uncum et Gemonias cadaueri minarentur, exacerbati super memoriam pristinae crudelitatis etiam recenti atrocitate.

mors is ita laeto sum populus ut ad primus nuntius discurro pars tiberis in tiberis clamito pars terra mater deus manes oro ne mortuus sedes ullus nisi inter impii do alius uncus et gemoniae cadaver mino exacerbo super memoria pristinus crudelitas etiam recens atrocitas


Corpore fuit amplo atque robusto, statura quae iustam excederet; latus ab umeris et pectore, ceteris quoque membris usque ad imos pedes aequalis et congruens; sinistra manu agiliore ac ualidiore, articulis ita firmis, ut recens et integrum malum digito terebraret, caput pueri uel etiam adulescentis talitro uulneraret.

corpus sum amplus atque robustus sto qui iustus excedo latus ab umerus et pectus ceterus quoque membrum usque ad imi pes aequalis et congruo sinistra manus agilis atque validus articulis ita firmus ut recens et integer malus digitus terebraret caput puer uel etiam adulescens talitrum vulnero


cum Pollentina plebs funus cuiusdam primipilaris non prius ex foro misisset quam extorta pecunia per uim heredibus ad gladiatorium munus, cohortem ab urbe et aliam a Cotti regno dissimulata itineris causa detectis repente armis concinentibusque signis per diuersas portas in oppidum immisit ac partem maiorem plebei ac decurionum in perpetua uincula coiecit. aboleuit et ius moremque asylorum, quae usquam erant. Cyzicenis in ciues R. uiolentius quaedam ausis publice libertatem ademit, quam Mithridatico bello meruerant.

cum pollentinus plebs funus quidam primipilaris non prior ex forum mitto quam extorqueo pecunia per uis heres ad gladiatorius munus cohors ab urbs et alius ab cottus regnum dissimulo iter causa detego repens arma concino signum per diuerto porta in oppidum immitto atque pars magnus plebes atque decurio in perpetuus uinculum cojacio aboleo et ius mos asylum qui usquam sum cyziceni in ciuis romanus uiolens quidam audeo publicus libertas adimo quam mithridaticus bellum mereo


Hostiles motus nulla postea expeditione suscepta per legatos compescuit, ne per eos quidem nisi cunctanter et necessario. reges infestos suspectosque comminationibus magis et querelis quam ui repressit; quosdam per blanditias atque promissa extractos ad se non remisit, ut Marobodum Germanum, Rhascuporim Thracem, Archelaum Cappadocem, cuius etiam regnum in formam prouinciae redegit.

hostilis moueo nullus postea expeditio suscipio per legatus compesco ne per is quidem nisi cunctanter et necessarius rex infestus suspicio comminatio magis et querela quam uis reprimo quidam per blanditia atque promitto extraho ad sui non remitto ut marobodum germanus rhascuporim thracem archelaus cappadocis qui etiam regnum in forma prouincia redigo


Parem moderationem minoribus quoque et personis et rebus exhibuit. cum Rhodiorum magistratus, quod litteras publicas sine subscriptione ad se dederant, euocasset, ne uerbo quidem insectatus ac tantum modo iussos subscribere remisit. Diogenes grammaticus, disputare sabbatis Rhodi solitus, uenientem eum, ut se extra ordinem audiret, non admiserat ac per seruolum suum in septimum diem distulerat; hunc Romae salutandi sui causa pro foribus adstantem nihil amplius quam ut post septimum annum rediret admonuit. praesidibus onerandas tributo prouincias suadentibus rescripsit boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere.

paris moderatio paruus quoque et persona et res exhibeo cum rhodius magistratus qui littera publicus sine subscriptio ad sui do evoco ne uerbum quidem insector atque tantus modo iubeo subscribo remitto diogenes grammaticus disputaris sabbata rhodius soleo venio is ut sui extra ordo audio non admitto atque per seruolum suus in septimus dies differo hic roma saluto suus causa pro foris asto nihil amplus quam ut post septimus annus redeo admoneo praeses onero tribuo prouincia suadeo rescribo bonus pastor sum tondeo pecus non deglubo


iure autem tribuniciae potestatis coacto senatu incohataque adlocutione derepente uelut impar dolori congemuit, utque non solum uox sed et spiritus deficeret optauit ac perlegendum librum Druso filio tradidit. inlatum deinde Augusti testamentum, non admissis signatoribus nisi senatorii ordinis, ceteris extra curiam signa agnoscentibus, recitauit per libertum. testamenti initium fuit: 'quoniam atrox fortuna Gaium et Lucium filios mihi eripuit, Tiberius Caesar mihi ex parte dimidia et sextante heres esto.' quo et ipso aucta suspicio est opinantium successorem ascitum eum necessitate magis quam iudicio, quando ita praefari non abstinuerit.

ius autem tribunicius potestas cogo senatus incoho adlocutio derepo uelut impar dolor congemo ut non solus uox sed et spiritus deficio opto atque perlego liber drusus filius trado infero deinde augustus testamentum non admitto signator nisi senatorius ordo ceterus extra curia signum agnosco recito per libertus testamentum initium sum quoniam atrox fortuna gaius et lucius filius ego eripio tiberis caesar ego ex pars dimidio et sextante heres sum quo et ipse augeo suspicio sum opinor successor ascio is necessitas magis quam iudicium quando ita praefaris non abstineo


Atque haec eo notabiliora erant, quod ipse in appellandis uenerandisque et singulis et uniuersis prope excesserat humanitatis modum. dissentiens in curia a Q. Haterio: 'ignoscas,' inquit, 'rogo, si quid aduersus te liberius sicut senator dixero.' et deinde omnis adloquens: 'dixi et nunc et saepe alias, p. c., bonum et salutarem principem, quem uos tanta et tam libera potestate instruxistis, senatui seruire debere et uniuersis ciuibus saepe et plerumque etiam singulis; neque id dixisse me paenitet, et bonos et aequos et fauentes uos habui dominos et adhuc habeo.'

atque hic is notabilis sum qui ipse in appello veneror et singuli et uniuersus prope excedo humanitas modus dissentio in curia ab q haterio ignosco inquam rogo si quis aduersus tu liber sicut senator dico et deinde omnis alloquor dico et nunc et saepe alius p que bonus et salutaris princeps qui tu tantus et tam liber potestas instruo senatus seruio debeo et uniuersus ciuis saepe et plerusque etiam singuli neque is dico ego paeniteo et bonus et aequus et faveo tu habeo dominus et adhuc habeo


simulauit et ualitudinem, quo aequiore animo Germanicus celerem successionem uel certe societatem principatus opperiretur. compositis seditionibus Clementem quoque fraude deceptum redegit in potestatem. Libonem, ne quid in nouitate acerbius fieret, secundo demum anno in senatu coarguit, medio temporis spatio tantum cauere contentus; nam et inter pontifices sacrificanti simul pro secespita plumbeum cultrum subiciendum curauit et secretum petenti non nisi adhibito Druso filio dedit dextramque obambulantis ueluti incumbens, quoad perageretur sermo, continuit.

simulo et ualetudo quo aequus animus germanicus celer successio uel certus societas principatus opperior compono seditio clemens quoque fraus decipio redigo in potestas libo ne quis in nouitas acerbus fio secundus demum annus in senatus coarguo medium tempus spatium tantus caueo contineo nam et inter pontifex sacrifico simul pro secespita plumbeus culter subicio curo et secerno peto non nisi adhibeo drusus filius do dexter obambulo ueluti incumbo quoad perago sermo contineo


feminae famosae, ut ad euitandas legum poenas iure ac dignitate matronali exoluerentur, lenocinium profiteri coeperant, et ex iuuentute utriusque ordinis profligatissimus quisque, quominus in opera scaenae harenaeque edenda senatus consulto teneretur, famosi iudicii notam sponte subibant; eos easque omnes, ne quod refugium in tali fraude cuiquam esset, exilio adfecit. senatori latum clauum ademit, cum cognosset sub Kal. Iul. demigrasse in hortos, quo uilius post diem aedes in urbe conduceret. alium e quaestura remouit, quod uxorem pridie sortitionem ductam postridie repudiasset.

femina famosus ut ad evito lex poena ius atque dignitas matronal exoluerentur lenocinium profiteor coepio et ex iuuentus uterque ordo profligo quisque quominus in opus scaena harena edo senatus consultum teneo famosus iudicium nota sponte subeo is eo omnis ne qui refugium in talis fraus quisquam sum exsilium afficio senator latus clauus adimo cum cognosco sub kal iul demigro in hortus quo vilis post dies aedes in urbs conduco alius e quaestura remoueo qui uxor pridie sortitio duco postridie repudio


