Annales

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Ceterum militaris quoque conspiratio non ultra fefellit, accensis indicibus ad prodendum Faenium Rufum, quem eundem conscium et inquisitorem non tolerabant. ergo instanti minitantique renidens Scaevinus neminem ait plura scire quam ipsum, hortaturque ultro redderet tam bono principi vicem. non vox adversum ea Faenio, non silentium, sed verba sua praepediens et pavoris manifestus, ceterisque ac maxime Cervario Proculo equite Romano ad convincendum eum conisis, iussu imperatoris a Cassio milite, qui ob insigne corporis robur adstabat, corripitur vinciturque.

ceterum militaris quoque conspiratio non ultra fallo accendo indicibus ad prodo faenium rufus qui idem conscius et inquisitor non tolero ergo insto minito renideo scaevinus nemo aio multus scio quam ipse horto ultro reddo tam bonus princeps vicis non vox adverro is faenio non silentium sed verbum suus praepediens et pavor manifestus ceter atque magnus cervarius proculus eques romanus ad convinco is conitor iussus imperator ab casseius miles qui ob insignis corpus robur asto corripio vincio


Bona inter accusatores dividuntur, et praeturae extra ordinem datae iis qui senatorii ordinis erant. tunc Cotta Messalinus, ne imago Libonis exequias posterorum comitaretur, censuit, Cn. Lentulus, ne quis Scribonius cognomentum Drusi adsumeret. supplicationum dies Pomponii Flacci sententia constituti, dona Iovi, Marti, Concordiae, utque iduum Septembrium dies, quo se Libo interfecerat, dies festus haberetur, L. Piso et Gallus Asinius et Papius Mutilus et L. Apronius decrevere; quorum auctoritates adulationesque rettuli ut sciretur vetus id in re publica malum. facta et de mathematicis magisque Italia pellendis senatus consulta; quorum e numero L. Pituanius saxo deiectus est, in P. Marcium consules extra portam Esquilinam, cum classicum canere iussissent, more prisco advertere.

bonus inter accusator divido et praetura extra ordo do is qui senatorius ordo sum tunc cotta messalinus ne imago libo exsequiae posterus comito censeo cn lentulus ne quis scribonius cognomentum drusus adsumo supplicatio dies pomponius flaccus sententia constituo donum iuppiter martius concordia ut iduum septembrium dies quo sui libo interficio dies festus habeo l piso et gallus asinius et papius mutilus et l apronius decerno qui auctoritas adulatio rettulis ut scio vetus is in res publicus malus facio et de mathematicus magus italia pello senatus consulo qui e numerus l pituanius saxum deicio sum in p marcius consul extra porta esquilina cum classicus cano jubeo mos priscus adverto


At Caesar cognita morte legati, ne provincia sine rectore foret, A. Didium suffecit. is propere vectus non tamen integras res invenit, adversa interim legionis pugna, cui Manlius Valens praeerat; auctaque et apud hostis eius rei fama, quo venientem ducem exterrerent, atque illo augente audita, ut maior laus compositis et, si duravissent, venia iustior tribueretur. Silures id quoque damnum intulerant lateque persultabant, donec adcursu Didii pellerentur. sed post captum Caratacum praecipuus scientia rei militaris Venutius, e Brigantum civitate, ut supra memoravi, fidusque diu et Romanis armis defensus, cum Cartimanduam reginam matrimonio teneret; mox orto discidio et statim bello etiam adversus nos hostilia induerat. sed primo tantum inter ipsos certabatur, callidisque Cartimandua artibus fratrem ac propinquos Venutii intercepit. inde accensi hostes, stimulante ignominia, ne feminae imperio subderentur, valida et lecta armis iuventus regnum eius invadunt. quod nobis praevisum, et missae auxilio cohortes acre proelium fecere, cuius initio ambiguo finis laetior fuit. neque dispari eventu pugnatum a legione, cui Caesius Nasica praeerat; nam Didius senectute gravis et multa copia honorum per ministros agere et arcere hostem satis habebat. haec, quamquam a duobus pro praetoribus pluris per annos gesta, coniunxi ne divisa haud perinde ad memoriam sui valerent: ad temporum ordinem redeo.

at caesar cognosco mors legatus ne provincia sine rector sum ab didius sufficio is properus veho non tamen integer res invenio adverso interim legio pugno qui manlius valens praesum augeo et apud hostis is res fama quo venio dux exterreo atque ille augeo audio ut magnus laus compono et si duro venia justus tribuo silures is quoque damnum infero fero persulto donec accursus didius pello sed post capio caratacus praecipuus scientia res militaris venutius e brigantes civitas ut supra memoro fidus diu et romanus arma defendo cum cartismandua regina matrimonium teneo mox orior discidium et statim bellum etiam adverro nos hostilis induo sed primus tantus inter ipse certo callidus cartismandua ars frater atque propinquus venutii intercipio inde accendo hostis stimulo ignominia ne femina imperium subdo validus et lego arma juventus regnum is invado qui nos praevideo et mitto auxilium cohors acer proelium facio qui initium ambiguus finis laetus sum neque disparus evenio pugno ab legio qui caesius nasica praesum nam didius senectus gravis et multus copia honor per minister ago et arceo hostis satis habeo hic quamquam ab duo pro praetor multus per annus gero conjungo ne divido haud perinde ad memoria suus valeo ad tempus ordo redeo


Constantia orationis et quia repertus erat qui efferret quae omnes animo agitabant eo usque potuere ut accusatores eius, additis quae ante deliquerant, exilio aut morte multarentur.

constantia oratio et quia reperio sum qui effero qui omnis animus agito is usque possum ut accusator is addo qui ante delinquo exsilium aut mors multo


Consultant quos memoravi quonam modo ea plurium auditu acciperentur. nam loco in quem coibatur servanda solitudinis facies; et si pone foris adsisterent, metus visus, sonitus aut forte ortae suspicionis erat. tectum inter et laquearia tres senatores haud minus turpi latebra quam detestanda fraude sese abstrudunt, foraminibus et rimis aurem admovent. interea Latiaris repertum in publico Sabinum, velut recens cognita narraturus, domum et in cubiculum trahit praeteritaque et instantia, quorum adfatim copia, ac novos terrores cumulat. eadem ille et diutius, quanto maesta, ubi semel prorupere, difficilius reticentur. properata inde accusatio missisque ad Caesarem litteris ordinem fraudis suumque ipsi dedecus narravere. non alias magis anxia et pavens civitas, tegens adversum proximos; congressus, conloquia, notae ignotaeque aures vitari; etiam muta atque inanima, tectum et parietes circumspectabantur.

consulto qui memoro quonam modo is multus auditus accipio nam locus in qui coeo servo solitudo facies et si pono foris assisto metus video sono aut fors orior suspicio sum tectum inter et laquearia tres senator haud paruus turpis latebra quam detesto fraus sui abstrudo foramen et rima auris admoveo interea latiaris reperio in publicus sabinus velut recens cognosco narro domus et in cubiculum traho praetereo et insto qui affatim copia atque novi terror cumulo idem ille et diu quantus maestus ubi semel prorumpo difficilis reticeo propero inde accusatio mitto ad caesaris littera ordo fraus suum ipse dedecus narro non alius magis anxius et paveo civitas tego adverro propior congredior colloquium nosco ignosco auris vitaris etiam muto atque inanimus tectum et paries circumspecto


Libertas Thraseae servitium aliorum rupit et postquam discessionem consul permiserat, pedibus in sententiam eius iere, paucis exceptis, in quibus adulatione promptissimus fuit A. Vitellius, optimum quemque iurgio lacessens et respondenti reticens, ut pavida ingenia solent. at consules perficere decretum senatus non ausi de consensu scripsere Caesari. ille inter pudorem et iram cunctatus, postremo rescripsit nulla iniuria provocatum Antistium gravissimas in principem contumelias dixisse; earum ultionem a patribus postulatam et pro magnitudine delicti poenam statui par fuisse. ceterum se, qui severitatem decernentium impediturus fuerit, moderationem non prohibere: statuerent ut vellent, datam et absolvendi licentiam. his atque talibus recitatis et offensione manifesta, non ideo aut consules mutavere relationem aut Thrasea decessit sententia ceterive quae probaverant deseruere, pars, ne principem obiecisse invidiae viderentur, plures numero tuti, Thrasea sueta firmitudine animi et ne gloria intercideret.

libertas thrasea servitium alius rumpo et postquam discessio consul permitto pes in sententia is eo paucus excipio in qui adulatio promo sum ab vitellius bonus quisque iurgium lacesso et respondeo reticeo ut pavidus ingenium soleo at consul perficio decretum senatus non audeo de consensus scribo caesaris ille inter pudor et ira cunctor postremo rescribo nullus iniuria provoco antistius gravis in princeps contumelia dico is ultio ab pater postulo et pro magnitudo delictum poena statuo par sum ceterum sui qui severitas decerno impedio sum moderatio non prohibeo statuo ut volo do et absolvo licentia hic atque talis recitas et offensio manifestus non ideo aut consul muto relatio aut thrasea decedo sententia ceter qui probo desero pars ne princeps objacio invidia video multus numerus tueor thrasea suesco firmitudo animus et ne gloria intercisi


Orationem ducis secutus militum ardor, signumque pugnae datum. nec Arminius aut ceteri Germanorum proceres omittebant suos quisque testari, hos esse Romanos Variani exercitus fugacissimos qui ne bellum tolerarent, seditionem induerint; quorum pars onusta vulneribus terga, pars fluctibus et procellis fractos artus infensis rursum hostibus, adversis dis obiciant, nulla boni spe. classem quippe et avia Oceani quaesita ne quis venientibus occurreret, ne pulsos premeret: sed ubi miscuerint manus, inane victis ventorum remorumve subsidium. meminissent modo avaritiae, crudelitatis, superbiae: aliud sibi reliquum quam tenere libertatem aut mori ante servitium?

oratio dux sequor miles ardor signum pugna do neque arminius aut ceterus germanus proceres omitto suus quisque testaris hic sum romanus varianus exercitus fugax qui ne bellum tolero seditio induo qui pars onustus vulnus tergum pars fluctus et procella frango artus infensus rursum hostis adverro deus obicio nullus bonus spes classis quippe et avia oceanus quaero ne quis venio occurro ne pello premo sed ubi misceo manus inanis vinco ventor remus subsidium memini modo avaritia crudelitas superbia alius sui reliquus quam teneo libertas aut morior ante servitium


Ceterum infracta paulatim potentia matris delapso Nerone in amorem libertae, cui vocabulum Acte fuit, simul adsumptis in conscientiam M. Othone et Claudio Senecione, adulescentulis decoris, quorum Otho familia consulari, Senecio liberto Caesaris patre genitus. ignara matre, dein frustra obnitente, penitus inrepserat per luxum et ambigua secreta, ne senioribus quidem principis amicis adversantibus, muliercula nulla cuiusquam iniuria cupidines principis explente, quando uxore ab Octavia, nobili quidem et probitatis spectatae, fato quodam an quia praevalent inlicita, abhorrebat, metuebaturque ne in stupra feminarum inlustrium prorumperet, si illa libidine prohiberetur.

ceterum infringo paulatim potentia mater delabor nero in amor liberta qui vocabulis acte sum simul adsumo in conscientia m otho et claudius senecio adulescentulis decor qui otho familia consularis senecio libertus caesar pater gigno ignarus mater deinde frustra obnitor penitus inrepo per luxus et ambiguus secerno ne senex quidem princeps amicus adverso muliercula nullus quisquam iniuria cupido princeps expleo quando uxor ab octavia nobilis quidem et probitas specto fatum quidam an quia praevaleo illicitus abhorreo metuo ne in stuprum femina illustris prorumpo si ille libido prohibeo


At Romae, postquam Germanici valetudo percrebuit cunctaque ut ex longinquo aucta in deterius adferebantur, dolor ira, et erumpebant questus. ideo nimirum in extremas terras relegatum, ideo Pisoni permissam provinciam; hoc egisse secretos Augustae cum Plancina sermones. vera prorsus de Druso seniores locutos: displicere regnantibus civilia filiorum ingenia, neque ob aliud interceptos quam quia populum Romanum aequo iure complecti reddita libertate agitaverint. hos vulgi sermones audita mors adeo incendit ut ante edictum magistratuum, ante senatus consultum sumpto iustitio desererentur fora, clauderentur domus. passim silentia et gemitus, nihil compositum in ostentationem; et quamquam neque insignibus lugentium abstinerent, altius animis maerebant. forte negotiatores vivente adhuc Germanico Syria egressi laetiora de valetudine eius attulere. statim credita, statim vulgata sunt: ut quisque obvius, quamvis leviter audita in alios atque illi in plures cumulata gaudio transferunt. cursant per urbem, moliuntur templorum foris; iuvat credulitatem nox et promptior inter tenebras adfirmatio. nec obstitit falsis Tiberius donec tempore ac spatio vanescerent: et populus quasi rursum ereptum acrius doluit.

