Exim diversi ordiuntur, hic magnitudinem Romanam, opes Caesaris et victis gravis poenas, in deditionem venienti paratam clementiam; neque coniugem et filium eius hostiliter haberi: ille fas patriae, libertatem avitam, penetralis Germaniae deos, matrem precum sociam; ne propinquorum et adfinium, denique gentis suae desertor et proditor quam imperator esse mallet. paulatim inde ad iurgia prolapsi quo minus pugnam consererent ne flumine quidem interiecto cohibebantur, ni Stertinius adcurrens plenum irae armaque et equum poscentem Flavum attinuisset. cernebatur contra minitabundus Arminius proeliumque denuntians; nam pleraque Latino sermone interiaciebat, ut qui Romanis in castris ductor popularium meruisset.

exinde diverto ordior hic magnitudo romanus ops caesar et vinco gravis poena in deditio venio paro clementia neque coniunx et filius is hostilis habeo ille fas patria libertas avitus penetral germania deus mater prex socia ne propinquus et affinis denique gens suus desertor et proditor quam imperator sum malo paulatim inde ad iurgium prolabor quo paruus pugna consero ne flumen quidem interiacio cohibeo ni stertinius adcurro plenus ira armo et equus posco flavus attineo cerno contra minitabundus arminius proelium denuntio nam plerusque latinum sermo interjacio ut qui romanus in castrum ducto popularis mereo


Isdem temporibus deum aedis vetustate aut igni abolitas coeptasque ab Augusto dedicavit, Libero Liberaeque et Cereri iuxta circum maximum, quam A. Postumius dictator voverat, eodemque in loco aedem Florae ab Lucio et Marco Publiciis aedilibus constitutam, et Iano templum, quod apud forum holitorium C. Duilius struxerat, qui primus rem Romanam prospere mari gessit triumphumque navalem de Poenis meruit. Spei aedes a Germanico sacratur: hanc A. Atilius voverat eodem bello.

idem tempus deus aedes vetustas aut ignis abolitas coepio ab augustus dedico liber libera et ceres iuxta circum magnus quam ab postumus dictator voveo idem in locus aedes flora ab lucius et marcus publicius aedilis constituo et janus templum qui apud forum olitorius que duilius struo qui primus res romanus prosperus mare gero triumphus naval de poenus mereo spes aedes ab germanicus sacro hic ab atilius voveo idem bellum


In tanta mole curarum valetudine adversa corripitur, refovendisque viribus mollitia caeli et salubritate aquarum Sinuessam pergit. tum Agrippina, sceleris olim certa et oblatae occasionis propera nec ministrorum egens, de genere veneni consultavit, ne repentino et praecipiti facinus proderetur; si lentum et tabidum delegisset, ne admotus supremis Claudius et dolo intellecto ad amorem filii rediret. exquisitum aliquid placebat, quod turbaret mentem et mortem differret. deligitur artifex talium vocabulo Locusta, nuper veneficii damnata et diu inter instrumenta regni habita. eius mulieris ingenio paratum virus, cuius minister e spadonibus fuit Halotus, inferre epulas et explorare gustu solitus.

in tantus moles cura valetudo adverso corripio refoveo vis mollitia caelum et salubritas aqua sinuessa pergo tum agrippina scelus olim certus et offertor occasio propero neque minister egeo de genus venenum consulto ne repentinus et praeceps facinus prodo si lentus et tabidus deligo ne admoveo superus claudus et dolus intellego ad amor filius redeo exquaero aliquis placeo qui turbo mens et mors differo deligo artifex talis vocabulum locusta nuper veneficium damno et diu inter instrumentum regnum habeo is mulier ingenium paro virus qui minister e spado sum halotus infero epulae et exploraris gustus soleo


Ceterum Tiberius nomine Germanici trecenos plebi sestertios viritim dedit seque collegam consulatui eius destinavit. nec ideo sincerae caritatis fidem adsecutus amoliri iuvenem specie honoris statuit struxitque causas aut forte oblatas arripuit. rex Archelaus quinquagesimum annum Cappadocia potiebatur, invisus Tiberio quod eum Rhodi agentem nullo officio coluisset. nec id Archelaus per superbiam omiserat, sed ab intimis Augusti monitus, quia florente Gaio Caesare missoque ad res Orientis intuta Tiberii amicitia credebatur. ut versa Caesarum subole imperium adeptus est, elicit Archelaum matris litteris, quae non dissimulatis filii offensionibus clementiam offerebat, si ad precandum veniret. ille ignarus doli vel, si intellegere crederetur, vim metuens in urbem properat; exceptusque immiti a principe et mox accusatus in senatu, non ob crimina quae fingebantur sed angore, simul fessus senio et quia regibus aequa, nedum infima insolita sunt, finem vitae sponte an fato implevit. regnum in provinciam redactum est, fructibusque eius levari posse centesimae vectigal professus Caesar ducentesimam in posterum statuit. per idem tempus Antiocho Commagenorum, Philopatore Cilicum regibus defunctis turbabantur nationes, plerisque Romanum, aliis regium imperium cupientibus; et provinciae Syria atque Iudaea, fessae oneribus, deminutionem tributi orabant.

ceterum tiberis nomen germanicus treceni plebs sestertius viritim do sequor collega consulatus is destino neque ideo sincerus caritas fides assequor amolior juvenis species honor statuo struo causa aut fors offertor arripio rex archelaus quinquagesimus annus cappadocia potio invideo tiberius qui is rhodius ago nullus officium colo neque is archelaus per superbia omitto sed ab intimus augustus moneo quia floreo gaius caesaris mitto ad res oriens intutus tiberius amicitia credo ut verso caesaris suboles imperium adipiscor sum elicio archelaus mater littera qui non dissimulo filius offensio clementia offero si ad preco venio ille ignarus dolus vel si intellego credo vis metuo in urbs propero excipio immitis ab princeps et mox accuso in senatus non ob crimen qui fingo sed angor simul fessus senium et quia rex aequus nedum infimus insolitus sum finis vita sponte an fatum impleo regnum in provincia redigo sum fructus is levaris possum centesima vectigal profiteor caesar ducentesima in posterus statuo per idem tempus antiochus commagenus philopator cilices rex defungor turbo natio plerusque romanus alius regius imperium cupio et provincia syria atque judaeus fatisco onus deminutio tribuo oro


Vocati posthac patres multa et magnifica super captivitate Carataci disseruere, neque minus id clarum quam quod Syphacem P. Scipio, Persen L. Paulus, et si qui alii vinctos reges populo Romano ostendere. censentur Ostorio triumphi insignia, prosperis ad id rebus eius, mox ambiguis, sive amoto Carataco, quasi debellatum foret, minus intenta apud nos militia fuit, sive hostes miseratione tanti regis acrius ad ultionem exarsere. praefectum castrorum et legionarias cohortis extruendis apud Siluras praesidiis relictas circumfundunt. ac ni cito nuntiis ex castellis proximis subventum foret copiarum obsidio occidione obcubuis- sent: praefectus tamen et octo centuriones ac promptissimus quisque e manipulis cecidere. nec multo post pabulantis nostros missasque ad subsidium turmas profligant.

voco posthac pater multus et magnificus super captivitas caratacus disservo neque paruus is clarus quam qui syphacem p scipio perses l paulus et si qui alius vincio rex populus romanus ostendo censeo ostorius triumphus insigne prosper ad is res is mox ambiguus sive amoueo caratacus quasi debello sum paruus intendo apud nos militia sum sive hostis miseratio tantus rex acer ad ultio exardeo praeficio castrum et legionarius cohors extruendis apud siluras praesidium relinquo circumfundo atque ni cito nuntius ex castellum propior subvenio sum copia obsidio occidio obcubuis sent praefectus tamen et octo centurio atque promo quisque e manipulis cado neque multus post pabulor noster mitto ad subsidium turma profligo


Adeoque cuncta mox pernotuere ut temporum illorum scriptores prodiderint infusum delectabili boleto venenum, nec vim medicaminis statim intellectam, socordiane an Claudii vinolentia; simul soluta alvus subvenisse videbatur. igitur exterrita Agrippina et, quando ultima timebantur, spreta praesentium invidia provisam iam sibi Xenophontis medici conscientiam adhibet. ille tamquam nisus evomentis adiuvaret, pinnam rapido veneno inlitam faucibus eius demisisse creditur, haud ignarus summa scelera incipi cum periculo, peragi cum praemio.

adeo cunctus mox pernotesco ut tempus ille scriptor prodo infundo delectabilis boletus venenum neque vis medicamen statim intellego socordia an claudius vinolentia simul solvo alvus subvenio video igitur exterreo agrippina et quando ulter timeo sperno praesens invidia provideo iam sui xenophon medicus conscientia adhibeo ille tamquam nitor evomo adjuvo pinnam rapidus veneno inlitam fauces is demitto credo haud ignarus summus scelus incipio cum periculum perago cum praemium


At Corbulo post deleta Artaxata utendum recenti terrore ratus ad occupanda Tigranocerta, quibus excisis metum hostium intenderet vel, si pepercisset, clementiae famam adipisceretur, illuc pergit, non infenso exercitu ne spem veniae auferret, neque tamen remissa cura, gnarus facilem mutatu gentem, ut segnem ad pericula ita infidam ad occasiones. barbari, pro ingenio quisque, alii preces offerre, quidam deserere vicos et in avia digredi; ac fuere qui se speluncis et carissima secum abderent. igitur dux Romanus diversis artibus, misericordia adversum supplices, celeritate adversus profugos, immitis iis qui latebras insederant ora et exitus specuum sarmentis virgultisque completos igni exurit. atque illum finis suos praegredientem incursavere Mardi, latrociniis exerciti contraque inrumpentem montibus defensi; quos Corbulo immissis Hiberis vastavit hostilemque audaciam externo sanguine ultus est.

at corbulo post deleo artaxata utor recens terror reor ad occupo tigranocerta qui excaedo metus hostis intendo vel si parco clementia fama adipiscor illic pergo non infensus exercitus ne spes venia aufero neque tamen remitto cura gnarus facilis muto gens ut segnis ad periculum ita infidus ad occasio barbaris pro ingenium quisque alius prex offero quidam desero vicus et in avia digredior atque sum qui sui spelunca et carus sui abderent igitur dux romanus diverto ars misericordia adverro supplex celeritas adverro profugus immitis is qui latebra insedeo os et exitus specus sarmentum virgultus compleo ignis exuro atque ille finis suus praegredior incurso mardi latrocinium exerceo contra irrumpo mons defendo qui corbulo immitto hiberus vasto hostilis audacia externus sanguis ulciscor sum


Sub idem tempus legati Vologesis, quos ad principem missos memoravi, revertere inriti bellumque propalam sumptum a Parthis. nec Paetus detrectavit, sed duabus legionibus, quarum quartam Funisulanus Vettonianus eo in tempore, duodecimam Calavius Sabinus regebant, Armeniam intrat tristi omine. nam in transgressu Euphratis, quem ponte tramittebant, nulla palam causa turbatus equus qui consularia insignia gestabat retro evasit; hostiaque quae muniebantur hibernaculis adsistens semifacta opera fuga perrupit seque vallo extulit; et pila militum arsere, magis insigni prodigio quia Parthus hostis missilibus telis decertat.

sub idem tempus legatus vologeses qui ad princeps mitto memoro revorto irritus bellus propalam sumo ab parthus neque paetus detrectavit sed duo legio qui quartus funisulanus vettonianus is in tempus duodecimus calavius sabinus rego armenia intro tristis omen nam in transgredior euphrates qui pons transmitto nullus palam causa turbo equus qui consularis insigne gesto retro evado hostia qui munio hibernaculis assisto semifactus opus fuga perrumpo sequor vallo effero et pilum miles ardeo magis insignio prodigium quia parthus hostis missilis telum decerto


Solus Lepido Rubellius Blandus e consularibus adsensit: ceteri sententiam Agrippae secuti, ductusque in carcerem Priscus ac statim exanimatus. id Tiberius solitis sibi ambagibus apud senatum incusavit, cum extolleret pietatem quamvis modicas principis iniurias acriter ulciscentium, deprecaretur tam praecipitis verborum poenas, laudaret Lepidum neque Agrippam argueret. igitur factum senatus consultum ne decreta patrum ante diem decimum ad aerarium deferrentur idque vitae spatium damnatis prorogaretur. sed non senatui libertas ad paenitendum erat neque Tiberius interiectu temporis mitigabatur.

