'Non mihi uxor aut filius patre et re publica cariores sunt, sed illum quidem sua maiestas, imperium Romanum ceteri exercitus defendent. coniugem et liberos meos, quos pro gloria vestra libens ad exitium offerrem, nunc procul a furentibus summoveo, ut quidquid istud sceleris imminet, meo tantum sanguine pietur, neve occisus Augusti pronepos, interfecta Tiberii nurus nocentiores vos faciant. quid enim per hos dies inausum intemeratumve vobis? quod nomen huic coetui dabo? militesne appellem, qui filium imperatoris vestri vallo et armis circumsedistis? an civis, quibus tam proiecta senatus auctoritas? hostium quoque ius et sacra legationis et fas gentium rupistis. divus Iulius seditionem exercitus verbo uno compescuit, Quirites vocando qui sacramentum eius detrectabant: divus Augustus vultu et aspectu Actiacas legiones exterruit: nos ut nondum eosdem, ita ex illis ortos si Hispaniae Syriaeve miles aspernaretur, tamen mirum et indignum erat. primane et vicesima legiones, illa signis a Tiberio acceptis, tu tot proeliorum socia, tot praemiis aucta, egregiam duci vestro gratiam refertis? hunc ego nuntium patri laeta omnia aliis e provinciis audienti feram? ipsius tirones, ipsius veteranos non missione, non pecunia satiatos: hic tantum interfici centuriones, eici tribunos, includi legatos, infecta sanguine castra, flumina, meque precariam animam inter infensos trahere.

non ego uxor aut filius pater et res publicus carus sum sed ille quidem suus maiestas imperium romanus ceterus exercitus defendo coniunx et liber meus qui pro gloria vester libet ad exitium offertor nunc procul ab furo summoveo ut quisquis iste scelus immineo meus tantus sanguis pio neve occido augustus pronepos interfacio tiberius nurus noceo tu facio quis enim per hic dies inausus intemerandus tu qui nomen hic coitus do milito appello qui filius imperator vester vallo et arma circumsedeo an civis qui tam projectum senatus auctoritas hostis quoque ius et sacer legatio et fas gens rumpo divus iulius seditio exercitus verbum unus compesco quiris voco qui sacramentum is detrectabant divus augustus vultus et aspectus actiacas legio exterreo nos ut nondum idem ita ex ille orior si hispania syria miles aspernor tamen mirus et indignus sum primanus et vicesimus legio ille signum ab tiberius accipio tu tot proelium socio tot praemium augeo egregius duco vester gratia refero hic ego nuntius pater laetus omnis alius e provincia audio fero ipse tiro ipse veteranus non missio non pecunia satio hic tantus interficio centurio eicio tribunus includo legatus inficio sanguis castrum flumen ego precarius anima inter infensus traho


Nec aliud Radamisto subsidium fuit quam pernicitas equorum, quis seque et coniugem abstulit. sed coniunx gravida primam utcumque fugam ob metum hostilem et mariti caritatem toleravit; post festinatione continua, ubi quati uterus et viscera vibrantur, orare ut morte honesta contumeliis captivitatis eximeretur. ille primo amplecti adlevare adhortari, modo virtutem admirans, modo timore aeger ne quis relicta poteretur. postremo violentia amoris et facinorum non rudis destringit acinacen vulneratamque ripam ad Araxis trahit, flumini tradit ut corpus etiam auferretur: ipse praeceps Hiberos ad patrium regnum per- vadit. interim Zenobiam (id mulieri nomen) placida in eluvie spirantem ac vitae manifestam advertere pastores, et dignitate formae haud degenerem reputantes obligant vulnus, agrestia medicamina adhibent cognitoque nomine et casu in urbem Artaxata ferunt; unde publica cura deducta ad Tiridaten comiterque excepta cultu regio habita est.

neque alius radamisto subsidium sum quam pernicitas equus quis sequor et coniunx aufero sed coniunx gravidus primus utcumque fuga ob metus hostilis et maritus caritas tolero post festinatio continuo ubi quatio uterus et viscera vibro oro ut mors honestus contumelia captivitas eximo ille primus amplector adlevaris adhortaris modo virtus admiror modo timor aeger ne quis relinquo potior postremo violens amor et facinus non rudis destringo acinaces vulnero ripa ad araxes traho flumen trado ut corpus etiam aufero ipse praeceps hiberi ad patrius regnum per vado interim zenobia is mulier nomen placidus in eluvie spiro atque vita manifestam adverto pastor et dignitas forma haud degenero reputo obligo vulnus agrestis medicamen adhibeo cognosco nomen et casus in urbs artaxata fero unde publicus cura deduco ad tiridates comito excipio cultus regius habeo sum


Sic lenito principis metu et luce orta itur ad Agrippinam ut nosceret obiecta dissolveretque vel poenas lueret. Burrus iis mandatis Seneca coram fungebatur; aderant et ex libertis arbitri sermonis. deinde a Burro, postquam crimina et auctores exposuit, minaciter actum. et Agrippina ferociae memor 'non miror' inquit 'Silanam, num- quam edito partu, matrum adfectus ignotos habere; neque enim proinde a parentibus liberi quam ab impudica adulteri mutantur. nec si Iturius et Calvisius adesis omnibus fortunis novissimam suscipiendae accusationis operam anui rependunt, ideo aut mihi infamia parricidii aut Caesari conscientia subeunda est. nam Domitiae inimicitiis gratias agerem, si benevolentia mecum in Neronem meum certaret: nunc per concubinum Atimetum et histrionem Paridem quasi scaenae fabulas componit. Baiarum suarum piscinas extollebat, cum meis consiliis adoptio et proconsulare ius et designatio consulatus et cetera apiscendo imperio praepararentur. aut existat qui cohortis in urbe temptatas, qui provinciarum fidem labefactatam, denique servos vel libertos ad scelus corruptos arguat. vivere ego Britannico potiente rerum poteram? ac si Plautus aut quis alius rem publicam iudicaturus obtinuerit, desunt scilicet mihi accusatores qui non verba impatientia caritatis aliquando incauta, sed ea crimina obiciant quibus nisi a filio absolvi non possim.' commotis qui aderant ultroque spiritus eius mitigantibus, conloquium filii exposcit, ubi nihil pro innocentia, quasi diffideret, nec de beneficiis, quasi exprobraret, disseruit, sed ultionem in delatores et praemia amicis obtinuit.

sic lenio princeps metus et lux orior eo ad agrippina ut nosco objecto dissolvo vel poena luo burrus is mandatum seneco coram fungor adsum et ex libertus arbiter sermo deinde ab burrus postquam crimen et auctor expono minax ago et agrippina ferocia memor non miro inquam silana num quam edo partus mater affectus ignotus habeo neque enim proinde ab parens liber quam ab impudicus adulter muto neque si iturius et calvisius adedo omnis fortuna novus suscipio accusatio opera anus rependo ideo aut ego infamia parricidium aut caesaris conscientia subeo sum nam domitius inimicitia gratia ago si benevolens ego in nero meus certo nunc per concubinus atimetum et histrio paris quasi scaena fabula compono baiaris suus piscina extollo cum meus consilium adoptio et proconsularis ius et designatio consulatus et ceterus apiscendo imperium praeparo aut existat qui cohors in urbs tento qui provinciaris fides labefacto denique servus vel libertus ad scelus corrumpo arguo vivo ego britannicus potio res possum atque si plautus aut quis alius res publicus judico obtineo desum scilicet ego accusator qui non verbum impatiens caritas aliquando incautus sed is crimen obicio qui nisi ab filius absolvo non possum commoveo qui adsum ulter spiritus is mitigo colloquium filius exposco ubi nihil pro innocens quasi diffido neque de beneficium quasi exprobro disseruio sed ultio in delator et praemium amicus obtineo


Hinc inopia rei nummariae, commoto simul omnium aere alieno, et quia tot damnatis bonisque eorum divenditis signatum argentum fisco vel aerario attinebatur. ad hoc senatus praescripserat, duas quisque faenoris partis in agris per Italiam conlocaret. sed creditores in solidum appellabant nec decorum appellatis minuere fidem. ita primo concursatio et preces, dein strepere praetoris tribunal, eaque quae remedio quaesita, venditio et emptio, in contrarium mutari quia faeneratores omnem pecuniam mercandis agris condiderant. copiam vendendi secuta vilitate, quanto quis obaeratior, aegrius distrahebant, multique fortunis provolvebantur; eversio rei familiaris dignitatem ac famam praeceps dabat, donec tulit opem Caesar disposito per mensas milies sestertio factaque mutuandi copia sine usuris per triennium, si debitor populo in duplum praediis cavisset. sic refecta fides et paulatim privati quoque creditores reperti. neque emptio agrorum exercita ad formam senatus consulti, acribus, ut ferme talia, initiis, incurioso fine.

hinc inopia res nummarius commoueo simul omnis aer alienus et quia tot damno bonus is divendo signo argentum fiscus vel aerarius attineo ad hic senatus praescribo duo quisque faenus pars in ager per italia conloco sed creditor in solidus appello neque decorus appello minuo fides ita primus concursatio et prex deinde strepere praetor tribunal is qui remedium quaero venditio et emptio in contrarius muto quia faenerator omnis pecunia mercor ager condo copia vendo sequor vilitas quantus quis obaeratus aeger distraho multus fortuna provolvo eversio res familiaris dignitas atque fama praeceps do donec fero ops caesar dispono per mensa millies sestertius facio mutuo copia sine usura per triennium si debitor populus in duplus praedium caveo sic reficio fides et paulatim privo quoque creditor reperio neque emptio ager exerceo ad forma senatus consulo acer ut ferme talis initium incuriosus finis