at roma postquam germanicus valetudo percrebuit cuncto ut ex longinquus augeo in deterior affero dolor ira et erumpo queror ideo nimirum in exter terra relego ideo piso permitto provincia hic ago secerno augusta cum plancina sermo verus prorsus de drusus senex loquor displiceo regno civile filius ingenium neque ob alius intercipio quam quia populus romanus aequus ius complector reddo libertas agito hic vulgus sermo audio mors adeo incendo ut ante edictum magistratus ante senatus consulo sumo justitium desero foro claudeo domus passim silentium et gemitus nihil compono in ostentatio et quamquam neque insignis lugeo abstineo altus animus maereo fors negotiator vivo adhuc germanicus syria egredior laetus de valetudo is affero statim credo statim vulgo sum ut quisque obvius quivis levis audio in alius atque ille in multus cumulo gaudium transfero curso per urbs molio templum foris juvo credulitas nox et promptus inter tenebrae affirmatio neque obsto falsum tiberis donec tempus atque spatium vanesco et populus quasi rursum eripio acer doleo


Nec multo post omissa in praesens Achaia (causae in incerto fuere) urbem revisit, provincias Orientis, maxime Aegyptum, secretis imaginationibus agitans. dehinc edicto testificatus non longam sui absentiam et cuncta in re publica perinde immota ac prospera fore, super ea profectione adiit Capitolium. illic veneratus deos, cum Vestae quoque templum inisset, repente cunctos per artus tremens, seu numine exterrente, seu facinorum recordatione numquam timore vacuus, deseruit inceptum, cunctas sibi curas amore patriae leviores dictitans. vidisse maestos civium vultus, audire secretas querimonias, quod tantum itineris aditurus esset, cuius ne modicos quidem egressus tolerarent, sueti adversum fortuita aspectu principis refoveri. ergo ut in privatis necessitudinibus proxima pignora praevalerent, ita populum Romanum vim plurimam habere parendumque retinenti. haec atque talia plebi volentia fuere, voluptatum cupidine et, quae praecipua cura est, rei frumentariae angustias, si abesset, metuenti. senatus et primores in incerto erant procul an coram atrocior haberetur: dehinc, quae natura magnis timoribus, deterius credebant quod evenerat.

neque multus post omitto in praesens achaia causa in incertum sum urbs reviso provincia oriens magnus aegyptus secerno imaginatio agito dehinc edictum testificor non longus suus absentia et cunctus in res publicus perinde immotus atque prosper sum super is profectio adeo capitolium illic veneror deus cum vesta quoque templum ineo repens cunctus per artus tremo seu numen exterreo seu facinus recordatio numquam timor vacuus desero incipio cunctus sui cura amor patria levis dictito video maestus civis vultus audio secerno querimonia qui tantus iter adeo sum qui ne modicus quidem egredior tolero suesco adverro fortuitus aspectus princeps refoveo ergo ut in privo necessitudo propior pignus praevaleo ita populus romanus vis multus habeo pareo retineo hic atque talis plebs volo sum voluptas cupido et qui praecipuus cura sum res frumentarius angustiae si absum metuo senatus et primoris in incertum sum procul an coram atrox habeo dehinc qui natura magnus timor deterior credo qui evenio


At Romae tropaea de Parthis arcusque medio Capitolini montis sistebantur, decreta ab senatu integro adhuc bello neque tum omissa, dum aspectui consulitur spreta con- scientia. quin et dissimulandis rerum externarum curis Nero frumentum plebis vetustate corruptum in Tiberim iecit quo securitatem annonae sustentaret. cuius pretio nihil additum est, quamvis ducentas ferme navis portu in ipso violentia tempestatis et centum alias Tiberi subvectas fortuitus ignis absumpsisset. tres dein consularis, L. Pisonem, Ducenium Geminum, Pompeium Paulinum vectigalibus publicis praeposuit, cum insectatione priorum principum qui gravitate sumptuum iustos reditus antissent: se annuum sexcenties sestertium rei publicae largiri.

at roma tropaeum de parthus arcus medium capitolinus mons sisto decretum ab senatus integer adhuc bellum neque tum omitto dum aspectus consulo sperno continuo scientia quin et dissimulo res externaris cura nero frumentum plebs vetustas corrumpo in tiberis jacio quo securitas annona sustento qui pretium nihil addo sum quivis ducenti ferme navus portus in ipse violens tempestas et centum alius tiberis subveho fortuitus ignis absumo tres deinde consularis l piso ducenium geminus pompejus paulinus vectigal publicus praepono cum insectatio prior princeps qui gravitas sumptus iustus redeo antissent sui annuus sexcenties sestertius res publicus largior


At non frater eius, cognomento Felix, pari moderatione agebat, iam pridem Iudaeae impositus et cuncta malefacta sibi impune ratus tanta potentia subnixo. sane praebuerant Iudaei speciem motus orta seditione, postquamcognita caede eius haud obtemperatum esset, manebat metus ne quis principum eadem imperitaret. atque interim Felix intempestivis remediis delicta accendebat, aemulo ad deterrima Ventidio Cumano, cui pars provinciae habebatur, ita divisis ut huic Galilaeorum natio, Felici Samaritae parerent, discordes olim et tum contemptu regentium minus coercitis odiis. igitur raptare inter se, immittere latronum globos, componere insidias et aliquando proeliis congredi, spoliaque et praedas ad procuratores referre. hique primo laetari, mox gliscente pernicie cum arma militum interiecissent, caesi milites; arsissetque bello provincia, ni Quadratus Syriae rector subvenisset. nec diu adversus Iudaeos, qui in necem militum proruperant, dubitatum quin capite poenas luerent: Cumanus et Felix cunctationem adferebant, quia Claudius causis rebellionis auditis ius statuendi etiam de procuratoribus dederat. sed Quadratus Felicem inter iudices ostentavit, receptum in tribunal, quo studia accusantium deterrerentur; damnatusque flagitiorum quae duo deliquerant Cumanus, et quies provinciae reddita.

at non frater is cognomentum felix par moderatio ago iam pridem judaea impono et cunctus malefacio sui impunis reor tantus potentia subnixus sanus praebeo judaeus species moueo orior seditio postquamcognita caedes is haud obtempero sum maneo metus ne quis princeps idem imperito atque interim felix intempestivus remedium delictum accendo aemulo ad deterior ventidius cumanum qui pars provincia habeo ita divido ut hic galilaeus natio felix samarites pario discors olim et tum contemptus rego paruus coerceo odium igitur raptaris inter sui immitto latro globus compono insidiae et aliquando proelium congredior spolio et praeda ad procurator refero hic primus laetor mox glisco pernicies cum arma miles interjacio caedo miles ardeo bellum provincia ni quadratus syria rector subvenio neque diu adverro judaei qui in nex miles prorumpo dubitas quin caput poena luo cumanus et felix cunctatio affero quia claudus causa rebellio audio ius statuo etiam de procurator do sed quadratus felix inter iudex ostento recipio in tribunal quo studium accuso deterreo damno flagitium qui duo delinquo cumanus et quies provincia reddo


Audire me memini ex senioribus visum saepius inter manus Pisonis libellum quem ipse non vulgaverit; sed amicos eius dictitavisse, litteras Tiberii et mandata in Germanicum contineri, ac destinatum promere apud patres principemque arguere, ni elusus a Seiano per vana promissa foret; nec illum sponte extinctum verum immisso percussore. quorum neutrum adseveraverim: neque tamen occulere debui narratum ab iis qui nostram ad iuventam duraverunt. Caesar flexo in maestitiam ore suam invidiam tali morte quaesitam apud senatum crebrisque interrogationibus exquirit qualem Piso diem supremum noctemque exegisset. atque illo pleraque sapienter quaedam inconsultius respondente, recitat codicillos a Pisone in hunc ferme modum compositos: 'conspiratione inimicorum et invidia falsi criminis oppressus, quatenus veritati et innocentiae meae nusquam locus est, deos inmortalis testor vixisse me, Caesar, cum fide adversum te neque alia in matrem tuam pietate; vosque oro liberis meis consulatis, ex quibus Cn. Piso qualicumque fortunae meae non est adiunctus, cum omne hoc tempus in urbe egerit, M. Piso repetere Syriam dehortatus est. atque utinam ego potius filio iuveni quam ille patri seni cessisset. eo impensius precor ne meae pravitatis poenas innoxius luat. per quinque et quadraginta annorum obsequium, per collegium consulatus quondam divo Augusto parenti tuo probatus et tibi amicus nec quicquam post haec rogaturus salutem infelicis filii rogo.' de Plancina nihil addidit.

audio ego memini ex senex video saepis inter manus piso libellus qui ipse non vulgo sed amicus is dictito littera tiberius et mandatum in germanicus contineo atque destino promo apud pater princeps arguo ni eludo ab sejanus per vanus promitto sum neque ille sponte exstinctus verus immitto percussor qui neuter adseveraverim neque tamen occulo debeo narro ab is qui noster ad juventa duro caesar flecto in maestitia os suus invidia talis mors quaero apud senatus creber interrogatio exquiro qual piso dies superus nox exigo atque ille plerusque sapienter quidam inconsultus respondeo recito codicilli ab piso in hic ferme modus compono conspiratio inimicus et invidia fallo crimen opprimo quatenus veritas et innocentia meus nusquam locus sum deus immortalis testo vivo ego caesar cum fides adverro tu neque alius in mater tuus pietas tu oro liber meus consulo ex qui cn piso qualiscumque fortuna meus non sum adjungo cum omnis hic tempus in urbs ago m piso repeto syria dehortor sum atque utinam ego potis filius juvenis quam ille pater senex cedo is impendo precor ne meus pravitas poena innoxius luo per quinque et quadraginta annus obsequium per collegium consulatus quondam divus augustus parens tuus probo et tu amicus neque quisquam post hic rogo salus infelix filius rogo de plancina nihil addo


Nerone tertium consule simul iniit consulatum Valerius Messala, cuius proavum, oratorem Corvinum, divo Augusto, abavo Neronis, collegam in eo magistratu fuisse pauci iam senum meminerant. sed nobili familiae honor auctus est oblatis in singulos annos quingenis sestertiis quibus Messala paupertatem innoxiam sustentaret. Aurelio quoque Cottae et Haterio Antonino annuam pecuniam statuit princeps, quamvis per luxum avitas opes dissipassent.

nero tertius consul simul ineo consulatus valerius messalla qui proavus orator corvinus divus augustus abavus nero collega in is magistratus sum paucus iam seni memini sed nobilis familia honor augeo sum offertor in singuli annus quingeni sestertius qui messalla paupertas innoxius sustento aurelius quoque cotta et haterio antoninus annuo pecunia statuo princeps quivis per luxus avitus ops dissipassent


Caesar transgressus Visurgim indicio perfugae cognoscit delectum ab Arminio locum pugnae; convenisse et alias nationes in silvam Herculi sacram ausurosque nocturnam castrorum oppugnationem. habita indici fides et cernebantur ignes, suggressique propius speculatores audiri fremitum equorum inmensique et inconditi agminis murmur attulere. igitur propinquo summae rei discrimine explorandos militum animos ratus, quonam id modo incorruptum foret secum agitabat. tribunos et centuriones laeta saepius quam comperta nuntiare, libertorum servilia ingenia, amicis inesse adulationem; si contio vocetur, illic quoque quae pauci incipiant reliquos adstrepere. penitus noscendas mentes, cum secreti et incustoditi inter militaris cibos spem aut metum proferrent.

caesar transgredior visurgis indicium perfuga cognosco deligo ab arminius locus pugna convenio et alius natio in silva herculis sacer audeo nocturnus castrum oppugnatio habeo indico fides et cerno ignis suggredior propius speculator audio fremo equus immensus et inconditus agmen murmur affero igitur propinquo summa res discrimen exploro miles animus reor quonam is modo incorruptus sum sui agito tribunus et centurio laetus saepis quam comperio nuntiaris libertus servilis ingenium amicus insum adulatio si contio voco illic quoque qui paucus incipio reliquus astrepo penitus nosco mens cum secerno et incustoditus inter militaris cibus spes aut metus profero