solus lepidus rubellus blandus e consularis adsentio ceterus sententia agrippa sequor duco in carcer priscus atque statim exanimo is tiberis soleo sui ambages apud senatus incuso cum extollo pietas quivis modicus princeps injuria acer ulciscor deprecor tam praecipio verbum poena laudo lepidus neque agrippa arguo igitur facio senatus consulo ne decretum pater ante dies decimus ad aerarius defero is vita spatium damno prorogo sed non senatus libertas ad paeniteo sum neque tiberis interjacio tempus mitigo


Nec dispares Trebelleni Rufi et Sextii Paconiani exitus: nam Trebellenus sua manu cecidit, Paconianus in carcere ob carmina illic in principem factitata strangulatus est. haec Tiberius non mari, ut olim, divisus neque per longinquos nuntios accipiebat, sed urbem iuxta, eodem ut die vel noctis interiectu litteris consulum rescriberet, quasi aspiciens undantem per domos sanguinem aut manus carnificum. fine anni Poppaeus Sabinus concessit vita, modicus originis, principum amicitia consulatum ac triumphale decus adeptus maximisque provinciis per quattuor et viginti annos impositus, nullam ob eximiam artem sed quod par negotiis neque supra erat.

neque disparis trebelleni rufus et sestius paconiani exitus nam trebellenus suus manus cado paconianus in carcer ob carmen illic in princeps factito strangulo sum hic tiberis non mare ut olim divido neque per longinquus nuntius accipio sed urbs iuxta idem ut dies vel nox interjacio littera consul rescribo quasi aspicio undo per domus sanguis aut manus carnifex finis annus poppaeus sabinus concedo vito modicus origo princeps amicitia consulatus atque triumphalis decus adipiscor magnus provincia per quattuor et viginti annus impono nullus ob eximius ars sed qui par negotium neque supra sum


Nec Piso, quamquam coepta secus cadebant, omisit tutissima e praesentibus, sed castellum Ciliciae munitum admodum, cui nomen Celenderis, occupat; nam admixtis desertoribus et tirone nuper intercepto suisque et Plancinae servitiis auxilia Cilicum quae reguli miserant in numerum legionis composuerat. Caesarisque se legatum testabatur provincia quam is dedisset arceri, non a legionibus (earum quippe accitu venire), sed a Sentio privatum odium falsis criminibus tegente. consisterent in acie, non pugnaturis militibus ubi Pisonem ab ipsis parentem quondam appellatum, si iure ageretur, potiorem, si armis, non invalidum vidissent. tum pro munimentis castelli manipulos explicat colle arduo et derupto; nam cetera mari cinguntur. contra veterani ordinibus ac subsidiis instructi: hinc militum, inde locorum asperitas, sed non animus, non spes, ne tela quidem nisi agrestia aut subitum in usum properata. ut venere in manus, non ultra dubitatum quam dum Romanae cohortes in aequum eniterentur: vertunt terga Cilices seque castello claudunt.

neque piso quamquam coepio secus cado omitto tueor e praesens sed castellum cilicia munio admodum qui nomen celenderis occupo nam admisceo desertor et tiro nuper intercipio suo et plancina servitium auxilium cilices qui regulis mitto in numerus legio compono caesar sui legatus testo provincia quam is do arceo non ab legio is quippe accio venio sed ab sentius privo odium falsum crimen tego consisto in acies non pugno miles ubi piso ab ipse parens quondam appello si ius ago potis si arma non invalidus video tum pro munimentum castellum manipulus explico collis arduus et deruptus nam ceterus mare cingo contra veteranus ordo atque subsidium instruo hinc miles inde locus asperitas sed non animus non spes ne telum quidem nisi agrestis aut subeo in usus propero ut venio in manus non ultra dubitas quam dum romanus cohors in aequus eniteo verto tergum cilices sequor castellum claudo


Tunc composito agmine incedunt, cuius frontem et terga Aorsi, media cohortes et Bosporani tutabantur nostris in armis. sic pulsus hostis, ventumque Sozam, oppidum Dandaricae, quod desertum a Mithridate ob ambiguos popularium animos obtineri relicto ibi praesidio visum. exim in Siracos pergunt, et transgressi amnem Pandam circumveniunt urbem Vspen, editam loco et moenibus ac fossis munitam, nisi quod moenia non saxo sed cratibus et vimentis ac media humo adversum inrumpentis invalida erant; eductaeque altius turres facibus atque hastis turbabant obsessos. ac ni proelium nox diremisset, coepta patrataque expugnatio eundem intra diem foret.

tunc compono agmen incedo qui frons et tergum aordior medius cohors et bosporanus tuto noster in arma sic pello hostis venio sozam oppidum dandaricae qui desertum ab mithridates ob ambiguus popularis animus obtineo relinquo ibi praesidium video exinde in siraci pergo et transgredior amnis panda circumvenio urbs vspen edo locus et moenia atque fodio munio nisi qui moenia non saxum sed cratis et vimentum atque medius humo adverro irrumpo invalidus sum educo altus turris fax atque hasta turbo obsedeo atque ni proelium nox disredimo coepio patro expugnatio idem intra dies sum


Vulgabatur interim per Italiam servatum munere deum Agrippam, credebatur Romae; iamque Ostiam invectum multitudo ingens, iam in urbe clandestini coetus celebrabant, cum Tiberium anceps cura distrahere, vine militum servum suum coerceret an inanem credulitatem tempore ipso vanescere sineret: modo nihil spernendum, modo non omnia metuenda ambiguus pudoris ac metus reputabat. postremo dat negotium Sallustio Crispo. ille e clientibus duos (quidam milites fuisse tradunt) deligit atque hortatur, simulata conscientia adeant, offerant pecuniam, fidem atque pericula polliceantur. exequuntur ut iussum erat. dein speculati noctem incustoditam, accepta idonea manu, vinctum clauso ore in Palatium traxere. percontanti Tiberio quo modo Agrippa factus esset respondisse fertur 'quo modo tu Caesar.' ut ederet socios subigi non potuit. nec Tiberius poenam eius palam ausus, in secreta Palatii parte interfici iussit corpusque clam auferri. et quamquam multi e domo principis equitesque ac senatores sustentasse opibus, iuvisse consiliis dicerentur, haud quaesitum.

vulgo interim per italia servo munus deus agrippa credo roma iam ostia inveho multitudo ingens iam in urbs clandestinus coitus celebro cum tiberis anceps cura distraho vinum miles servus suus coerceo an inanis credulitas tempus ipse vanesco sino modo nihil sperno modo non omnis metuo ambiguus pudor atque metus reputo postremo do negotium sallustius crispus ille e cliens duo quidam miles sum trado deligo atque hortor simulo conscientia adeo offertor pecunia fides atque periculum polliceor exequuntur ut jubeo sum deinde speculor nox incustoditus accipio idoneus manus vincio claudo os in palatium traho perconto tiberius quo modo agrippa facio sum respondeo fero quo modo tu caesar ut edo socius subigo non possum neque tiberis poena is palam audeo in secerno palatium pars interficio iubeo corpus clam aufero et quamquam multus e domus princeps equito atque senator sustento ops juvo consilium dico haud quaero


Sic accensos et proelium poscentis in campum, cui Idistaviso nomen, deducunt. is medius inter Visurgim et collis, ut ripae fluminis cedunt aut prominentia montium resistunt, inaequaliter sinuatur. pone tergum insurgebat silva, editis in altum ramis et pura humo inter arborum truncos. campum et prima silvarum barbara acies tenuit: soli Cherusci iuga insedere ut proeliantibus Romanis desuper incurrerent. noster exercitus sic incessit: auxiliares Galli Germanique in fronte, post quos pedites sagittarii; dein quattuor legiones et cum duabus praetoriis cohortibus ac delecto equite Caesar; exim totidem aliae legiones et levis armatura cum equite sagittario ceteraeque sociorum cohortes. intentus paratusque miles ut ordo agminis in aciem adsisteret.

sic accendo et proelium posco in campus qui idistaviso nomen deduco is medius inter visurgis et collis ut ripa flumen cedo aut promineo mons resisto inaequalis sinuo pono tergum insurgo silva edo in altus ramus et purus humo inter arbor truncus campus et primus silvaris barbarum acies teneo solus cherusci iugum insedeo ut proelio romanus desuper incurro noster exercitus sic incedo auxiliaris gallus germanus in frons post qui pedito sagittarius deinde quattuor legio et cum duo praetorius cohors atque delecto eques caesar exinde totidem alius legio et levis armo cum eques sagittarius ceter socius cohors intendo paro miles ut ordo agmen in acies assisto


Relatum dein de moderanda Papia Poppaea, quam senior Augustus post Iulias rogationes incitandis caelibum poenis et augendo aerario sanxerat. nec ideo coniugia et educationes liberum frequentabantur praevalida orbitate: ceterum multitudo periclitantium gliscebat, cum omnis domus delatorum interpretationibus subverteretur, utque antehac flagitiis ita tunc legibus laborabatur. ea res admonet ut de principiis iuris et quibus modis ad hanc multitudinem infinitam ac varietatem legum perventum sit altius disseram.

refero deinde de modero papius poppaea quam senex augustus post julius rogatio incito caelibum poenio et augeo aerarius sancio neque ideo conjugium et educatio liber frequento praevalidus orbitas ceterum multitudo periclitor glisco cum omnis domus delator interpretatio subverto ut antehac flagitium ita tunc lex laboro is res admoneo ut de principia ius et qui modus ad hic multitudo infinitus atque varietas lex pervenio sum altus dissero


Haec vulgo iactata super id quod nullo auctore certo firmantur prompte refutaveris. quis enim mediocri prudentia, nedum Tiberius tantis rebus exercitus, inaudito filio exitium offerret, idque sua manu et nullo ad paenitendum regressu? quin potius ministrum veneni excruciaret, auctorem exquireret, insita denique etiam in extraneos cunctatione et mora adversum unicum et nullius ante flagitii compertum uteretur? sed quia Seianus facinorum omnium repertor habebatur, ex nimia caritate in eum Caesaris et ceterorum in utrumque odio quamvis fabulosa et immania credebantur, atrociore semper fama erga dominantium exitus. ordo alioqui sceleris per Apicatam Seiani proditus tormentis Eudemi ac Lygdi patefactus est. neque quisquam scriptor tam infensus extitit ut Tiberio obiectaret, cum omnia alia conquirerent intenderentque. mihi tradendi arguendique rumoris causa fuit ut claro sub exemplo falsas auditiones depellerem peteremque ab iis quorum in manus cura nostra venerit ne divulgata atque incredibilia avide accepta veris neque in miraculum corruptis antehabeant.

hic vulgo jacto super is qui nullus auctor certus firmo promptus refuto quis enim mediocris prudentia nedum tiberis tantus res exercitus inaudio filius exitium offertor is suus manus et nullus ad paeniteo regredior quin potis minister venenum excrucio auctor exquiro inquiro denique etiam in extraneus cunctatio et mora adverro unicus et nullus ante flagitium comperio uto sed quia sejanus facinus omnis repertor habeo ex nimius caritas in is caesar et ceterus in uterque odium quivis fabulosus et immanis credo atrox semper fama erga dominor exitus ordo alioqui scelus per apica sejanus prodeo tormentum eudemus atque lygdos patefacio sum neque quisquam scriptor tam infensus extitit ut tiberius objecto cum omnis alius conquaero intendo ego trado arguo rumor causa sum ut clarus sub exemplum fallo auditio depello peto ab is qui in manus cura noster venio ne divulgo atque incredibilis avidus accipio verus neque in miraculis corruptus antehabeo


Ac tamen accusatores, si facultas incideret, poenis adficiebantur, ut Servilius Corneliusque perdito Scauro fa- mosi, quia pecuniam a Vario Ligure omittendae delationis ceperant, in insulas interdicto igni atque aqua demoti sunt. et Abudius Ruso functus aedilitate, dum Lentulo Gaetulico, sub quo legioni praefuerat, periculum facessit quod is Seiani filium generum destinasset, ultro damnatur atque urbe exigitur. Gaetulicus ea tempestate superioris Germaniae legiones curabat mirumque amorem adsecutus erat, effusae clementiae, modicus severitate et proximo quoque exercitui per L. Apronium socerum non ingratus. unde fama constans ausum mittere ad Caesarem litteras, adfinitatem sibi cum Seiano haud sponte sed consilio Tiberii coeptam; perinde se quam Tiberium falli potuisse, neque errorem eundem illi sine fraude, aliis exitio habendum. sibi fidem integram et, si nullis insidiis peteretur, mansuram; successorem non aliter quam indicium mortis accepturum. firmarent velut foedus, quo princeps ceterarum rerum poteretur, ipse provinciam retineret. haec, mira quamquam, fidem ex eo trahebant quod unus omnium Seiani adfinium incolumis multaque gratia mansit, reputante Tiberio publicum sibi odium, extremam aetatem magisque fama quam vi stare res suas.