Igitur Domitius defensionem meditans, Marsus tamquam inediam destinavisset, produxere vitam: Arruntius, cunctationem et moras suadentibus amicis, non eadem om- nibus decora respondit: sibi satis aetatis neque aliud paenitendum quam quod inter ludibria et pericula anxiam senectam toleravisset, diu Seiano, nunc Macroni, semper alicui potentium invisus, non culpa sed ut flagitiorum impatiens. sane paucos ad suprema principis dies posse vitari: quem ad modum evasurum imminentis iuventam? an, cum Tiberius post tantam rerum experientiam vi dominationis convulsus et mutatus sit, G. Caesarem vix finita pueritia, ignarum omnium aut pessimis innutritum, meliora capessiturum Macrone duce, qui ut deterior ad opprimendum Seianum delectus plura per scelera rem publicam conflictavisset? prospectare iam se acrius servitium eoque fugere simul acta et instantia. haec vatis in modum dictitans venas resolvit. documento sequentia erunt bene Arruntium morte usum. Albucilla inrito ictu ab semet vulnerata iussu senatus in carcerem fertur. stuprorum eius ministri, Carsidius Sacerdos praetorius ut in insulam deportaretur, Pontius Fregellanus amitteret ordinem senatorium, et eaedem poenae in Laelium Balbum decernuntur, id quidem a laetantibus, quia Balbus truci eloquentia habebatur, promptus adversum insontis.

igitur domitius defensio meditor marsus tamquam inedia destino produco vita arruntius cunctatio et mora suadeo amicus non idem om nibus decus respondeo sui satis aetas neque alius paeniteo quam qui inter ludibrium et periculum anxius senecta tolero diu sejanus nunc macro semper aliqui potens invideo non culpa sed ut flagitium impatiens sanus paucus ad superus princeps dies possum vitaris qui ad modus evado immineo juventa an cum tiberis post tantus res experientia vis dominatio convulsus et muto sum g caesaris vix finio pueritia ignarus omnis aut malus innutrio bonus capesso macro dux qui ut deterior ad opprimo sejanus deligo multus per scelus res publicus conflicto prospectaris iam sui acer servitium eo fugio simul ago et insto hic vates in modus dictito vena resolvo documentum sequor sum bene arruntius mors usus albucilla irrito ictus ab sui vulnero iussus senatus in carcer fero stuprum is minister carsidius sacerdos praetorius ut in insula deporto pontius fregellanus amitto ordo senatorius et idem poena in laelius balbus decerno is quidem ab laeto quia balbus trux eloquentia habeo promptus adverro insons


Ceterum postulandis reis tam continuus annus fuit ut feriarum Latinarum diebus praefectum urbis Drusum, auspicandi gratia tribunal ingressum, adierit Calpurnius Salvianus in Sextum Marium: quod a Caesare palam increpitum causa exilii Salviano fuit. obiecta publice Cyzicenis incuria caerimoniarum divi Augusti, additis violentiae criminibus adversum civis Romanos. et amisere libertatem, quam bello Mithridatis meruerant, circumsessi nec minus sua constantia quam praesidio Luculli pulso rege. at Fonteius Capito, qui pro consule Asiam curaverat, absolvitur, comperto ficta in eum crimina per Vibium Serenum. neque tamen id Sereno noxae fuit, quem odium publicum tutiorem faciebat. nam ut quis destrictior accusator, velut sacrosanctus erat: leves ignobiles poenis adficiebantur.

ceterum postulo redeo tam continuus annus sum ut feriaris latinaris dies praeficio urbs drusus auspico gratia tribunal ingredior adeo calpurnius salvianus in sextus marius qui ab caesaris palam increpo causa exsilium salvianus sum objecto publicus cyziceni incuria caerimoniaris divus augustus addo violentia crimen adverro civis romanus et amitto libertas quam bellum mithridates mereo circumsedeo neque paruus suus constantia quam praesidium lucullus pulso rex at fonteius capito qui pro consul asia curo absolvo comperio fictum in is crimen per vibius serenus neque tamen is serenus noxa sum qui odium publicus tueor facio nam ut quis destrictus accusator velut sacrosanctus sum levo ignobilis poenio afficio


Boudicca curru filias prae se vehens, ut quamque nationem accesserat, solitum quidem Britannis feminarum ductu bellare testabatur, sed tunc non ut tantis maioribus ortam regnum et opes, verum ut unam e vulgo libertatem amissam, confectum verberibus corpus, contrectatam filiarum pudicitiam ulcisci. eo provectas Romanorum cupidines ut non corpora, ne senectam quidem aut virginitatem impollutam relinquant. adesse tamen deos iustae vindictae: cecidisse legionem quae proelium ausa sit; ceteros castris occultari aut fugam circumspicere. ne strepitum quidem et clamorem tot milium, nedum impetus et manus perlaturos: si copias armatorum, si causas belli secum expenderent, vincendum illa acie vel cadendum esse. id mulieri destinatum: viverent viri et servirent.

boudicca currus filia prae sui veho ut quisque natio accedo soleo quidem britannus femina ductus bellaris testo sed tunc non ut tantus magnus orior regnum et ops verus ut unus e vulgo libertas amitto conficio verber corpus contrecto filiaris pudicitia ulciscor is proveho romanus cupido ut non corpus ne senecta quidem aut virginitas impollutus relinquo adsum tamen deus iustus vindicta cado legio qui proelium audeo sum ceterus castrum occultaris aut fuga circumspicio ne strepitus quidem et clamor tot mille nedum impetus et manus perfero si copia armator si causa bellum sui expendo vinco ille acies vel cado sum is mulier destino vivo vir et servio


Interim Silius cum legionibus duabus incedens praemissa auxiliari manu vastat Sequanorum pagos qui finium extremi et Aeduis contermini sociique in armis erant. mox Augustodunum petit propero agmine, certantibus inter se signiferis, fremente etiam gregario milite, ne suetam requiem, ne spatia noctium opperiretur: viderent modo adversos et aspicerentur; id satis ad victoriam. duodecimum apud lapidem Sacrovir copiaeque patentibus locis apparuere. in fronte statuerat ferratos, in cornibus cohortis, a tergo semermos. ipse inter primores equo insigni adire, memorare veteres Gallorum glorias quaeque Romanis adversa intulissent; quam decora victoribus libertas, quanto intolerantior servitus iterum victis.

interim silus cum legio duo incedo praemitto auxiliaris manus vasto sequani pagus qui finis extremus et aedui conterminus socius in arma sum mox augustodunum peto propero agmen certo inter sui signifer fremo etiam gregarius miles ne suesco requies ne spatior nox opperior video modo adverro et aspicio is satis ad victoria duodecimus apud lapis sacrovir copia pateo locus appareo in frons statuo ferrati in cornu cohors ab tergum semermos ipse inter primoris equus insignio adeo memoro vetus gallus glorior quisque romanus adverso infero quam decus victor libertas quantus intolero servio iterum vinco


Ego me, patres conscripti, mortalem esse et hominum officia fungi satisque habere si locum principem impleam et vos testor et meminisse posteros volo; qui satis superque memoriae meae tribuent, ut maioribus meis dignum, rerum vestrarum providum, constantem in periculis, offensionum pro utilitate publica non pavidum credant. haec mihi in animis vestris templa, hae pulcherrimae effigies et mansurae. nam quae saxo struuntur, si iudicium posterorum in odium vertit, pro sepulchris spernuntur. proinde socios civis et deos ipsos precor, hos ut mihi ad finem usque vitae quietam et intellegentem humani divinique iuris mentem duint, illos ut, quandoque concessero, cum laude et bonis recordationibus facta atque famam nominis mei prosequantur.' perstititque posthac secretis etiam sermonibus aspernari talem sui cultum. quod alii modestiam, multi, quia diffideret, quidam ut degeneris animi interpretabantur. optumos quippe mortalium altissima cupere: sic Herculem et Liberum apud Graecos, Quirinum apud nos deum numero additos: melius Augustum, qui speraverit. cetera principibus statim adesse: unum insatiabiliter parandum, prosperam sui memoriam; nam contemptu famae contemni virtutes.

ego ego pater conscribo mortal sum et homo officium fungor sero habeo si locus princeps impleo et tu testo et memini posterus volo qui satis supo memoria meus tribuo ut magnus meus dignus res vestraris providus consto in periculum offensio pro utilitas publicus non pavidus credo hic ego in animus vester templum hic pulcher effigio et mando nam qui saxum struo si iudicium posterus in odium verto pro sepulcrum sperno proinde socius civis et deus ipse precor hic ut ego ad finis usque vita quiesco et intellego humanus divinus ius mens do ille ut quandoque concedo cum laus et bonus recordatio facio atque fama nomen meus prosequor persto posthac secerno etiam sermo aspernaris talis suus cultus qui alius modestia multus quia diffido quidam ut degener animus interpretor bonus quippe mortalis alo cupio sic herculis et liber apud graeci quirinus apud nos deus numerus addo bonus augustus qui spero ceterus princeps statim adsum unus insatiabilis paro prosper suus memoria nam contemptus fama contemno virtus


Obstupefecit ea alacritas ducem Romanum; simul obiectus amnis, additum vallum, imminentia iuga, nihil nisi atrox et propugnatoribus frequens terrebat. sed miles proelium poscere, cuncta virtute expugnabilia clamitare; praefectique et tribuni paria disserentes ardorem exercitus intendebant. tum Ostorius, circumspectis quae impenetrabilia quaeque pervia, ducit infensos amnemque haud difficulter evadit. ubi ventum ad aggerem, dum missilibus certabatur, plus vulnerum in nos et pleraeque caedes oriebantur: postquam facta testudine rudes et informes saxorum compages distractae parque comminus acies, decedere barbari in iuga montium. sed eo quoque inrupere ferentarius gravisque miles, illi telis adsultantes, hi conferto gradu, turbatis contra Britannorum ordinibus, apud quos nulla loricarum galearumve tegmina; et si auxiliaribus resisterent, gladiis ac pilis legionariorum, si huc verterent, spathis et hastis auxiliarium sternebantur. clara ea victoria fuit, captaque uxor et filia Carataci fratresque in deditionem accepti.

obstupefacio is alacritas dux romanus simul objectus amnis addo valles immineo iugum nihil nisi atrox et propugnator frequens terreo sed miles proelium posco cunctus virtus expugnabilis clamitaris praeficio et tribunus par dissero ardor exercitus intendo tum ostorius circumspicio qui impenetrabilis quisque pervius duco infensus amnis haud difficilis evado ubi venio ad aggero dum missilis certo multus vulnus in nos et plerus caedes orior postquam facio testudo rudo et informo saxum compages distraho par comminus acies decedo barbaris in iugum mons sed is quoque irrumpo ferentarius gravis miles ille telum adsultantes hic confero gradus turbo contra britannus ordo apud qui nullus loricaris galea tegimen et si auxiliaris resisto gladius atque pila legionarius si huc verto spatha et hasta auxiliaris sterno clarus is victoria sum capio uxor et filia caratacus frater in deditio accipio