At Claudius, quamquam nobilitatibus externis mitis, dubitavit tamen accipere captivum pacto salutis an repetere armis rectius foret. hinc dolor iniuriarum et libido vindictae adigebat: sed disserebatur contra suscipi bellum avio itinere, importuoso mari; ad hoc reges ferocis, vagos populos, solum frugum egenum, taedium ex mora, pericula ex properantia, modicam victoribus laudem ac multum infamiae, si pellerentur. quin adriperet oblata et servaret exulem, cui inopi quanto longiorem vitam, tanto plus supplicii fore. his permotus scripsit Eunoni, meritum quidem novissima exempla Mithridaten, nec sibi vim ad exequendum deesse: verum ita maioribus placitum, quanta pervicacia in hostem, tanta beneficentia adversus supplices utendum; nam triumphos de populis regnisque integris adquiri.

at claudus quamquam nobilitas externus mitis dubito tamen accipio captivus pacisco salus an repeto arma rectus sum hinc dolor iniuriaris et libido vindicta adigo sed dissero contra suscipio bellum avius iter importuosus mare ad hic rex ferox vagus populus solus frugum egenus taedium ex mora periculum ex propero modicus victor laus atque multus infamia si pello quin adrapio offertor et servo exulis qui inops quantus longus vita tantus multus supplicium sum hic permoueo scribo eunoni mereo quidem novus exemplum mithridates neque sui vis ad exequendum desum verus ita magnus placeo quantus pervicacia in hostis tantus beneficentia adverro supplex utor nam triumphus de populus regnum integer acquiro


Comitia praetorum arbitrio senatus haberi solita, quod acriore ambitu exarserant, princeps composuit, tres qui supra numerum petebant legioni praeficiendo. auxitque patrum honorem statuendo ut, qui a privatis iudicibus ad senatum provocavissent, eiusdem pecuniae periculum facerent cuius si qui imperatorem appellarent; nam antea vacuum id solutumque poena fuerat. fine anni Vibius Secundus eques Romanus accusantibus Mauris repetundarum damnatur atque Italia exigitur, ne graviore poena adficeretur Vibii Crispi fratris opibus enisus.

comitium praetor arbitrium senatus habeo soleo qui acer ambitus exardeo princeps compono tres qui supra numerus peto legio praeficio augeo pater honor statuo ut qui ab privo judex ad senatus provoco idem pecunia periculum facio qui si qui imperator appello nam antea vacuus is solvo poena sum finis annus vibius secundus eques romanus accuso maurus repeto damno atque italia exigo ne gravis poena afficio vibius crispus frater ops enitor


Eodem anno Caesar effigiem Cn. Domitio patri et consularia insignia Asconio Labeoni, quo tutore usus erat, petivit a senatu; sibique statuas argento vel auro solidas adversus offerentis prohibuit. et quamquam censuissent patres ut principium anni inciperet mense Decembri, quo ortus erat Nero, veterem religionem kalendarum Ianuariarum inchoando anno retinuit. neque recepti sunt inter reos Carrinas Celer senator servo accusante aut Iulius Densus equester, cui favor in Britannicum crimini dabatur.

eos annus caesar effigies cn domitius pater et consularis insigne asconius labeo quo tutor utor sum peto ab senatus sui statua argentum vel aurum solidus adverro offertor prohibeo et quamquam censeo pater ut principium annus incipio mensis december quo ortus sum nero vetus religio kalendaris ianuariaris incoho annus retineo neque recipio sum inter reus carrinas celer senator servo accuso aut iulius densus equester qui favor in britannicus crimen do


Mox Artabanus tota mole regni ultum iit. peritia locorum ab Hiberis melius pugnatum; nec ideo abscedebat, ni contractis legionibus Vitellius et subdito rumore tamquam Mesopotamiam invasurus metum Romani belli fecisset. tum omissa Armenia versaeque Artabani res, inliciente Vitellio desererent regem saevum in pace et adversis proeliorum exitiosum. igitur Sinnaces, quem antea infensum memoravi, patrem Abdagaesen aliosque occultos consilii et tunc continuis cladibus promptiores ad defectionem trahit, ad- fluentibus paulatim qui metu magis quam benevolentia subiecti repertis auctoribus sustulerant animum. nec iam aliud Artabano reliquum quam si qui externorum corpori custodes aderant, suis quisque sedibus extorres, quis neque boni intellectus neque mali cura sed mercede aluntur ministri sceleribus. his adsumptis in longinqua et contermina Scythiae fugam maturavit, spe auxilii, quia Hyrcanis Carmaniisque per adfinitatem innexus erat: atque interim posse Parthos absentium aequos, praesentibus mobilis, ad paenitentiam mutari.

mox artabanus totus moles regnum ulciscor eo peritia locus ab hiberus bonus pugno neque ideo abscedo ni contraho legio vitellius et subdo rumor tamquam mesopotamia invado metus romanus bellum facio tum omitto armenium verro artabanus res inliciente vitellius desero rex saevus in pax et adverro proelium exitiosus igitur sinnaces qui antea infensus memoro pater abdagaesen alius occulo consilium et tunc continuus clades promptus ad defectio traho ad fluo paulatim qui metus magis quam benevolens subicio reperio auctor tollo animus neque iam alius artabanus reliquus quam si qui externus corpus custos adsum suus quisque sedes extorris quis neque bonus intellego neque malus cura sed merces alo minister scelus hic adsumo in longinquus et conterminus scythia fuga maturo spes auxilium quia hyrcanus carmaniisque per adfinitas innecto sum atque interim possum parthus absentium aequus praesens mobilis ad paenitentia muto


At Sabinus, donec exercitus in unum conduceret, datis mitibus responsis, postquam Pomponius Labeo e Moesia cum legione, rex Rhoemetalces cum auxiliis popularium qui fidem non mutaverant, venere, addita praesenti copia ad hostem pergit, compositum iam per angustias saltuum. quidam audentius apertis in collibus visebantur, quos dux Romanus acie suggressus haud aegre pepulit sanguine barbarorum modico ob propinqua suffugia. mox castris in loco communitis valida manu montem occupat angustum et aequali dorso continuum usque ad proximum castellum quod magna vis armata aut incondita tuebatur. simul in ferocissimos, qui ante vallum more gentis cum carminibus et tripudiis persultabant, mittit delectos sagittariorum. ii dum eminus grassabantur crebra et inulta vulnera fecere: propius incedentes eruptione subita turbati sunt receptique subsidio Sugambrae cohortis, quam Romanus promptam ad pericula nec minus cantuum et armorum tumultu trucem haud procul instruxerat.

at sabinus donec exercitus in unus conduco do mitis respondeo postquam pomponius labeo e moesia cum legio rex rhoemetalces cum auxilium popularis qui fides non muto venio addo praesens copia ad hostis pergo compono iam per angustiae saltus quidam audeo apertus in collis viso qui dux romanus acies suggredior haud aeger pello sanguis barbarus modicus ob propinquus suffugium mox castrum in locus communio validus manus mons occupo angustus et aequal dorsum continuus usque ad propior castellum qui magnus volo armo aut inconditus tueor simul in ferox qui ante valles mos gens cum carmen et tripudium persulto mitto deligo sagittarius is dum eminus grassor creber et inultus vulnero facio propius incedo eruptio subeo turbo sum recipio subsidium sugambrae cohors quam romanus promptus ad periculum neque paruus cantus et armus tumultus trux haud procul instruo


Tum Thrasea inter proximos consultavit, temptaretne defensionem an sperneret. diversa consilia adferebantur. quibus intrari curiam placebat, securos esse de constantia eius disserunt; nihil dicturum nisi quo gloriam augeret. segnis et pavidos supremis suis secretum circumdare: aspiceret populus virum morti obvium, audiret senatus voces quasi ex aliquo numine supra humanas: posse ipso miraculo etiam Neronem permoveri: sin crudelitati insisteret, distingui certe apud posteros memoriam honesti exitus ab ignavia per silentium pereuntium.

tum thrasea inter propior consulto tento defensio an sperno diverto consilium affero qui intraris curia placeo securus sum de constantia is dissero nihil dico nisi quo gloria augeo segnis et pavidus superus suus secerno circumdo aspicio populus vir mors obvius audio senatus voco quasi ex aliquis numen supra humanus possum ipse miraculum etiam nero permoveo sin crudelitas insisto distinguo certus apud posterus memoria honestus exitus ab ignavia per silentium pereo


Miserat duas praetorias cohortis Caesar, addito ut magistratus Calabriae Apulique et Campani suprema erga memoriam filii sui munera fungerentur. igitur tribunorum centurionumque umeris cineres portabantur; praecedebant incompta signa, versi fasces; atque ubi colonias transgrederentur, atrata plebes, trabeati equites pro opibus loci vestem odores aliaque funerum sollemnia cremabant. etiam quorum diversa oppida, tamen obvii et victimas atque aras dis Manibus statuentes lacrimis et conclamationibus dolorem testabantur. Drusus Tarracinam progressus est cum Claudio fratre liberisque Germanici, qui in urbe fuerant. consules M. Valerius et M. Aurelius (iam enim magistratum occeperant) et senatus ac magna pars populi viam complevere, disiecti et ut cuique libitum flentes; aberat quippe adulatio, gnaris omnibus laetam Tiberio Germanici mortem male dissimulari.

mitto duo praetorius cohors caesar addo ut magistratus calabria appulus et campanus superus erga memoria filius suus munus fungor igitur tribunus centurio umerus cinis porto praecedo incomis signum verro fascis atque ubi colonia transgredior atrata plebs trabeatus eques pro ops locus vestis odoro alius funus sollemne cremo etiam qui diverto oppidum tamen obvius et victima atque ara deus manes statuo lacrima et conclamatio dolor testo drusus tarracina progredior sum cum claudius frater libo germanicus qui in urbs sum consul m valerius et m aurelius iam enim magistratus occipio et senatus atque magnus pars populus via compleo disjacio et ut quisque libet fleo absum quippe adulatio gnaris omnis laetus tiberius germanicus mors malus dissimularis


Memmio Regulo et Verginio Rufo consulibus natam sibi ex Poppaea filiam Nero ultra mortale gaudium accepit appellavitque Augustam dato et Poppaeae eodem cognomento. locus puerperio colonia Antium fuit, ubi ipse generatus erat. iam senatus uterum Poppaeae commendaverat dis votaque publice susceperat, quae multiplicata exolutaque. et additae supplicationes templumque fecunditatis et certamen ad exemplar Actiacae religionis decretum, utque Fortunarum effigies aureae in solio Capitolini Iovis locarentur, ludicrum circense, ut Iuliae genti apud Bovillas, ita Claudiae Domitiaeque apud Antium ederetur. quae fluxa fuere, quartum intra mensem defuncta infante. rursusque exortae adulationes censentium honorem divae et pulvinar aedemque et sacerdotem. atque ipse ut laetitiae, ita maeroris immodicus egit. adnotatum est, omni senatu Antium sub recentem partum effuso, Thraseam prohibitum immoto animo praenuntiam imminentis caedis contumeliam excepisse. secutam dehinc vocem Caesaris ferunt qua reconciliatum se Thraseae apud Senecam iactaverit ac Senecam Caesari gratulatum: unde gloria egregiis viris et pericula gliscebant.

memmius regulus et verginio rufus consul nata sui ex poppaea filia nero ultra mortalis gaudium accipio appello augusta do et poppaea idem cognomentum locus puerperium colonia antius sum ubi ipse genero sum iam senatus uterus poppaea commendo deus veto publicus suscipio qui multiplico exolutaque et addo supplicatio templum fecunditas et certamen ad exemplar actiacus religio decretum ut fortunaris effigio aureus in solium capitolinus iuppiter loco ludicrum circensis ut julius gens apud bovilla ita claudia domitius apud antius edo qui fluo sum quartus intra mensis defungor infer rursus exorior adulatio censeo honor diva et pulvinar aedes et sacerdos atque ipse ut laetitia ita maeror immodicus ago adnotas sum omnis senatus antius sub recens pario effundo thrasea prohibeo immotus animus praenuntia immineo caedes contumelia excipio sequor dehinc voco caesar fero qui reconcilio sui thrasea apud seneca jacto atque seneca caesaris gratulor unde gloria egregius vis et periculum glisco


Sequens annus Tiberium tertio, Germanicum iterum consules habuit. sed eum honorem Germanicus iniit apud urbem Achaiae Nicopolim, quo venerat per Illyricam oram viso fratre Druso in Delmatia agente, Hadriatici ac mox Ionii maris adversam navigationem perpessus. igitur paucos dies insumpsit reficiendae classi; simul sinus Actiaca victoria inclutos et sacratas ab Augusto manubias castraque Antonii cum recordatione maiorum suorum adiit. namque ei, ut memoravi, avunculus Augustus, avus Antonius erant, magnaque illic imago tristium laetorumque. hinc ventum Athenas, foederique sociae et vetustae urbis datum ut uno lictore uteretur. excepere Graeci quaesitissimis honoribus, vetera suorum facta dictaque praeferentes quo plus dignationis adulatio haberet.