atque tamen accusator si facultas incido poenio afficio ut servilis cornelius perdo scaurus for mosi quia pecunia ab varius ligur omitto delatio capio in insula interdictum ignis atque aqua demoveo sum et abudius ruso fungor aedilitas dum lentulus gaetulicus sub quo legio praesum periculum facesso qui is sejanus filius gener destino ultro damno atque urbs exigo gaetulicus is tempestas superus germania legio curo mirus amor assequor sum effundo clementia modicus severitas et propior quoque exercitus per l apronius socer non ingratus unde fama consto audeo mitto ad caesaris littera adfinitas sui cum sejanus haud sponte sed consilium tiberius coepio perinde sui quam tiberis fallo possum neque error idem ille sine fraus alius exitium habeo sui fides integer et si nullus insidiae peto mando successor non aliter quam indicium mors accipio firmo velut foedus quo princeps ceteraris res potior ipse provincia retineo hic mirus quamquam fides ex is traho qui unus omnis sejanus affinis incolumis multo gratia maneo reputo tiberius publicus sui odium extremus aetas magus fama quam vis sto res suus


Multa ex ea sententia mitigata sunt a principe: ne nomen Pisonis fastis eximeretur, quando M. Antonii qui bellum patriae fecisset, Iulli Antonii qui domum Augusti violasset, manerent. et M. Pisonem ignominiae exemit concessitque ei paterna bona, satis firmus, ut saepe memoravi, adversum pecuniam et tum pudore absolutae Plancinae placabilior. atque idem, cum Valerius Messalinus signum aureum in aede Martis Vltoris, Caecina Severus aram ultioni statuendam censuissent, prohibuit, ob externas ea victorias sacrari dictitans, domestica mala tristitia operienda. addiderat Messalinus Tiberio et Augustae et Antoniae et Agrippinae Drusoque ob vindictam Germanici gratis agendas omiseratque Claudii mentionem. et Messalinum quidem L. Asprenas senatu coram percontatus est an prudens praeterisset; ac tum demum nomen Claudii adscriptum est. mihi quanto plura recentium seu veterum revolvo tanto magis ludibria rerum mortalium cunctis in negotiis obversantur. quippe fama spe veneratione potius omnes destinabantur imperio quam quem futurum principem fortuna in occulto tenebat.

multus ex is sententia mitigo sum ab princeps ne nomen piso faveo eximo quando m antonius qui bellum patria facio iulli antonius qui domus augustus violo maneo et m piso ignominia eximo concedo is paternus bonus satis firmus ut saepe memoro adverro pecunia et tum pudor absolvo plancina placabilis atque idem cum valerius messalinus signum aureus in aedes mars vltor caecina severus ara ultio statuo censeo prohibeo ob externus is victoria sacraris dictito domesticus malus tristitia operio addo messalinus tiberius et augusta et antonia et agrippina drusus ob vindicta germanicus gratus ago omitto claudius mentio et messalinus quidem l asprenas senatus coram percontor sum an prudens praetereo atque tum demum nomen claudius adscribo sum ego quantus multus recens seu vetus revolvo tantus magis ludibrium res mortalis cunctus in negotium obverso quippe fama spes veneratio potis omnis destino imperium quam qui sum princeps fortuna in occulo teneo


Quoties super tali negotio consultaret, edita domus parte ac liberti unius conscientia utebatur. is litterarum ignarus, corpore valido, per avia ac derupta (nam saxis domus imminet) praeibat eum cuius artem experiri Tiberius statuisset et regredientem, si vanitatis aut fraudum suspicio incesserat, in subiectum mare praecipitabat ne index arcani existeret. igitur Thrasullus isdem rupibus inductus postquam percontantem commoverat, imperium ipsi et futura sollerter patefaciens, interrogatur an suam quoque genitalem horam comperisset, quem tum annum, qualem diem haberet. ille positus siderum ac spatia dimensus haerere primo, dein pavescere, et quantum introspiceret magis ac magis trepidus admirationis et metus, postremo exclamat ambiguum sibi ac prope ultimum discrimen instare. tum complexus eum Tiberius praescium periculorum et incolumem fore gratatur, quaeque dixerat oracli vice accipiens inter intimos amicorum tenet.

quotiens super talis negotium consulto edo domus pars atque libertus unus conscientia utor is litteraris ignarus corpus validus per avia atque deruptus nam saxum domus immineo praeeo is qui ars experior tiberis statuo et regredior si vanitas aut fraus suspicio incedo in subicio mare praecipito ne index arcanus exsisto igitur thrasullus idem rupes induco postquam perconto commoveo imperium ipse et sum sollerter patefacio interrogo an suus quoque genital hora comperio qui tum annus qual dies habeo ille pono sidus atque spatior dimetior haereo primus deinde pavesco et quantus introspicio magis atque magis trepidus admiratio et metus postremo exclamo ambiguus sui atque prope ulter discrimen insto tum complexus is tiberis praescius periculum et incolumis sum grator quisque dico oracli vicus accipio inter intimus amicus teneo


At Tiridates volentibus Parthis Nicephorium et Anthemusiada ceterasque urbes, quae Macedonibus sitae Graeca vocabula usurpant, Halumque et Artemitam Parthica oppida recepit, certantibus gaudio qui Artabanum Scythas inter eductum ob saevitiam execrati come Tiridatis ingenium Romanas per artes sperabant.

at tiridates volo parthus nicephorius et anthemusiada ceter urbs qui macedones sino graecum vocabulum usurpo halus et artemita parthicus oppidum recipio certo gaudium qui artabanus scytha inter educo ob saevitia execrati comis tiridates ingenium romanus per ars spero


Eo in metu arguere Germanicum omnes quod non ad superiorem exercitum pergeret, ubi obsequia et contra rebellis auxilium: satis superque missione et pecunia et mollibus consultis peccatum. vel si vilis ipsi salus, cur filium parvulum, cur gravidam coniugem inter furentis et omnis humani iuris violatores haberet? illos saltem avo et rei publicae redderet. diu cunctatus aspernantem uxorem, cum se divo Augusto ortam neque degenerem ad pericula testaretur, postremo uterum eius et communem filium multo cum fletu complexus, ut abiret perpulit. incedebat muliebre et miserabile agmen, profuga ducis uxor, parvulum sinu filium gerens, lamentantes circum amicorum coniuges quae simul trahebantur nec minus tristes qui manebant.

eos in metus arguo germanicus omnis qui non ad superus exercitus pergo ubi obsequium et contra rebellis auxilium satis supo missio et pecunia et mollis consulo peccatum vel si vilis ipse salus cur filius parvulis cur gravida coniunx inter furo et omnis humanus ius violator habeo ille saltem avus et res publicus reddo diu cunctor aspernor uxor cum sui divus augustus orior neque degenero ad periculum testo postremo uterus is et communis filius multus cum fleo complexus ut abeo perpello incedo muliebris et miserabilis agmen profugus dux uxor parvulis sinus filius gero lamento circum amicus coniunx qui simul traho neque paruus tristis qui maneo


In tradenda morte Drusi quae plurimis maximaeque fidei auctoribus memorata sunt rettuli: set non omiserim eorundem temporum rumorem validum adeo ut nondum exolescat. corrupta ad scelus Livia Seianum Lygdi quoque spadonis animum stupro vinxisse, quod is aetate atque forma carus domino interque primores ministros erat; deinde inter conscios ubi locus veneficii tempusque composita sint, eo audaciae provectum ut verteret et occulto indicio Drusum veneni in patrem arguens moneret Tiberium vitandam potionem quae prima ei apud filium epulanti offerretur. ea fraude captum senem, postquam convivium inierat, exceptum poculum Druso tradidisse; atque illo ignaro et iuveniliter hauriente auctam suspicionem, tamquam metu et pudore sibimet inrogaret mortem quam patri struxerat.

in trado mors drusus qui multus magnus fides auctor memoro sum rettulis sed non omitto idem tempus rumor validus adeo ut nondum exolescat corrumpo ad scelus livius sejanus lygdos quoque spado animus stuprum vincio qui is aetas atque forma carus dominus inter primoris minister sum deinde inter conscius ubi locus veneficium tempus compono sum is audacia proveho ut verto et occulo indicium drusus venenum in pater arguo moneo tiberis vito potio qui primus is apud filius epulor offertor is fraus capio senex postquam convivium ineo excipio poculum drusus trado atque ille ignarus et juvenilis haurio augeo suspicio tamquam metus et pudor sui inrogo mors quam pater struo


Et certamen Gallo adversus Caesarem exortum est. nam censuit in quinquennium magistratuum comitia habenda, utque legionum legati, qui ante praeturam ea militia fungebantur, iam tum praetores destinarentur, princeps duodecim candidatos in annos singulos nominaret. haud dubium erat eam sententiam altius penetrare et arcana imperii temptari. Tiberius tamen, quasi augeretur potestas eius, disseruit: grave moderationi suae tot eligere, tot differre. vix per singulos annos offensiones vitari, quamvis repulsam propinqua spes soletur: quantum odii fore ab iis qui ultra quinquennium proiciantur? unde prospici posse quae cuique tam longo temporis spatio mens, domus, fortuna? superbire homines etiam annua designatione: quid si honorem per quinquennium agitent? quinquiplicari prorsus magistratus, subverti leges, quae sua spatia exercendae candidatorum industriae quaerendisque aut potiundis honoribus statuerint. favorabili in speciem oratione vim imperii tenuit.

et certamen gallus adverro caesaris exortus sum nam censeo in quinquennium magistratus comitium habeo ut legio legatus qui ante praetorqueo is militia fungor iam tum praetor destino princeps duodecim candido in annus singuli nomino haud dubius sum is sententia altus penetraris et arcanus imperium temptaris tiberis tamen quasi augeo potestas is disseruio gravis moderatio suus tot eligo tot differo vix per singuli annus offensio vitaris quivis repello propinquus spes solo quantus odium sum ab is qui ultra quinquennium proicio unde prospicio possum qui quisque tam longus tempus spatium mens domus fortuna superbio homo etiam annuus designatio quis si honor per quinquennium agito quinquiplicaris prorsus magistratus subverto lex qui suus spatior exerceo candidator industria quaero aut potio honor statuo favorabilis in species oratio vis imperium teneo


Per idem tempus legati Parthorum ad expetendum, ut rettuli, Meherdaten missi senatum ingrediuntur mandataque in hunc modum incipiunt: non se foederis ignaros nec defectione a familia Arsacidarum venire, set filium Vononis, nepotem Phraatis accersere adversus dominationem Gotarzis nobilitati plebique iuxta intolerandam. iam fratres, iam propinquos, iam longius sitos caedibus exhaustos; adici coniuges gravidas, liberos parvos, dum socors domi, bellis infaustus ignaviam saevitia tegat. veterem sibi ac publice coeptam nobiscum amicitiam, et subveniendum sociis virium aemulis cedentibusque per reverentiam. ideo regum obsides liberos dari ut, si domestici imperii taedeat, sit regressus ad principem patresque, quorum moribus adsuefactus rex melior adscisceretur.

per idem tempus legatus parthus ad expeto ut rettulis meherdaten mitto senatus ingredior mando in hic modus incipio non sui foedo ignarus neque defectio ab familia arsacidaris venio sed filius vonones nepos phraates arcesso adverro dominatio gotarzis nobilitas plebs iuxta intolero iam frater iam propinquus iam longus sino caedes exhaurio adicio coniunx gravida liber parvus dum socors domus bellum infaustus ignavio saevitia tego vetus sui atque publicus coepio nos amicitia et subvenio socius vis aemulis cedo per reverentia ideo rex obses liber do ut si domesticus imperium taedet sum regredior ad princeps patro qui mos assuefacio rex bonus adscisco


Iam Suetonio quarta decima legio cum vexillariis vicesimanis et e proximis auxiliares, decem ferme milia armatorum erant, cum omittere cunctationem et congredi acie parat. deligitque locum artis faucibus et a tergo silva clausum, satis cognito nihil hostium nisi in fronte et apertam planitiem esse sine metu insidiarum. igitur legionarius frequens ordinibus, levis circum armatura, conglobatus pro cornibus eques adstitit. at Britannorum copiae passim per catervas et turmas exultabant, quanta non alias multitudo, et animo adeo feroci ut coniuges quoque testis victoriae secum traherent plaustrisque imponerent quae super extremum ambitum campi posuerant.