Ceterum is terror milites hostisque in diversum adfecit: nos virtutem auximus, barbari ferociam infregere. et natio Frisiorum, post rebellionem clade L. Apronii coeptam infensa aut male fida, datis obsidibus consedit apud agros a Corbulone descriptos: idem senatum, magistratus, leges imposuit. ac ne iussa exuerent praesidium immunivit, missis qui maiores Chaucos ad deditionem pellicerent, simul Gannascum dolo adgrederentur. nec inritae aut degeneres insidiae fuere adversus transfugam et violatorem fidei. sed caede eius motae Chaucorum mentes, et Corbulo semina rebellionis praebebat, ut laeta apud plerosque, ita apud quosdam sinistra fama. cur hostem conciret? adversa in rem publicam casura: sin prospere egisset, formidolosum paci virum insignem et ignavo principi praegravem. igitur Claudius adeo novam in Germanias vim prohibuit ut referri praesidia cis Rhenum iuberet.

ceterum is terror miles hostis in diverto afficio nos virtus augeo barbaris ferocio infringo et natio frisii post rebellio clades l apronius coepio infensus aut malus fidus do obsidibus consido apud ager ab corbulo describo idem senatus magistratus lex impono atque ne iubeo exuo praesidium immunio mitto qui magnus chauci ad deditio pelliceo simul gannascum dolus aggredior neque irritus aut degenero insidiae sum adverro transfuga et violator fides sed caedes is moueo chauci mens et corbulo semen rebellio praebeo ut laetus apud plerus ita apud quidam sinistra fama cur hostis concieo adverso in res publicus cado sin prosperus ago formidulosus pax vir insignis et ignavus princeps praegravo igitur claudus adeo novus in germania vis prohibeo ut refero praesidium cis rhenus iubeo


Per idem tempus Chauci nulla dissensione domi et morte Sanquinii alacres, dum Corbulo adventat, inferiorem Germaniam incursavere duce Gannasco, qui natione Canninefas, auxiliare stipendium meritus, post transfuga, levibus navigiis praedabundus Gallorum maxime oram vastabat, non ignarus ditis et imbellis esse. at Corbulo provinciam ingres- sus magna cum cura et mox gloria, cui principium illa militia fuit, triremis alveo Rheni, ceteras navium, ut quaeque habiles, per aestuaria et fossas adegit; luntribusque hostium depressis et exturbato Gannasco, ubi praesentia satis composita sunt, legiones operum et laboris ignavas, populationibus laetantis, veterem ad morem reduxit, ne quis agmine decederet nec pugnam nisi iussus iniret. stationes vigiliae, diurna nocturnaque munia in armis agitabantur; feruntque militem quia vallum non accinctus, atque alium quia pugione tantum accinctus foderet, morte punitos. quae nimia et incertum an falso iacta originem tamen e severitate ducis traxere; intentumque et magnis delictis inexorabilem scias cui tantum asperitatis etiam adversus levia credebatur.

per idem tempus chauci nullus dissensio domus et mors sanquinii alacer dum corbulo advento inferus germania incurso dux gannasco qui natio canninefas auxiliaris stipendium mereor post transfuga levis navigium praedabundus gallus magnus ora vasto non ignarus dis et imbellis sum at corbulo provincia ingres sus magnus cum cura et mox gloria qui principium ille militia sum triremis alveus rhenus ceterus navis ut quisque habilis per aestuarium et fossa adigo luntribusque hostis deprimo et exturbo gannasco ubi praesens satis compono sum legio opus et labor ignavus populatio laeto vetus ad mos reduco ne quis agmen decedo neque pugna nisi iubeo ineo statio vigilia diurnus nocturnus munia in arma agito fero miles quia valles non accingo atque alius quia pugio tantus accingo fodio mors punior qui nimius et incertus an fallo jacto origo tamen e severitas dux traho intendo et magnus delinquo inexorabilis scio qui tantus asperitas etiam adverro levis credo


Exim Romanus laudat iuvenem omissis praecipitibus tuta et salutaria capessentem: ille de nobilitate generis multum praefatus, cetera temperanter adiungit: iturum quippe Romam laturumque novum Caesari decus, non adversis Parthorum rebus supplicem Arsaciden. tum placuit Tiridaten ponere apud effigiem Caesaris insigne regium nec nisi manu Neronis resumere; et conloquium osculo finitum. dein paucis diebus interiectis magna utrimque specie inde eques compositus per turmas et insignibus patriis, hinc agmina legionum stetere fulgentibus aquilis signisque et simulacris deum in modum templi: medio tribunal sedem curulem et sedes effigiem Neronis sustinebat. ad quam progressus Tiridates, caesis ex more victimis, sublatum capiti diadema imagini subiecit, magnis apud cunctos animorum motibus, quos augebat insita adhuc oculis exercituum Romanorum caedes aut obsidio: at nunc versos casus; iturum Tiridaten ostentui gentibus quanto minus quam captivum?

exinde romanus laudo juvenis omitto praeceps tueor et salutare capesso ille de nobilitas genus multus praefor ceterus temperanter adjungo eo quippe roma fero novus caesaris decus non adverro parthus res supplex arsaciden tum placeo tiridates pono apud effigies caesar insignis regius neque nisi manus nero resumo et colloquium osculo finio deinde paucus dies interjacio magnus utrimque species inde eques compono per turma et insignis patrius hinc agmen legio sto fulgeo aquilis signum et simulacrum deus in modus templum medium tribunal sedes curulis et sedes effigies nero sustineo ad quam progredior tiridates caedo ex mos victima tollo caput diadema imago subicio magnus apud cunctus animus motus qui augeo inquiro adhuc oculus exercitus romanus caedes aut obsidio at nunc verro casus eo tiridates ostentus gens quantus paruus quam captivus


Sed compleri interim urbs funeribus, Capitolium victimis; alius filio, fratre alius aut propinquo aut amico interfectis, agere grates deis, ornare lauru domum, genua ipsius advolvi et dextram osculis fatigare. atque ille gaudium id credens Antonii Natalis et Cervarii Proculi festinata indicia impunitate remuneratur. Milichus praemiis ditatus conservatoris sibi nomen, Graeco eius rei vocabulo, adsumpsit. e tribunis Gavius Silvanus quamvis absolutus sua manu cecidit; Statius Proxumus veniam quam ab imperatore acceperat vanitate exitus corrupit. exuti dehinc tribunatuPompeius, Cornelius Martialis, Flavius Nepos Statius Domitius, quasi principem non quidem odissent sed tamen existimarentur. Novio Prisco per amicitiam Senecae et Glitio Gallo atque Annio Pollioni infamatis magis quam convictis data exilia. Priscum Artoria Flaccilla coniunx comitata est, Gallum Egnatia Maximilla, magnis primum et integris opibus, post ademptis; quae utraque gloriam eius auxere. pellitur et Rufrius Crispinus occasione coniurationis, sed Neroni invisus quod Poppaeam quondam matrimonio tenuerat. Verginium Flavum et Musonium Rufum claritudo nominis expulit: nam Verginius studia iuvenum eloquentia, Musonius praeceptis sapientiae fovebat. Cluvidieno Quieto, Iulio Agrippae, Blitio Catulino, Petronio Prisco, Iulio Altino velut in agmen et numerum, Aegaei maris insulae permittuntur. at Caedicia uxor Scaevini et Caesennius Maximus Italia prohibentur, reos fuisse se tantum poena experti. Acilia mater Annaei Lucani sine absolutione, sine supplicio dissimulata.

sed compleo interim urbs funus capitolium victima alius filius frater alius aut propinquo aut amicus interficio ago grates deus ornaris lauru domus genu ipse advolvo et dexter osculis fatigaris atque ille gaudium is credo antonius natal et cervarius proculis festino indicium impunitas remunero milichus praemium dito conservator sui nomen graecum is res vocabulum adsumo e tribunus gavius silvanus quivis absolvo suus manus cado sto proximus venio quam ab imperator accipio vanitas exitus conrumpo exuo dehinc tribunatupompeius cornelius martial flavus nepos sto domitius quasi princeps non quidem odi sed tamen existimo novius priscus per amicitia seneca et glitio gallus atque annius pollio infamo magis quam convinco do exsilium priscus artoria flaccilla coniunx comito sum gallus egnatia maximilla magnus primus et integer ops post adimo qui uter gloria is augeo pello et rufrius crispinus occasio coniuratio sed nero invideo qui poppaea quondam matrimonium teneo verginium flavus et musonius rufus claritudo nomen expello nam verginius studium juvenis eloquentia musonius praecipio sapientia foveo cluvidieno quiesco julius agrippa blitio catulinus petronius priscus julius altinus velut in agmen et numerus aegaeus mare insula permitto at caedicia uxor scaevini et caesennius magnus italia prohibeo reus sum sui tantus poena experior acilius mater annaeus lucanus sine absolutio sine supplicium dissimulo


Quietae ad id tempus res in Germania fuerant, ingenio ducum, qui pervulgatis triumphi insignibus maius ex eo decus sperabant si pacem continuavissent. Paulinus Pompeius et L. Vetus ea tempestate exercitui praeerant. ne tamen segnem militem attinerent, ille inchoatum ante tres et sexaginta annos a Druso aggerem coercendo Rheno absolvit, Vetus Mosellam atque Ararim facta inter utrumque fossa conectere parabat, ut copiae per mare, dein Rhodano et Arare subvectae per eam fossam, mox fluvio Mosella in Rhenum, exim Oceanum decurrerent, sublatisque itineris difficultatibus navigabilia inter se Occidentis Septentrionisque litora fierent. invidit operi Aelius Gracilis Belgicae legatus, deterrendo Veterem ne legiones alienae provinciae inferret studiaque Galliarum adfectaret, formidolosum id imperatori dictitans, quo plerumque prohibentur conatus honesti.