sequor annus tiberis tertius germanicus iterum consul habeo sed is honor germanicus ineo apud urbs achaia nicopolis quo venio per illyricus ora video frater drusus in delmatia ago hadriatici atque mox ionius mare adverro navigatio perpetior igitur paucus dies insumo reficio classis simul sinus actiaca victoria inclutus et sacro ab augustus manubiae castro antonius cum recordatio magnus suus adeo namque is ut memoro avunculus augustus avus antonius sum magnus illic imago tristis laetus hinc venio athenae foedus socia et vetustus urbs do ut unus lictor uto excipio graecum quaero honor vetero suus facio dico praefero quo multus dignatio adulatio habeo


Magno adsensu celebrata sententia. non tamen senatus consultum perfici potuit, abnuentibus consulibus ea de re relatum. mox auctore principe sanxere ne quis ad concilium sociorum referret agendas apud senatum pro praetoribus prove consulibus grates, neu quis ea legatione fungeretur.

magnus assensus celebro sententia non tamen senatus consulo perficio possum abnuo consul is de res refero mox auctor princeps sancio ne quis ad concilium socius refero ago apud senatus pro praetor pro consul grates neu quis is legatio fungor


Vocantur post haec patres, pergitque Suillius addere reos equites Romanos inlustris, quibus Petra cognomentum. at causa necis ex eo quod domum suam Mnesteris et Poppaeae congressibus praebuissent. verum nocturnae quietis species alteri obiecta, tamquam vidisset Claudium spicea corona evinctum spicis retro conversis, eaque imagine gravitatem annonae praedixisset. quidam pampineam coronam albentibus foliis visam atque ita interpretatum tradidere, vergente autumno mortem principis ostendi. illud haud ambigitur, qualicumque insomnio ipsi fratrique perniciem adlatam. sestertium quindecies et insignia praeturae Crispino decreta. adiecit Vitellius sestertium decies Sosibio, quod Britannicum praeceptis, Claudium consiliis iuvaret. rogatus sententiam et Scipio, 'cum idem' inquit 'de admissis Poppaeae sentiam quod omnes, putate me idem dicere quod omnes,' eleganti temperamento inter coniugalem amorem et senatoriam necessitatem.

voco post hic pater pergo suillus addo reus eques romanus illustris qui petra cognomentum at causa nex ex is qui domus suus mnesteris et poppaea congressus praebeo verus nocturnus quiesco species alter objecto tamquam video claudius spiceus corona evincio spica retro converro is imago gravitas annona praedico quidam pampineus corona albeo folium video atque ita interpretas trado vergo auctumnus mors princeps ostendo ille haud ambago qualiscumque insomnium ipse frater pernicies affero sestertius quindecies et insigne praetura crispinus decretum adiicio vitellius sestertius decies sosibio qui britannicus praecipio claudius consilium juvo rogo sententia et scipio cum idem inquam de admitto poppaea sentio qui omnis puto ego idem dico qui omnis elego temperamentum inter coniugal amor et senatorius necessitas


Verum et tibi valida aetas rebusque et fructui rerum sufficiens, et nos prima imperii spatia ingredimur, nisi forte aut te Vitellio ter consuli aut me Claudio postponis et quantum Volusio longa parsimonia quaesivit, tantum in te mea liberalitas explere non potest. quin, si qua in parte lubricum adulescentiae nostrae declinat, revocas ornatumque robur subsidio impensius regis? non tua moderatio, si reddideris pecuniam, nec quies, si reliqueris principem, sed mea avaritia, meae crudelitatis metus in ore omnium versabitur. quod si maxime continentia tua laudetur, non tamen sapienti viro decorum fuerit unde amico infamiam paret inde gloriam sibi recipere.' his adicit complexum et oscula, factus natura et consuetudine exercitus velare odium fallacibus blanditiis. Seneca, qui finis omnium cum dominante sermonum, grates agit: sed instituta prioris potentiae commutat, prohibet coetus salutantium, vitat comitantis, rarus per urbem, quasi valetudine infensa aut sapientiae studiis domi attineretur.

verus et tu validus aetas res et fructus res sufficio et nos primus imperium spatior ingredior nisi fors aut tu vitellius ter consul aut ego claudius postpono et quantus volusius longus parsimonia quaero tantus in tu meus liberalitas expleo non possum quin si qui in pars lubricus adulescentia noster declino revoco orno robur subsidium impendo rex non tuus moderatio si reddo pecunia neque quies si relinquo princeps sed meus avaritia meus crudelitas metus in os omnis verso qui si magnus continentia tuus laudo non tamen sapio vir decorus sum unde amicus infamia pareo inde gloria sui recipio hic adicio complector et osculum facio natura et consuetudo exercitus velaris odium fallax blanditia seneco qui finis omnis cum dominor sermo grates ago sed institutum prior potentia commuto prohibeo coitus saluto vito comito rarus per urbs quasi valetudo infensus aut sapientia studium domus attineo


Noctem sideribus inlustrem et placido mari quietam quasi convincendum ad scelus dii praebuere. nec multum erat progressa navis, duobus e numero familiarium Agrippinam comitantibus, ex quis Crepereius Gallus haud procul gubernaculis adstabat, Acerronia super pedes cubitantis reclinis paenitentiam filii et reciperatam matris gratiam per gaudium memorabat, cum dato signo ruere tectum loci multo plumbo grave, pressusque Crepereius et statim exanimatus est: Agrippina et Acerronia eminentibus lecti parietibus ac forte validioribus quam ut oneri cederent protectae sunt. nec dissolutio navigii sequebatur, turbatis omnibus et quod plerique ignari etiam conscios impediebant. visum dehinc remigibus unum in latus inclinare atque ita navem submergere: sed neque ipsis promptus in rem subitam consensus, et alii contra nitentes dedere facultatem lenioris in mare iactus. verum Acerronia, imprudentia dum se Agrippinam esse utque subveniretur matri principis clamitat, contis et remis et quae fors obtulerat navalibus telis conficitur: Agrippina silens eoque minus adgnita (unum tamen vulnus umero excepit) nando, deinde occursu lenunculorum Lucrinum in lacum vecta villae suae infertur.

nox sidus illustris et placidus mare quiesco quasi convinco ad scelus dius praebeo neque multus sum progredior navus duo e numerus familiaris agrippina comito ex quis crepereius gallus haud procul gubernaculis asto acerronia super pes cubito reclinus paenitentia filius et recipero mater gratia per gaudium memoro cum do signum ruo tectum locus multus plumbo gravis premo crepereius et statim exanimo sum agrippina et acerronia emineo lego paries atque fors validus quam ut onus cedo protego sum neque dissolutio navigium sequor turbo omnis et qui plerusque ignaris etiam conscius impedio video dehinc remex unus in latus inclinaris atque ita navo submergo sed neque ipse promptus in res subeo consentio et alius contra niteo do facultas lenis in mare jacio verus acerronia imprudens dum sui agrippina sum ut subvenio mater princeps clamito contus et remi et qui fors offero naval telum confacio agrippina sileo eo paruus adgnita unus tamen vulnus umerus excipio no deinde occurro lenunculus lucrinus in lacus veho villa suus infero


Contractus deinde omnis exercitus sub pellibus habitus est ad reliqua belli perpetranda. auxitque copias Caesar missis ex Germania duobus legionariorum milibus, octo auxiliarium cohortibus ac mille equitibus; quorum adventu nonani legionario milite suppleti sunt, cohortes alaeque novis hibernaculis locatae quodque nationum ambiguum aut adversum fuerat igni atque ferro vastatum. sed nihil aeque quam fames adfligebat serendis frugibus incuriosos, et omni aetate ad bellum versa, dum nostros commeatus sibi destinant. gentesque praeferoces tardius ad pacem inclinabant, quia Iulius Classicianus, successor Cato missus et Suetonio discors, bonum publicum privatis simultatibus impediebat disperseratque novum legatum opperiendum esse, sine hostili ira et superbia victoris clementer deditis consulturum. simul in urbem mandabat, nullum proeliorum finem expectarent, nisi succederetur Suetonio, cuius adversa pravitati ipsius, prospera ad fortunam referebat.

contraho deinde omnis exercitus sub pellis habitus sum ad reliquus bellum perpetro augeo copia caesar mitto ex germania duo legionarius mille octo auxiliaris cohors atque mille eques qui advenio nonanus legionarius miles suppleo sum cohors ala novus hibernaculis loco quisque natio ambiguus aut adverro sum ignis atque ferrum vastas sed nihil aequus quam fames affligo sero frugis incuriosus et omnis aetas ad bellum verso dum noster commeatus sui destino gens praeferox tardus ad pax inclino quia iulius classicianus successor cato mitto et suetonius discors bonus publicus privo simultas impedio dispersero novus legatus opperior sum sine hostilis ira et superbia victor clemens dedo consulo simul in urbs mando nullus proelium finis expectarent nisi succedo suetonius qui adverso pravitas ipse prosper ad fortuna refero


Ille interritus poscit testamenti tabulas; ac denegante centurione conversus ad amicos, quando meritis eorum referre gratiam prohiberetur, quod unum iam et tamen pulcherrimum habeat, imaginem vitae suae relinquere testatur, cuius si memores essent, bonarum artium famam fructum constantis amicitiae laturos. simul lacrimas eorum modo sermone, modo intentior in modum coercentis ad firmitudinem revocat, rogitans ubi praecepta sapientiae, ubi tot per annos meditata ratio adversum imminentia? cui enim ignaram fuisse saevitiam Neronis? neque aliud superesse post matrem fratremque interfectos quam ut educatoris praeceptorisque necem adiceret.

ille interritus posco testamentum tabula atque denego centurio converro ad amicus quando meritum is refero gratia prohibeo qui unus iam et tamen pulcher habeo imago vita suus relinquo testor qui si memor sum bonus ars fama fructus consto amicitia fero simul lacrima is modo sermo modo intendo in modus coerceo ad firmitudo revoco rogito ubi praecipio sapientia ubi tot per annus meditor ratio adverro immineo qui enim ignarus sum saevitia nero neque alius supersum post mater frater interfacio quam ut educator praeceptor nex adicio


Post quae rettulit Caesar capiendam virginem in locum Occiae, quae septem et quinquaginta per annos summa sanctimonia Vestalibus sacris praesederat; egitque grates Fonteio Agrippae et Domitio Pollioni quod offerendo filias de officio in rem publicam certarent. praelata est Pollionis filia, non ob aliud quam quod mater eius in eodem coniugio manebat; nam Agrippa discidio domum imminuerat. et Caesar quamvis posthabitam decies sestertii dote solatus est.

post qui refero caesar capio virgo in locus occia qui septem et quinquaginta per annus summus sanctimonia vestal sacrum praesedeo ago grates fonteius agrippa et domitius pollio qui offertor filia de officium in res publicus certo praefero sum pollio filia non ob alius quam qui mater is in idem conjugium maneo nam agrippa discidium domus imminuo et caesar quivis posthabeo decies sestertius dos solo sum


Interea barbari catervis decurrentes nunc in vallum manualia saxa, praeustas sudes, decisa robora iacere, nunc virgultis et cratibus et corporibus exanimis complere fossas, quidam pontis et scalas ante fabricati inferre propugnaculis eaque prensare, detrahere et adversum resistentis comminus niti. miles contra deturbare telis, pellere umbonibus, mu- ralia pila, congestas lapidum molis provolvere. his partae victoriae spes et si cedant insignitius flagitium, illis extrema iam salus et adsistentes plerisque matres et coniuges earumque lamenta addunt animos. nox aliis in audaciam, aliis ad formidinem opportuna; incerti ictus, vulnera improvisa; suorum atque hostium ignoratio et montis anfractu repercussae velut a tergo voces adeo cuncta miscuerant ut quaedam munimenta Romani quasi perrupta omiserint. neque tamen pervasere hostes nisi admodum pauci: ceteros, deiecto promptissimo quoque aut saucio, adpetente iam luce trusere in summa castelli ubi tandem coacta deditio. et proxima sponte incolarum recepta: reliquis quo minus vi aut obsidio subigerentur praematura montis Haemi et saeva hiems subvenit.