iam suetonius quartus decimus legio cum vexillarii vicesimani et e propior auxiliaris decem ferme mille armator sum cum omitto cunctatio et congredior acies paro deligo locus ars fauces et ab tergum silva claudo satis cognosco nihil hostis nisi in frons et aperio planitiem sum sine metus insidiaris igitur legionarius frequens ordo levis circum armo conglobo pro cornu eques asto at britannus copia passim per caterva et turma exultabant quantus non alius multitudo et animus adeo ferox ut coniunx quoque testis victoria sui traho plaustrum impono qui super exter ambitus campus pono


Gliscebat interim luxuria spe inani consumebanturque veteres opes quasi oblatis quas multos per annos prodigeret. quin et inde iam largiebatur; et divitiarum expectatio inter causas paupertatis publicae erat. nam Bassus effosso agro suo latisque circum arvis, dum hunc vel illum locum promissi specus adseverat, sequunturque non modo milites sed populus agrestium efficiendo operi adsumptus, tandem posita vaecordia, non falsa antea somnia sua seque tunc primum elusum admirans, pudorem et metum morte voluntaria effugit. quidam vinctum ac mox dimissum tradidere ademptis bonis in locum regiae gazae.

glisco interim luxuria spes inanis consumo vetus ops quasi offertor qui multus per annus prodigo quin et inde iam largior et divitiaris expectatio inter causa paupertas publicus sum nam bassus effodio ager suus fero circum arvum dum hic vel ille locus promitto specus assero sequor non modo miles sed populus agrestis efficio operio adsumo tandem pono vaecordia non fallo antea somnio suus sequor tunc primus eludo admiror pudor et metus mors voluntarius effugio quidam vincio atque mox dimitto trado adimo bonus in locus regia gaza


Translata dehinc castra hostem propter, relictis apud priora munimenta Thraecibus, quos nobis adfuisse memoravi. iisque permissum vastare, urere, trahere praedas, dum populatio lucem intra sisteretur noctemque in castris tutam et vigilem capesserent. id primo servatum: mox versi in luxum et raptis opulenti omittere stationes, lascivia epularum aut somno et vino procumbere. igitur hostes incuria eorum comperta duo agmina parant quorum altero populatores invaderentur, alii castra Romana adpugnarent, non spe capiendi sed ut clamore, telis suo quisque periculo intentus sonorem alterius proelii non acciperet. tenebrae insuper delectae augendam ad formidinem. sed qui vallum legionum temptabant facile pelluntur; Thraecum auxilia repentino incursu territa, cum pars munitionibus adiacerent, plures extra palarentur, tanto infensius caesi quanto perfugae et proditores ferre arma ad suum patriaeque servitium incusabantur.

transfero dehinc castrum hostis propter relinquo apud prior munimentum thraecibus qui nos adsum memoro is permitto vastaris uro traho praeda dum populatio lux intra sisto nox in castrum tueor et vigilis capesso is primus servo mox verro in luxus et rapio opulens omitto statio lascivia epularis aut somnus et vinum procumbo igitur hostis incuria is comperio duo agmen paro qui alter populator invado alius castrum romanus adpugno non spes capio sed ut clamor telum suus quisque periculum intendo sonor alter proelium non accipio tenebra insuper deligo augeo ad formido sed qui valles legio tento facilis pello thraecum auxilium repentinus incursus terreo cum pars munitio adicio multus extra palo tantus infensus caedo quantus perfuga et proditor fero arma ad suus patria servitium incuso


Ergo accitur Natalis et diversi interrogantur quisnam is sermo, qua de re fuisset. tum exorta suspicio, quia non congruentia responderant, inditaque vincla. et tormentorum aspectum ac minas non tulere: prior tamen Natalis, totius conspirationis magis gnarus, simul arguendi peritior, de Pisone primum fatetur, deinde adicit Annaeum Senecam, sive internuntius inter eum Pisonemque fuit, sive ut Neronis gratiam pararet, qui infensus Senecae omnis ad eum opprimendum artes conquirebat. tum cognito Natalis indicio Scaevinus quoque pari imbecillitate, an cuncta iam patefacta credens nec ullum silentii emolumentum, edidit ceteros. ex quibus Lucanus Quintianusque et Senecio diu abnuere: post promissa impunitate corrupti, quo tarditatem excusarent, Lucanus Aciliam matrem suam, Quintianus Glitium Gallum, Senecio Annium Pollionem, amicorum praecipuos, nominavere.

ergo accio natal et diverto interrogo quisnam is sermo qui de res sum tum exorior suspicio quia non congruo respondeo indo vinclum et tormentum aspectus atque minae non fero prior tamen natal totus conspiratio magis gnarus simul arguo pereo de piso primus fateor deinde adicio annaeus seneca sive internuntius inter is piso sum sive ut nero gratia paro qui infensus seneca omnis ad is opprimo ars conquaero tum cognosco natal indicium scaevinus quoque par imbecillitas an cunctus iam patefacio credo neque ullus silentium emolumentum edo ceterus ex qui lucanus quintianus et senecio diu abnuo post promitto impunitas corrumpo quo tarditas excuso lucanus acilius mater suus quintianus glitium gallus senecio annius pollio amicus praecipuus nomino


Conciti per haec non modo Cherusci, sed conterminae gentes, tractusque in partis Inguiomerus Arminii patruus, vetere apud Romanos auctoritate; unde maior Caesari metus. et ne bellum mole una ingrueret Caecinam cum quadraginta cohortibus Romanis distrahendo hosti per Bructeros ad flumen Amisiam mittit, equitem Pedo praefectus finibus Frisiorum ducit. ipse inpositas navibus quattuor legiones per lacus vexit; simulque pedes eques classis apud praedictum amnem convenere. Chauci cum auxilia pollicerentur, in commilitium adsciti sunt. Bructeros sua urentis expedita cum manu L. Stertinius missu Germanici fudit; interque caedem et praedam repperit undevicesimae legionis aquilam cum Varo amissam. ductum inde agmen ad ultimos Bructerorum, quantumque Amisiam et Lupiam amnis inter vastatum, haud procul Teutoburgiensi saltu in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur.

concieo per hic non modo cherusci sed conterminus gens traho in pars inguiomerus arminius patruus veto apud romanus auctoritas unde magnus caesaris metus et ne bellum moles unus ingruo caecina cum quadraginta cohors romanus distraho hostis per bructeri ad flumen amisiam mitto eques pedum praefectus finis frisii duco ipse inpono navis quattuor legio per lacus veho simul pes eques classis apud praedico amnis convenio chauci cum auxilium polliceor in commilitium ascio sum bructeri suus uro expedio cum manus l stertinius missus germanicus fundo inter caedes et praeda reperio undevicesimus legio aquila cum varus amitto duco inde agmen ad ulter bructerus quantus amisiam et lupia amnis inter vastas haud procul teutoburgiensis saltus in quo reliquiae varis legio insepultus dico


At Romae caede continua Pomponius Labeo, quem praefuisse Moesiae rettuli, per abruptas venas sanguinem effudit; aemulataque est coniunx Paxaea. nam promptas eius modi mortes metus carnificis faciebat, et quia damnati publicatis bonis sepultura prohibebantur, eorum qui de se statuebant humabantur corpora, manebant testamenta, pretium festinandi. sed Caesar missis ad senatum litteris disseruit morem fuisse maioribus, quoties dirimerent amicitias, interdicere domo eumque finem gratiae ponere: id se repetivisse in Labeone, atque illum, quia male administratae provinciae aliorumque criminum urgebatur, culpam invidia velavisse, frustra conterrita uxore, quam etsi nocentem periculi tamen expertem fuisse. Mamercus dein Scaurus rursum postulatur, insignis nobilitate et orandis causis, vita probrosus. nihil hunc amicitia Seiani, sed labefecit haud minus validum ad exitia Macronis odium, qui easdem artes occultius exercebat detuleratque argumentum tragoediae a Scauro scriptae, additis versibus qui in Tiberium flecterentur: verum ab Servilio et Cornelio accusatoribus adulterium Liviae, magorum sacra obiectabantur. Scaurus, ut dignum veteribus Aemiliis, damnationem antiit, hortante Sextia uxore, quae incitamentum mortis et particeps fuit.

at roma caedes continuo pomponius labeo qui praesum moesia rettulis per abrumpo vena sanguis effundo aemulo sum coniunx paxaea nam promptus is modus mors metus carnifex facio et quia damno publico bonus sepelio prohibeo is qui de sui statuo humo corpus maneo testamentum pretium festino sed caesar mitto ad senatus littera disseruio mos sum magnus quotiens dirimo amicitia interdico domus is finis gratia pono is sui repeto in labeo atque ille quia malus administro provincia alius crimen urgeo culpa invidia velo frustra conterreo uxor quam etsi noceo periculum tamen expers sum mamercus deinde scaurus rursum postulo insignis nobilitas et oro causa vito probrosus nihil hic amicitia sejanus sed labefacio haud paruus validus ad exitium macro odium qui idem ars occulo exerceo defero argumentum tragoedia ab scaurus scribo addo versus qui in tiberis flecto verus ab servilius et cornelius accusator adulterium livia magus sacer objecto scaurus ut dignus vetus aemilius damnatio antiit horto sestius uxor qui incitamentum mors et particeps sum


Iunio Silano et Silio Nerva consulibus foedum anni principium incessit tracto in carcerem inlustri equite Romano Titio Sabino ob amicitiam Germanici: neque enim omiserat coniugem liberosque eius percolere, sectator domi, comes in publico, post tot clientes unus eoque apud bonos laudatus et gravis iniquis. hunc Latinius Latiaris, Porcius Cato, Petilius Rufus, M. Opsius praetura functi adgrediuntur, cupidine consulatus ad quem non nisi per Seianum aditus; neque Seiani voluntas nisi scelere quaerebatur. compositum inter ipsos ut Latiaris, qui modico usu Sabinum contingebat, strueret dolum, ceteri testes adessent, deinde accusationem inciperent. igitur Latiaris iacere fortuitos primum sermones, mox laudare constantiam quod non, ut ceteri, florentis domus amicus adflictam deseruisset; simul honora de Germanico, Agrippinam miserans, disserebat. et postquam Sabinus, ut sunt molles in calamitate mortalium animi, effudit lacrimas, iunxit questus, audentius iam onerat Seianum, saevitiam, superbiam, spes eius; ne in Tiberium quidem convicio abstinet; iique sermones tamquam vetita miscuissent speciem artae amicitiae fecere. ac iam ultro Sabinus quaerere Latiarem, ventitare domum, dolores suos quasi ad fidissimum deferre.

junius silanus et silius nerva consul foedus annus principium incedo traho in carcer illustris eques romanus titius sabinum ob amicitia germanicus neque enim omitto coniunx liber is percolo sectator domus comes in publicus post tot cliens unus eo apud bonus laudo et gravis iniquus hic latinus latiaris porcius cato petilus rufus m opsius praetura fungor aggredior cupido consulatus ad qui non nisi per sejanus aditus neque sejanus voluntas nisi scelus quaero compono inter ipse ut latiaris qui modicus usus sabinus contingo struo dolus ceterus testis adsum deinde accusatio incipio igitur latiaris iacio fortuitus primus sermo mox laudo constantia qui non ut ceterus floreo domus amicus affligo desero simul honoro de germanicus agrippina misero dissero et postquam sabinus ut sum mollis in calamitas mortalis animus effundo lacrima iungo queror audeo iam onero sejanus saevitia superbia spes is ne in tiberis quidem convicior abstineo eo sermo tamquam veto misceo species artus amicitia facio atque iam ultro sabinus quaero latiaris ventitaris domus dolor suus quasi ad fidus defero


Eadem Plancinae invidia, maior gratia; eoque ambiguum habebatur quantum Caesari in eam liceret. atque ipsa, donec mediae Pisoni spes, sociam se cuiuscumque fortunae et si ita ferret comitem exitii promittebat: ut secretis Augustae precibus veniam obtinuit, paulatim segregari a marito, dividere defensionem coepit. quod reus postquam sibi exitiabile intellegit, an adhuc experiretur dubitans, hortantibus filiis durat mentem senatumque rursum ingreditur; redintegratamque accusationem, infensas patrum voces, adversa et saeva cuncta perpessus, nullo magis exterritus est quam quod Tiberium sine miseratione, sine ira, obstinatum clausumque vidit, ne quo adfectu perrumperetur. relatus domum, tamquam defensionem in posterum meditaretur, pauca conscribit obsignatque et liberto tradit; tum solita curando corpori exequitur. dein multam post noctem, egressa cubiculo uxore, operiri foris iussit; et coepta luce perfosso iugulo, iacente humi gladio, repertus est.