quieta ad is tempus res in germania sum ingenium dux qui pervulgo triumphus insignis magnus ex is decus spero si pax continuo paulinus pompejus et l vetus is tempestas exercitus praesum ne tamen segnis miles attineo ille incoho ante tres et sexaginta annus ab drusus aggero coerceo rhenus absolvo vetus mosella atque aro facio inter uterque fossa conecto paro ut copia per mare deinde rhodanus et araris subveho per is fodio mox fluvius mosella in rhenus exinde oceanus decurro suffero iter difficultas navigabilis inter sui occaedes septentrionisque litus fio invideo operio aelius gracilis belgicus legatus deterreo vetus ne legio alienus provincia infero studium galliaris adfectaret formidulosus is imperator dictito quo plerusque prohibeo conor honestus


Sed Germanicus quanto summae spei propior, tanto impensius pro Tiberio niti. Sequanos proximos et Belgarum civitates in verba eius adigit. dehinc audito legionum tumultu raptim profectus obvias extra castra habuit, deiectis in terram oculis velut paenitentia. postquam vallum iniit dissoni questus audiri coepere. et quidam prensa manu eius per speciem exosculandi inseruerunt digitos ut vacua dentibus ora contingeret; alii curvata senio membra ostendebant. adsistentem contionem, quia permixta videbatur, discedere in manipulos iubet: sic melius audituros responsum; vexilla praeferri ut id saltem discerneret cohortis: tarde obtemperavere. tunc a veneratione Augusti orsus flexit ad victorias triumphosque Tiberii, praecipuis laudibus celebrans quae apud Germanias illis cum legionibus pulcherrima fecisset. Italiae inde consensum, Galliarum fidem extollit; nil usquam turbidum aut discors. silentio haec vel murmure modico audita sunt.

sed germanicus quantus summa spes propior tantus impendo pro tiberius nitor sequani propior et belgaris civitas in verbum is adigo dehinc audio legio tumultus raptim proficiscor obvius extra castrum habeo deicio in terra oculus velut paenitentia postquam valles ineo dissonus queror audio coepio et quidam prehenso manus is per species exosculor insero digitus ut vacuus dens os contingo alius curvo senium membrum ostendo assisto contio quia permisceo video discedo in manipulus iubeo sic bonus audio responsum vexillum praefero ut is saltem discerno cohors tardus obtempero tunc ab veneratio augustus ordior flecto ad victoria triumphus tiberius praecipuus laus celebro qui apud germania ille cum legio pulcher facio italia inde consensus galliaris fides extollo nihil usquam turbidus aut discors silentium hic vel murmur modicus audio sum


Ceterum clade Icenorum compositi qui bellum inter et pacem dubitabant, et ductus in Decangos exercitus. vastati agri, praedae passim actae, non ausis aciem hostibus, vel si ex occulto carpere agmen temptarent, punito dolo. iamque ventum haud procul mari, quod Hiberniam insulam aspectat, cum ortae apud Brigantas discordiae retraxere ducem, destinationis certum, ne nova moliretur nisi prioribus firmatis. et Brigantes quidem, paucis qui arma coeptabant interfectis, in reliquos data venia, resedere: Silurum gens non atrocitate, non clementia mutabatur, quin bellum exerceret castrisque legionum premenda foret. id quo promptius veniret, colonia Camulodunum valida veteranorum manu deducitur in agros captivos, subsidium adversus rebellis et imbuendis sociis ad officia legum.

ceterum clades iceni compono qui bellum inter et pax dubito et duco in decangos exercitus vastas ager praeda passim ago non audeo acies hostis vel si ex occulo carpo agmen tento punior dolus iam venio haud procul mare qui hibernia insula aspecto cum orior apud brigantas discordia retraho dux destinatio certus ne novo molio nisi prior firmo et brigantes quidem paucus qui arma coepto interficio in reliquus do venia resedo silures gens non atrocitas non clemens muto quin bellum exerceo castra legio premo sum is quo promptus venio colonia camulodunum validus veteranus manus deduco in ager captivus subsidium adverro rebellis et imbuo socius ad officium lex


Quae ubi Corbuloni certis nuntiis audita sunt, legiones duas cum Verulano Severo et Vettio Bolano subsidium Tigrani mittit occulto praecepto compositius cuncta quam festinantius agerent: quippe bellum habere quam gerere malebat; scripseratque Caesari proprio duce opus esse qui Armeniam defenderet: Syriam ingruente Vologese acriore in discrimine esse. atque interim reliquas legiones pro ripa Euphratis locat, tumultuariam provincialium manum armat, hostilis ingressus praesidiis intercipit. et quia egena aquarum regio est castella fontibus imposita; quosdam rivos congestu harenae abdidit.

qui ubi corbulo certus nuntius audio sum legio duo cum verulanus severus et vettius bolanus subsidium tigranes mitto occulo praeceptum compono cunctus quam festino ago quippe bellum habeo quam gero malo scribo caesaris proprius dux opus sum qui armenia defendo syria ingruo vologeses acer in discrimen sum atque interim reliquus legio pro ripa euphrates loco tumultuarius provincialis manus armo hostilis ingredior praesidium intercipio et quia egenus aqua regius sum castellum fons impono quidam rivus congero harena abdo


Isdem consulibus gymnasium ictu fulminis conflagravit effigiesque in eo Neronis ad informe aes liquefacta. et motu terrae celebre Campaniae oppidum Pompei magna ex parte proruit; defunctaque virgo Vestalis Laelia, in cuius locum Cornelia ex familia Cossorum capta est.

idem consul gymnasium ictus fulmen conflagro effigio in is nero ad informis aes liquefacio et motus terra celeber campania oppidum pompejus magnus ex pars proruo defungor virgo vestal laelius in qui locus cornelius ex familia cossor capio sum


Stabat pro litore diversa acies, densa armis virisque, intercursantibus feminis; in modum Furiarum veste ferali, crinibus deiectis faces praeferebant; Druidaeque circum, preces diras sublatis ad caelum manibus fundentes, novitate aspectus perculere militem ut quasi haerentibus membris immobile corpus vulneribus praeberent. dein cohortationibus ducis et se ipsi stimulantes ne muliebre et fanaticum agmen pavescerent, inferunt signa sternuntque obvios et igni suo involvunt. praesidium posthac impositum victis excisique luci saevis superstitionibus sacri: nam cruore captivo adolere aras et hominum fibris consulere deos fas habebant. haec agenti Suetonio repentina defectio provinciae nuntiatur.

sto pro litus diverto acies densus arma vis intercurso femina in modus furiaris vestis feral crinis deicio fax praefero druidae circum prex dirae tollo ad caelum manus fundo novitas aspicio percello miles ut quasi haereo membrum immobilis corpus vulnus praebeo deinde cohortatio dux et sui ipse stimulo ne muliebris et fanaticus agmen pavesco infero signum sterno obvius et ignis suus involvo praesidium posthac impono vinco excaedo lucius saevus superstitio sacer nam cruor captivus adoleo ara et homo fibra consulo deus fas habeo hic ago suetonius repentinus defectio provincia nuntio


Actum deinde in senatu ab Arruntio et Ateio an ob moderandas Tiberis exundationes verterentur flumina et lacus, per quos augescit; auditaeque municipiorum et coloniarum legationes, orantibus Florentinis ne Clanis solito alveo demotus in amnem Arnum transferretur idque ipsis perniciem adferret. congruentia his Interamnates disseruere: pessum ituros fecundissimos Italiae campos, si amnis Nar (id enim parabatur) in rivos diductus superstagnavisset. nec Reatini silebant, Velinum lacum, qua in Narem effunditur, obstrui recusantes, quippe in adiacentia erupturum; optume rebus mortalium consuluisse naturam, quae sua ora fluminibus, suos cursus utque originem, ita finis dederit; spectandas etiam religiones sociorum, qui sacra et lucos et aras patriis amnibus dicaverint: quin ipsum Tiberim nolle prorsus accolis fluviis orbatum minore gloria fluere. seu preces coloniarum seu difficultas operum sive superstitio valuit, ut in sententiam Pisonis concederetur, qui nil mutandum censuerat.

ago deinde in senatus ab arruntius et atteius an ob modero tiberis exundatio verto flumen et lacus per qui augesco audio municipium et colonia legatio oro florentinus ne clanis soleo alveus demoveo in amnis arnus transfero is ipse pernicies affero congruo hic interamnates disservo pessum eo fecundus italia campus si amnis nar is enim paro in rivus diduco superstagno neque reatinus sileo velinus lacus qui in naris effundo obstruo recuso quippe in adjaceo erumpo bonus res mortalis consulo natura qui suus os flumen suus curro ut origo ita finis do specto etiam religio socius qui sacer et lucus et ara patrius amnis dico quin ipse tiberis nolo prorsus accolo fluvius orbo paruus gloria fluo seu prex colonia seu difficultas opus sive superstitio valeo ut in sententia piso concedo qui nihil muto censeo


Haec consensu produntur. aspexeritne matrem exanimem Nero et formam corporis eius laudaverit, sunt qui tradiderint, sunt qui abnuant. cremata est nocte eadem convivali lecto et exequiis vilibus; neque, dum Nero rerum potiebatur, congesta aut clausa humus. mox domesticorum cura levem tumulum accepit, viam Miseni propter et villam Caesaris dictatoris quae subiectos sinus editissima prospectat. accenso rogo libertus eius cognomento Mnester se ipse ferro transegit, incertum caritate in patronam an metu exitii. hunc sui finem multos ante annos crediderat Agrippina contempseratque. nam consulenti super Nerone responderunt Chaldaei fore ut imperaret matremque occideret; atque illa 'occidat' inquit, 'dum imperet.'

hic consensus prodo aspicio mater exanimis nero et forma corpus is laudo sum qui trado sum qui abnuo cremo sum nox idem convival lectus et exsequiae vilis neque dum nero res potio congero aut claudo humus mox domesticus cura levo tumulus accipio via misenus propter et villa caesar dictator qui subicio sinus edo prospecto accendo rogo libertus is cognomentum mnester sui ipse ferrum transigo incertus caritas in patrona an metus exitium hic suus finis multus ante annus credo agrippina contemno nam consulo super nero respondeo chaldaeus sum ut impero mater occaedes atque ille occaedes inquam dum impero