Salinator uniuersas tribus in censura notauit leuitatis nomine, quod, cum se post priorem consulatum multa inrogata condemnassent, consulem iterum censoremque fecissent. Drusus hostium duce Drauso comminus trucidato sibi posterisque suis cognomen inuenit. traditur etiam pro praetore ex prouincia Gallia rettulisse aurum Senonibus olim in obsidione Capitolii datum nec, ut fama est, extortum a Camillo. eius abnepos ob eximiam aduersus Gracchos operam patronus senatus dictus filium reliquit, quem in simili dissensione multa uarie molientem diuersa factio per fraudem interemit.

salinator universus tres in censeo noto leuitas nomen qui cum sui post prior consulatus multus inrogo condemno consul iterum censor facio drusus hostis dux drauso comminus trucido sui posterus suus cognomen inuenio trado etiam pro praetor ex prouincia gallia refero aurum senones olim in obsidio capitolium do neque ut fama sum extorqueo ab camillus is abnepos ob eximius aduersus gracchus opera patronus senatus dico filius relinquo qui in similis dissensio multus uarius molior diuerto factio per fraudo interimo


transacto autem tribuniciae potestatis tempore, confessus tandem, nihil aliud secessu deuitasse se quam aemulationis cum C. Lucioque suspicionem, petit ut sibi securo iam ab hac parte, conroboratis his et secundum locum facile tutantibus, permitteretur reuisere necessitudines, quarum desiderio teneretur. sed neque impetrauit ultroque etiam admonitus est, dimitteret omnem curam suorum, quos tam cupide reliquisset.

transigo autem tribunicius potestas tempus confiteor tandem nihil alius secedo devito sui quam aemulatio cum que lucius suspicio peto ut sui securus iam ab hic pars conroboro hic et secundus locus facilis tuto permitto reviso necessitudo qui desiderium teneo sed neque impetro ulter etiam admonitus sum dimitto omnis cura suus qui tam cupidus relinquo


ante paucos uero quam reuocaretur dies aquila numquam antea Rhodi conspecta in culmine domus eius assedit; et pridie quam de reditu certior fieret, uestimenta mutanti tunica ardere uisa est. Thrasyllum quoque mathematicum, quem ut sapientiae professorem contubernio admouerat, tum maxime expertus est affirmantem naue prouisa gaudium afferri; cum quidem illum durius et contra praedicta cadentibus rebus ut falsum et secretorum temere conscium, eo ipso momento, dum spatiatur una, praecipitare in mare destinasset.

ante paucus uerus quam reuoco dies aquila numquam antea rhodius conspicio in culmen domus is adsedeo et pridie quam de reditus certus fio uestimentum muto tunica ardeo uideo sum thrasyllus quoque mathematicus qui ut sapientia professor contubernium admoveo tum magnus experior sum affirmo nauis prouideo gaudium affero cum quidem ille durus et contra praedico cado res ut falsus et secretor temere conscius is ipse momentum dum spatior unus praecipitaris in mare destino


Cunctandi causa erat metus undique imminentium discriminum, ut saepe lupum se auribus tenere diceret. nam et seruus Agrippae Clemens nomine non contemnendam manum in ultionem domini compararat et L. Scribonius Libo uir nobilis res nouas clam moliebatur et duplex seditio militum in Illyrico et in Germania exorta est.

cuncto causa sum metus undique immineo discrimen ut saepe lupus sui auris teneo dico nam et seruus agrippa clemens nomen non contemno manus in ultio dominus comparo et l scribonius libo uir nobilis res nouus clam molio et duplex seditio miles in illyricus et in germania exorior sum


Pater Tiberi, Nero, quaestor C. Caesaris Alexandrino bello classi praepositus, plurimum ad uictoriam contulit. quare et pontifex in locum P. Scipionis substitutus et ad deducendas in Galliam colonias, in quis Narbo et Arelate erant, missus est. tamen Caesare occiso, cunctis turbarum metu abolitionem facti decernentibus, etiam de praemiis tyrannicidarum referendum censuit.

pater tiberis nero quaestor que caesar alexandrinus bellum classis praepono multus ad uictoria confero quare et pontifex in locus p scipio substituo et ad deduco in gallia colonia in quis narbo et arefero sum mitto sum tamen caesaris occido cunctus turba metus abolitio facio decerno etiam de praemium tyrannicidaris refero censeo


remansit igitur Rhodi contra uoluntatem, uix per matrem consecutus, ut ad uelandam ignominiam quasi legatus Augusto abesset.

remaneo igitur rhodius contra uoluntas uix per mater consequor ut ad velo ignominia quasi legatus augustus absum


mox in omne genus crudelitatis erupit numquam deficiente materia, cum primo matris, deinde nepotum et nurus, postremo Seiani familiares atque etiam notos persequeretur; post cuius interitum uel saeuissimus extitit. quo maxime apparuit, non tam ipsum ab Seiano concitari solitum, quam Seianum quaerenti occasiones sumministrasse; etsi commentario, quem de uita sua summatim breuiterque composuit, ausus est scribere Seianum se punisse, quod comperisset furere aduersus liberos Germanici filii sui; quorum ipse alterum suspecto iam, alterum oppresso demum Seiano interemit.

mox in omnis genus crudelitas erumpo numquam deficio materia cum primus mater deinde nepos et nurus postremo sejanus familiaris atque etiam nosco persequor post qui interitus uel saevus extitit quo magnus appareo non tam ipse ab sejanus concitaris soleo quam sejanus quaero occasio sumministro etsi commentarius qui de uita suus summatim brevis compono audeo sum scribo sejanus sui punisse qui comperio furo aduersus liber germanicus filius suus qui ipse alter suspicio iam alter opprimo demum sejanus interimo


carnificinae eius ostenditur locus Capreis, unde damnatos post longa et exquisita tormenta praecipitari coram se in mare iubebat, excipiente classiariorum manu et contis atque remis elidente cadauera, ne cui residui spiritus quicquam inesset. excogitauerat autem inter genera cruciatus etiam, ut larga meri potione per fallaciam oneratos, repente ueretris deligatis, fidicularum simul urinaeque tormento distenderet.

carnificina is ostendo locus capreae unde damno post longus et exquaero tormentum praecipitaris coram sui in mare jubeo excipio classiarii manus et contus atque remi elido cadauer ne qui residuus spiritus quisquam insum excogito autem inter genus cruciatus etiam ut largus merus potio per fallacia onero repens veretrum deligo fidicularis simul urina tormentum distendo


Publice munificentiam bis omnino exhibuit, pro posito milies sestertium gratuito in trienni tempus et rursus quibusdam dominis insularum, quae in monte Caelio deflagrarant, pretio restituto. quorum alterum magna difficultate nummaria populo auxilium flagitante coactus est facere, cum per senatus consultum sanxisset, ut faeneratores duas patrimonii partes in solo collocarent, debitores totidem aeris alieni statim soluerent, nec res expediretur; alterum ad mitigandam temporum atrocitatem. quod tamen beneficium tanti aestimauit, ut montem Caelium appellatione mutata uocari Augustum iusserit.

publicus munificentia bis omnino exhibeo pro pono millies sestertius gratuitus in triennium tempus et rursus quidam dominus insularis qui in mons caelius deflagro pretium restituo qui alter magnus difficultas nummarius populus auxilium flagito cogo sum facio cum per senatus consulo sancio ut faenerator duo patrimonium pars in solum colloco debitor totidem aer alienus statim solvo neque res expedio alter ad mitigo tempus atrocitas qui tamen beneficium tantus aestimo ut mons caelius appellatio muto uoco augustus iubeo


et quanquam saepius reuocaretur, tamen perseuerauit, metuens ne uicinus et praeualens hostis instaret ultro cedentibus. ac perseuerantiae grande pretium tulit, toto Illyrico, quod inter Italiam regnumque Noricum et Thraciam et Macedoniam interque Danuuium flumen et sinum maris Hadriatici patet, perdomito et in dicionem redacto.

et quamquam saepis reuoco tamen perseuero metuo ne vicinus et praevaleo hostis insto ultro cedo atque perseverantia grandis pretium fero totus illyricus qui inter italia regnum noricus et thracia et macedonia inter danuvius flumen et sinum mare hadriatici pateo perdomo et in dicio redigo


ceterum secreti licentiam nanctus et quasi ciuitatis oculis remotis, cuncta simul uitia male diu dissimulata tandem profudit: de quibus singillatim ab exordio referam. in castris tiro etiam tum propter nimiam uini auiditatem pro Tiberio 'Biberius,' pro Claudio 'Caldius,' pro Nerone 'Mero' uocabatur. postea princeps in ipsa publicorum morum correctione cum Pomponio Flacco et L. Pisone noctem continuumque biduum epulando potandoque consumpsit, quorum alteri Syriam prouinciam, alteri praefecturam urbis confestim detulit, codicillis quoque iucundissimos et omnium horarum amicos professus.