idem plancina invidia magnus gratia eo ambiguus habeo quantus caesaris in is licet atque ipse donec medius piso spes socia sui quicumque fortuna et si ita fero comes exitium promitto ut secerno augusta prex venio obtineo paulatim segregaris ab marito divido defensio coepio qui reus postquam sui exitiabilis intellego an adhuc experior dubito hortor filius duro mens senatus rursum ingredior redintegro accusatio infensus pater voco adverso et saevus cunctus perpetior nullus magis exterreo sum quam qui tiberis sine miseratio sine ira obstinatus claudo video ne quo affectus perrumpo refero domus tamquam defensio in posterus meditor paucus conscribo obsigno et libertus trado tum soleo curo corpus exequio deinde multa post nox egredior cubiculum uxor operio foris iubeo et coepio lux perfodio jugulo jaceo humus gladius reperio sum


Nec multo post Drusus in Illyricum missus est ut suesceret militiae studiaque exercitus pararet; simul iuvenem urbano luxu lascivientem melius in castris haberi Tiberius seque tutiorem rebatur utroque filio legiones obtinente. sed Suebi praetendebantur auxilium adversus Cheruscos orantes; nam discessu Romanorum ac vacui externo metu gentis adsuetudine et tum aemulatione gloriae arma in se verterant. vis nationum, virtus ducum in aequo; set Maroboduum regis nomen invisum apud popularis, Arminium pro libertate bellantem favor habebat.

neque multus post drusus in illyricus mitto sum ut suesco militia studium exercitus paro simul juvenis urbanus luxus lascivientem bonus in castrum habeo tiberis sequor tueor reor uterque filius legio obtineo sed suevi praetendo auxilium adverro cherusci oro nam discessus romanus atque vacuus externus metus gens adsuetudo et tum aemulatio gloria arma in sui verto volo natio virtus dux in aequus sed maroboduus rex nomen invideo apud popularis arminius pro libertas bellor favor habeo


Exim largitione potissimos amicorum auxit. nec defuere qui arguerent viros gravitatem adseverantis, quod domos villas id temporis quasi praedam divisissent. alii necessitatem adhibitam credebant a principe sceleris sibi conscio et veniam sperante, si largitionibus validissimum quemque obstrinxisset. at matris ira nulla munificentia leniri, sed amplecti Octaviam, crebra cum amicis secreta habere, super ingenitam avaritiam undique pecunias quasi in subsidium corripiens; tribunos et centuriones comiter excipere, nomina et virtutes nobilium, qui etiam tum supererant, in honore habere, quasi quaereret ducem et partis. cognitum id Neroni, excubiasque militaris, quae ut coniugi imperatoris olim, tum ut matri servabantur, et Germanos nuper eundem in honorem custodes additos degredi iubet. ac ne coetu salutantium frequentaretur, separat domum matremque transfert in eam quae Antoniae fuerat, quoties ipse illuc ventitaret, saeptus turba centurionum et post breve osculum digrediens.

exinde largitio potis amicus augeo neque desum qui arguo vir gravitas assevero qui domus villa is tempus quasi praeda divido alius necessitas adhibeo credo ab princeps scelus sui conscio et venio spero si largitio validus quisque obstringo at mater ira nullus munificentia lenio sed amplector octavia creber cum amicus secerno habeo super ingenitus avaritia undique pecunia quasi in subsidium corripio tribunus et centurio comis excipio nomen et virtus nobilis qui etiam tum supersum in honor habeo quasi quaero dux et pars cognosco is nero excubiae militaris qui ut conjunx imperator olim tum ut mater servo et germani nuper idem in honor custos addo degredior iubeo atque ne coitus saluto frequento separo domus mater transfero in is qui antonia sum quotiens ipse illic ventito saepio turba centurio et post brevis osculis digredior


Interea Mithridates nullo in armis subsidio consultat cuius misericordiam experiretur. frater Cotys, proditor olim, deinde hostis, metuebatur: Romanorum nemo id auctoritatis aderat ut promissa eius magni penderentur. ad Eunonen convertit, propriis odiis non infensum et recens coniuncta nobiscum amicitia validum. igitur cultu vultuque quam maxime ad praesentem fortunam comparato regiam ingreditur genibusque eius provolutus 'Mithridates' inquit 'terra marique Romanis per tot annos quaesitus sponte adsum: utere, ut voles, prole magni Achaemenis, quod mihi solum hostes non abstulerunt.'

interea mithridates nullus in arma subsidium consulto qui misericordia experior frater cotys proditor olim deinde hostis metuo romanus nemo is auctoritas adsum ut promitto is magnus pendeo ad eunonen converto proprius odium non infensus et recens conjungo nos amicitia validus igitur cultus vultus quam magnus ad praesens fortuna comparo regia ingredior genu is provolvo mithridates inquam terra mare romanus per tot annus quaero sponte adsum utor ut volo proles magnus achaemenes qui ego solus hostis non aufero


Tum accusator Cn. Lentulum et Seium Tuberonem nominat, magno pudore Caesaris, cum primores civitatis, intimi ipsius amici, Lentulus senectutis extremae, Tubero defecto corpore, tumultus hostilis et turbandae rei publicae accerserentur. sed hi quidem statim exempti: in patrem ex servis quaesitum et quaestio adversa accusatori fuit. qui scelere vaecors, simul vulgi rumore territus robur et saxum aut parricidarum poenas minitantium, cessit urbe. ac retractus Ravenna exequi accusationem adigitur, non occultante Tiberio vetus odium adversum exulem Serenum. nam post damnatum Libonem missis ad Caesarem litteris exprobraverat suum tantum studium sine fructu fuisse, addideratque quaedam contumacius quam tutum apud auris superbas et offensioni proniores. ea Caesar octo post annos rettulit, medium tempus varie arguens, etiam si tormenta pervicacia servorum contra evenissent.

tum accusator cn lentulis et sejus tubero nomino magnus pudor caesar cum primoris civitas intimus ipse amicus lentulus senectus exter tubero deficio corpus tumultus hostilis et turbo res publicus arcesso sed hic quidem statim eximo in pater ex servio quaero et quaestio adverso accusator sum qui scelus vaecors simul vulgus rumor terreo robur et saxum aut parricida poena minito cedo urbs atque retraho ravenna exequio accusatio adigo non occulto tiberius vetus odium adverro exulis serenus nam post damno libo mitto ad caesaris littera exprobro suus tantus studium sine fructus sum addo quidam contumax quam tueor apud auris superbus et offensio pronus is caesar octo post annus refero medius tempus varius arguo etiam si tormentum pervicacia servus contra evenio


Coniuratis tamen metu proditionis permotis placitum maturare caedem apud Baias in villa Pisonis, cuius amoeni- tate captus Caesar crebro ventitabat balneasque et epulas inibat omissis excubiis et fortunae suae mole. sed abnuit Piso invidiam praetendens, si sacra mensae diique hospitales caede qualiscumque principis cruentarentur: melius apud urbem in illa invisa et spoliis civium extructa domo vel in publico patraturos quod pro re publica suscepissent. haec in commune, ceterum timore occulto ne L. Silanus eximia nobilitate disciplinaque C. Cassii, apud quem educatus erat, ad omnem claritudinem sublatus imperium invaderet, prompte daturis qui a coniuratione integri essent quique miserarentur Neronem tamquam per scelus interfectum. plerique Vestini quoque consulis acre ingenium vitavisse Pisonem crediderunt, ne ad libertatem oreretur vel delecto imperatore alio sui muneris rem publicam faceret. etenim expers coniurationis erat, quamvis super eo crimine Nero vetus adversum insontem odium expleverit.

coniuratus tamen metus proditio permoveo placeo maturaris caedes apud baiae in villa piso qui amoenus tate capio caesar creber ventito balneae et epulae ineo omitto excubiae et fortuna suus moles sed abnuo piso invidia praetendo si sacer metior dius hospital caedes qualiscumque princeps cruento bonus apud urbs in ille invideo et spolium civis extructa domus vel in publicus patro qui pro res publicus suscipio hic in communis ceterum timor occulo ne l silanus eximius nobilitas disciplina que casseius apud qui educo sum ad omnis claritudo tollo imperium invado promptus do qui ab coniuratio integer sum quisque misero nero tamquam per scelus interficio plerusque vestinus quoque consul acer ingenium vito piso credo ne ad libertas orior vel delecto imperator alius suus munus res publicus facio etenim expers coniuratio sum quivis super is crimen nero vetus adverro insons odium expleo


Consultatum inde inter legatos quique alii senatorum aderant quisnam Syriae praeficeretur. et ceteris modice nisis, inter Vibium Marsum et Cn. Sentium diu quaesitum: dein Marsus seniori et acrius tendenti Sentio concessit. isque infamem veneficiis ea in provincia et Plancinae percaram nomine Martinam in urbem misit, postulantibus Vitellio ac Veranio ceterisque qui crimina et accusationem tamquam adversus receptos iam reos instruebant.

consultas inde inter legatus quisque alius senator adsum quisnam syria praeficio et ceterus modicus nitor inter vibius marsus et cn sentius diu quaero deinde marsus seni et acer tendo sentius concedo eo infamo veneficium is in provincia et plancina percarus nomen martinam in urbs mitto postulo vitellius atque veranio ceter qui crimen et accusatio tamquam adverro recipio iam reus instruo


Pater ei Nero et utrimque origo gentis Claudiae, quamquam mater in Liviam et mox Iuliam familiam adoptionibus transierit. casus prima ab infantia ancipites; nam proscriptum patrem exul secutus, ubi domum Augusti privignus introiit, multis aemulis conflictatus est, dum Marcellus et Agrippa, mox Gaius Luciusque Caesares viguere; etiam frater eius Drusus prosperiore civium amore erat. sed maxime in lubrico egit accepta in matrimonium Iulia, impudicitiam uxoris tolerans aut declinans. dein Rhodo regressus vacuos principis penatis duodecim annis, mox rei Romanae arbitrium tribus ferme et viginti obtinuit. morum quoque tempora illi diversa: egregium vita famaque quoad privatus vel in imperiis sub Augusto fuit; occultum ac subdolum fingendis virtutibus donec Germanicus ac Drusus superfuere; idem inter bona malaque mixtus incolumi matre; intestabilis saevitia sed obtectis libidinibus dum Seianum dilexit timuitve: postremo in scelera simul ac dedecora prorupit postquam remoto pudore et metu suo tantum ingenio utebatur.

pater is nero et utrimque origo gens claudia quamquam mater in livia et mox julius familia adoptio transeo casus primus ab infer anceps nam proscribo pater exul sequor ubi domus augustus privignus introeo multus aemulis conflicto sum dum marcellus et agrippa mox gaius lucius caesaris vigesco etiam frater is drusus prosper civis amor sum sed magnus in lubricus ago accipio in matrimonium julius impudicitia uxor tolero aut declino deinde rhodos regredior vacuus princeps penates duodecim annus mox res romanus arbitrium tres ferme et viginti obtineo mos quoque tempus ille diverto egregius vito fama quoad privo vel in imperium sub augustus sum occulo atque subdolus fingo virtus donec germanicus atque drusus supersum idem inter bonus malum misceo incolumis mater intestabilis saevitia sed obtego libido dum sejanus diligo timeo postremo in scelus simul atque dedecus prorumpo postquam removeo pudor et metus suus tantus ingenium utor


Idem annus novas caerimonias accepit addito sodalium Augustalium sacerdotio, ut quondam Titus Tatius retinendis Sabinorum sacris sodalis Titios instituerat. sorte ducti e primoribus civitatis unus et viginti: Tiberius Drususque et Claudius et Germanicus adiciuntur. ludos Augustalis tunc primum coeptos turbavit discordia ex certamine histrionum. indulserat ei ludicro Augustus, dum Maecenati obtem- perat effuso in amorem Bathylli; neque ipse abhorrebat talibus studiis, et civile rebatur misceri voluptatibus vulgi. alia Tiberio morum via: sed populum per tot annos molliter habitum nondum audebat ad duriora vertere.

idem annus novo caerimonia accipio addo sodalis augustalis sacerdotium ut quondam titus tatius retineo sabinum sacrum sodalis titius instituo sors duco e primoris civitas unus et viginti tiberis drusus et claudus et germanicus adicio ludus augustal tunc primus coepio turbo discordia ex certamen histrio indulgeo is ludicer augustus dum maecenas obtem perat effundo in amor bathyllus neque ipse abhorreo talis studium et civilis reor misceo voluptas vulgus alius tiberius mos via sed populus per tot annus mollis habitus nondum audeo ad durus verto