A. Vitellio L. Vipstano consulibus cum de supplendo senatu agitaretur primoresque Galliae, quae Comata appellatur, foedera et civitatem Romanam pridem adsecuti, ius adipiscendorum in urbe honorum expeterent, multus ea super re variusque rumor. et studiis diversis apud principem certabatur adseverantium non adeo aegram Italiam ut senatum suppeditare urbi suae nequiret. suffecisse olim indigenas consanguineis populis nec paenitere veteris rei publicae. quin adhuc memorari exempla quae priscis moribus ad virtutem et gloriam Romana indoles prodiderit. an parum quod Veneti et Insubres curiam inruperint, nisi coetus alienigenarum velut captivitas inferatur? quem ultra honorem residuis nobilium, aut si quis pauper e Latio senator foret? oppleturos omnia divites illos, quorum avi proavique hostilium nationum duces exercitus nostros ferro vique ceciderint, divum Iulium apud Alesiam obsederint. recentia haec: quid si memoria eorum moreretur qui sub Capitolio et arce Romana manibus eorundem perissent satis: fruerentur sane vocabulo civitatis: insignia patrum, decora magistratuum ne vulgarent.

ab vitellius l vipstano consul cum de suppleo senatus agito primoris gallia qui como appello foedero et civitas romanus pridem adsequor ius adipiscendorum in urbs honor expeto multus is super res varius rumor et studium diverto apud princeps certo assevero non adeo aeger italia ut senatus suppeditaris urbs suus nequiret sufficio olim indigena consanguineus populus neque paeniteo veto res publicus quin adhuc memoraris exemplum qui priscus mos ad virtus et gloria romanus indoles prodo an parum qui venetus et insuber curia irrumpo nisi coitus alienigenaris velut captivitas infero qui ultra honor residuus nobilis aut si quis pauper e latius senator sum oppleo omnis dives ille qui avus proavus hostilis natio dux exercitus noster ferrum vis cado divus julius apud alesia obsedeo recens hic quis si memoria is morior qui sub capitolium et arx romanus manus idem pereo satis fruor sanus vocabulum civitas insigne pater decus magistratus ne vulgo


Initium coniurationi non a cupidine ipsius fuit: nec tamen facile memoraverim quis primus auctor, cuius instinctu concitum sit quod tam multi sumpserunt. promptissimos Subrium Flavum tribunum praetoriae cohortis et Sulpicium Asprum centurionem extitisse constantia exitus docuit; et Lucanus Annaeus Plautiusque Lateranus vivida odia intulere. Lucanum propriae causae accendebant, quod famam carminum eius premebat Nero prohibueratque ostentare, vanus adsimulatione: Lateranum consulem designatum nulla iniuria sed amor rei publicae sociavit. at Flavius Scaevinus et Afranius Quintianus, uterque senatorii ordinis, contra famam sui principium tanti facinoris capessivere: nam Scaevino dissoluta luxu mens et proinde vita somno languida; Quintianus mollitia corporis infamis et a Nerone probroso carmine diffamatus contumeliam ultum ibat.

initium coniuratio non ab cupido ipse sum neque tamen facilis memoro quis primus auctor qui instinguo concieo sum qui tam multus sumo promptus subrium flavus tribunus praetorius cohors et sulpicius asprum centurio extitisse constantia exitus doceo et lucanus annaeus plautius lateranus vividus odium infero lucanus proprius causa accendo qui fama carmen is premo nero prohibeo ostentaris vanus adsimulatio lateranus consul designo nullus iniuria sed amor res publicus socio at flavus scaevinus et afranius quintianus uterque senatorius ordo contra fama suus principium tantus facinus capesso nam scaevino dissolvo luxus mens et proinde vito somnus languidus quintianus mollitia corpus infamis et ab nero probrosus carmen diffamo contumelia ulciscor eo


Eodem anno duodecim celebres Asiae urbes conlapsae nocturno motu terrae, quo inprovisior graviorque pestis fuit. neque solitum in tali casu effugium subveniebat in aperta prorumpendi, quia diductis terris hauriebantur. sedisse inmensos montis, visa in arduo quae plana fuerint, effulsisse inter ruinam ignis memorant. asperrima in Sardianos lues plurimum in eosdem misericordiae traxit: nam centies sestertium pollicitus Caesar, et quantum aerario aut fisco pendebant in quinquennium remisit. Magnetes a Sipylo proximi damno ac remedio habiti. Temnios, Philadelphenos, Aegeatas, Apollonidenses, quique Mosteni aut Macedones Hyrcani vocantur, et Hierocaesariam, Myrinam, Cymen, Tmolum levari idem in tempus tributis mittique ex senatu placuit, qui praesentia spectaret refoveretque. delectus est M. Ateius e praetoriis, ne consulari obtinente Asiam aemulatio inter pares et ex eo impedimentum oreretur.

eos annus duodecim celeber asia urbs collabor nocturnus motus terra quo improvide gravis pestis sum neque soleo in talis casus effugius subvenio in apertus prorumpo quia diduco terra haurio sedeo immensus mons video in arduus qui planum sum effulgeo inter ruina ignis memoro asper in sardiani luo multus in idem misericordia traho nam centiens sestertius polliceor caesar et quantus aerarius aut fiscus pendo in quinquennium remitto magnes ab sipylus propior damnum atque remedium habeo temnii philadelpheni aegeatas apollonidenses quisque mosteni aut macedones hyrcanus voco et hierocaesaria myrina cyme tmolus levaris idem in tempus tribuo mitto ex senatus placeo qui praesens specto refoveo deligo sum m atteius e praetorius ne consularis obtineo asia aemulatio inter par et ex is impedimentum orior


Proximo senatus die multa in luxum civitatis dicta a Q. Haterio consulari, Octavio Frontone praetura functo; decretumque ne vasa auro solida ministrandis cibis fierent, ne vestis serica viros foedaret. excessit Fronto ac postulavit modum argento, supellectili, familiae: erat quippe adhuc frequens senatoribus, si quid e re publica crederent, loco sententiae promere. contra Gallus Asinius disseruit: auctu imperii adolevisse etiam privatas opes, idque non novum, sed e vetustissimis moribus: aliam apud Fabricios, aliam apud Scipiones pecuniam; et cuncta ad rem publicam referri, qua tenui angustas civium domos, postquam eo magnificentiae venerit, gliscere singulos. neque in familia et argento quaeque ad usum parentur nimium aliquid aut modicum nisi ex fortuna possidentis. distinctos senatus et equitum census, non quia diversi natura, sed ut locis ordi- nibus dignationibus antistent, ita iis quae ad requiem animi aut salubritatem corporum parentur, nisi forte clarissimo cuique pluris curas, maiora pericula subeunda, delenimentis curarum et periculorum carendum esse. facilem adsensum Gallo sub nominibus honestis confessio vitiorum et similitudo audientium dedit. adiecerat et Tiberius non id tempus censurae nec, si quid in moribus labaret, defuturum corrigendi auctorem.

propior senatus dies multus in luxus civitas dictum ab q haterio consularis octavius fronto praetura fungor decerno ne vasum aurum solidus ministro cibus fio ne vestio sericum vir foedo excedo fronto atque postulo modus argentum supellectilis familia sum quippe adhuc frequens senator si quis e res publicus credo locus sententia promo contra gallus asinius disseruio auctus imperium adolesco etiam privo ops is non novus sed e vetustus mos alius apud fabricius alius apud scipio pecunia et cunctus ad res publicus refero qui tenuis angustus civis domus postquam is magnificentia venio glisco singuli neque in familia et argentum quisque ad usus paro nimium aliquis aut modicus nisi ex fortuna possideo distinguo senatus et eques census non quia diverto natura sed ut locus ordior nibus dignatio antistent ita is qui ad requies animus aut salubritas corpus paro nisi fors clarus quisque multus cura magnus periculum subeo delenimentum cura et periculum careo sum facilis assensus gallus sub nomen honestus confessio vitium et similitudo audio do adicio et tiberis non is tempus censeo neque si quis in mos labo desum corrigo auctor


De comitiis consularibus, quae tum primum illo prin- cipe ac deinceps fuere, vix quicquam firmare ausim: adeo diversa non modo apud auctores, sed in ipsius orationibus reperiuntur. modo subtractis candidatorum nominibus originem cuiusque et vitam et stipendia descripsit ut qui forent intellegeretur; aliquando ea quoque significatione subtracta candidatos hortatus ne ambitu comitia turbarent, suam ad id curam pollicitus est. plerumque eos tantum apud se professos disseruit, quorum nomina consulibus edidisset; posse et alios profiteri, si gratiae aut meritis confiderent: speciosa verbis, re inania aut subdola, quantoque maiore libertatis imagine tegebantur, tanto eruptura ad infensius servitium.

de comitium consularis qui tum primus ille prin cipe atque deinceps sum vix quisquam firmaris audeo adeo diverto non modo apud auctor sed in ipse oratio reperio modo subtraho candidator nomen origo quisque et vita et stipendium describo ut qui sum intellego aliquando is quoque significatio subtraho candido hortor ne ambitus comitium turbo suus ad is cura polliceor sum plerusque is tantus apud sui profiteor disseruio qui nomen consul edo possum et alius profiteor si gratia aut meritum confido speciosus verbum res inanis aut subdolus quantus magnus libertas imago tego tantus erumpo ad infensus servitium


Eodem anno crebris populi flagitationibus immodestiam publicanorum arguentis dubitavit Nero an cuncta vectigalia omitti iuberet idque pulcherrimum donum generi mortalium daret. sed impetum eius, multum prius laudata magnitudine animi, attinuere senatores, dissolutionem imperii docendo, si fructus quibus res publica sustineretur deminuerentur: quippe sublatis portoriis sequens ut tributorum abolitio expostularetur. plerasque vectigalium societates a consulibus et tribunis plebei constitutas acri etiam tum populi Romani libertate; reliqua mox ita provisa ut ratio quaestuum et necessitas erogationum inter se congrueret. temperandas plane publicanorum cupidines, ne per tot annos sine querela tolerata novis acerbitatibus ad invidiam verterent.