ceterum secerno licentia nanciscor et quasi ciuitas oculus remoueo cunctus simul uitium malus diu dissimulo tandem profundo de qui singillatim ab exordior refero in castrum tiro etiam tum propter nimius uinum auiditas pro tiberius biberius pro claudius caldus pro nero merus uoco postea princeps in ipse publicus mos correctio cum pomponius flaccus et l piso nox continuus biduus epulor poto consumo qui alter syria prouincia alter praefectura urbs confestim defero codicilli quoque jucundus et omnis hora amicus profiteor


disciplinam acerrime exegit animaduersionum et ignominiarum generibus ex antiquitate repetitis atque etiam legato legionis, quod paucos milites cum liberto suo trans ripam uenatum misisset, ignominia notato. proelia, quamuis minimum fortunae casibusque permitteret, aliquanto constantius inibat, quotiens lucubrante se subito ac nullo propellente decideret lumen et extingueretur, confidens, ut aiebat, ostento sibi a maioribus suis in omni ducatu expertissimo. sed re prospere gesta non multum afuit quin a Bructero quodam occideretur, cui inter proximos uersanti et trepidatione detecto tormentis expressa confessio est cogitati facinoris.

disciplina acer exigo animaduersio et ignominiaris genus ex antiquitas repeto atque etiam legatus legio qui paucus miles cum libertus suus trans ripa venor mitto ignominia noto proelio quamuis paruus fortuna casus permitto aliquantus consto ineo quotiens lucubro sui subeo atque nullus propello decido lumen et extingueretur confido ut aio ostendo sui ab magnus suus in omnis ducatus experior sed res prosperus gero non multus asum quin ab bructerus quidam occaedes qui inter propior verso et trepidatio detego tormentum exprimo confessio sum cogitas facinus


adduci tamen nequeo quin existimem, circumspectissimum et prudentissimum principem in tanto praesertim negotio nihil temere fecisse; sed uitiis Tiberi uirtutibusque perpensis potiores duxisse uirtutes, praesertim cum et rei p. causa adoptare se eum pro contione iurauerit et epistulis aliquot ut peritissimum rei militaris utque unicum p. R. praesidium prosequatur. ex quibus in exemplum pauca hinc inde subieci.

adduco tamen nequeo quin existimo circumspicio et prudens princeps in tantus praesertim negotium nihil temere facio sed uitium tiberis virtus perpendo potis duco uirtus praesertim cum et res p causa adoptaris sui is pro contio juro et epistula aliquot ut pereo res militaris ut unicus p romanus praesidium prosequor ex qui in exemplum paucus hinc inde subicio


τούτου γ' ἑσπομένοιο καὶ ἐκ πυρὸς αἰθομένοιο


quin et Iliensium legatis paulo serius consolantibus, quasi obliterata iam doloris memoria, irridens se quoque respondit uicem eorum dolere, quod egregium ciuem Hectorem amisissent. Germanico usque adeo obtrectauit, ut et praeclara facta eius pro superuacuis eleuarit et gloriosissimas uictorias ceu damnosas rei p. increparet. quod uero Alexandream propter immensam et repentinam famem inconsulto se adisset, questus est in senatu.

quin et ilienses legatus paulus serus consolo quasi obliterata iam dolor memoria irrideo sui quoque respondeo uicis is doleo qui egregius ciuis hector amitto germanicus usque adeo obtrecto ut et praeclarus facio is pro superuacuis elevo et gloriosus victoria ceu damnosus res p increpo qui uerus alexandrea propter immensus et repentinus fames inconsultus sui adeo queror sum in senatus


Enimuero tunc non priuatum modo, sed etiam obnoxium et trepidum egit mediterraneis agris abditus uitansque praeternauigantium officia, quibus frequentabatur assidue, nemine cum imperio aut magistratu tendente quoquam quin deuerteret Rhodum. et accesserunt maioris sollicitudinis causae. namque priuignum Gaium Orienti praepositum, cum uisendi gratia traiecisset Samum, alieniorem sibi sensit ex criminationibus M. Lolli comitis et rectoris eius.

enimuero tunc non priuo modo sed etiam obnoxius et trepidus ago mediterraneus ager abdo vito praeternavigo officium qui frequento assiduus nemo cum imperium aut magistratus tendo quoquam quin deverto rhodos et accedo magnus sollicitudo causa namque priuignus gaius oriens praepono cum viso gratia transjacio samos alienus sui sentio ex criminatio m lollius comes et rector is


intercessit et quo minus in acta sua iuraretur, et ne mensis September Tiberius, October Liuius uocarentur. praenomen quoque imperatoris cognomenque patris patriae et ciuicam in uestibulo coronam recusauit; ac ne Augusti quidem nomen, quanquam hereditarium, nullis nisi ad reges ac dynastas epistulis addidit. nec amplius quam mox tres consulatus, unum paucis diebus, alterum tribus mensibus, tertium absens usque in Idus Maias gessit.

intercedo et quo paruus in ago suus juro et ne mensis september tiberis october livius voco praenomen quoque imperator cognomen pater patria et civica in uestibulum corona recuso atque ne augustus quidem nomen quamquam hereditarius nullus nisi ad rex atque dynastes epistula addo neque amplus quam mox tres consulatus unus paucus dies alter tres mensis tertius absum usque in idus maia gero


composuit et carmen lyricum, cuius est titulus 'conquestio de morte L. Caesaris.' fecit et Graeca poemata imitatus Euphorionem et Rhianum et Parthenium, quibus poetis admodum delectatus scripta omnium et imagines publicis bibliothecis inter ueteres et praecipuos auctores dedicauit; et ob hoc plerique eruditorum certatim ad eum multa de his ediderunt.

compono et carmen lyricus qui sum titulus conquestio de mors l caesar facio et graecum poema imitor euphorio et rhianum et parthenius qui poeta admodum delector scribo omnis et imago publicus bibliotheca inter ueteres et praecipuus auctor dedico et ob hic plerusque eruditor certatim ad is multus de hic edo


Singillatim crudeliter facta eius exequi longum est; genera, uelut exemplaria saeuitiae, enumerare sat erit. nullus a poena hominum cessauit dies, ne religiosus quidem ac sacer; animaduersum in quosdam ineunte anno nouo. accusati damnatique multi cum liberis atque etiam a liberis suis. interdictum ne capite damnatos propinqui lugerent. decreta accusatoribus praecipua praemia, nonnumquam et testibus. nemini delatorum fides abrogata.

singillatim crudeliter facio is exequio longus sum genus uelut exemplaris saeuitia enumero satis sum nullus ab poena homo cesso dies ne religiosus quidem atque sacer animaduersum in quidam ineo annus nouus accuso damno multus cum liber atque etiam ab liber suus interdictum ne caput damno propinquus lugeo decretum accusator praecipuus praemium nonnumquam et testis nemo delator fides abrogo


quare non 'parentem patriae' appellari, non ullum insignem honorem recipere publice passus est; sed et frequenter admonuit, maioribus nec feminae conuenientibus negotiis abstineret, praecipue ut animaduertit incendio iuxta aedem Vestae et ipsam interuenisse populumque et milites, quo enixius opem ferrent, adhortatam, sicut sub marito solita esset.

quare non parens patria appello non ullus insignis honor recipio publicus patior sum sed et frequens admoneo magnus neque femina convenio negotium abstineo praecipuus ut animaduerto incendium iuxta aedes vesta et ipse intervenio populus et miles quo enitor ops fero adhortor sicut sub marito soleo sum


ac non multo post lege per consules lata, ut prouincias cum Augusto communiter administraret simulque censum ageret, condito lustro in Illyricum profectus est. et statim ex itinere reuocatus iam quidem adfectum, sed tamen spirantem adhuc Augustum repperit fuitque una secreto per totum diem.

atque non multus post lex per consul fero ut prouincia cum augustus communis administro simul census ago condio lustrum in illyricus proficiscor sum et statim ex iter revoco iam quidem afficio sed tamen spiro adhuc augustus reperio sum unus secretum per totus dies


Attenuatum te esse continuatione laborum cum audio et lego, di me perdant nisi cohorrescit corpus meum; teque oro ut parcas tibi, ne si te languere audierimus, et ego et mater tua expiremus et summa imperi sui populus R. periclitetur.

adtenuo tu sum continuatio labor cum audio et lego deus ego perdo nisi cohorresco corpus meus tu oro ut parco tu ne si tu langueo audio et ego et mater tuus expiremus et summus imperium suus populus romanus periclitor


Ciuilium officiorum rudimentis regem Archelaum Trallianos et Thessalos, uaria quosque de causa, Augusto cognoscente defendit; pro Laodicenis Thyatirenis Chiis terrae motu afflictis opemque implorantibus senatum deprecatus est; Fannium Caepionem, qui cum Varrone Murena in Augustum conspirauerat, reum maiestatis apud iudices fecit et condemnauit. interque haec duplicem curam administrauit, annonae quae artior inciderat, et repurgandorum tota Italia ergastulorum, quorum domini in inuidiam uenerant quasi exceptos supprimerent non solum uiatores sed et quos sacramenti metus ad eius modi latebras compulisset.