interea barbaris caterva decurro nunc in valles manuale saxum praeuro sudo decisus robur iacio nunc virgultus et cratis et corpus exanimus compleo fossa quidam pons et scala ante fabrico infero propugnaculis is prensaris detraho et adverro resisto comminus nitor miles contra deturbaris telum pello umbo mu ralia pilum congero lapis molio provolvo hic pario victoria spes et si cedo insignio flagitium ille exter iam salus et assisto plerusque mater et coniunx is lamento addo animus nox alius in audacia alius ad formido opportunus incertus iacio vulnero improvide suus atque hostis ignoratio et mons anfractus repercutio velut ab tergum voco adeo cunctus misceo ut quidam munimentum romanus quasi perrumpo omitto neque tamen pervado hostis nisi admodum paucus ceterus deicio promptus quoque aut saucius adpeto iam lux trudo in summus castellum ubi tandem cogo deditio et propior sponte incolaris recipio reliquus quo paruus vis aut obsidio subigo praematurus mons haemus et saevus hiems subvenio


Eodem anno Frisii, transrhenanus populus, pacem exuere, nostra magis avaritia quam obsequii impatientes. tributum iis Drusus iusserat modicum pro angustia rerum, ut in usus militaris coria boum penderent, non intenta cuiusquam cura quae firmitudo, quae mensura, donec Olennius e primipilaribus regendis Frisiis impositus terga urorum delegit quorum ad formam acciperentur. id aliis quoque nationibus arduum apud Germanos difficilius tolerabatur, quis ingentium beluarum feraces saltus, modica domi armenta sunt. ac primo boves ipsos, mox agros, postremo corpora coniugum aut liberorum servitio tradebant. hinc ira et questus et postquam non subveniebatur remedium ex bello. rapti qui tributo aderant milites et patibulo adfixi: Olennius infensos fuga praevenit receptus castello cui nomen Flevum; et haud spernenda illic civium sociorumque manus litora Oceani praesidebat.

eos annus frisii transrhenanus populus pax exuo noster magis avaritia quam obsequium impatiens tribuo is drusus iubeo modicus pro angustio res ut in utor militaris corion bos pendeo non intendo quisquam cura qui firmitudo qui mensura donec olennius e primipilaris rego frisii impono tergum urorum deligo qui ad forma accipio is alius quoque natio arduus apud germani difficilis tolero quis ingens beluaris ferax saltus modicus domus armentum sum atque primus bos ipse mox ager postremo corpus conjunx aut liberi servitium trado hinc ira et queror et postquam non subvenio remedium ex bellum rapio qui tribuo adsum miles et patibulus affigo olennius infensus fuga praevenio recipio castellum qui nomen flevum et haud sperno illic civis socius manus litus oceanus praesideo


Druso Caesare C. Norbano consulibus decernitur Germanico triumphus manente bello; quod quamquam in aestatem summa ope parabat, initio veris et repentino in Chattos excursu praecepit. nam spes incesserat dissidere hostem in Arminium ac Segestem, insignem utrumque perfidia in nos aut fide. Arminius turbator Germaniae, Segestes parari rebellionem saepe alias et supremo convivio, post quod in arma itum, aperuit suasitque Varo ut se et Arminium et ceteros proceres vinciret: nihil ausuram plebem principibus amotis; atque ipsi tempus fore quo crimina et innoxios discerneret. sed Varus fato et vi Armini cecidit: Segestes quamquam consensu gentis in bellum tractus discors manebat, auctis privatim odiis, quod Arminius filiam eius alii pactam rapuerat: gener invisus inimici soceri; quaeque apud concordes vincula caritatis, incitamenta irarum apud infensos erant.

drusus caesaris que norbanus consul decerno germanicus triumphus maneo bellum qui quamquam in aestas summus ops paro initium verus et repentinus in chatti excurro praecipio nam spes incedo dissido hostis in arminius atque segestes insignis uterque perfidia in nos aut fides arminius turbator germania segesto paro rebellio saepe alius et superus convivium post qui in arma eo aperio suadeo varus ut sui et arminius et ceterus proceres vincio nihil audeo plebs princeps amoueo atque ipse tempus sum quo crimen et innoxius discerno sed varus fatum et vis arminius cado segesto quamquam consensus gens in bellum traho discors maneo augeo privatim odium qui arminius filia is alius paciscor rapio gener invideo inimicus socer quisque apud concordo vinculum caritas incitamentum ira apud infensus sum


Sisenna Statilio L. Libone consulibus mota Orientis regna provinciaeque Romanae, initio apud Parthos orto, qui petitum Roma acceptumque regem, quamvis gentis Arsacidarum, ut externum aspernabantur. is fuit Vonones, obses Augusto datus a Phraate. nam Phraates quamquam depulisset exercitus ducesque Romanos, cuncta venerantium officia ad Augustum verterat partemque prolis firmandae amicitiae miserat, haud perinde nostri metu quam fidei popularium diffisus.

sisenna statilius l libo consul moueo oriens regnum provincia romanus initium apud parthus orior qui peto roma accipio rex quivis gens arsacidaris ut externus aspernor is sum vonones obses augustus do ab phraates nam phraates quamquam depello exercitus duco romanus cunctus veneror officium ad augustus verto pars proles firmo amicitia mitto haud perinde noster metus quam fides popularis diffido


Petita inde Euboea tramisit Lesbum ubi Agrippina novissimo partu Iuliam edidit. tum extrema Asiae Perinthumque ac Byzantium, Thraecias urbes, mox Propontidis angustias et os Ponticum intrat, cupidine veteres locos et fama celebratos noscendi; pariterque provincias internis certaminibus aut magistratuum iniuriis fessas refovebat. atque illum in regressu sacra Samothracum visere nitentem obvii aquilones depulere. igitur adito Ilio quaeque ibi varietate fortunae et nostri origine veneranda, relegit Asiam adpellitque Colophona ut Clarii Apollinis oraculo uteretur. non femina illic, ut apud Delphos, sed certis e familiis et ferme Mileto accitus sacerdos numerum modo consultantium et nomina audit; tum in specum degressus, hausta fontis arcani aqua, ignarus plerumque litterarum et carminum edit responsa versibus compositis super rebus quas quis mente concepit. et ferebatur Germanico per ambages, ut mos oraculis, maturum exitum cecinisse.

peto inde euboea transmitto lesbos ubi agrippina novus partus julius edo tum exter asia perinthus atque byzantium thraecias urbs mox propontis angustiae et os ponticus intro cupido vetus locus et fama celebro nosco parito provincia internus certamen aut magistratus iniuria fessus refoveo atque ille in regredior sacer samothraces viso niteo obvius aquilo depello igitur adeo ilium quisque ibi varietas fortuna et noster origo veneror relego asia adpello colophona ut clarius apollo oraculum uto non femina illic ut apud delphi sed certus e familia et ferme miletus accio sacerdos numerus modo consulto et nomen audio tum in specus degredior haurio fons arcanus aqua ignarus plerusque litteraris et carmen edo respondeo versus compono super res qui quis mens concipio et fero germanicus per ambages ut mos oraculis maturus exitus cano


Post quae Tiberius adulescentem crimine civilis belli purgavit, patris quippe iussa nec potuisse filium detrectare, simul nobilitatem domus, etiam ipsius quoquo modo meriti gravem casum miseratus. pro Plancina cum pudore et flagitio disseruit, matris preces obtendens, in quam optimi cuiusque secreti questus magis ardescebant. id ergo fas aviae interfectricem nepotis adspicere, adloqui, eripere senatui. quod pro omnibus civibus leges obtineant uni Germanico non contigisse. Vitellii et Veranii voce defletum Caesarem, ab imperatore et Augusta defensam Plancinam. proinde venena et artes tam feliciter expertas verteret in Agrippinam, in liberos eius, egregiamque aviam ac patruum sanguine miserrimae domus exsatiaret. biduum super hac imagine cognitionis absumptum, urgente Tiberio liberos Pisonis matrem uti tuerentur. et cum accusatores ac testes certatim perorarent respondente nullo, miseratio quam invidia augebatur. primus sententiam rogatus Aurelius Cotta consul (nam referente Caesare magistratus eo etiam munere fungebantur) nomen Pisonis radendum fastis censuit, partem bonorum publicandam, pars ut Cn. Pisoni filio concederetur isque praenomen mutaret; M. Piso exuta dignitate et accepto quinquagies sestertio in decem annos relegaretur, concessa Plancinae incolumitate ob preces Augustae.

post qui tiberis adulescens crimen civilis bellum purgo pater quippe iubeo neque possum filius detrectaris simul nobilitas domus etiam ipse quisquis modo mereo gravis casus miseror pro plancina cum pudor et flagitium disseruio mater prex obtendo in quam bonus quisque secerno queror magis ardescebant is ergo fas avia interfectrix nepos adspecio alloquor eripio senatus qui pro omnis civis lex obtineo unus germanicus non contingo vitellius et veranii vox defleo caesaris ab imperator et augustus defendo plancina proinde veneno et ars tam feliciter experior verto in agrippina in liber is egregius avia atque patruus sanguis miser domus exsatio biduus super hic imago cognitio absumo urgeo tiberius liber piso mater uti tueor et cum accusator atque testis certatim peroro respondeo nullus miseratio quam invidia augeo primus sententia rogo aurelius cotta consul nam refero caesaris magistratus is etiam munus fungor nomen piso rado faveo censeo pars bonus publico pars ut cn piso filius concedo eo praenomen muto m piso exuo dignitas et accipio quinquagies sestertius in decem annus relego concedo plancina incolumitas ob prex augusta


Multa patrum et in Augustam adulatio. alii parentem, alii matrem patriae appellandam, plerique ut nomini Caesaris adscriberetur 'Iuliae filius' censebant. ille moderan- dos feminarum honores dictitans eademque se temperantia usurum in iis quae sibi tribuerentur, ceterum anxius invidia et muliebre fastigium in deminutionem sui accipiens ne lictorem quidem ei decerni passus est aramque adoptionis et alia huiusce modi prohibuit. at Germanico Caesari proconsulare imperium petivit, missique legati qui deferrent, simul maestitiam eius ob excessum Augusti solarentur. quo minus idem pro Druso postularetur, ea causa quod designatus consul Drusus praesensque erat. candidatos praeturae duodecim nominavit, numerum ab Augusto traditum; et hortante senatu ut augeret, iure iurando obstrinxit se non excessurum.

multus pater et in augusta adulatio alius parens alius mater patria appello plerusque ut nomen caesar adscribo julius filius censeo ille moderan dos femina honor dictito idem sui tempero utor in is qui sui tribuo ceterum anxius invidia et muliebris fastigium in deminutio suus accipio ne lictor quidem is decerno patior sum ara adoptio et alius hic modus prohibeo at germanicus caesaris proconsularis imperium peto mitto legatus qui defero simul maestitia is ob excedo augustus solo quo paruus idem pro drusus postulo is causa qui designo consul drusus praesens sum candido praetura duodecim nomino numerus ab augustus trado et horto senatus ut augeo ius iuro obstringo sui non excedo


M. Asinio M'. Acilio consulibus mutationem rerum in deterius portendi cognitum est crebris prodigiis. signa ac tentoria militum igne caelesti arsere; fastigio Capitolii examen apium insedit; biformis hominum partus et suis fetum editum cui accipitrum ungues inessent. numerabatur inter ostenta deminutus omnium magistratuum numerus, quaestore, aedili, tribuno ac praetore et consule paucos intra mensis defunctis. sed in praecipuo pavore Agrippina, vocem Claudii, quam temulentus iecerat, fatale sibi ut coniugum flagitia ferret, dein puniret, metuens, agere et celerare statuit, perdita prius Domitia Lepida muliebribus causis, quia Lepida minore Antonia genita, avunculo Augusto, Agrippinae sobrina prior ac Gnaei mariti eius soror, parem sibi claritudinem credebat. nec forma aetas opes multum distabant; et utraque impudica, infamis, violenta, haud minus vitiis aemulabantur quam si qua ex fortuna prospera acceperant. enimvero certamen acerrimum, amita potius an mater apud Neronem praevaleret: nam Lepida blandimentis ac largitionibus iuvenilem animum devinciebat, truci contra ac minaci Agrippina, quae filio dare imperium, tolerare imperitantem nequibat.

m asinius m acilius consul mutatio res in deterior portendo cognosco sum creber prodigium signum atque tentorius miles ignis caelestis ardeo fastigium capitolium examen apis insedeo biformis homo pario et suus fetus edo qui accipitrum unguis insum numero inter ostendo deminuo omnis magistratus numerus quaestor aedilis tribunus atque praetor et consul paucus intra mensis defungor sed in praecipuus pavor agrippina voco claudius quam temulentus jacio fatalis sui ut conjunx flagitium fero deinde punior metuo ago et celeraris statuo perdo prior domitius lepidus muliebris causa quia lepidus paruus antonius gigno avunculus augustus agrippina sobrina prior atque gnaeus maritus is soror par sui claritudo credo neque forma aetas ops multus disto et uter impudicus infamis violentus haud paruus vitium aemulo quam si qui ex fortuna prosper accipio enimvero certamen acer amita potis an mater apud nero praevaleo nam lepidus blandimentum atque largitio iuvenilis animus devincio trux contra atque minax agrippina qui filius do imperium tolero imperito nequeo