eos annus creber populus flagitatio immodestia publicanus arguo dubito nero an cunctus vectigalis omitto iubeo is pulcher donum gener mortalis do sed impetus is multus prior laudo magnitudo animus attineo senator dissolutio imperium doceo si fructus qui res publicus sustineo deminuo quippe tollo portorium sequor ut tributor abolitio expostulo plerusque vectigalis societas ab consul et tribunus plebes constituo acer etiam tum populus romanus libertas reliquus mox ita provideo ut ratio quaestus et necessitas erogatio inter sui congruo tempero planus publicanus cupido ne per tot annus sine querela tolero novus acerbitas ad invidia verto


Igitur omni civitate ad excipiendum principem spectandumque regem effusa, Thrasea occursu prohibitus non demisit animum, sed codicillos ad Neronem composuit, requirens obiecta et expurgaturum adseverans, si notitiam criminum et copiam diluendi habuisset. eos codicillos Nero properanter accepit, spe exterritum Thraseam scripsisse, per quae claritudinem principis extolleret suamque famam dehonestaret. quod ubi non evenit vultumque et spiritus et libertatem insontis ultro extimuit, vocari patres iubet.

igitur omnis civitas ad excipio princeps specto rex effundo thrasea occurro prohibeo non demitto animus sed codicilli ad nero compono requiro objecto et expurgo assevero si notitia crimen et copia diluo habeo is codicilli nero properanter accipio spes exterreo thrasea scribo per qui claritudo princeps extollo suo fama dehonesto qui ubi non evenio vultus et spiritus et libertas insons ultro extimesco vocaris pater iubeo


Sub idem tempus ut mors Sulpicii Quirini publicis exequiis frequentaretur petivit a senatu. nihil ad veterem et patriciam Sulpiciorum familiam Quirinius pertinuit, ortus apud municipium Lanuvium: sed impiger militiae et acribus ministeriis consulatum sub divo Augusto, mox expugnatis per Ciliciam Homonadensium castellis insignia triumphi adeptus, datusque rector G. Caesari Armeniam optinenti. Tiberium quoque Rhodi agentem coluerat: quod tunc patefecit in senatu, laudatis in se officiis et incusato M. Lollio, quem auctorem Gaio Caesari pravitatis et discordiarum arguebat. sed ceteris haud laeta memoria Quirini erat ob intenta, ut memoravi, Lepidae pericula sordidamque et praepotentem senectam.

sub idem tempus ut mors sulpicius quirinus publicus exsequiae frequento peto ab senatus nihil ad vetus et patricius sulpicius familia quirinus pertineo ortus apud municipium lanuvium sed impiger militia et acer ministerium consulatus sub divus augustus mox expugno per cilicia homonadensium castellum insigne triumphus adipiscor do rector g caesaris armenia obtineo tiberis quoque rhodius ago colo qui tunc patefacio in senatus laudo in sui officium et incuso m lollius qui auctor gaius caesaris pravitas et discordiaris arguo sed ceterus haud laetus memoria quirinus sum ob intendo ut memoro lepidus periculum sordidus et praepossum senecta


Tum exuto iustitio reditum ad munia, et Drusus Illyricos ad exercitus profectus est, erectis omnium animis petendae e Pisone ultionis et crebro questu, quod vagus interim per amoena Asiae atque Achaiae adroganti et subdola mora scelerum probationes subverteret. nam vulgatum erat missam, ut dixi, a Cn. Sentio famosam veneficiis Martinam subita morte Brundisii extinctam, venenumque nodo crinium eius occultatum nec ulla in corpore signa sumpti exitii reperta.

tum exuo justitium redeo ad munia et drusus illyricus ad exercitus proficiscor sum erigo omnis animus peto e piso ultio et creber questus qui vagus interim per amoenus asia atque achaia adrogo et subdolus mora scelus probatio subverto nam vulgo sum mitto ut dico ab cn sentius famosus veneficium martinam subeo mors brundisium extingo venenum nodus crinis is occultas neque ullus in corpus signum sumo exitium reperio


At Tiberius, quod supremis in matrem officiis defuisset, nihil mutata amoenitate vitae, magnitudinem negotiorum per litteras excusavit honoresque memoriae eius ab senatu large decretos quasi per modestiam imminuit, paucis admodum receptis et addito ne caelestis religio decerneretur: sic ipsam maluisse. quin et parte eiusdem epistulae increpuit amicitias muliebris, Fufium consulem oblique perstringens. is gratia Augustae floruerat, aptus adliciendis feminarum animis, dicax idem et Tiberium acerbis facetiis inridere solitus quarum apud praepotentis in longum memoria est.

at tiberis qui superus in mater officium desum nihil muto amoenitas vita magnitudo negotium per littera excuso honoro memoria is ab senatus largus decerno quasi per modestia imminuo paucus admodum recipio et addo ne caelestis religio decerno sic ipse malo quin et pars idem epistula increpo amicitia muliebris fufius consul obliquus perstringo is gratia augusta floreo aptus adliciendis femina animus dicax idem et tiberis acerbus facetia irrideo soleo qui apud praepossum in longus memoria sum


Exim validissimas praefecturas invisit; et reciperare Armeniam avebat, ni a Vibio Marso, Syriae legato, bellum minitante cohibitus foret. atque interim Gotarzes paenitentia concessi regni et vocante nobilitate, cui in pace durius servitium est, contrahit copias. et hinc contra itum ad amnem Erinden; in cuius transgressu multum certato pervicit Vardanes, prosperisque proeliis medias nationes subegit ad flumen Sinden, quod Dahas Ariosque disterminat. ibi modus rebus secundis positus: nam Parthi quamquam victores longinquam militiam aspernabantur. igitur extructis monimentis, quibus opes suas testabatur nec cuiquam ante Arsacidarum tributa illis de gentibus parta, regreditur ingens gloria atque eo ferocior et subiectis intolerantior; qui dolo ante composito incautum venationique intentum interfecere, primam intra iuventam, sed claritudine paucos inter senum regum, si perinde amorem inter popularis quam metum apud hostis quaesivisset. nece Vardanis turbatae Parthorum res inter ambiguos quis in regnum acciperetur. multi ad Gotarzen inclinabant, quidam ad Meherdaten prolem Phraatis, obsidio nobis datum: dein praevaluit Gotarzes; potitusque regiam per saevitiam ac luxum adegit Parthos mittere ad principem Romanum occultas preces, quis permitti Meherdaten patrium ad fastigium orabant.

exinde validus praefectura inviso et reciperaris armenia aveo ni ab vibius marsus syria legatus bellum minito cohibeo sum atque interim gotarzes paenitentia concedo regnum et voco nobilitas qui in pax durus servitium sum contraho copia et hinc contra eo ad amnis erindes in qui transgredior multus certo pervinco vardanes prosper proelium medius natio subigo ad flumen sindus qui dahae arii distermino ibi modus res secundus pono nam parthus quamquam victor longinquus militia aspernor igitur exstruo monumentum qui ops suus testo neque quisquam ante arsacidaris tribuo ille de gens pario regredior ingens gloria atque is ferox et subjectus intolero qui dolus ante compono incautus venatio intentus interfacio primus intra juventa sed claritudo paucus inter seni rex si perinde amor inter popularis quam metus apud hostis quaero nex vardanis turbo parthus res inter ambiguus quis in regnum accipio multus ad gotarzen inclino quidam ad meherdaten proles phraates obsidio nos do deinde praevaleo gotarzes potior regia per saevitia atque luxus adigo parthus mitto ad princeps romanus occulto prex quis permitto meherdaten patrius ad fastigium oro


Multus hinc ipso de Augusto sermo, plerisque vana mirantibus quod idem dies accepti quondam imperii princeps et vitae supremus, quod Nolae in domo et cubiculo in quo pater eius Octavius vitam finivisset. numerus etiam consulatuum celebrabatur, quo Valerium Corvum et C. Marium simul aequaverat; continuata per septem et triginta annos tribunicia potestas, nomen inperatoris semel atque vicies partum aliaque honorum multiplicata aut nova. at apud prudentis vita eius varie extollebatur arguebaturve. hi pietate erga parentem et necessitudine rei publicae, in qua nullus tunc legibus locus, ad arma civilia actum quae neque parari possent neque haberi per bonas artis. multa Antonio, dum interfectores patris ulcisceretur, multa Lepido concessisse. postquam hic socordia senuerit, ille per libidines pessum datus sit, non aliud discordantis patriae remedium fuisse quam ut ab uno regeretur. non regno tamen neque dictatura sed principis nomine constitutam rem publicam; mari Oceano aut amnibus longinquis saeptum imperium; legiones, provincias, classis, cuncta inter se conexa; ius apud civis, modestiam apud socios; urbem ipsam magnifico ornatu; pauca admodum vi tractata quo ceteris quies esset.

multus hinc ipse de augustus sermo plerusque vanus miror qui idem dies accipio quondam imperium princeps et vita superus qui nola in domus et cubiculum in quo pater is octavus vita finio numerus etiam consulatus celebro quo valerius corvus et que marius simul aequo continuo per septem et triginta annus tribunicius potestas nomen inperator semel atque viciens pario alius honor multiplico aut novo at apud prudens vito is varius extollo arguo hic pietas erga parens et necessitudo res publicus in qui nullus tunc lex locus ad arma civile ago qui neque paro possum neque habeo per bonus ars multus antonius dum interfector pater ulciscor multus lepidus concedo postquam hic socordia senesco ille per libido pessum do sum non alius discordo patria remedium sum quam ut ab unus rego non regnum tamen neque dicto sed princeps nomen constituo res publicus mare oceanus aut amnis longinquus saepio imperium legio provincia classis cunctus inter sui conecto ius apud civis modestia apud socius urbs ipse magnifico orno paucus admodum vis tracto quo ceterus quies sum