Nec patrum cognitionibus satiatus iudiciis adsidebat in cornu tribunalis, ne praetorem curuli depelleret; multaque eo coram adversus ambitum et potentium preces constituta. set dum veritati consulitur, libertas corrumpebatur. inter quae Pius Aurelius senator questus mole publicae viae ductuque aquarum labefactas aedis suas, auxilium patrum invocabat. resistentibus aerarii praetoribus subvenit Caesar pretiumque aedium Aurelio tribuit, erogandae per honesta pecuniae cupiens, quam virtutem diu retinuit, cum ceteras exueret. Propertio Celeri praetorio, veniam ordinis ob paupertatem petenti, decies sestertium largitus est, satis conperto paternas ei angustias esse. temptantis eadem alios probare causam senatui iussit, cupidine severitatis in iis etiam quae rite faceret acerbus. unde ceteri silentium et paupertatem confessioni et beneficio praeposuere.

neque pater cognitio satio iudicium assideo in cornu tribunal ne praetor curulis depello multo is coram adverro ambitus et potens prex constituo sed dum veritas consulo libertas corrumpo inter qui pius aurelius senator queror moles publicus via duco aqua labefacto aedes suus auxilium pater invoco resisto aerarius praetor subvenio caesar pretium aedes aurelius tribuo erogo per honestus pecunia cupio quam virtus diu retineo cum ceterus exuo propertius celer praetorius venio ordo ob paupertas peto decies sestertius largior sum satis conperto paternus is angustiae sum tento idem alius probaris causa senatus iubeo cupido severitas in is etiam qui rite facio acerbus unde ceterus silentium et paupertas confessio et beneficium praepono


At Romae non Treviros modo et Aeduos sed quattuor et sexaginta Galliarum civitates descivisse, adsumptos in societatem Germanos, dubias Hispanias, cuncta, ut mos famae, in maius credita. optumus quisque rei publicae cura maerebat: multi odio praesentium et cupidine mutationis suis quoque periculis laetabantur increpabantque Tiberium quod in tanto rerum motu libellis accusatorum insumeret operam. an Sacrovirum maiestatis crimine reum in senatu fore? extitisse tandem viros qui cruentas epistulas armis cohiberent. miseram pacem vel bello bene mutari. tanto impensius in securitatem compositus, neque loco neque vultu mutato, sed ut solitum per illos dies egit, altitudine animi, an compererat modica esse et vulgatis leviora.

at roma non treviros modo et aedui sed quattuor et sexaginta galliaris civitas descio adsumo in societas germani dubius hispania cunctus ut mos fama in magnus credo bonus quisque res publicus cura maereo multus odium praesens et cupido mutatio suus quoque periculum laeto increpo tiberis qui in tantus res motus libellus accusator insumo opera an sacrovirum maiestas crimen reus in senatus sum extitisse tandem vir qui cruento epistula arma cohibeo miser pax vel bellum bene muto tantus impendo in securitas compono neque locus neque vultus muto sed ut soleo per ille dies ago altitudo animus an comperio modicus sum et vulgo levis


Perculit is dies Pompeium quoque Aelianum, iuvenem quaestorium, tamquam flagitiorum Fabiani gnarum, eique Italia et Hispania in qua ortus erat interdictum est. pari ignominia Valerius Ponticus adficitur quod reos ne apud praefectum urbis arguerentur ad praetorem detulisset, interim specie legum, mox praevaricando ultionem elusurus. additur senatus consulto, qui talem operam emptitasset vendidissetve perinde poena teneretur ac publico iudicio calumniae condemnatus.

percello is dies pompejus quoque aelianus juvenis quaestorius tamquam flagitium fabianus gnaris is italia et hispania in qui ortus sum interdictum sum par ignominia valerius ponticus afficio qui reus ne apud praeficio urbs arguo ad praetor defero interim species lex mox praevarico ultio eludo addo senatus consultum qui talis opera emptito vendo perinde poena teneo atque publicus iudicium calumnia condemno


Ceterum obsessis adeo suppeditavisse rem frumentariam constitit ut horreis ignem inicerent, contraque prodiderit Corbulo Parthos inopes copiarum et pabulo attrito relicturos oppugnationem, neque se plus tridui itinere afuisse. adicit iure iurando Paeti cautum apud signa, adstantibus iis quos testificando rex misisset, neminem Romanum Armeniam ingressurum donec referrentur litterae Neronis an paci adnueret. quae ut augendae infamiae composita, sic reliqua non in obscuro habentur, una die quadraginta milium spatium emensum esse Paetum, desertis passim sauciis, neque minus deformem illam fugientium trepidationem quam si terga in acie vertissent. Corbulo cum suis copiis apud ripam Euphratis obvius non eam speciem insignium et armorum praetulit ut diversitatem exprobraret. maesti manipuli ac vicem commilitonum miserantes ne lacrimis quidem temperare; vix prae fletu usurpata consalutatio. decesserat certamen virtutis et ambitio gloriae, felicium hominum adfectus: sola misericordia valebat et apud minores magis.

ceterum obsedeo adeo suppedito res frumentarius consto ut horreum ignis inicio contra prodo corbulo parthus inops copia et pabulum attero relinquo oppugnatio neque sui multus triduum iter asum adicio ius iuro paetus caueo apud signum asto is qui testificor rex mitto nemo romanus armenia ingredior donec refero littera nero an pax annuo qui ut augeo infamia compono sic reliquus non in obscurum habeo unus dies quadraginta mille spatium emetior sum paetus desero passim saucius neque paruus deformo ille fugio trepidatio quam si tergum in acies verto corbulo cum suus copia apud ripa euphrates obvius non is species insignis et armus praefero ut diversitas exprobro maestus manipulis atque vicis commilito misero ne lacrima quidem temperaris vix prae fleo usurpo consalutatio decedo certamen virtus et ambitio gloria felicium homo affectus solus misericordia valeo et apud paruus magis


Responsum est a contione mandata Clementi centurioni quae perferret. is orditur de missione a sedecim annis, de praemiis finitae militiae, ut denarius diurnum stipendium foret, ne veterani sub vexillo haberentur. ad ea Drusus cum arbitrium senatus et patris obtenderet, clamore turbatur. cur venisset neque augendis militum stipendiis neque adlevandis laboribus, denique nulla bene faciendi licentia? at hercule verbera et necem cunctis permitti. Tiberium olim nomine Augusti desideria legionum frustrari solitum: easdem artis Drusum rettulisse. numquamne ad se nisi filios familiarum venturos? novum id plane quod imperator sola militis commoda ad senatum reiciat. eundem ergo senatum consulendum quotiens supplicia aut proelia indicantur: an praemia sub dominis, poenas sine arbitro esse?

responsum sum ab contio mandatum clemens centurio qui perfero is ordior de missio ab sedecim annus de praemium finio militia ut denarius diurnus stipendium sum ne veteranus sub vexillum habeo ad is drusus cum arbitrium senatus et pater obtendo clamor turbo cur venio neque augeo miles stipendium neque adlevo labor denique nullus bene facio licentia at herculis verbero et nex cunctus permitto tiberis olim nomen augustus desiderium legio frustraris soleo idem ars drusus refero numquam ad sui nisi filius familia venio novus is planus qui imperator solus miles commodus ad senatus reicio idem ergo senatus consulo quotiens supplicium aut proelio indico an praemium sub dominus poena sine arbiter sum


Supplices ad haec et vera exprobrari fatentes orabant puniret noxios, ignosceret lapsis et duceret in hostem: revocaretur coniunx, rediret legionum alumnus neve obses Gallis traderetur. reditum Agrippinae excusavit ob inminentem partum et hiemem: venturum filium: cetera ipsi exsequerentur. discurrunt mutati et seditiosissimum quemque vinctos trahunt ad legatum legionis primae C. Caetronium, qui iudicium et poenas de singulis in hunc modum exercuit. stabant pro contione legiones destrictis gladiis: reus in suggestu per tribunum ostendebatur: si nocentem adclamaverant, praeceps datus trucidabatur. et gaudebat caedibus miles tamquam semet absolveret; nec Caesar arcebat, quando nullo ipsius iussu penes eosdem saevitia facti et invidia erat. secuti exemplum veterani haud multo post in Raetiam mittuntur, specie defendendae provinciae ob imminentis Suebos ceterum ut avellerentur castris trucibus adhuc non minus asperitate remedii quam sceleris memoria. centurionatum inde egit. citatus ab imperatore nomen, ordinem, patriam, numerum stipendiorum, quae strenue in proeliis fecisset, et cui erant, dona militaria edebat. si tribuni, si legio industriam innocentiamque adprobaverant, retinebat ordinem: ubi avaritiam aut crudelitatem consensu obiectavissent, solvebatur militia.

supplex ad hic et verus exprobraris fateor oro punior noxius ignosco labor et duco in hostis revoco coniunx redeo legio alumnus neve obses gallus trado redeo agrippina excuso ob inminentem pario et hiems venio filius ceterus ipse exsequor discurro muto et seditiosus quisque vincio traho ad legatus legio primus que caetronium qui iudicium et poena de singuli in hic modus exerceo sto pro contio legio destringo gladius reus in suggero per tribunus ostendo si noceo adclamo praeceps do trucido et gaudeo caedes miles tamquam sui absolvo neque caesar arceo quando nullus ipse iussus penis idem saevitia facio et invidia sum sequor exemplum veteranus haud multus post in raetia mitto species defendo provincia ob immineo suevi ceterum ut avello castrum trux adhuc non paruus asperitas remedium quam scelus memoria centurionatus inde ago cito ab imperator nomen ordo patria numerus stipendium qui strenuus in proelium facio et qui sum donum militaris edo si tribunus si legio industria innocentia adprobo retineo ordo ubi avaritia aut crudelitas consensus objecto solvo militia


Is demum annus populum Romanum longo adversum Numidam Tacfarinatem bello absolvit. nam priores duces, ubi impetrando triumphalium insigni sufficere res suas crediderant, hostem omittebant; iamque tres laureatae in urbe statuae et adhuc raptabat Africam Tacfarinas, auctus Maurorum auxiliis qui, Ptolemaeo Iubae filio iuventa incurioso, libertos regios et servilia imperia bello mutaverant. erat illi praedarum receptor ac socius populandi rex Garamantum, non ut cum exercitu incederet, sed missis levibus copiis quae ex longinquo in maius audiebantur; ipsaque e provincia ut quis fortunae inops, moribus turbidus, promptius ruebant, quia Caesar post res a Blaeso gestas quasi nullis iam in Africa hostibus reportari nonam legionem iusserat, nec pro consule eius anni P. Dolabella retinere ausus erat iussa principis magis quam incerta belli metuens.

is demum annus populus romanus longus adverro numida tacfarinatem bellum absolvo nam prior dux ubi impetro triumphalis insignio sufficio res suus credo hostis omitto iam tres laureatus in urbs statua et adhuc rapto africa tacfarinas augeo maurus auxilium qui ptolemaeus juba filius juventa incuriosus libertus regius et servilis imperium bellum muto sum ille praedaris recepto atque socius populo rex garamantes non ut cum exercitus incedo sed mitto levis copia qui ex longinquus in magnus audio ipse e provincia ut quis fortuna inops mos turbidus promptus ruo quia caesar post res ab blaesus gero quasi nullus iam in africanus hostis reportaris nona legio iubeo neque pro consul is annus p dolabella retineo audeo sum iubeo princeps magis quam incertus bellum metuo


Lentulo Gaetulico C. Calvisio consulibus decreta triumphi insignia Poppaeo Sabino contusis Thraecum gentibus, qui montium editis incultu atque eo ferocius agitabant. causa motus super hominum ingenium, quod pati dilectus et validissimum quemque militiae nostrae dare aspernabantur, ne regibus quidem parere nisi ex libidine soliti, aut si mitterent auxilia, suos ductores praeficere nec nisi adversum accolas belligerare. ac tum rumor incesserat fore ut disiecti aliisque nationibus permixti diversas in terras traherentur. sed antequam arma inciperent, misere legatos amicitiam obsequiumque memoraturos, et mansura haec si nullo novo onere temptarentur: sin ut victis servitium indiceretur, esse sibi ferrum et iuventutem et promptum libertati aut ad mortem animum. simul castella rupibus indita conlatosque illuc parentes et coniuges ostentabant bellumque impeditum arduum cruentum minitabantur.

lentulus gaetulicus que calvisius consul decretum triumphus insigne poppaeus sabinum contundo thraecum gens qui mons edo incultus atque is ferox agito causa moueo super homo ingenium qui patior delectus et validus quisque militia noster do aspernor ne rex quidem pareo nisi ex libido soleo aut si mitto auxilium suus ductor praeficio neque nisi adverro accolo belligeraris atque tum rumor incedo sum ut disjacio alius natio permisceo diverto in terra traho sed antequam arma incipio mitto legatus amicitia obsequium memoro et maneo hic si nullus novo onus tento sin ut vinco servitium indico sum sui ferrum et iuventus et promptus libertas aut ad mors animus simul castellum rupes indo confero illic parens et coniunx ostento bellus impedio arduus cruentus minito