civilis officium rudimentum rex archelaus tralliani et thessali uarius quisque de causa augustus cognosco defendo pro laodiceni thyatireni chius terra motus affligo ops imploro senatus deprecor sum fannius caepio qui cum varro murena in augustus conspiro reus maiestas apud iudex facio et condemno inter hic duplico cura administro annona qui artus incido et repurgo totus italia ergastula qui dominus in inuidia uenio quasi excipio supprimo non solus uiator sed et qui sacramentum metus ad is modus latebra compello


Cestio Gallo, libidinoso ac prodigo seni, olim ab Augusto ignominia notato et a se ante paucos dies apud senatum increpito cenam ea lege condixit, ne quid ex consuetudine immutaret aut demeret, utque nudis puellis ministrantibus cenaretur. ignotissimum quaesturae candidatum nobilissimis anteposuit ob epotam in conuiuio propinante se uini amphoram. Asellio Sabino sestertia ducenta donauit pro dialogo, in quo boleti et ficedulae et ostreae et turdi certamen induxerat. nouum denique officium instituit a uoluptatibus, praeposito equite R. T. Caesonio Prisco.

cestius gallus libidinosus atque prodigo senex olim ab augustus ignominia noto et ab sui ante paucus dies apud senatus increpo cena is lex condico ne quis ex consuetudo immuto aut demo ut nudus puella ministro ceno ignosco quaestura candido nobilis antepono ob epoto in conuiuium propino sui uinum amphora asellio sabinum sestertium ducenti dono pro dialogus in quo boletus et ficedula et ostrea et turdus certamen induco nouus denique officium instituo ab uoluptas praepono eques romanus t caesonius priscus


ualitudine prosperrima usus est, tempore quidem principatus paene toto prope inlaesa, quamuis a tricesimo aetatis anno arbitratu eam suo rexerit sine adiumento consilioue medicorum.

ualetudo prosperrima utor sum tempus quidem principatus paene totus prope illaesus quamuis ab tricesimo aetas annus arbitratus is suus rego sine adjumentum consilior medicus


tandem quasi coactus et querens miseram et onerosam iniungi sibi seruitutem, recepit imperium; nec tamen aliter, quam ut depositurum se quandoque spem faceret. ipsius uerba sunt: 'dum ueniam ad id tempus, quo uobis aequum possit uideri dare uos aliquam senectuti meae requiem.'

tandem quasi cogo et queror miser et onerosus injungo sui seruitus recipio imperium neque tamen aliter quam ut depono sui quandoque spes facio ipse uerbum sum dum uenia ad is tempus quo tu aequus possum uideo do tu aliqui senectus meus requies


sub idem tempus consulente praetore an iudicia maiestatis cogi iuberet, exercendas esse leges respondit et atrocissime exercuit. statuae quidam Augusti caput dempserat, ut alterius imponeret; acta res in senatu et, quia ambigebatur, per tormenta quaesita est. damnato reo paulatim genus calumniae eo processit, ut haec quoque capitalia essent: circa Augusti simulacrum seruum cecidisse, uestimenta mutasse, nummo uel anulo effigiem impressam latrinae aut lupanari intulisse, dictum ullum factumue eius existimatione aliqua laesisse. perit denique et is, qui honorem in colonia sua eodem die decerni sibi passus est, quo decreti et Augusto olim erant.

sub idem tempus consulo praetor an iudicium maiestas cogo iubeo exerceo sum lex respondeo et atrox exerceo statua quidam augustus caput demo ut alter impono ago res in senatus et quia ambago per tormentum quaero sum damno reor paulatim genus calumnia is procedo ut hic quoque capitalis sum circa augustus simulacrum seruus cado uestimentum muto nummus uel anulus effigies imprimo latrina aut lupanaris infero dico ullus facio is existimatio aliqui laedo pereo denique et is qui honor in colonia suus idem dies decerno sui patior sum quo decerno et augustus olim sum


data rursus potestas tribunicia in quinquennium, delegatus pacandae Germaniae status, Parthorum legati mandatis Augusto Romae redditis eum quoque adire in prouincia iussi. sed nuntiata Illyrici defectione transiit ad curam noui belli, quod grauissimum omnium externorum bellorum post Punica, per quindecim legiones paremque auxiliorum copiam triennio gessit in magnis omnium rerum difficultatibus summaque frugum inopia.

do rursus potestas tribunicius in quinquennium delego pacandae germania status parthus legatus mandatum augustus roma reddo is quoque adeo in prouincia iubeo sed nuntio illyricus defectio transeo ad cura nouus bellum qui gravis omnis externus bellum post punicus per quindecim legio paro auxilia copia triennium gero in magnus omnis res difficultas summum frugum inopia


postremo semet ipse pertaesus, tali epistulae principio tantum non summam malorum suorum professus est: 'quid scribam uobis, p. c., aut quo modo scribam, aut quid omnino non scribam hoc tempore, dii me deaeque peius perdant quam cotidie perire sentio, si scio.'

postremo sui ipse pertaedet talis epistula principium tantus non summa malus suus profiteor sum quis scribo tu p que aut quo modo scribo aut quis omnino non scribo hic tempus dius ego defervesco malus perdo quam cottidie pereo sentio si scio


a Germania in urbem post biennium regressus triumphum, quem distulerat, egit prosequentibus etiam legatis, quibus triumphalia ornamenta impetrarat. ac prius quam in Capitolium flecteret, descendit e curru seque praesidenti patri ad genua summisit. Batonem Pannonium ducem ingentibus donatum praemiis Rauennam transtulit, gratiam referens, quod se quondam cum exercitu iniquitate loci circumclusum passus esset euadere. prandium dehinc populo mille mensis et congiarium trecenos nummos uiritim dedit. dedicauit et Concordiae aedem, item Pollucis et Castoris suo fratrisque nomine de manubiis.

ab germania in urbs post biennium regredior triumphus qui differo ago prosequor etiam legatus qui triumphalis ornamentum impetro atque prior quam in capitolium flecto descendo e currus sequor praesideo pater ad genu summitto bato pannonius dux ingens dono praemium ravenna transfero gratia refero qui sui quondam cum exercitus iniquitas locus circumcludo patior sum euado prandium dehinc populus mille mensis et congiarium treceni nummus uiritim do dedico et concordia aedes item pollucis et castor suus frater nomen de manubiae


uenit etiam in suspicionem per quosdam beneficii sui centuriones a commeatu castra repetentis mandata ad complures dedisse ambigua et quae temptare singulorum animos ad nouas res uiderentur. de qua suspicione certior ab Augusto factus non cessauit efflagitare aliquem cuiuslibet ordinis custodem factis atque dictis suis.

uenio etiam in suspicio per quidam beneficium suus centurio ab commeatus castrum repeto mandatum ad complures do ambiguus et qui tento singulus animus ad nouus res uideo de qui suspicio certus ab augustus facio non cesso efflagitaris aliquis qui ordo custos facio atque dictum suus


Forte quondam in disponendo die mane praedixerat, quidquid aegrorum in ciuitate esset uisitare se uelle; id a proximis aliter exceptum iussique sunt omnes aegri in publicam porticum deferri ac per ualitudinum genera disponi. perculsus ergo inopinata re diuque quid ageret incertus, tandem singulos circuit excusans factum etiam tenuissimo cuique et ignoto.

fors quondam in dispono dies mane praedico quisquis aeger in ciuitas sum uisitaris sui uolo is ab propior aliter excipio jubeo sum omnis aeger in publicus porticus defero atque per ualitudo genus dispono percello ergo inopinor res diu quis ago incertus tandem singuli circumeo excuso facio etiam tenuis quisque et ignosco


Principatum, quamuis neque occupare confestim neque agere dubitasset, et statione militum, hoc est ui et specie dominationis assumpta, diu tamen recusauit, impudentissimo mimo nunc adhortantis amicos increpans ut ignaros, quanta belua esset imperium, nunc precantem senatum et procumbentem sibi ad genua ambiguis responsis et callida cunctatione suspendens, ut quidam patientiam rumperent atque unus in tumultu proclamaret: 'aut agat aut desistat!' alter coram exprobraret ceteros, quod polliciti sint tarde praestare, sed ipsum, quod praestet tarde polliceri.

principatus quamuis neque occuparis confestim neque ago dubito et statio miles hic sum uis et species dominatio assumo diu tamen recuso impudens mimus nunc adhortor amicus increpo ut ignarus quantus belua sum imperium nunc preco senatus et procumbo sui ad genu ambiguus respondeo et callidus cunctatio suspendo ut quidam patientia rumpo atque unus in tumultus proclamo aut ago aut desisto alter coram exprobro ceterus qui polliceor sum tardus praesto sed ipse qui praesto tardus polliceor


sed indigne ferens nec statim se in conspectum Sexti Pompei admissum et fascium usu prohibitum, ad M. Antonium traiecit in Achaiam. cum quo breui reconciliata inter omnis pace Romam redit uxoremque Liuiam Drusillam et tunc grauidam et ante iam apud se filium enixam petenti Augusto concessit. nec multo post diem obiit, utroque liberorum superstite, Tiberio Drusoque Neronibus.