Is quoque annus legationes Graecarum civitatium habuit, Samiis Iunonis, Cois Aesculapii delubro vetustum asyli ius ut firmaretur petentibus. Samii decreto Amphictyonum nitebantur, quis praecipuum fuit rerum omnium iudicium, qua tempestate Graeci conditis per Asiam urbibus ora maris potiebantur. neque dispar apud Coos antiquitas, et accedebat meritum ex loco: nam civis Romanos templo Aesculapii induxerant, cum iussu regis Mithridatis apud cunctas Asiae insulas et urbes trucidarentur. variis dehinc et saepius inritis praetorum questibus, postremo Caesar de immodestia histrionum rettulit: multa ab iis in publicum seditiose, foeda per domos temptari; Oscum quondam ludicrum, levissimae apud vulgum oblectationis, eo flagitiorum et virium venisse ut auctoritate patrum coercendum sit. pulsi tum histriones Italia.

is quoque annus legatio graecaris civitas habeo samia juno cous aesculapius delubrum vetustus asylum ius ut firmo peto samii decretum amphictyones niteo quis praecipuus sum res omnis iudicium qui tempestas graecum condio per asia urbs os mare potio neque dispar apud cos antiquitas et accedo mereo ex locus nam civis romanus templum aesculapius induco cum iussus rex mithridates apud cunctus asia insula et urbs trucido varius dehinc et saepis irritus praetor questus postremo caesar de immodestia histrio refero multus ab is in publicus seditiosus foedus per domus temptaris osci quondam ludicrum levis apud vulgus oblectatio is flagitium et vis venio ut auctoritas pater coerceo sum pello tum histrio italia


Per idem tempus L. Piso pontifex, rarum in tanta claritudine, fato obiit, nullius servilis sententiae sponte auctor et quoties necessitas ingrueret sapienter moderans. patrem ei censorium fuisse memoravi; aetas ad octogesimum annum processit; decus triumphale in Thraecia meruerat. sed praecipua ex eo gloria quod praefectus urbi recens continuam potestatem et insolentia parendi graviorem mire temperavit.

per idem tempus l piso pontifex raris in tantus claritudo fatum obeo nullus servilis sententia sponte auctor et quotiens necessitas ingruo sapienter modero pater is censorius sum memoro aetas ad octogesimus annus procedo decus triumphalis in thracia mereo sed praecipuus ex is gloria qui praefectus urbs recens continuus potestas et insolentia pareo gravis mirus tempero


Adiciebat crimina longius repetita, quod consortium imperii iuraturasque in feminae verba praetorias cohortis idemque dedecus senatus et populi speravisset, ac postquam frustra habita sit, infensa militi patribusque et plebi dissuasisset donativum et congiarium periculaque viris inlustribus struxisset. quanto suo labore perpetratum ne inrumperet curiam, ne gentibus externis responsa daret. temporum quoque Claudianorum obliqua insectatione cuncta eius dominationis flagitia in matrem transtulit, publica fortuna extinctam referens. namque et naufragium narrabat: quod fortuitum fuisse quis adeo hebes inveniretur ut crederet? aut a muliere naufraga missum cum telo unum qui cohortis et classis imperatoris perfringeret? ergo non iam Nero, cuius immanitas omnium questus antibat, sed Seneca adverso rumore erat quod oratione tali confessionem scripsisset.

adicio crimen longus repeto qui consortium imperium juro in femina verbum praetorius cohors idem dedecus senatus et populus spero atque postquam frustra habeo sum infensus miles pater et plebs dissuadeo donativum et congiarium periculum vis illustris struo quantus suus labor perpetro ne irrumpo curia ne gens externus respondeo do tempus quoque claudianus obliquus insectatio cunctus is dominatio flagitium in mater transfero publicus fortuna extingo refero namque et naufragium narro qui fortuitus sum quis adeo hebeo invenio ut credo aut ab mulier naufragus mitto cum telum unus qui cohors et classis imperator perfringo ergo non iam nero qui immanitas omnis queror antibat sed seneco adverso rumor sum qui oratio talis confessio scribo


Inter quae nulla palam causa delapsum Camuloduni simulacrum Victoriae ac retro conversum quasi cederet hostibus. et feminae in furorem turbatae adesse exitium canebant, externosque fremitus in curia eorum auditos; consonuisse ululatibus theatrum visamque speciem in aestuario Tamesae subversae coloniae: iam Oceanus cruento aspectu, dilabente aestu humanorum corporum effigies relictae, ut Britannis ad spem, ita veteranis ad metum trahebantur. sed quia procul Suetonius aberat, petivere a Cato Deciano procuratore auxilium. ille haud amplius quam ducentos sine iustis armis misit; et inerat modica militum manus. tutela templi freti et impedientibus qui occulti rebellionis conscii consilia turbabant, neque fossam aut vallum praeduxerunt, neque motis senibus et feminis iuventus sola restitit: quasi media pace incauti multitudine barbarorum circumveniuntur. et cetera quidem impetu direpta aut incensa sunt: templum in quo se miles conglobaverat biduo obsessum expugnatumque. et victor Britannus Petilio Ceriali, legato legionis nonae, in subsidium adventanti obvius fudit legionem et quod peditum interfecit: Cerialis cum equitibus evasit in castra et munimentis defensus est. qua clade et odiis provinciae quam avaritia eius in bellum egerat trepidus procurator Catus in Galliam transiit.

inter qui nullus palam causa delabor camulodunum simulacrum victoria atque retro converro quasi cedo hostis et femina in furor turbo adsum exitium caneo externus fremo in curia is audio consono ululatus theatrum video species in aestuarium tamesa subverto colonia iam oceanus cruento aspectus dilabor aestus humani corpus effigio relinquo ut britannus ad spes ita veteranus ad metus traho sed quia procul suetonius absum peto ab cato decianus procurator auxilium ille haud amplus quam ducenti sine iustus arma mitto et insum modicus miles manus tutela templum fretus et impedio qui occulo rebellio conscius consilium turbo neque fodio aut valles praeduco neque moveo senex et femina juventus solus resto quasi medius pax incautus multitudo barbarus circumvenio et ceterus quidem impetus direptor aut incensum sum templum in quo sui miles conglobo biduus obsedeo expugno et victor britannus petilius cerial legatus legio nona in subsidium advento obvius fundo legio et qui pedes interfacio cerial cum eques evado in castrum et munimentum defendo sum qui clades et odium provincia quam avaritia is in bellum ago trepidus procurator catus in gallia transeo


Ceterum actae principi grates, quaesitiore in Domitium adulatione; rogataque lex qua in familiam Claudiam et nomen Neronis transiret. augetur et Agrippina cognomento Augustae. quibus patratis nemo adeo expers misericordiae fuit quem non Britannici fortuna maerore adficeret. desolatus paulatim etiam servilibus ministeriis perintempestiva novercae officia in ludibrium vertebat, intellegens falsi. neque enim segnem ei fuisse indolem ferunt, sive verum, seu periculis commendatus retinuit famam sine experimento.

ceterum ago princeps grates quaero in domitius adulatio rogo lex qui in familia claudia et nomen nero transeo augeo et agrippina cognomentum augusta qui patro nemo adeo expers misericordia sum qui non britannicus fortuna maeror afficio desolo paulatim etiam servilis ministerium perintempestiva noverca officium in ludibrium verto intellego fallo neque enim segnis is sum indoles fero sive verus seu periculum commendo retineo fama sine experimentum


Haec atque talia agitantibus gravescere valetudo Augusti, et quidam scelus uxoris suspectabant. quippe rumor incesserat paucos ante mensis Augustum, electis consciis et comite uno Fabio Maximo, Planasiam vectum ad visendum Agrippam; multas illic utrimque lacrimas et signa caritatis spemque ex eo fore ut iuvenis penatibus avi redderetur: quod Maximum uxori Marciae aperuisse, illam Liviae. gnarum id Caesari; neque multo post extincto Maximo, dubium an quaesita morte, auditos in funere eius Marciae gemitus semet incusantis quod causa exitii marito fuisset. utcumque se ea res habuit, vixdum ingressus Illyricum Tiberius properis matris litteris accitur; neque satis conpertum est spirantem adhuc Augustum apud urbem Nolam an exanimem reppererit. acribus namque custodiis domum et vias saepserat Livia, laetique interdum nuntii vulgabantur, donec provisis quae tempus monebat simul excessisse Augustum et rerum potiri Neronem fama eadem tulit.

hic atque talis agito gravesco valetudo augustus et quidam scelus uxor suspecto quippe rumor incedo paucus ante mensis augustus eligo conscius et comes unus fabius maximus planasia veho ad viso agrippa multus illic utrimque lacrima et signum caritas spes ex is sum ut juvenis penates avus reddo qui magnus uxor marcius aperio ille livia gnaris is caesaris neque multus post extingo maximus dubius an quaero mors audio in funus is marcius gemitus sui incuso qui causa exitium marito sum utcumque sui is res habeo vixdum ingredior illyricus tiberis properus mater littera accio neque satis conpertum sum spiro adhuc augustus apud urbs nola an exanimis reperio acer namque custodia domus et via saepio livius laetus interdum nuntius vulgo donec provideo qui tempus moneo simul excedo augustus et res potior nero fama idem fero


Ipse exercitusque ut nullis ex proelio damnis ita per inopiam et labores fatiscebant, carne pecudum propulsare famem adacti; ad hoc penuria aquae, fervida aestas, longinqua itinera sola ducis patientia mitigabantur, eadem pluraque gregario milite tolerantis. ventum dehinc in locos cultos demessaeque segetes, et ex duobus castellis in quae confugerant Armenii alterum impetu captum; qui primam vim depulerant, obsidione coguntur. unde in regionem Tauraunitium transgressus improvisum periculum vitavit. nam haud procul tentorio eius non ignobilis barbarus cum telo repertus ordinem insidiarum seque auctorem et socios per tormenta edidit, convictique et puniti sunt qui specie amicitiae dolum parabant. nec multo post legati Tigranocerta missi patere moenia adferunt, intentos popularis ad iussa: simul hospitale donum, coronam auream, tradebant. accepitque cum honore, nec quicquam urbi detractum quo promptius obsequium integri retinerent.