Hactenus Nero flagitiis et sceleribus velamenta quaesivit. suspectabat maxime Cornelium Sullam, socors ingenium eius in contrarium trahens callidumque et simulatorem interpretando. quem metum Graptus ex libertis Caesaris, usu et senecta Tiberio abusque domum principum edoctus, tali mendacio intendit. pons Mulvius in eo tempore celebris nocturnis inlecebris erat; ventitabatque illuc Nero quo solutius urbem extra lasciviret. igitur regredienti per viam Flaminiam compositas insidias fatoque evitatas, quoniam diverso itinere Sallustianos in hortos remeaverit, auctoremque eius doli Sullam ementitur, quia forte redeuntibus ministris principis quidam per iuvenilem licentiam, quae tunc passim exercebatur, inanem metum fecerant. neque servorum quisquam neque clientium Sullae adgnitus, maximeque despecta et nullius ausi capax natura eius a crimine abhorrebat: proinde tamen quasi convictus esset cedere patria et Massiliensium moenibus coerceri iubetur.

hactenus nero flagitium et scelus velamentum quaero suspecto magnus cornelius sulla socors ingenium is in contrarius traho callidus et simulator interpretor qui metus graptus ex libertus caesar usus et senecta tiberius abusque domus princeps edoceo talis mendacium intendo pons mulvius in is tempus celeber nocturnus illecebra sum ventito illic nero quo solvo urbs extra lasciviret igitur regredior per via flaminia compono insidiae for evito quoniam diverto iter sallustianus in hortus remeo auctoro is dolus sulla ementior quia fors redeo minister princeps quidam per iuvenilis licentia qui tunc passim exerceo inanis metus facio neque servus quisquam neque cliens sulla adgnitus magnus despicio et nullus audeo capax natura is ab crimen abhorreo proinde tamen quasi convinco sum cedo patria et massiliensis moenia coerceo jubeo


Inter quae Severus Caecina censuit ne quem magistratum cui provincia obvenisset uxor comitaretur, multum ante repetito concordem sibi coniugem et sex partus enixam, seque quae in publicum statueret domi servavisse, cohibita intra Italiam, quamquam ipse pluris per provincias quadraginta stipendia explevisset. haud enim frustra placitum olim ne feminae in socios aut gentis externas traherentur: inesse mulierum comitatui quae pacem luxu, bellum formidine morentur et Romanum agmen ad similitudinem barbari incessus convertant. non imbecillum tantum et imparem laboribus sexum sed, si licentia adsit, saevum, ambitiosum, potestatis avidum; incedere inter milites, habere ad manum centuriones; praesedisse nuper feminam exercitio cohortium, decursu legionum. cogitarent ipsi quotiens repetundarum aliqui arguerentur plura uxoribus obiectari: his statim adhaerescere deterrimum quemque provincialium, ab his negotia suscipi, transigi; duorum egressus coli, duo esse praetoria, pervicacibus magis et impotentibus mulierum iussis quae Oppiis quondam aliisque legibus constrictae nunc vinclis exolutis domos, fora, iam et exercitus regerent.

inter qui severus caecina censeo ne qui magistratus qui provincia obvenio uxor comito multus ante repeto concordo sui coniunx et sex pario enitor sequor qui in publicus statuo domus servo cohibeo intra italia quamquam ipse multus per provincia quadraginta stipendium expleo haud enim frustra placeo olim ne femina in socius aut gens externus traho insum mulier comitatus qui pax luxus bellum formido moror et romanus agmen ad similitudo barbaris incessus converto non imbecillus tantus et imparis labor sexus sed si licentia adsum saevus ambitiosus potestas avidus incedo inter miles habeo ad manus centurio praesideo nuper femina exercitium cohors decurro legio cogito ipse quotiens repeto aliqui arguo multus uxor obiectaris hic statim adhaeresco deterior quisque provincialis ab hic negotium suscipio transigo duo egredior colo duo sum praetorius pervicax magis et impotens mulier iussum qui oppius quondam alius lex constringo nunc vinclum exolutis domus foro iam et exercitus rego


Reos ex provincia Africa, qui proconsulare imperium illic habuerant, Sulpicium Camerinum et Pompeium Silvanum absolvit Caesar, Camerinum adversus privatos et paucos, saevitiae magis quam captarum pecuniarum crimina obicientis: Silvanum magna vis accusatorum circumsteterat poscebatque tempus evocandorum testium; reus ilico defendi postulabat, valuitque pecuniosa orbitate et senecta quam ultra vitam eorum produxit quorum ambitu evaserat.

reus ex provincia africanus qui proconsularis imperium illic habeo sulpicius camerinum et pompejus silvanus absolvo caesar camerinum adverro privo et paucus saevitia magis quam captaris pecunia crimen obicio silvanus magnus volo accusator circumsto posco tempus evoco testis reus ilico defendo postulo valeo pecuniosus orbitas et senecta quam ultra vita is produco qui ambitus evado


Cupitum id Tiberio: ornat Phraaten accingitque paternum ad fastigium, destinata retinens, consiliis et astu res externas moliri, arma procul habere. interea cognitis insidiis Artabanus tardari metu, modo cupidine vindictae inardescere. et barbaris cunctatio servilis, statim exequi regium videtur: valuit tamen utilitas, ut Abdum specie amicitiae vocatum ad epulas lento veneno inligaret, Sinnacen dissimulatione ac donis, simul per negotia moraretur. et Phraates apud Syriam dum omisso cultu Romano, cui per tot annos insueverat, instituta Parthorum sumit, patriis moribus impar morbo absumptus est. sed non Tiberius omisit incepta: Tiridaten sanguinis eiusdem aemulum Artabano reciperandaeque Armeniae Hiberum Mithridaten deligit conciliatque fratri Pharasmani, qui gentile imperium obtinebat; et cunctis quae apud Orientem parabantur L. Vitellium praefecit. eo de homine haud sum ignarus sinistram in urbe famam, pleraque foeda memorari; ceterum regendis provinciis prisca virtute egit. unde regressus et formidine G. Caesaris, familiaritate Claudii turpe in servitium mutatus exemplar apud posteros adulatorii dedecoris habetur, cesseruntque prima postremis, et bona iuventae senectus flagitiosa oblitteravit.

cupio is tiberius orno phraates accingo paternus ad fastigium destino retineo consilium et astus res externus molior arma procul habeo interea cognosco insidiae artabanus tardaris metus modo cupido vindicta inardescere et barbaris cunctatio servilis statim exequio regius video valeo tamen utilitas ut abdum species amicitia voco ad epulae lentus veneno inligo sinnacen dissimulatio atque donum simul per negotium moror et phraates apud syria dum omitto cultus romanus qui per tot annus insuesco institutum parthus sumo patrius mos impar morbus absumo sum sed non tiberis omitto inceptum tiridates sanguis idem aemulis artabanus recipero armenia hiberus mithridates deligo concilio frater pharasmani qui gentilis imperium obtineo et cunctus qui apud oriens paro l vitellius praeficio is de homo haud sum ignarus sinistra in urbs fama plerusque foedus memoraris ceterum rego provincia priscus virtus ago unde regredior et formido g caesar familiaritas claudius turpis in servitium muto exemplar apud posterus adulatorius dedecor habeo cedo primus posterus et bonus juventa senectus flagitiosus oblittero


Sub idem tempus inter lacum Fucinum amnemque Lirim perrupto monte, quo magnificentia operis a pluribus viseretur, lacu in ipso navale proelium adornatur, ut quondam Augustus structo trans Tiberim stagno, sed levibus navigiis et minore copia ediderat. Claudius triremis quadriremisque et undeviginti hominum milia armavit, cincto ratibus ambitu, ne vaga effugia forent, ac tamen spatium amplexus ad vim remigii, gubernantium artes, impetus navium et proelio solita. in ratibus praetoriarum cohortium manipuli turmaeque adstiterant, antepositis propugnaculis ex quis catapultae ballistaeque tenderentur. reliqua lacus classiarii tectis navibus obtinebant. ripas et collis montiumque edita in modum theatri multitudo innumera complevit, proximis e municipiis et alii urbe ex ipsa, visendi cupidine aut officio in principem. ipse insigni paludamento neque procul Agrippina chlamyde aurata praesedere. pugnatum quamquam inter sontis fortium virorum animo, ac post multum vulnerum occidioni exempti sunt.

sub idem tempus inter lacus fucinus amnis liris perrumpo mons quo magnificentia opus ab multus viso lacus in ipse naval proelium adorno ut quondam augustus struo trans tiberis stagnum sed levis navigium et paruus copia edo claudus triremis quadriremis et undevigniti homo mille armo cingo ratis ambitus ne vago effugius sum atque tamen spatium amplector ad vis remigium guberno ars impetus navis et proelium soleo in ratis praetoriaris cohors manipulis turma assisto antepono propugnaculis ex quis catapulta ballista tendo reliquus lacus classiarii tectum navis obtineo ripa et collis mons edo in modus theatrum multitudo innumerus compleo propior e municipium et alius urbs ex ipse viso cupido aut officium in princeps ipse insignio paludamentum neque procul agrippina chlamys auro praesedeo pugno quamquam inter sons fors vir animus atque post multus vulnus occidio eximo sum


C. Antistio M. Suillio consulibus adoptio in Domitium auctoritate Pallantis festinatur, qui obstrictus Agrippinae ut conciliator nuptiarum et mox stupro eius inligatus, stimulabat Claudium consuleret rei publicae, Britannici pueritiam robore circumdaret: sic apud divum Augustum, quamquam nepotibus subnixum, viguisse privignos; a Tiberio super propriam stirpem Germanicum adsumptum: se quoque accingeret iuvene partem curarum capessituro. his evictus triennio maiorem natu Domitium filio anteponit, habita apud senatum oratione eundem in quem a liberto acceperat modum. adnotabant periti nullam antehac adoptionem inter patricios Claudios reperiri, eosque ab Atto Clauso continuos duravisse.

que antistius m suillio consul adoptio in domitius auctoritas pallas festino qui obstringo agrippina ut conciliator nuptiae et mox stuprum is inligo stimulo claudius consulo res publicus britannicus pueritia robur circumdo sic apud divus augustus quamquam nepos subnixus vigesco privignus ab tiberius super proprius stirps germanicus adsumo sui quoque accingo juvenis pars cura capesso hic evinco triennium magnus natus domitius filius antepono habeo apud senatus oratio idem in qui ab libertus accipio modus adnoto pereo nullus antehac adoptio inter patricius claudius reperio is ab atto clausus continuus duro


Deferuntur dehinc consensisse Pallas ac Burrus ut Cornelius Sulla claritudine generis et adfinitate Claudii, cui per nuptias Antoniae gener erat, ad imperium vocaretur. eius accusationis auctor extitit Paetus quidam, exercendis apud aerarium sectionibus famosus et tum vanitatis manifestus. nec tam grata Pallantis innocentia quam gravis superbia fuit: quippe nominatis libertis eius quos conscios haberet respondit nihil umquam se domi nisi nutu aut manu significasse, vel si plura demonstranda essent, scripto usum ne vocem consociaret. Burrus quamvis reus inter iudices sententiam dixit. exiliumque accusatori inrogatum et tabulae exustae sunt quibus oblitterata aerarii nomina retrahebat.

defero dehinc consentio pallas atque burrus ut cornelius sulla claritudo genus et adfinitas claudius qui per nuptiae antonia gener sum ad imperium voco is accusatio auctor extitit paetus quidam exerceo apud aerarius sectio famosus et tum vanitas manifestus neque tam gratus pallas innocens quam gravis superbia sum quippe nomino libertus is qui conscius habeo respondeo nihil umquam sui domus nisi nutus aut manus significo vel si multus demonstro sum scribo usus ne voco consocio burrus quivis reus inter iudex sententia dico exilis accusator inrogo et tabula exuro sum qui oblittero aerarius nomen retraho


Haud ferme ulla civitas intacta seminibus eius motus fuit: sed erupere primi Andecavi ac Turoni. quorum Andecavos Acilius Aviola legatus excita cohorte quae Lugduni praesidium agitabat coercuit. Turoni legionario milite quem Visellius Varro inferioris Germaniae legatus miserat oppressi eodem Aviola duce et quibusdam Galliarum primoribus, qui tulere auxilium quo dissimularent defectionem magisque in tempore efferrent. spectatus et Sacrovir intecto capite pugnam pro Romanis ciens ostentandae, ut ferebat, virtutis: sed captivi ne incesseretur telis adgnoscendum se praebuisse arguebant. consultus super eo Tiberius aspernatus est indicium aluitque dubitatione bellum.