sed indignus fero neque statim sui in conspectus sestius pompejus admitto et fascis usus prohibeo ad m antonius transiacio in achaia cum quo breuis reconcilio inter omnis pax roma redeo uxor livia drusilla et tunc gravida et ante iam apud sui filius enitor peto augustus concedo neque multus post dies obeo uterque liberi supersto tiberius drusus nero


scurram, qui praetereunte funere clare mortuo mandarat, ut nuntiaret Augusto nondum reddi legata quae plebei reliquisset, adtractum ad se recipere debitum ducique ad supplicium imperauit et patri suo uerum referre. nec multo post in senatu Pompeio cuidam equiti R. quiddam perneganti, dum uincula minatur, affirmauit fore ut ex Pompeio Pompeianus fieret, acerba cauillatione simul hominis nomen incessens ueteremque partium fortunam.

scurra qui praetereo funus claris mortuus mando ut nuntio augustus nondum reddo lego qui plebes relinquo adtraho ad sui recipio debeo duco ad supplicium impero et pater suus uerus refero neque multus post in senatus pompejus quidam equio romanus quidam pernego dum uinculum mino affirmo sum ut ex pompejus pompejanus fio acerbus cauillatio simul homo nomen incesso vetus pars fortuna


unum hoc modo neque praeterea quicquam notatum est, in quo exeruisse ius tribuniciae potestatis uisus sit: cum circa scholas et auditoria professorum assiduus esset, moto inter antisophistas grauiore iurgio, non defuit qui eum interuenientem et quasi studiosiorem partis alterius conuicio incesseret. sensim itaque regressus domum repente cum apparitoribus prodiit citatumque pro tribunali uoce praeconis conuiciatorem rapi iussit in carcerem.

unus hic modo neque praeterea quisquam notas sum in quo exeruisse ius tribunicius potestas uideo sum cum circa schola et auditorium professor assiduus sum moveo inter antisophista grauis iurgium non desum qui is intervenio et quasi studiosus pars alter conuicium incesso sensim itaque regredior domus repens cum apparitor prodeo cito pro tribunal uox praeco conuiciator rapio iubeo in carcer


Stipendia prima expeditione Cantabrica tribunus militum fecit, dein ducto ad Orientem exercitu regnum Armeniae Tigrani restituit ac pro tribunali diadema imposuit. recepit et signa, quae M. Crasso ademerant Parthi. post hoc Comatam Galliam anno fere rexit et barbarorum incursionibus et principum discordia inquietam. exin Raeticum Vindelicumque bellum, inde Pannonicum, inde Germanicum gessit.

stipendium primus expeditio cantabricus tribunus miles facio deinde duco ad oriens exercitus regnum armenia tigranes restituo atque pro tribunal diadema impono recipio et signum qui m crassus adimo parthus post hic como gallia annus fere rego et barbarus incursio et princeps discordia inquietus exinde raeticus vindelicus bellum inde pannonicus inde germanicus gero


atque ex eo patefacta interiore animi sui nota omnium criminationibus obnoxios reddidit uariaque fraude inductos, ut et concitarentur ad conuicia et concitati proderentur, accusauit per litteras amarissime congestis etiam probris et iudicatos hostis fame necauit, Neronem in insula Pontia, Drusum in ima parte Palatii. putant Neronem ad uoluntariam mortem coactum, cum ei carnifex quasi ex senatus auctoritate missus laqueos et uncos ostentaret, Druso autem adeo alimenta subducta, ut tomentum e culcita temptauerit mandere; amborum sic reliquias dispersas, ut uix quandoque colligi possent.

atque ex is patefacio interior animus suus nosco omnis criminatio obnoxius reddo vario fraus induco ut et concito ad conuicium et concitas prodo accuso per littera amarus congero etiam probrum et judico hostis fames neco nero in insula pontia drusus in imus pars palatium puto nero ad uoluntarius mors cogo cum is carnifex quasi ex senatus auctoritas mitto laqueus et uncus ostento drusus autem adeo alimentum subduco ut tomentum e culcita tento mando ambo sic reliquiae dispermulceo ut uix quandoque colligo possum


Testamentum duplex ante biennium fecerat, alterum sua, alterum liberti manu, sed eodem exemplo, obsignaueratque etiam humillimorum signis. eo testamento heredes aequis partibus reliquit Gaium ex Germanico et Tiberium ex Druso nepotes substituitque in uicem; dedit et legata plerisque, inter quos uirginibus Vestalibus, sed et militibus uniuersis plebeique Romanae uiritim atque etiam separatim uicorum magistris.

testamentum duplex ante biennium facio alter suus alter libertus manus sed idem exemplum obsigno etiam humilis signum is testamentum heres aequus pars relinquo gaius ex germanicus et tiberis ex drusus nepos substituo in uicis do et lego plerusque inter qui uirgo vestal sed et miles uniuersus plebeius romanus uiritim atque etiam separatim uicus magister


flagitabant ambo exercitus multa extra ordinem, ante omnia ut aequarentur stipendio praetorianis. Germaniciani quidem etiam principem detractabant non a se datum summaque ui Germanicum, qui tum iis praeerat, ad capessendam rem p. urgebant, quanquam obfirmate resistentem. quem maxime casum timens, partes sibi quas senatui liberet, tuendas in re p. depoposcit, quando uniuersae sufficere solus nemo posset nisi cum altero uel etiam cum pluribus.

flagito ambo exercitus multus extra ordo ante omnis ut aequo stipendium praetorianus germanicianus quidem etiam princeps detracto non ab sui do summum uis germanicus qui tum is praesum ad capesso res p urgeo quamquam offirmate resisto qui magnus casus timeo pars sui qui senatus libero tueor in res p deposco quando universus sufficio solus nemo possum nisi cum alter uel etiam cum multus


omne crimen pro capitali receptum, etiam paucorum simpliciumque uerborum. obiectum est poetae, quod in tragoedia Agamemnonem probris lacessisset; obiectum et historico, quod Brutum Cassiumque ultimos Romanorum dixisset; animaduersum statim in auctores scriptaque abolita, quamuis probarentur ante aliquot annos etiam Augusto audiente recitata.

omnis crimen pro capitalis recipio etiam paucus simpliciumque uerbum obicio sum poeta qui in tragoedia agamemnon probrum lacesso obicio et historicus qui brutus casseius ulter romanus dico animaduersum statim in auctor scribo aboleo quamuis probo ante aliquot annus etiam augustus audio recito


Princeps neque opera ulla magnifica fecit—nam et quae sola susceperat, Augusti templum restitutionemque Pompeiani theatri, imperfecta post tot annos reliquit —neque spectacula omnino edidit; et iis, quae ab aliquo ederentur, rarissime interfuit, ne quid exposceretur, utique postquam comoedum Actium coactus est manumittere. paucorum senatorum inopia sustentata, ne pluribus opem ferret, negauit se aliis subuenturum, nisi senatui iustas necessitatium causas probassent. quo pacto plerosque modestia et pudore deterruit, in quibus Hortalum, Quinti Hortensi oratoris nepotem, qui permodica re familiari auctore Augusto quattuor liberos tulerat.

princeps neque opus ullus magnificus facio nam et qui solus suscipio augustus templum restitutio pompejanus theatrum imperfectus post tot annus relinquo neque spectaculum omnino edo et is qui ab aliquis edo rarus intersum ne quis exposco utique postquam comoedus actius cogo sum manumitto paucus senator inopia sustento ne multus ops fero nego sui alius subvenio nisi senatus iustus necessitas causa probo quo pacisco plerus modestia et pudor deterreo in qui hortal quintius hortensius orator nepos qui permodicus res familiaris auctor augustus quattuor liber fero


Patricia gens Claudia—fuit enim et alia plebeia, nec potentia minor nec dignitate—orta est ex Regillis oppido Sabinorum. inde Romam recens conditam cum magna clientium manu conmigrauit auctore Tito Tatio consorte Romuli, uel, quod magis constat, Atta Claudio gentis principe, post reges exactos sexto fere anno; atque in patricias cooptata agrum insuper trans Anienem clientibus locumque sibi ad sepulturam sub Capitolio publice accepit.

patricius gens claudius sum enim et alius plebeius neque potentia paruus neque dignitas orior sum ex regilli oppidum sabinum inde roma recens condo cum magnus cliens manus conmigro auctor titus tatius noun romulis uel qui magis consto atta claudius gens princeps post rex exigo sextus fere annus atque in patricius coopto ager insuper trans anienem cliens locus sui ad sepultura sub capitolium publicus accipio