Gaio Vipstano C. Fonteio consulibus diu meditatum scelus non ultra Nero distulit, vetustate imperii coalita audacia et flagrantior in dies amore Poppaeae, quae sibi matrimonium et discidium Octaviae incolumi Agrippina haud sperans crebris criminationibus, aliquando per facetias incusaret principem et pupillum vocaret, qui iussis alienis obnoxius non modo imperii sed libertatis etiam indigeret. cur enim differri nuptias suas? formam scilicet displicere et triumphalis avos. an fecunditatem et verum animum? timeri ne uxor saltem iniurias patrum, iram populi adversus superbiam avaritiamque matris aperiat. quod si nurum Agrippina non nisi filio infestam ferre posset, redderetur ipsa Othonis coniugio: ituram quoquo terrarum, ubi audiret potius contumelias imperatoris quam viseret periculis eius immixta. haec atque talia lacrimis et arte adulterae penetrantia nemo prohibebat, cupientibus cunctis infringi potentiam matris et credente nullo usque ad caedem eius duratura filii odia.

gaius vipstano que fonteius consul diu meditas scelus non ultra nero differo vetustas imperium coalo audacia et flagro in dies amor poppaea qui sui matrimonium et discidium octavia incolumis agrippina haud spero creber criminatio aliquando per facetia incuso princeps et pupillus voco qui iussum alienus obnoxius non modo imperium sed libertas etiam indigeo cur enim differo nuptiae suus forma scilicet displiceo et triumphal avus an fecunditas et verus animus timeo ne uxor saltem injuria pater ira populus adverro superbia avaritia mater aperio qui si nurum agrippina non nisi filius infestus fero possum reddo ipse otho conjugium eo quisquis terra ubi audio potis contumelia imperator quam viso periculum is immisceo hic atque talis lacrima et ars adultera penetro nemo prohibeo cupio cunctus infringo potentia mater et credo nullus usque ad caedes is duro filius odium


Et Corbulo castra in loco metatus, an expeditis legionibus nocte Artaxata pergeret obsidioque circumdaret agitavit, concessisse illuc Tiridaten ratus. dein postquam exploratores attulere longinquum regis iter et Medi an Albani peterentur incertum, lucem opperitur, praemissaque levis armatura quae muros interim ambiret oppugnationemque eminus inciperet. sed oppidani portis sponte patefactis se suaque Romanis permisere, quod salutem ipsis tulit: Artaxatis ignis immissus deletaque et solo aequata sunt, quia nec teneri poterant sine valido praesidio ob magnitudinem moenium, nec id nobis virium erat quod firmando praesidio et capessendo bello divideretur, vel si integra et incustodita relinquerentur, nulla in eo utilitas aut gloria quod capta essent. adicitur miraculum velut numine oblatum: nam cuncta Artaxatis tenus sole inlustria fuere; quod moenibus cingebatur ita repente atra nube coopertum fulgoribusque discretum est ut quasi infensantibus deis exitio tradi crederetur. ob haec consalutatus imperator Nero, et senatus consulto supplicationes habitae, statuaeque et arcus et continui consulatus principi, utque inter festos referretur dies, quo patrata victoria, quo nuntiata, quo relatum de ea esset, aliaque in eandem formam decernuntur, adeo modum egressa ut C. Cassius de ceteris honoribus adsensus, si pro benignitate fortunae dis grates agerentur, ne totum quidem annum supplicationibus sufficere disseruerit, eoque oportere dividi sacros et negotiosos dies, quis divina colerent et humana non impedirent.

et corbulo castrum in locus meto an expeditus legio nox artaxata pergo obsidio circumdo agito concedo illic tiridates reor deinde postquam explorator affero longinquus rex iter et medus an albanus peto incertus lux opperior praemitto levis armo qui murus interim ambeo oppugnatio eminus incipio sed oppidanus porta sponte patefacio sui suum romanus permitto qui salus ipse fero artaxata ignis immitto deleo et solum aequo sum quia neque teneo possum sine validus praesidium ob magnitudo moenia neque is nos vis sum qui firmo praesidium et capesso bellum divido vel si integer et incustoditus relinquo nullus in is utilitas aut gloria qui capio sum adicio miraculis velut numen offertor nam cunctus artaxata tenus sol illustris sum qui moenia cingo ita repens ater nubes cooperio fulgor discerno sum ut quasi infenso deus exitium trado credo ob hic consaluto imperator nero et senatus consultum supplicatio habeo statua et arcus et contineo consulatus princeps ut inter festus refero dies quo patro victoria quo nuntio quo refero de is sum alius in idem forma decerno adeo modus egredior ut que casseius de ceterus honor assensus si pro benignitas fortuna deus grates ago ne totus quidem annus supplicatio sufficio disseruerit eo oportet divido sacer et negotiosus dies quis divino colo et humanus non impedio


Ipse quo fidem adquireret nihil usquam perinde laetum sibi, publicis locis struere convivia totaque urbe quasi domo uti. et celeberrimae luxu famaque epulae fuere quas a Tigellino paratas ut exemplum referam, ne saepius eadem prodigentia narranda sit. igitur in stagno Agrippae fabricatus est ratem cui superpositum convivium navium aliarum tractu moveretur. naves auro et ebore distinctae, remiges- que exoleti per aetates et scientiam libidinum componebantur. volucris et feras diversis e terris et animalia maris Oceano abusque petiverat. crepidinibus stagni lupanaria adstabant inlustribus feminis completa et contra scorta visebantur nudis corporibus. iam gestus motusque obsceni; et postquam tenebrae incedebant, quantum iuxta nemoris et circumiecta tecta consonare cantu et luminibus clarescere. ipse per licita atque inlicita foedatus nihil flagitii reliquerat quo corruptior ageret, nisi paucos post dies uni ex illo contaminatorum grege (nomen Pythagorae fuit) in modum sollemnium coniugiorum denupsisset. inditum imperatori flammeum, missi auspices, dos et genialis torus et faces nuptiales, cuncta denique spectata quae etiam in femina nox operit.

ipse quo fides acquiro nihil usquam perinde laetus sui publicus locus struo convivium totus urbs quasi domus uti et celeber luxus fama epulae sum qui ab tigellinus paro ut exemplum refero ne saepis idem prodigo narro sum igitur in stagnum agrippa fabrico sum ratis qui superpono convivium navis alius traho moveo navo aurum et ebur distinguo remex que exoletus per aetas et scientia libido compono volucris et ferus diverto e terra et animal mare oceanus abusque peto crepido stagnum lupanaris asto illustris femina compleo et contra scortum viso nudus corpus iam gero moveo obscenus et postquam tenebra incedo quantus iuxta nemus et circumjacio tectum consonaris cantus et lumen claresco ipse per liceo atque illicitus foedo nihil flagitium relinquo quo corrumpo ago nisi paucus post dies unus ex ille contaminator grex nomen pythagoras sum in modus sollemne conjugium denubo indo imperator flammeus mitto auspico dos et genial torus et fax nuptial cunctus denique specto qui etiam in femina nox operio


His atque talibus haud permotus princeps et statim contra disseruit et vocato senatu ita exorsus est: 'maiores mei, quorum antiquissimus Clausus origine Sabina simul in civitatem Romanam et in familias patriciorum adscitus est, hortantur uti paribus consiliis in re publica capessenda, transferendo huc quod usquam egregium fuerit. neque enim ignoro Iulios Alba, Coruncanios Camerio, Porcios Tusculo, et ne vetera scrutemur, Etruria Lucaniaque et omni Italia in senatum accitos, postremo ipsam ad Alpis promotam ut non modo singuli viritim, sed terrae, gentes in nomen nostrum coalescerent. tunc solida domi quies et adversus externa floruimus, cum Transpadani in civitatem recepti, cum specie deductarum per orbem terrae legionum additis provincialium validissimis fesso imperio subventum est. num paenitet Balbos ex Hispania nec minus insignis viros e Gallia Narbonensi transivisse? manent posteri eorum nec amore in hanc patriam nobis concedunt. quid aliud exitio Lacedaemoniis et Atheniensibus fuit, quamquam armis pollerent, nisi quod victos pro alienigenis arcebant? at conditor nostri Romulus tantum sapientia valuit ut plerosque populos eodem die hostis, dein civis habuerit. advenae in nos regnaverunt: libertinorum filiis magistratus mandare non, ut plerique falluntur, repens, sed priori populo factitatum est. at cum Senonibus pugnavimus: scilicet Vulsci et Aequi numquam adversam nobis aciem instruxere. capti a Gallis sumus: sed et Tuscis obsides dedimus et Samnitium iugum subiimus. ac tamen, si cuncta bella recenseas, nullum breviore spatio quam adversus Gallos confectum: continua inde ac fida pax. iam moribus artibus adfinitatibus nostris mixti aurum et opes suas inferant potius quam separati habeant. omnia, patres conscripti, quae nunc vetustissima creduntur, nova fuere: plebeii magistratus post patricios, Latini post plebeios, ceterarum Italiae gentium post Latinos. inveterascet hoc quoque, et quod hodie exemplis tuemur, inter exempla erit.'

hic atque talis haud permoueo princeps et statim contra disseruio et voco senatus ita exordior sum magnus meus qui antiquus clausus origo sabinum simul in civitas romanus et in familia patricius ascitus sum hortor uti par consilium in res publicus capesso transfero huc qui usquam egregius sum neque enim ignoro iulius alba coruncanius camerio porcius tusculus et ne vetero scrutor etruria lucania et omnis italia in senatus accio postremo ipse ad alpis promoveo ut non modo singuli viritim sed terra gens in nomen nos coalesco tunc solidus domus quies et adverro externus floreo cum transpadanus in civitas recipio cum species deduco per orbis terra legio addo provincialis validus fatisco imperium subvenio sum num paeniteo balbus ex hispania neque paruus insignis vir e gallia narbonensis transeo maneo posterus is neque amor in hic patria nos concedo quis alius exitium lacedaemonius et atheniensis sum quamquam arma polleo nisi qui vinco pro alienigena arceo at conditor noster romulus tantus sapientia valeo ut plerus populus idem dies hostis deinde civis habeo advena in nos regno libertinus filius magistratus mando non ut plerusque fallo repo sed prior populus factitas sum at cum senones pugno scilicet vulsci et aequum numquam adverro nos acies instruo capio ab gallus sum sed et tuscus obses do et samnites iugum subeo atque tamen si cunctus bellum recenseo nullus brevis spatium quam adverro galli conficio continuo inde atque fidus pax iam mos ars adfinitas noster misceo aurum et ops suus infero potis quam separo habeo omnis pater conscribo qui nunc vetustus credo novo sum plebeius magistratus post patricius latinum post plebeius ceteraris italia gens post latini inveterasco hic quoque et qui hodie exemplum tueor inter exemplum sum


Isdem temporibus in superiore Germania trepidatum adventu Chattorum latrocinia agitantium. dein P. Pomponius legatus auxiliaris Vangionas ac Nemetas, addito equite alario, immittit, monitos ut anteirent populatores vel dilapsis improvisi circumfunderentur. et secuta consilium ducis industria militum, divisique in duo agmina, qui laevum iter petiverant recens reversos praedaque per luxum usos et somno gravis circumvenere. aucta laetitia quod quosdam e clade Variana quadragesimum post annum servitio exemerant.

idem tempus in superus germania trepido advenio chattor latrocinium agito deinde p pomponius legatus auxiliaris vangionas atque nemetae addo eques alarius immitto moneo ut anteeo populator vel dilabor improvide circumfundo et sequor consilium dux industria miles divido in duo agmen qui laevus iter peto recens revorto praeda per luxus utor et somnus gravis circumvenio augeo laetitia qui quidam e clades varianus quadragesimus post annus servitium eximo


Igitur accepto patrum consulto, postquam cuncta scelerum suorum pro egregiis accipi videt, exturbat Octaviam, sterilem dictitans; exim Poppaeae coniungitur. ea diu paelex et adulteri Neronis, mox mariti potens, quendam ex ministris Octaviae impulit servilem ei amorem obicere. destinaturque reus cognomento Eucaerus, natione Alexandrinus, canere tibiis doctus. actae ob id de ancillis quaestiones et vi tormentorum victis quibusdam ut falsa adnuerent, plures perstitere sanctitatem dominae tueri; ex quibus una instanti Tigellino castiora esse muliebria Octaviae respondit quam os eius. movetur tamen primo civilis discidii specie domumque Burri, praedia Plauti, infausta dona accipit: mox in Campaniam pulsa est addita militari custodia. inde crebri questus nec occulti per vulgum, cui minor sapientia et ex mediocritate fortunae pauciora pericula sunt. his tamquam Nero paenitentia flagitii coniugem revocarit Octaviam.