haud ferme ullus civitas intactus semen is moueo sum sed erumpo primus andecavi atque turoni qui andecavi acilius aviolo legatus excio cohors qui lugdunum praesidium agito coerceo turoni legionarius miles qui visellius varro inferus germania legatus mitto opprimo idem aviolo dux et quidam galliaris primoris qui fero auxilium quo dissimulo defectio magus in tempus effero specto et sacrovir intego caput pugna pro romanus cieo ostento ut fero virtus sed captivus ne incesso telum agnosco sui praebeo arguo consulo super is tiberis aspernor sum indicium alo dubitatio bellum


Et digressus Pacorum apud Medos, Vologesen Ecbatanis repperit non incuriosum fratris: quippe et propriis nuntiis a Corbulone petierat ne quam imaginem servitii Tiridates perferret neu ferrum traderet aut complexu provincias obtinentium arceretur foribusve eorum adsisteret, tantusque ei Romae quantus consulibus honor esset. scilicet externae superbiae sueto non inerat notitia nostri apud quos vis imperii valet, inania tramittuntur.

et digredior pacorus apud medi vologeses ecbatana reperio non incuriosus frater quippe et proprius nuntius ab corbulo peto ne quam imago servitium tiridates perfero neu ferrum trado aut complexus provincia obtineo arceo foris is assisto tantus is roma quantus consul honor sum scilicet externus superbia suesco non insum notitia noster apud qui volo imperium valeo inanis transmitto


Eodem anno continuis imbribus auctus Tiberis plana urbis stagnaverat; relabentem secuta est aedificiorum et hominum strages. igitur censuit Asinius Gallus ut libri Sibyllini adirentur. renuit Tiberius, perinde divina humanaque obtegens; sed remedium coercendi fluminis Ateio Capitoni et L. Arruntio mandatum. Achaiam ac Macedoniam onera deprecantis levari in praesens proconsulari imperio tradique Caesari placuit. edendis gladiatoribus, quos Germanici fratris ac suo nomine obtulerat, Drusus praesedit, quamquam vili sanguine nimis gaudens; quod in vulgus formidolosum et pater arguisse dicebatur. cur abstinuerit spectaculo ipse, varie trahebant; alii taedio coetus, quidam tristitia ingenii et metu conparationis, quia Augustus comiter interfuisset. non crediderim ad ostentandam saevitiam movendasque populi offensiones concessam filio materiem, quamquam id quoque dictum est.

eos annus continuus imber augeo tiberis planum urbs stagno relabor sequor sum aedificium et homo strages igitur censeo asinius gallus ut liber sibyllinus adeo renuo tiberis perinde divino humanus obtego sed remedium coerceo flumen atteius capito et l arruntius mando achaia atque macedonia onus deprecor levaris in praesens proconsularis imperium trado caesaris placeo edo gladiator qui germanicus frater atque suus nomen offero drusus praesedeo quamquam vilis sanguis nimis gaudeo qui in vulgus formidulosus et pater arguo dico cur abstineo spectaculum ipse varius traho alius taedium coitus quidam tristitia ingenium et metus conparatio quia augustus comis intersum non credo ad ostento saevitia moveo populus offensio concedo filius materio quamquam is quoque dico sum


Et haec quidem humanis consiliis providebantur. mox petita dis piacula aditique Sibyllae libri, ex quibus supplicatum Vulcano et Cereri Proserpinaeque ac propitiata Iuno per matronas, primum in Capitolio, deinde apud proximum mare, unde hausta aqua templum et simulacrum deae perspersum est; et sellisternia ac pervigilia celebravere feminae quibus mariti erant. sed non ope humana, non largitionibus principis aut deum placamentis decedebat infamia quin iussum incendium crederetur. ergo abolendo rumori Nero subdidit reos et quaesitissimis poenis adfecit quos per flagitia invisos vulgus Christianos appellabat. auctor nominis eius Christus Tiberio imperitante per procuratorem Pontium Pilatum supplicio adfectus erat; repressaque in praesens exitiabilis superstitio rursum erumpebat, non modo per Iudaeam, originem eius mali, sed per urbem etiam quo cuncta undique atrocia aut pudenda confluunt celebranturque. igitur primum correpti qui fatebantur, deinde indicio eorum multitudo ingens haud proinde in crimine incendii quam odio humani generis convicti sunt. et pereuntibus addita ludibria, ut ferarum tergis contecti laniatu canum interirent, aut crucibus adfixi aut flammandi, atque ubi defecisset dies in usum nocturni luminis urerentur. hortos suos ei spectaculo Nero obtulerat et circense ludicrum edebat, habitu aurigae permixtus plebi vel curriculo insistens. unde quamquam adversus sontis et novissima exempla meritos miseratio oriebatur, tamquam non utilitate publica sed in saevitiam unius absumerentur.

et hic quidem humanus consilium provideo mox peto deus piaculum adeo sibylla liber ex qui supplico volcanus et ceres proserpina atque propitio juno per matrona primus in capitolium deinde apud propior mare unde haurio aqua templum et simulacrum dea perspersum sum et sellisternia atque pervigilium celebro femina qui maritus sum sed non ops humanus non largitio princeps aut deus placamentum decedo infamia quin jubeo incendium credo ergo aboleo rumor nero subdo reus et quaero poenio afficio qui per flagitium invideo vulgus christianus appello auctor nomen is christus tiberius imperito per procurator pontius pilatus supplicium affectus sum reprimo in praesens exitiabilis superstitio rursum erumpo non modo per judaea origo is malus sed per urbs etiam quo cunctus undique atrocia aut pudeo confluo celebro igitur primus corripio qui fateor deinde indicium is multitudo ingens haud proinde in crimen incendium quam odium humanus genus convinco sum et pereo addo ludibrium ut ferus tergeo contego lanio canis intereo aut crux affigo aut flammo atque ubi deficio dies in usus nocturnus lumen uro hortus suus is spectaculum nero offero et circensis ludicrum edo habitus auriga permisceo plebs vel curriculum insisto unde quamquam adverro sons et novus exemplum mereo miseratio orior tamquam non utilitas publicus sed in saevitia unus absumo


Damnatus isdem consulibus Vipsanius Laenas ob Sardiniam provinciam avare habitam. absolutus Cestius Proculus repetundarum, Cretensibus accusantibus. Clodius Quirinalis, quod praefectus remigum, qui Ravennae haberentur, velut infimam nationum Italiam luxuria saevitiaque adflictavisset, veneno damnationem anteiit. Caninius Rebilus, ex primoribus peritia legum et pecuniae magnitudine, cruciatus aegrae senectae misso per venas sanguine effugit, haud creditus sufficere ad constantiam sumendae mortis ob libidines muliebriter infamis. at L. Volusius egregia fama concessit, cui tres et nonaginta anni spatium vivendi praecipuaeque opes bonis artibus, inoffensa tot imperatorum amicitia fuit.

damno idem consul vipsanus laena ob sardinia provincia avaris habeo absolvo cestius proculus repeto cretensis accuso claudius quirinal qui praefectus remex qui ravenna habeo velut infimam natio italia luxuria saevitia afflicto veneno damnatio anteeo caninus rebilus ex primoris peritia lex et pecunia magnitudo cruciatus aeger senecta mitto per vena sanguis effugio haud credo sufficio ad constantia sumo mors ob libido muliebris infamis at l volusius egregius fama concedo qui tres et nonaginta annus spatium vivo praecipuus ops bonus ars inoffensus tot imperator amicitia sum


Ea Germanico haud minus ira quam per metum accepta. si limen obsideretur, si effundendus spiritus sub oculis inimicorum foret, quid deinde miserrimae coniugi, quid infantibus liberis eventurum? lenta videri veneficia: festinare et urgere, ut provinciam, ut legiones solus habeat. sed non usque eo defectum Germanicum, neque praemia caedis apud interfectorem mansura. componit epistulas quis amicitiam ei renuntiabat: addunt plerique iussum provincia decedere. nec Piso moratus ultra navis solvit moderabaturque cursui quo propius regrederetur si mors Germanici Syriam aperuisset.

is germanicus haud paruus ira quam per metus accipio si limen obsido si effundo spiritus sub oculus inimicus sum quis deinde miser conjunx quis infer liber evenio lentus video veneficium festino et urgeo ut provincia ut legio solus habeo sed non usque is deficio germanicus neque praemium caedes apud interfector maneo compono epistula quis amicitia is renuntio addo plerusque jubeo provincia decedo neque piso moror ultra navus solvo modero cursus quo propius regredior si mors germanicus syria aperio


Iamque classis advenerat, cum praemisso commeatu et distributis in legiones ac socios navibus fossam, cui Drusianae nomen, ingressus precatusque Drusum patrem ut se eadem ausum libens placatusque exemplo ac memoria consiliorum atque operum iuvaret, lacus inde et Oceanum usque ad Amisiam flumen secunda navigatione pervehitur. classis Amisiae ore relicta laevo amne, erratumque in eo quod non subvexit aut transposuit militem dextras in terras iturum; ita plures dies efficiendis pontibus absumpti. et eques quidem ac legiones prima aestuaria, nondum adcrescente unda, intrepidi transiere: postremum auxiliorum agmen Batavique in parte ea, dum insultant aquis artemque nandi ostentant, turbati et quidam hausti sunt. metanti castra Caesari Angrivariorum defectio a tergo nuntiatur: missus ilico Stertinius cum equite et armatura levi igne et caedibus perfidiam ultus est.

iam classis advenio cum praemitto commeatus et distribuo in legio atque socius navis fodio qui drusianus nomen ingredior preco drusus pater ut sui idem audeo libet placo exemplum atque memoria consilium atque opus juvo lacus inde et oceanus usque ad amisiam flumen secundus navigatio perveho classis amisiae os relinquo laevus amnis erro in is qui non subveho aut transpono miles dexter in terra eo ita multus dies efficio pons absumo et eques quidem atque legio primus aestuarium nondum adcresco unda intrepidus transeo posterus auxilia agmen batavus in pars is dum insulto aqua arto no ostento turbo et quidam haurio sum meto castrum caesaris angrivarii defectio ab tergum nuntio mitto ilico stertinius cum eques et armo levis ignis et caedes perfidia ulciscor sum


Isdem consulibus facinus atrox in citeriore Hispania admissum a quodam agresti nationis Termestinae. is praetorem provinciae L. Pisonem, pace incuriosum, ex improviso in itinere adortus uno vulnere in mortem adfecit; ac pernicitate equi profugus, postquam saltuosos locos attigerat, dimisso equo per derupta et avia sequentis frustratus est. neque diu fefellit: nam prenso ductoque per proximos pagos equo cuius foret cognitum. et repertus cum tormentis edere conscios adigeretur, voce magna sermone patrio frustra se interrogari clamitavit: adsisterent socii ac spectarent; nullam vim tantam doloris fore ut veritatem eliceret. idemque cum postero ad quaestionem retraheretur, eo nisu proripuit se custodibus saxoque caput adflixit ut statim exanimaretur. sed Piso Termestinorum dolo caesus habetur; quippe pecunias e publico interceptas acrius quam ut tolerarent barbari cogebat.

idem consul facinus atrox in citer hispania admitto ab quidam agrestis natio termestinus is praetor provincia l piso pax incuriosus ex improvide in iter adorior unus vulnus in mors afficio atque pernicitas equus profugus postquam saltuosus locus attingo dimitto equus per deruptus et avia sequor frustro sum neque diu fallo nam prehenso duco per propior pagus equus qui sum cognosco et reperio cum tormentum edo conscius adigo vox magnus sermo patrius frustra sui interrogo clamito assisto socius atque specto nullus vis tantus dolor sum ut veritas elices idem cum posterus ad quaestio retraho is nisus proripio sui custos saxum caput affligo ut statim exanimo sed piso termestinus dolus caedo habeo quippe pecunia e publicus intercipio acer quam ut tolero barbaris cogo