In paucis diebus quam Capreas attigit piscatori, qui sibi secretum agenti grandem mullum inopinanter obtulerat, perfricari eodem pisce faciem iussit, territus quod is a tergo insulae per aspera et deuia erepsisset ad se; gratulanti autem inter poenam, quod non et lucustam, quam praegrandem ceperat, obtulisset, lucusta quoque lacerari os imperauit. militem praetorianum ob subreptum e uiridiario pauonem capite puniit. in quodam itinere lectica, qua uehebatur, uepribus impedita exploratorem uiae, primarum cohortium centurionem, stratum humi paene ad necem uerberauit.

in paucus dies quam capreae attigo piscator qui sui secerno ago grandis mullus inopinanter offero perfricaris idem piscis facies iubeo terreo qui is ab tergum insula per asper et deuius erepo ad sui gratulor autem inter poena qui non et lucustam quam praegrandis capio offertor lucusta quoque lacero os impero miles praetorianus ob subreptum e uiridiario pauonem caput punio in quidam iter lectica qui ueho vepres impedio explorator uia primaris cohors centurio sterno humus paene ad nex uerbero


etiam causa mortis fuisse ei per Cn. Pisonem legatum Syriae creditur, quem mox huius criminis reum putant quidam mandata prolaturum, nisi ea secreto ostentant quae multifariam inscriptum et per noctes celeberrime adclamatum est: 'redde Germanicum!' quam suspicionem confirmauit ipse postea coniuge etiam ac liberis Germanici crudelem in modum afflictis.

etiam causa mors sum is per cn piso legatus syria credo qui mox hic crimen reus puto quidam mandatum profero nisi is secretum ostento qui multifarius inscriptum et per nox celeber adclamo sum reddo germanicus quam suspicio confirmo ipse postea coniunx etiam atque liber germanicus crudelis in modus affligo


Extant et feminarum exempla diuersa aeque, siquidem gentis eiusdem utraque Claudia fuit, et quae nauem cum sacris Matris deum Idaeae obhaerentem Tiberino uado extraxit, precata propalam, ut ita demum se sequeretur, si sibi pudicitia constaret; et quae nouo more iudicium maiestatis apud populum mulier subiit, quod in conferta multitudine aegre procedente carpento palam optauerat, ut frater suus Pulcher reuiuisceret atque iterum classem amitteret, quo minor turba Romae foret.

extant et femina exemplum diuerto aequus siquidem gens idem uter claudius sum et qui nauis cum sacrum matrae deus idaeus obhaereo tiberinus vado extraho preco propalam ut ita demum sui sequor si sui pudicitia consto et qui nouus mos iudicium maiestas apud populus mulier subeo qui in confercio multitudo aeger procedo carpentum palam opto ut frater suus pulcher reuiuisceret atque iterum classis amitto quo paruus turba roma sum


nam cum senatus consulto cautum esset, ut poena damnatorum in decimum semper diem differretur, forte accidit ut quorundam supplicii dies is esset, quo nuntiatum de Tiberio erat. hos implorantis hominum fidem, quia absente adhuc Gaio nemo extabat qui adiri interpellarique posset, custodes, ne quid aduersus constitutum facerent, strangulauerunt abieceruntque in Gemonias.

nam cum senatus consultum caueo sum ut poena damno in decimus semper dies differo fors accido ut quidam supplicium dies is sum quo nuntio de tiberius sum hic imploro homo fides quia absum adhuc gaius nemo exsto qui adeo interpello possum custos ne quis aduersus constituo facio strangulo abicio in gemoniae


ab Ostia oram Campaniae legens inbecillitate Augusti nuntiata paulum substitit. sed increbrescente rumore quasi ad occasionem maioris spei commoraretur, tantum non aduersis tempestatibus Rhodum enauigauit, amoenitate et salubritate insulae iam inde captus cum ad eam ab Armenia rediens appulisset. hic modicis contentus aedibus nec multo laxiore suburbano genus uitae ciuile admodum instituit, sine lictore aut uiatore gymnasio interdum obambulans mutuaque cum Graeculis officia usurpans prope ex aequo.

ab ostium ora campania lego inbecillitas augustus nuntio paulus substo sed increbrescente rumor quasi ad occasio magnus spes commoro tantus non aduerto tempestas rhodos enavigo amoenitas et salubritas insula iam inde capio cum ad is ab armenium redeo appello hic modicus contineo aedes neque multus laxus suburbanum genus uita ciuilis admodum instituo sine lictor aut uiator gymnasium interdum obambulo mutuo cum graeculus officium usurpo prope ex aequus


Excessum Augusti non prius palam fecit, quam Agrippa iuuene interempto. hunc tribunus militum custos appositus occidit lectis codicillis, quibus ut id faceret iubebatur; quos codicillos dubium fuit, Augustusne moriens reliquisset, quo materiam tumultus post se subduceret; an nomine Augusti Liuia et ea conscio Tiberio an ignaro, dictasset. Tiberius renuntianti tribuno, factum esse quod imperasset, neque imperasse se et redditurum eum senatui rationem respondit, inuidiam scilicet in praesentia uitans. nam mox silentio rem obliterauit.

excedo augustus non prior palam facio quam agrippa juvenis interimo hic tribunus miles custos applumbo occido lectus codicilli qui ut is facio jubeo qui codicilli dubius sum augustus morior relinquo quo materia tumultus post sui subduco an nomen augustus livius et is conscio tiberius an ignarus dicto tiberis renuntio tribunus facio sum qui impero neque impero sui et reddo is senatus ratio respondeo inuidia scilicet in praesens uito nam mox silentium res obliterauit


quam causam et ipse, sed postea, reddidit. tunc autem honorum satietatem ac requiem laborum praetendens commeatum petit; neque aut matri suppliciter precanti aut uitrico deseri se etiam in senatu conquerenti ueniam dedit. quin et pertinacius retinentibus, cibo per quadriduum abstinuit. facta tandem abeundi potestate, relictis Romae uxore et filio confestim Ostiam descendit, ne uerbo quidem cuiquam prosequentium reddito paucosque admodum in digressu exosculatus.

quam causa et ipse sed postea reddo tunc autem honor satietas atque requies labor praetendo commeatus peto neque aut mater supplex precor aut uitricus desero sui etiam in senatus conqueror uenia do quin et pertinax retineo cibus per quadriduum abstineo facio tandem abeo potestas relinquo roma uxor et filius confestim ostia descendo ne uerbum quidem quisquam prosequor reddo pauci admodum in digressus exosculor


'Si quando autem,' inquit, 'de moribus meis deuotoque uobis animo dubitaueritis,—quod prius quam eueniat, opto ut me supremus dies huic mutatae uestrae de me opinioni eripiat— nihil honoris adiciet mihi patria appellatio, uobis autem exprobrabit aut temeritatem delati mihi eius cognominis aut inconstantiam contrarii de me iudicii.'

si quando autem inquam de mos meus devoto tu animus dubito qui prior quam evenio opto ut ego superus dies hic muto uester de ego opinio eripio nihil honor adicio ego patria appellatio tu autem exprobro aut temeritas defero ego is cognomen aut inconstantia contrarius de ego iudicium


Quam inter haec non modo inuisus ac detestabilis, sed praetrepidus quoque atque etiam contumeliis obnoxius uixerit, multa indicia sunt. haruspices secreto ac sine testibus consuli uetuit. uicina uero urbi oracula etiam disicere conatus est, sed maiestate Praenestinarum sortium territus destitit, cum obsignatas deuectasque Romam non repperisset in arca nisi relata rursus ad templum.

quam inter hic non modo inuisus atque detestabilis sed praetrepidus quoque atque etiam contumelia obnoxius uiuo multus indicium sum haruspex secretum atque sine testis consul ueto uicinus uerus urbs oraculum etiam disicio conor sum sed maiestas praenestinaris sors terreo desisto cum obsigno deveho roma non reperio in arca nisi refero rursus ad templum


Nihil interest ualeam ipse necne, si tu non ualebis.

nihil intersum valeo ipse necne si tu non valeo


Verum liberatus metu ciuilem admodum inter initia ac paulo minus quam priuatum egit. ex plurimis maximisque honoribus praeter paucos et modicos non recepit. natalem suum plebeis incurrentem circensibus uix unius bigae adiectione honorari passus est. templa, flamines, sacerdotes decerni sibi prohibuit, etiam statuas atque imagines nisi permittente se poni; permisitque ea sola condicione, ne inter simulacra deorum sed inter ornamenta aedium ponerentur.