igitur accipio pater consultum postquam cunctus scelus suus pro egregius accipio video exturbo octavia sterilis dictito exinde poppaea conjungo is diu paelex et adulter nero mox maritus possum quidam ex minister octavia impello servilis is amor obicio destino reus cognomentum eucaerus natio alexandrinus cano tibia doceo ago ob is de ancilla quaestio et vis tormentum vinco quidam ut fallo annuo multus persto sanctitas domina tueor ex qui unus insto tigellinus castus sum muliebris octavia respondeo quam os is moveo tamen primus civilis discidium species domus burrus praedium plautius infaustus donum accipio mox in campania pello sum addo militaris custodia inde creber queror neque occulo per vulgus qui paruus sapientia et ex mediocritas fortuna paucus periculum sum hic tamquam nero paenitentia flagitium coniunx revoco octavia


Corbulo tamen, quamvis secundis rebus suis, moderandum fortunae ratus misit ad Vologesen qui expostularent vim provinciae inlatam: socium amicumque regem, cohortis Romanas circumsideri. omitteret potius obsidionem, aut se quoque in agro hostili castra positurum. Casperius centurio in eam legationem delectus apud oppidum Nisibin, septem et triginta milibus passuum a Tigranocerta distantem, adit regem et mandata ferociter edidit. Vologesi vetus et penitus infixum erat arma Romana vitandi, nec praesentia prospere fluebant. inritum obsidium, tutus manu et copiis Tigranes, fugati qui expugnationem sumpserant, missae in Armeniam legiones, et aliae pro Syria paratae ultro inrumpere; sibi imbecillum equitem pabuli inopia: nam exorta vis locustarum ambederat quidquid herbidum aut frondosum. igitur metu abstruso mitiora obtendens, missurum ad imperatorem Romanum legatos super petenda Armenia et firmanda pace respondet: Monaesen omittere Tigranocertam iubet, ipse retro concedit.

corbulo tamen quivis secundus res suus modero fortuna reor mitto ad vologeses qui expostulo vis provincia infero socius amicus rex cohors romanus circumsideri omitto potis obsidio aut sui quoque in ager hostilis castrum pono casperius centurio in is legatio deligo apud oppidum nisibis septem et triginta mille passus ab tigranocerta disto adeo rex et mandatum ferociter edo vologeses vetus et penitus infigo sum arma romanus vito neque praesens prosperus fluo irritus obsidium tueor manus et copia tigranes fugo qui expugnatio sumo mitto in armenia legio et alius pro syria paro ultro irrumpo sui imbecillus eques pabulum inopia nam exorior volo locustaris ambedo quisquis herbidus aut frondosus igitur metus abstrudo mitis obtendo mitto ad imperator romanus legatus super peto armenium et firmo pax respondeo monaeses omitto tigranocerta iubeo ipse retro concedo


Itum inde in Siluras, super propriam ferociam Carataci viribus confisos, quem multa ambigua, multa prospera extulerant ut ceteros Britannorum imperatores praemineret. sed tum astu locorum fraude prior, vi militum inferior, transfert bellum in Ordovicas, additisque qui pacem nostram metuebant, novissimum casum experitur, sumpto ad proelium loco, ut aditus abscessus, cuncta nobis importuna et suis in melius essent, hinc montibus arduis, et si qua clementer accedi poterant, in modum valli saxa praestruit: et praefluebat amnis vado incerto, catervaeque armatorum pro munimentis constiterant.

eo inde in siluras super proprius ferocio caratacus vis confido qui multus ambiguus multus prosper effero ut ceterus britannus imperator praemineret sed tum astus locus fraus prior vis miles inferus transfero bellum in ordovicas addo qui pax noster metuo novus casus experior sumo ad proelium locus ut aditus abscedo cunctus nos importunus et suus in bonus sum hinc mons arduus et si qui clemens accedo possum in modus valles saxum praestruo et praefluo amnis vado incertum caterva armator pro munimentum consto


Gnarum hoc principi, eoque dubitavit de tradenda re publica, primum inter nepotes, quorum Druso genitus sanguine et caritate propior, sed nondum pubertatem ingressus, Germanici filio robur iuventae, vulgi studia, eaque apud avum odii causa. etiam de Claudio agitanti, quod is composita aetate bonarum artium cupiens erat, imminuta mens eius obstitit. sin extra domum successor quaereretur, ne memoria Augusti, ne nomen Caesarum in ludibria et contumelias verterent metuebat: quippe illi non perinde curae gratia praesentium quam in posteros ambitio. mox incertus animi, fesso corpore consilium cui impar erat fato permisit, iactis tamen vocibus per quas intellegeretur providus futurorum; namque Macroni non abdita ambage occidentem ab eo deseri, orientem spectari exprobravit, et G. Caesari, forte orto sermone L. Sullam inridenti, omnia Sullae vitia et nullam eiusdem virtutem habiturum praedixit. simul crebris cum lacrimis minorem ex nepotibus complexus, truci alterius vultu, 'occides hunc tu' inquit 'et te alius.' sed gravescente valetudine nihil e libidinibus omittebat, in patientia firmitudinem simulans solitusque eludere medicorum artes atque eos qui post tricesimum aetatis annum ad internoscenda corpori suo utilia vel noxia alieni consilii indigerent.

gnaris hic princeps eo dubito de trado res publicus primus inter nepos qui drusus gigno sanguis et caritas propior sed nondum pubertas ingredior germanicus filius robur juventa vulgus studium is apud avus odium causa etiam de claudius agito qui is compono aetas bonus ars cupio sum imminuo mens is obsto sin extra domus successor quaero ne memoria augustus ne nomen caesaris in ludibrium et contumelia verto metuo quippe ille non perinde cura gratia praesens quam in posterus ambitio mox incertus animus fatisco corpus consilium qui impar sum fatum permitto jacio tamen vox per qui intellego providus sum namque macro non abdo ambago occaedes ab is desero orior specto exprobro et g caesaris fors orior sermo l sulla irrideo omnis sulla vitio et nullus idem virtus habeo praedico simul creber cum lacrima paruus ex nepos complexus trux alter vultus occaedes hic tu inquam et tu alius sed gravesco valetudo nihil e libido omitto in patientia firmitudo simulo soleo eludo medicus ars atque is qui post tricesimum aetas annus ad internosco corpus suus utilis vel noxius alienus consilium indigeo


Postero die Germanorum acies trans Visurgim stetit. Caesar nisi pontibus praesidiisque inpositis dare in discrimen legiones haud imperatorium ratus, equitem vado tramittit. praefuere Stertinius et e numero primipilarium Aemilius, distantibus locis invecti, ut hostem diducerent. qua celerrimus amnis, Chariovalda dux Batavorum erupit. eum Cherusci fugam simulantes in planitiem saltibus circumiectam traxere: dein coorti et undique effusi trudunt adversos, instant cedentibus collectosque in orbem pars congressi, quidam eminus proturbant. Chariovalda diu sustentata hostium saevitia, hortatus suos ut ingruentis catervas globo perfringerent, atque ipse densissimos inrumpens, congestis telis et suffosso equo labitur, ac multi nobilium circa: ceteros vis sua aut equites cum Stertinio Aemilioque subvenientes periculo exemere.

posterus dies germanus acies trans visurgis sto caesar nisi pons praesidium inpono do in discrimen legio haud imperatorius reor eques vado transmitto praesum stertinius et e numerus primipilaris aemilius disto locus inveho ut hostis diduco qui celer amnis chariovalda dux batavus erumpo is cherusci fuga simulo in planitiem saltus circumjacio traho deinde coorior et undique effundo trudo adverro insto cedo colligo in orbis pars congredior quidam eminus proturbo chariovalda diu sustento hostis saevitia hortor suus ut ingruo caterva globus perfringo atque ipse densus irrumpo congero telum et suffodio equus labor atque multus nobilis circa ceterus volo suus aut eques cum stertinius aemilius subvenio periculum eximo


Placuit sollertia, tempore etiam iuta, quando Quinquatruum festos dies apud Baias frequentabat. illuc matrem elicit, ferendas parentium iracundias et placandum animum dictitans quo rumorem reconciliationis efficeret acciperetque Agrippina facili feminarum credulitate ad gaudia. venientem dehinc obvius in litora (nam Antio adventabat) excepit manu et complexu ducitque Baulos. id villae nomen est quae promunturium Misenum inter et Baianum lacum flexo mari adluitur. stabat inter alias navis ornatior, tamquam id quoque honori matris daretur: quippe sueverat triremi et classiariorum remigio vehi. ac tum invitata ad epulas erat ut occultando facinori nox adhiberetur. satis constitit extitisse proditorem et Agrippinam auditis insidiis, an crederet ambiguam, gestamine sellae Baias pervectam. ibi blandimentum sublevavit metum: comiter excepta superque ipsum conlocata. iam pluribus sermonibus modo familiaritate iuvenili Nero et rursus adductus, quasi seria consociaret, tracto in longum convictu, prosequitur abeuntem, artius oculis et pectori haerens, sive explenda simulatione, seu periturae matris supremus aspectus quamvis ferum animum retinebat.

placeo sollertia tempus etiam juvo quando quinquatruum festus dies apud baiae frequento illic mater elicio fero pareo iracundia et placo animus dictito quo rumor reconciliatio efficio accipio agrippina facilis femina credulitas ad gaudium venio dehinc obvius in litus nam antius advento excipio manus et complexus duco bauli is villa nomen sum qui promunturium misenus inter et baianus lacus flecto mare adluo sto inter alius navus orno tamquam is quoque honor mater do quippe suesco triremis et classiarii remigium veho atque tum invito ad epulae sum ut occulto facinus nox adhibeo satis consto extitisse proditor et agrippina audio insidiae an credo ambiguus gestamine sella baiae perveho ibi blandimentum sublevo metus comis excipio supo ipse colloco iam multus sermo modo familiaritas iuvenilis nero et rursus adduco quasi seria consocio traho in longus convinco prosequor abeo artus oculus et pector haereo sive expleo simulatio seu pereo mater superus aspicio quivis ferus animus retineo


Perculso Seneca promptum fuit Rufum Faenium imminuere Agrippinae amicitiam in eo criminantibus. validiorque in dies Tigellinus et malas artes, quibus solis pollebat, gratiores ratus si principem societate scelerum obstringeret, metus eius rimatur; compertoque Plautum et Sullam maxime timeri, Plautum in Asiam, Sullam in Galliam Narbonensem nuper amotos, nobilitatem eorum et propinquos huic Orientis, illi Germaniae exercitus commemorat. non se, ut Burrum, diversas spes sed solam incolumitatem Neronis spectare; cui caveri utcumque ab urbanis insidiis praesenti opera: longinquos motus quonam modo comprimi posse? erectas Gallias ad nomen dictatorium nec minus suspensos Asiae populos claritudine avi Drusi. Sullam inopem, unde praecipuam audaciam, et simulatorem segnitiae dum temeritati locum reperiret. Plautum magnis opibus ne fingere quidem cupidinem otii sed veterum Romanorum imitamenta praeferre, adsumpta etiam Stoicorum adrogantia sectaque quae turbidos et negotiorum adpetentis faciat. nec ultra mora. Sulla sexto die pervectis Massiliam percussoribus ante metum et rumorem interficitur cum epulandi causa discumberet. relatum caput eius inlusit Nero tamquam praematura canitie deforme.

percello seneco promptus sum rufus faenium imminuo agrippina amicitia in is crimino validus in dies tigellinus et mala ars qui sol polleo gratus reor si princeps societas scelus obstringo metus is rimo comperio plautus et sulla magnus timeo plautus in asia sulla in gallia narbonensis nuper amoveo nobilitas is et propinquus hic oriens ille germania exercitus commemoro non sui ut burrus diverto spes sed solus incolumitas nero specto qui caveri utcumque ab urbanus insidiae praesens opus longinquus moueo quonam modo comprimo possum erigo gallia ad nomen dictatorius neque paruus suspendo asia populus claritudo avus drusus sulla inops unde praecipuus audacia et simulator segnitiae dum temeritas locus reperio plautus magnus ops ne fingo quidem cupido otium sed vetus romanus imitamentum praefero adsumo etiam stoicus arrogantia seco qui turbidus et negotium adpeto facio neque ultra mora sulla sextus dies perveho massilia percussor ante metus et rumor interfacio cum epulor causa discumbo refero caput is illudo nero tamquam praematurus canities deformis