Fine anni concessere vita insignes viri L. Volusius et Sallustius Crispus. Volusio vetus familia neque tamen praeturam egressa: ipse consulatum intulit, censoria etiam potestate legendis equitum decuriis functus, opumque quis domus illa immensum viguit primus adcumulator. Crispum equestri ortum loco C. Sallustius, rerum Romanarum florentissimus auctor, sororis nepotem in nomen adscivit. atque ille, quamquam prompto ad capessendos honores aditu, Maecenatem aemulatus sine dignitate senatoria multos triumphalium consulariumque potentia antiit, diversus a veterum instituto per cultum et munditias copiaque et affluentia luxu propior. suberat tamen vigor animi ingentibus negotiis par, eo acrior quo somnum et inertiam magis osten- tabat. igitur incolumi Maecenate proximus, mox praecipuus, cui secreta imperatorum inniterentur, et interficiendi Postumi Agrippae conscius, aetate provecta speciem magis in amicitia principis quam vim tenuit. idque et Maecenati acciderat, fato potentiae raro sempiternae, an satias capit aut illos cum omnia tribuerunt aut hos cum iam nihil reliquum est quod cupiant.

finis annus concedo vito insignis vir l volusius et sallustius crispus volusius vetus familia neque tamen praetorqueo egredior ipse consulatus infero censorius etiam potestas lego eques decuria fungor opos quis domus ille immensus vigesco primus accumulator crispus equester orior locus que sallustius res romanaris floreo auctor soror nepos in nomen adscio atque ille quamquam promptus ad capesso honor aditus maecenas aemulo sine dignitas senatorius multus triumphalis consularis potentia antiit diverto ab vetus instituo per cultus et munditia copia et affluo luxus propior subsum tamen vigor animus ingens negotium par is acer quo somnus et inertia magis ostes tabat igitur incolumis maecenas proximus mox praecipuus qui secerno imperator innitor et interficio postumius agrippa conscius aetas proveho species magis in amicitia princeps quam vis teneo is et maecenas accido fatum potentia rarus sempiternus an satio capio aut ille cum omnis tribuo aut hic cum iam nihil reliquus sum qui cupio


Talibus Vologesis litteris, quia Paetus diversa tamquam rebus integris scribebat, interrogatus centurio, qui cum legatis advenerat, quo in statu Armenia esset, omnis inde Romanos excessisse respondit. tum intellecto barbarum inrisu qui peterent quod eripuerant, consuluit inter primores civitatis Nero bellum anceps an pax inhonesta placeret. nec dubitatum de bello. et Corbulo militum atque hostium tot per annos gnarus gerendae rei praeficitur, ne cuius alterius inscitia rursum peccaretur, quia Paeti piguerat. igitur inriti remittuntur, cum donis tamen, unde spes fieret non frustra eadem oraturum Tiridaten, si preces ipse attulisset. Syriaeque executio C. Cestio, copiae militares Corbuloni permissae; et quinta decima legio ducente Mario Celso e Pannonia adiecta est. scribitur tetrarchis ac regibus praefectisque et procuratoribus et qui praetorum finitimas provincias regebant iussis Corbulonis obsequi, in tantum ferme modum aucta potestate quem populus Romanus Cn. Pompeio bellum piraticum gesturo dederat. regressum Paetum, cum graviora metueret, facetiis insectari satis habuit Caesar, his ferme verbis: ignoscere se statim, ne tam promptus in pavorem longiore sollicitudine aegresceret.

tal vologeses littera quia paetus diverto tamquam res integer scribo interrogo centurio qui cum legatus advenio quo in status armenium sum omnis inde romanus excedo respondeo tum intellego barbaris irrideo qui peto qui eripio consulo inter primoris civitas nero bellum anceps an pax inhonestus placeo neque dubitas de bellum et corbulo miles atque hostis tot per annus gnarus gero res praeficio ne qui alter inscitia rursum pecco quia paetus pigeo igitur irritus remitto cum donum tamen unde spes fio non frustra idem oro tiridates si prex ipse affero syria exsecutio que cestius copia militaris corbulo permitto et quintus decimus legio duco marius celsus e pannonius adiicio sum scribo tetrarches atque rex praeficio et procurator et qui praetor finitimus provincia rego iussum corbulo obsequor in tantus ferme modus augeo potestas qui populus romanus cn pompejus bellum piraticus gero do regredior paetus cum gravis metuo facetia insectaris satis habeo caesar hic ferme verbum ignosco sui statim ne tam promptus in pavor longus sollicitudo aegresco


Sed aestate iam adulta legionum aliae itinere terrestri in hibernacula remissae; pluris Caesar classi inpositas per flumen Amisiam Oceano invexit. ac primo placidum aequor mille navium remis strepere aut velis inpelli: mox atro nubium globo effusa grando, simul variis undique procellis incerti fluctus prospectum adimere, regimen inpedire; milesque pavidus et casuum maris ignarus dum turbat nautas vel intempestive iuvat, officia prudentium corrumpebat. omne dehinc caelum et mare omne in austrum cessit, qui tumidis Germaniae terris, profundis amnibus, immenso nubium tractu validus et rigore vicini septentrionis horridior rapuit disiecitque navis in aperta Oceani aut insulas saxis abruptis vel per occulta vada infestas. quibus paulum aegreque vitatis, postquam mutabat aestus eodemque quo ventus ferebat, non adhaerere ancoris, non exhaurire inrumpentis undas poterant: equi, iumenta, sarcinae, etiam arma praecipitantur quo levarentur alvei manantes per latera et fluctu superurgente.

sed aestas iam adolesco legio alius iter terrestris in hibernacula remitto multus caesar classis inpono per flumen amisiam oceanus inveho atque primus placidus aequor mille navis remi strepere aut velis inpello mox ater nubis globus effundo grando simul varius undique procella incertus fluctus prospicio adimo regimen inpedire miles pavidus et casus mare ignarus dum turbo nauta vel intempestivus juvo officium prudens corrumpo omnis dehinc caelum et mare omnis in auster cedo qui tumidus germania terra profundo amnis immensus nubis traho validus et rigor vicinus septentrio horridus rapio disjacio navus in apertus oceanus aut insula saxum abrumpo vel per occulo vado infestus qui paulus aeger vitas postquam muto aestus idem quo venio fero non adhaereo ancora non exhaurio irrumpo unda possum equus iumentum sarcina etiam arma praecipito quo levo alveus mano per latus et fluctus superurgeo


Fine anni turbidis rumoribus prorupisse rursum Parthos et rapi Armeniam adlatum est, pulso Radamisto, qui saepe regni eius potitus, dein profugus, tum quoque bellum deseruerat. igitur in urbe sermonum avida, quem ad modum princeps vix septemdecim annos egressus suscipere eam molem aut propulsare posset, quod subsidium in eo qui a femina regeretur, num proelia quoque et obpugnationes urbium et cetera belli per magistros administrari possent, anquirebant. contra alii melius evenisse disserunt quam si invalidus senecta et ignavia Claudius militiae ad labores vocaretur, servilibus iussis obtemperaturus. Burrum tamen et Senecam multarum rerum experientia cognitos; et imperatori quantum ad robur deesse, cum octavo decimo aetatis anno Cn. Pompeius, nono decimo Caesar Octavianus civilia bella sustinuerint? pleraque in summa fortuna auspiciis et consiliis quam telis et manibus geri. daturum plane documentum honestis an secus amicis uteretur, si ducem amota invidia egregium quam si pecuniosum et gratia subnixum per ambitum deligeret.

finis annus turbidus rumor prorumpo rursum parthus et rapio armenia affero sum pulso radamisto qui saepe regnum is potior deinde profugus tum quoque bellum desero igitur in urbs sermo avidus qui ad modus princeps vix septendecim annus egredior suscipio is moles aut propulsaris possum qui subsidium in is qui ab femina rego num proelio quoque et obpugnatio urbs et ceterus bellum per magister administraris possum anquiro contra alius bonus evenio dissero quam si invalidus senecta et ignavia claudus militia ad labor voco servilis iussum obtempero burrus tamen et seneca multus res experientia cognosco et imperator quantus ad robur desum cum octavus decimus aetas annus cn pompejus nonus decimus caesar octavianus civile bellum sustineo plerusque in summus fortuna auspicium et consilium quam telum et manus gero do planus documentum honestus an secus amicus uto si dux amoveo invidia egregius quam si pecuniosus et gratia subnixus per ambitus deligo


Idem annus pluris reos habuit, quorum P. Celerem accusante Asia, quia absolvere nequibat Caesar, traxit, senecta donec mortem obiret; nam Celer interfecto, ut memoravi, Silano pro consule magnitudine sceleris cetera flagitia obtegebat. Cossutianum Capitonem Cilices detulerant maculosum foedumque et idem ius audaciae in provincia ratum quod in urbe exercuerat; sed pervicaci accusatione conflictatus postremo defensionem omisit ac lege repetundarum damnatus est. pro Eprio Marcello, a quo Lycii res repetebant, eo usque ambitus praevaluit ut quidam accusatorum eius exilio multarentur, tamquam insonti periculum fecissent.

idem annus multus reus habeo qui p celer accuso asia quia absolvo nequeo caesar traho senecta donec mors obeo nam celer interficio ut memoro silanus pro consul magnitudo scelus ceterus flagitium obtego cossutianus capito cilices defero maculosus foedus et idem ius audacia in provincia reor qui in urbs exerceo sed pervicax accusatio conflicto postremo defensio omitto atque lex repeto damno sum pro eprio marcellus ab quo lycium res repeto is usque ambitus praevaleo ut quidam accusator is exsilium multo tamquam insons periculum facio


Tiberius atque Augusta publico abstinuere, inferius maiestate sua rati si palam lamentarentur, an ne omnium oculis vultum eorum scrutantibus falsi intellegerentur. matrem Antoniam non apud auctores rerum, non diurna actorum scriptura reperio ullo insigni officio functam, cum super Agrippinam et Drusum et Claudium ceteri quoque consanguinei nominatim perscripti sint, seu valetudine praepediebatur seu victus luctu animus magnitudinem mali perferre visu non toleravit. facilius crediderim Tiberio et Augusta, qui domo non excedebant, cohibitam, ut par maeror et matris exemplo avia quoque et patruus attineri viderentur.

tiberis atque augustus publicus abstineo inferus maiestas suus reor si palam lamento an ne omnis oculus vultus is scrutor fallo intellego mater antonia non apud auctor res non diurnus actor scribo reperio ullus insignio officium fungor cum super agrippina et drusus et claudius ceterus quoque consanguineus nominatim perscribo sum seu valetudo praepediebatur seu vinco luctus animus magnitudo malus perfero video non tolero facilis credo tiberius et augustus qui domus non excedo cohibeo ut par maeror et mater exemplum avia quoque et patruus attineo video


Nec minor Germanis animus, sed genere pugnae et armorum superabantur, cum ingens multitudo artis locis praelongas hastas non protenderet, non colligeret, neque adsultibus et velocitate corporum uteretur, coacta stabile ad proelium; contra miles, cui scutum pectori adpressum et insidens capulo manus, latos barbarorum artus, nuda ora foderet viamque strage hostium aperiret, inprompto iam Arminio ob continua pericula, sive illum recens acceptum vulnus tardaverat. quin et Inguiomerum, tota volitantem acie, fortuna magis quam virtus deserebat. et Germanicus quo magis adgnosceretur detraxerat tegimen capiti orabatque insisterent caedibus: nil opus captivis, solam internicionem gentis finem bello fore. iamque sero diei subducit ex acie legionem faciendis castris: ceterae ad noctem cruore hostium satiatae sunt. equites ambigue certavere.

neque paruus germanus animus sed genus pugna et armus supero cum ingens multitudo ars locus praelongus hasta non protendo non colligo neque assultus et velocitas corpus uto cogo stabilis ad proelium contra miles qui scutum pector adpremo et insideo capulus manus fero barbarus artus nudo os fodio via strages hostis aperio impromptus iam arminius ob continuo periculum sive ille recens accipio vulnus tardo quin et inguiomerus totus volito acies fortuna magis quam virtus desero et germanicus quo magis agnosco detraho tegimen caput oro insisto caedes nihil opus captivus solus internicio gens finis bellum sum iam serus dies subduco ex acies legio facio castrum ceterus ad nox cruor hostis satio sum eques ambiguus certo


Tunc singulos, ut cuique adsistere, adloqui animus erat, retinens aut dimittens partem diei absumpsit, multoque adhuc coetu et cunctis intrepidum vultum eius spectantibus, cum superesse tempus novissimis crederent, gladio quem sinu abdiderat incubuit. neque Caesar ullis criminibus aut probris defunctum insectatus est, cum in Blaesum multa foedaque incusavisset.

tunc singuli ut quisque assisto alloquor animus sum retineo aut dimitto pars dies absumo multus adhuc coitus et cunctus intrepidus vultus is specto cum supersum tempus novus credo gladius qui sinus abdo incumbo neque caesar ullus crimen aut probrum defungor insector sum cum in blaesus multus foedo incuso