verus libero metus ciuilis admodum inter initium atque paulus paruus quam priuo ago ex multus magnus honor praeter paucus et modicus non recipio natal suus plebeis incurro circensis uix unus biga adiectio honoraris patior sum templum flamen sacerdos decerno sui prohibeo etiam statua atque imago nisi permitto sui pono permitto is solus condicio ne inter simulacrum deus sed inter ornamentum aedes pono


ludorum ac munerum impensas corripuit mercedibus scaenicorum recisis paribusque gladiatorum ad certum numerum redactis. Corinthiorum uasorum pretia in immensum exarsisse tresque mullos triginta milibus nummum uenisse grauiter conquestus, adhibendum supellectili modum censuit annonamque macelli senatus arbitratu quotannis temperandam, dato aedilibus negotio popinas ganeasque usque eo inhibendi, ut ne opera quidem pistoria proponi uenalia sinerent. et ut parsimoniam publicam exemplo quoque iuuaret, sollemnibus ipse cenis pridiana saepe ac semesa obsonia apposuit dimidiatumque aprum, affirmans omnia eadem habere, quae totum.

ludus atque munus impendo corripio merces scaenicus recido par gladiator ad certus numerus redigo corinthii uasor pretium in immensus exardeo tres mullus triginta mille nummus uenio grauis conqueror adhibeo supellectilis modus censeo annona macellum senatus arbitratus quot tempero do aedilis negotium popina ganea usque is inhibeo ut ne opus quidem pistorius propono uenalis sino et ut parsimonia publicus exemplum quoque juvo sollemne ipse cena pridianus saepe atque semesus obsonium applumbo dimidio aper affirmo omnis idem habeo qui totus


sed orbatus utroque filio, quorum Germanicus in Syria, Drusus Romae obierat, secessum Campaniae petit; constanti et opinione et sermone paene omnium quasi neque rediturus umquam et cito mortem etiam obiturus. quod paulo minus utrumque euenit; nam neque Romam amplius rediit et paucos post dies iuxta Tarracinam in praetorio, cui Speluncae nomen est, incenante eo complura et ingentia saxa fortuito superne dilapsa sunt, multisque conuiuarum et ministrorum elisis praeter spem euasit.

sed orbo uterque filius qui germanicus in syria drusus roma obeo secedo campania peto consto et opinio et sermo paene omnis quasi neque redeo umquam et cito mors etiam obeo qui paulus paruus uterque euenio nam neque roma amplus redeo et paucus post dies iuxta tarracina in praetorius qui spelunca nomen sum inceno is complures et ingens saxum fortuitus supernus dilabor sum multa conuiua et minister elido praeter spes euado


Asper et immitis, breuiter uis omnia dicam?

asper et immitis breuis uolo omnis dico mille centum


Maiore adhuc ac turpiore infamia flagrauit, uix ut referri audiriue, nedum credi fas sit, quasi pueros primae teneritudinis, quos pisciculos uocabat, institueret, ut natanti sibi inter femina uersarentur ac luderent lingua morsuque sensim adpetentes; atque etiam quasi infantes firmiores, necdum tamen lacte depulsos, inguini ceu papillae admoueret, pronior sane ad id genus libidinis et natura et aetate.

magnus adhuc atque turpis infamia flagro uix ut refero audio nedum credo fas sum quasi puer primus teneritudo qui pisciculus uoco instituo ut nato sui inter femina verso atque ludo lingua mordeo sensim adpeto atque etiam quasi infer firmus necdum tamen lac depello inguini ceu papilla admoveo pronus sanus ad is genus libido et natura et aetas


Proximo anno repetita Germania cum animaduerteret Varianam cladem temeritate et neglegentia ducis accidisse, nihil non de consilii sententia egit; semper alias sui arbitrii contentusque se uno, tunc praeter consuetudinem cum compluribus de ratione belli communicauit. curam quoque solito exactiorem praestitit. traiecturus Rhenum commeatum omnem ad certam formulam adstrictum non ante transmisit, quam consistens apud ripam explorasset uehiculorum onera, ne qua deportarentur nisi concessa aut necessaria.

propior annus repeto germania cum animaduerteret varianus clades temeritas et neglegentia dux accido nihil non de consilium sententia ago semper alius suus arbitrium contendo sui unus tunc praeter consuetudo cum complures de ratio bellum communico cura quoque soleo exigo praesto transjacio rhenus commeatus omnis ad certus formula adstringo non ante transmitto quam consisto apud ripa exploro vehiculum onus ne qui deporto nisi concedo aut necessarius


dehinc ad simultatem usque processit hac, ut ferunt, de causa. instanti saepius, ut ciuitate donatum in decurias adlegeret, negauit alia se condicione adlecturum, quam si pateretur ascribi albo extortum id sibi a matre. at illa commota ueteres quosdam ad se Augusti codicillos de acerbitate et intolerantia morum eius e sacrario protulit atque recitauit. hos et custoditos tam diu et exprobratos tam infeste adeo grauiter tulit, ut quidam putent inter causas secessus hanc ei uel praecipuam fuisse.

dehinc ad simultas usque procedo hic ut fero de causa insto saepis ut ciuitas dono in decuria adlego nego alius sui condicio adlego quam si pateo ascribo album extorqueo is sui ab mater at ille commoveo ueteres quidam ad sui augustus codicilli de acerbitas et intolero mos is e sacrarium profero atque recito hic et custodio tam diu et exprobro tam infestus adeo grauis fero ut quidam puto inter causa secedo hic is uel praecipuus sum


Cetera quoque non nisi per magistratus et iure ordinario agebantur, tanta consulum auctoritate, ut legati ex Africa adierint eos querentes, trahi se a Caesare ad quem missi forent. nec mirum, cum palam esset, ipsum quoque eisdem et assurgere et decedere uia.

ceterus quoque non nisi per magistratus et ius ordinarius ago tantus consul auctoritas ut legatus ex africanus adeo is queror traho sui ab caesaris ad qui mitto sum neque mirus cum palam sum ipse quoque idem et assurgo et decedo uia


Raetico atque Vindelico gentis Alpinas, Pannonico Breucos et Dalmatas subegit, Germanico quadraginta milia dediticiorum traiecit in Galliam iuxtaque ripam Rheni sedibus adsignatis conlocauit. quas ob res et ouans et curru urbem ingressus est, prius, ut quidam putant, triumphalibus ornamentis honoratus, nouo nec antea cuiquam tributo genere honoris.

raeticus atque vindelicus gens alpinus pannonicus breuci et dalmatae subigo germanicus quadraginta mille dediticius transiacio in gallia juxta ripa rhenus sedes adsigno colloco qui ob res et ouo et currus urbs ingredior sum prior ut quidam puto triumphalis ornamentum honoro nouus neque antea quisquam tribuo genus honor


tot prosperis confluentibus integra aetate ac ualitudine statuit repente secedere seque e medio quam longissime amouere: dubium uxorisne taedio, quam neque criminari aut dimittere auderet neque ultra perferre posset, an ut uitato assiduitatis fastidio auctoritatem absentia tueretur atque etiam augeret, si quando indiguisset sui res p. quidam existimant, adultis iam Augusti liberis, loco et quasi possessione usurpati a se diu secundi gradus sponte cessisse exemplo M. Agrippae, qui M. Marcello ad munera publica admoto Mytilenas abierit, ne aut obstare aut obtrectare praesens uideretur.

tot prosper confluo integer aetas atque ualetudo statuo repens secedo sequor e medium quam longus amoveo dubius uxor taedium quam neque criminaris aut dimitto audeo neque ultra perfero possum an ut vito assiduitas fastidium auctoritas absentia tueor atque etiam augeo si quando indigeo suus res p quidam existimo adoleo iam augustus liber locus et quasi possessio usurpo ab sui diu secundus gradus sponte cedo exemplum m agrippa qui m marcellus ad munus publicus admoueo mytilenae abeo ne aut obstaris aut obtrecto praesens uideo


creuit igitur inuidia, quasi etiam post mortem tyranni saeuitia permanente. corpus ut moueri a Miseno coepit, conclamantibus plerisque Atellam potius deferendum et in amphitheatro semiustilandum, Romam per milites deportatum est crematumque publico funere.

cerno igitur inuidia quasi etiam post mors tyrannus saeuitia permaneo corpus ut moueo ab misenus coepio conclamo plerusque atella potis defero et in amphitheatrum semiustilandum roma per miles deportas sum cremo publicus funus


Saeua ac lenta natura ne in puero quidem latuit; quam Theodorus Gadareus rhetoricae praeceptor et perspexisse primus sagaciter et assimilasse aptissime uisus est, subinde in obiurgando appellans eum πηλὸν αἵματι πεφυραμένον, id est lutum a sanguine maceratum. sed aliquanto magis in principe eluxit, etiam inter initia cum adhuc fauorem hominum moderationis simulatione captaret.

saeuus atque lentus natura ne in puer quidem lateo quam theodorus gadareus rhetorica praeceptor et perspicio primus sagax et assimilasse aptus uideo sum subinde in objurgo appello is is sum lutum ab sanguis macero sed aliquantus magis in princeps eluceo etiam inter initium cum adhuc fauor homo moderatio simulatio capto


matrem Liuiam grauatus uelut partes sibi aequas potentiae uindicantem, et congressum eius assiduum uitauit et longiores secretioresque sermones, ne consiliis, quibus tamen interdum et egere et uti solebat, regi uideretur. tulit etiam perindigne actum in senatu, ut titulis suis quasi Augusti, ita et 'Liuiae filius' adiceretur.

mater livia gravo uelut pars sui aequo potentia uindico et congredior is assiduus vito et longus secerno sermo ne consilium qui tamen interdum et ago et uti soleo rex uideo fero etiam perindignus ago in senatus ut titulus suus quasi augustus ita et livia filius adicio


Supremo natali suo Apollinem Temenitem et amplitudinis et artis eximiae, aduectum Syracusis ut in bibliotheca templi noui poneretur, uiderat per quietem affirmantem sibi non posse se ab ipso dedicari. et ante paucos quam obiret dies, turris Phari terrae motu Capreis concidit. ac Miseni cinis e fauilla et carbonibus ad calficiendum triclinium inlatis, extinctus iam et diu frigidus, exarsit repente prima uespera atque in multam noctem pertinaciter luxit.

superus natalis suus apollo temenitem et amplitudo et ars eximius adueho syracusae ut in bibliotheca templum nouus pono uideo per quies affirmo sui non possum sui ab ipse dedicaris et ante paucus quam obeo dies turris pharis terra motus capreae concido atque misenus cinis e fauilla et carbo ad calficiendum triclinium infero exstinctus iam et diu frigidus exardeo repens primus uespera atque in multa nox pertinax luceo


Aspice felicem sibi, non tibi, Romule, Sullam


incedebat ceruice rigida et obstipa, adducto fere uultu, plerumque tacitus, nullo aut rarissimo etiam cum proximis sermone eoque tardissimo, nec sine molli quadam digitorum gesticulatione. quae omnia ingrata atque arrogantiae plena et animaduertit Augustus in eo et excusare temptauit saepe apud senatum ac populum professus naturae uitia esse, non animi.

incedo ceruix rigidus et obstipus adduco fere uultus plerusque taceo nullus aut rarus etiam cum propior sermo eo tardus neque sine mollis quidam digitor gesticulatio qui omnis ingratus atque arrogantia plenus et animaduerto augustus in is et excuso tento saepe apud senatus atque populus profiteor natura uitium sum non animus


Populares tumultus et ortos grauissime coercuit et ne orerentur sedulo cauit. caede in theatro per discordiam admissa capita factionum et histriones, propter quos dissidebatur, relegauit, nec ut reuocaret umquam ullis populi precibus potuit euinci.

popularis tumultus et orior gravis coerceo et ne orerentur sedulus caveo caedes in theatrum per discordia admitto caput factio et histrio propter qui dissido relego neque ut revoco umquam ullus populus prex possum evinco


Deos obsecro, ut te nobis conseruent et ualere nunc et semper patiantur, si non p. R. perosi sunt.'

deus obsecro ut tu nos conservo et ualeo nunc et semper patior si non p romanus perosus sum


Regressus in insulam rei p. quidem curam usque adeo abiecit, ut postea non decurias equitum umquam supplerit, non tribunos militum praefectosque, non prouinciarum praesides ullos mutauerit, Hispaniam et Syriam per aliquot annos sine consularibus legatis habuerit, Armeniam a Parthis occupari, Moesiam a Dacis Sarmatisque, Gallias a Germanis uastari neglexerit: magno dedecore imperii nec minore discrimine.

regredior in insula res p quidem cura usque adeo abicio ut postea non decuria eques umquam suppleo non tribunus miles praeficio non prouincia praesideo ullus muto hispania et syria per aliquot annus sine consularis legatus habeo armenia ab parthus occuparis moesia ab dacus sarmata gallia ab germanus uastaris neglego magnus dedecor imperium neque paruus discrimen


corripuit consulares exercitibus praepositos, quod non de rebus gestis senatui scriberent quodque de tribuendis quibusdam militaribus donis ad se referrent, quasi non omnium tribuendorum ipsi ius haberent. praetorem conlaudauit, quod honore inito consuetudinem antiquam rettulisset de maioribus suis pro contione memorandi. quorundam illustrium exequias usque ad rogum frequentauit.

corripio consularis exercitus praepono qui non de res gero senatus scribo quisque de tribuo quidam militaris donum ad sui refero quasi non omnis tribuo ipse ius habeo praetor conlaudo qui honor ineo consuetudo antiquus refero de magnus suus pro contio memoro quidam illustris exsequiae usque ad rogus frequento


Adulationes adeo auersatus est, ut neminem senatorum aut officii aut negotii causa ad lecticam suam admiserit, consularem uero satisfacientem sibi ac per genua orare conantem ita suffugerit, ut caderet supinus; atque etiam, si quid in sermone uel in continua oratione blandius de se diceretur, non dubitaret interpellare ac reprehendere et commutare continuo. dominus appellatus a quodam denuntiauit, ne se amplius contumeliae causa nominaret. alium dicentem sacras eius occupationes et rursus alium, auctore eo senatum se adisse, uerba mutare et pro auctore suasorem, pro sacris laboriosas dicere coegit.

adulatio adeo aversor sum ut nemo senator aut officium aut negotium causa ad lectica suus admitto consularis uerus satisfacientem sui atque per genu oro conor ita suffugio ut cado supinus atque etiam si quis in sermo uel in continuo oratio blandus de sui dico non dubito interpellaris atque reprehendo et commutaris continuo dominus appello ab quidam denuntio ne sui amplus contumelia causa nomino alius dico sacer is occupatio et rursus alius auctor is senatus sui adeo uerbum muto et pro auctor suasor pro sacrum laboriosus dico cogo


Gaio et Lucio intra triennium defunctis adoptatur ab Augusto simul cum fratre eorum M. Agrippa, coactus prius ipse Germanicum fratris sui filium adoptare. nec quicquam postea pro patre familias egit aut ius, quod amiserat, ex ulla parte retinuit. nam neque donauit neque manumisit, ne hereditatem quidem aut legata percepit ulla aliter quam ut peculio referret accepta. nihil ex eo tempore praetermissum est ad maiestatem eius augendam ac multo magis, postquam Agrippa abdicato atque seposito certum erat, uni spem successionis incumbere;

gaius et lucius intra triennium defungor adopto ab augustus simul cum frater is m agrippa cogo prior ipse germanicus frater suus filius adoptaris neque quisquam postea pro pater familia ago aut ius qui amitto ex ullus pars retineo nam neque dono neque manumitto ne hereditas quidem aut lego percipio ullus aliter quam ut peculio refero accipio nihil ex is tempus praetermitto sum ad maiestas is augeo atque multus magis postquam agrippa abdico atque sepono certus sum unus spes successio incumbo


Vrebant insuper anxiam mentem uaria undique conuicia, nullo non damnatorum omne probri genus coram uel per libellos in orchestra positos ingerente. quibus quidem diuersissime adficiebatur, modo ut prae pudore ignota et celata cuncta cuperet, nonnumquam eadem contemneret et proferret ultro atque uulgaret. quin et Artabani Parthorum regis laceratus est litteris parricidia et caedes et ignauiam et luxuriam obicientis monentisque, ut uoluntaria morte maximo iustissimoque ciuium odio quam primum satis faceret.

vrebant insuper anxius mens uarius undique conuicium nullus non damno omnis probrum genus coram uel per libellus in orchestra pono ingero qui quidem diverto afficio modo ut prae pudor ignotus et celo cunctus cupio nonnumquam idem contemno et profero ultro atque vulgo quin et artabanus parthus rex lacero sum littera parricidium et caedes et ignauia et luxuria obicio moneo ut voluntarius mors maximus justus ciuis odium quam primus satis facio


In primis tuendae pacis a grassaturis ac latrociniis seditionumque licentia curam habuit. stationes militum per Italiam solito frequentiores disposuit. Romae castra constituit, quibus praetorianae cohortes uagae ante id tempus et per hospitia dispersae continerentur.

in primus tueor pax ab grassor atque latrocinium seditio licentia cura habeo statio miles per italia soleo frequens dispono roma castrum constituo qui praetorianus cohors vagus ante is tempus et per hospitium dispermulceo contineo


quod sane ex oratione eius, quam de utraque re habuit, colligi potest; uel cum ait: similem se semper sui futurum nec umquam mutaturum mores suos, quam diu sanae mentis fuisset; sed exempli causa cauendum esse, ne se senatus in acta cuiusquam obligaret, quia aliquo casu mutari posset. et rursus:

qui sanus ex oratio is quam de uter res habeo colligo possum uel cum aio similis sui semper suus sum neque umquam muto mos suus quam diu sanus mens sum sed exemplum causa caueo sum ne sui senatus in ago quisquam obligo quia aliquis casus muto possum et rursus