ipse exerceo ut nullus ex proelium damnum ita per inopia et labor fatisco carnis pecus propulsaris fames adigo ad hic penuria aqua fervidus aestas longinquus iter solus dux patientia mitigo idem multus gregarius miles tolero venio dehinc in locus colo demeto seges et ex duo castellum in qui confugio armenius alter impetus capio qui primus vis depello obsidio cogo unde in regio tauraunitium transgredior improvide periculum vito nam haud procul tentorius is non ignobilis barbarus cum telum reperio ordo insidiaris sequor auctor et socius per tormentum edo convinco et punior sum qui species amicitia dolus paro neque multus post legatus tigranocerta mitto pateo moenia affero intendo popularis ad iubeo simul hospital donum corona aureus trado accipio cum honor neque quisquam urbs detraho quo promptus obsequium integer retineo


Nam ea tempestate qua Seiani amicitiam ceteri falso exuerant ausus est eques Romanus M. Terentius, ob id reus, amplecti, ad hunc modum apud senatum ordiendo: 'fortunae quidem meae fortasse minus expediat adgnoscere crimen quam abnuere: sed utcumque casura res est, fatebor et fuisse me Seiano amicum et ut essem expetisse et postquam adeptus eram laetatum. videram collegam patris regendis praetoriis cohortibus, mox urbis et militiae munia simul obeuntem. illius propinqui et adfines honoribus augebantur; ut quisque Seiano intimus ita ad Caesaris amicitiam validus: contra quibus infensus esset, metu ac sordibus conflictabantur. nec quemquam exemplo adsumo: cunctos qui novissimi consilii expertes fuimus meo unius discrimine defendam. non enim Seianum Vulsiniensem set Claudiae et Iuliae domus partem, quas adfinitate occupaverat, tuum, Caesar, generum, tui consulatus socium, tua officia in re publica capessentem colebamus. non est nostrum aestimare quem supra ceteros et quibus de causis extollas: tibi summum rerum iudicium di dedere, nobis obsequii gloria relicta est. spectamus porro quae coram habentur, cui ex te opes honores, quis plurima iuvandi nocendive potentia, quae Seiano fuisse nemo negaverit. abditos principis sensus et si quid occultius parat exquirere inlicitum, anceps: nec ideo adsequare. ne, patres conscripti, ultimum Seiani diem sed sedecim annos cogitaveritis. etiam Satrium atque Pomponium venerabamur; libertis quoque ac ianitoribus eius notescere pro magnifico accipiebatur. quid ergo? indistincta haec defensio et promisca dabitur? immo iustis terminis dividatur. insidiae in rem publicam, consilia caedis adversum imperatorem puniantur: de amicitia et officiis idem finis et te, Caesar, et nos absolverit.'

nam is tempestas qui sejanus amicitia ceterus fallo exuo audeo sum eques romanus m tero ob is reus amplector ad hic modus apud senatus ordior fortuna quidem meus fortasse paruus expedio agnosco crimen quam abnuo sed utcumque cado res sum fateor et sum ego sejanus amicus et ut sum expeto et postquam adipiscor sum laetas video collega pater rego praetorius cohors mox urbs et militia munia simul obeo ille propinquus et affinis honor augeo ut quisque sejanus intimus ita ad caesar amicitia validus contra qui infensus sum metus atque sordes conflicto neque quisquam exemplum adsumo cunctus qui novus consilium expers sum meus unus discrimen defendo non enim sejanus volsiniensis sed claudia et julius domus pars qui adfinitas occupo tuus caesar gener tuus consulatus socius tuus officium in res publicus capesso colo non sum nos aestimaris qui supra ceterus et qui de causa extollo tu superus res iudicium deus do nos obsequium gloria relinquo sum specto porro qui coram habeo qui ex tu ops honor quis multus juvo noceo potentia qui sejanus sum nemo nego abdo princeps sensus et si quis occulo paro exquiro illicitus anceps neque ideo adsequaris ne pater conscribo ulter sejanus dies sed sedecim annus cogito etiam satrium atque pomponius veneror libertus quoque atque ianitor is notesco pro magnifico accipio quis ergo indistinctus hic defensio et promiscuus do immo iustus terminus divido insidiae in res publicus consilium caedes adverro imperator punior de amicitia et officium idem finis et tu caesar et nos absolvo


Praevaluere haec adiuta Agrippinae inlecebris: ad eum per speciem necessitudinis crebro ventitando pellicit patruum ut praelata ceteris et nondum uxor potentia uxoria iam uteretur. nam ubi sui matrimonii certa fuit, struere maiora nuptiasque Domitii, quem ex Cn. Ahenobarbo genuerat, et Octaviae Caesaris filiae moliri; quod sine scelere perpetrari non poterat, quia L. Silano desponderat Octaviam Caesar iuvenemque et alia clarum insigni triumphalium et gladiatorii muneris magnificentia protulerat ad studia vulgi. sed nihil arduum videbatur in animo principis, cui non iudicium, non odium erat nisi indita et iussa.

praevaleo hic adjuvo agrippina illecebra ad is per species necessitudo creber ventito pellicio patruus ut praefero ceterus et nondum uxor potentia uxorius iam uto nam ubi suus matrimonium certus sum struo magnus nuptiae domitius qui ex cn ahenobarbus gigno et octavia caesar filia molior qui sine scelus perpetraris non possum quia l silanus despondeo octavia caesar juvenis et alius clarus insignio triumphalis et gladiatorius munus magnificentia profero ad studium vulgus sed nihil arduus video in animus princeps qui non iudicium non odium sum nisi indo et iubeo


Namque antea profectis domo regibus ac mox magistratibus, ne urbs sine imperio foret in tempus deligebatur qui ius redderet ac subitis mederetur; feruntque ab Romulo Dentrem Romulium, post ab Tullo Hostilio Numam Marcium et ab Tarquinio Superbo Spurium Lucretium impositos. dein consules mandabant; duratque simulacrum quoties ob ferias Latinas praeficitur qui consulare munus usurpet. ceterum Augustus bellis civilibus Cilnium Maecenatem equestris ordinis cunctis apud Romam atque Italiam praeposuit: mox rerum potitus ob magnitudinem populi ac tarda legum auxilia sumpsit e consularibus qui coerceret servitia et quod civium audacia turbidum, nisi vim metuat. primusque Messala Corvinus eam potestatem et paucos intra dies finem accepit quasi nescius exercendi; tum Taurus Statilius, quamquam provecta aetate, egregie toleravit; dein Piso viginti per annos pariter probatus publico funere ex decreto senatus celebratus est.

namque antea proficio domus rex atque mox magistratus ne urbs sine imperium sum in tempus deligo qui ius reddo atque subeo medeor fero ab romulus dentrem romulius post ab tullus hostilius numa marcius et ab tarquinius superbus spurius lucretius impono deinde consul mando duro simulacrum quotiens ob ferio latinae praeficio qui consularis munus usurpo ceterum augustus bellum civilis cilnius maecenas equester ordo cunctus apud roma atque italia praepono mox res potior ob magnitudo populus atque tardus lex auxilium sumo e consularis qui coerceo servitium et qui civis audacia turbidus nisi vis metuo primus messalla corvinus is potestas et paucus intra dies finis accipio quasi nescius exerceo tum taurus statilius quamquam proveho aetas egregius tolero deinde piso viginti per annus pariter probo publicus funus ex decretum senatus celebro sum


His atque talibus magnas copias coegere, nec pauciores Italicum sequebantur. non enim inrupisse ad invitos sed accitum memorabat, quando nobilitate ceteros anteiret: virtutem experirentur, an dignum se patruo Arminio, avo Actumero praeberet. nec patrem rubori, quod fidem adversus Romanos volentibus Germanis sumptam numquam omisisset. falso libertatis vocabulum obtendi ab iis qui privatim degeneres, in publicum exitiosi, nihil spei nisi per discordias habeant. adstrepebat huic alacre vulgus; et magno inter barbaros proelio victor rex, dein secunda fortuna ad superbiam prolapsus pulsusque ac rursus Langobardorum opibus refectus per laeta per adversa res Cheruscas adflictabat.

hic atque talis magnus copia cogo neque paucus italicus sequor non enim irrumpo ad invitus sed accio memoro quando nobilitas ceterus anteeo virtus experior an dignus sui patruus arminius avus actumero praebeo neque pater rubor qui fides adverro romanus volo germanus sumo numquam omitto fallo libertas vocabulis obtendo ab is qui privatim degenero in publicus exitiosus nihil spes nisi per discordia habeo astrepo hic alacer vulgus et magnus inter barbarus proelium victor rex deinde secundus fortuna ad superbia prolabor pello atque rursus langobardi ops reficio per laetus per adverso res cheruscas afflicto


At Seianus nimia fortuna socors et muliebri insuper cupidine incensus, promissum matrimonium flagitante Livia, componit ad Caesarem codicillos: moris quippe tum erat quamquam praesentem scripto adire. eius talis forma fuit: benevolentia patris Augusti et mox plurimis Tiberii iudiciis ita insuevisse ut spes votaque sua non prius ad deos quam ad principum auris conferret. neque fulgorem honorum umquam precatum: excubias ac labores ut unum e militibus pro incolumitate imperatoris malle. ac tamen quod pulcherrimum adeptum, ut coniunctione Caesaris dignus crederetur: hinc initium spei. et quoniam audiverit Augustum in conlocanda filia non nihil etiam de equitibus Romanis consultavisse, ita, si maritus Liviae quaereretur, haberet in animo amicum sola necessitudinis gloria usurum. non enim exuere imposita munia: satis aestimare firmari domum adversum iniquas Agrippinae offensiones, idque liberorum causa; nam sibi multum superque vitae fore, quod tali cum principe explevisset.

at sejanus nimius fortuna socors et muliebris insuper cupido incendo promitto matrimonium flagito livius compono ad caesaris codicilli mos quippe tum sum quamquam praesens scribo adeo is talis forma sum benevolens pater augustus et mox multus tiberius iudicium ita insuesco ut spes veto suus non prior ad deus quam ad princeps auris confero neque fulgor honor umquam preco excubiae atque labor ut unus e miles pro incolumitas imperator malo atque tamen qui pulcher adeptum ut coniunctio caesar dignus credo hinc initium spes et quoniam audio augustus in conloco filia non nihil etiam de eques romanus consulto ita si maritus livia quaero habeo in animus amicus solus necessitudo gloria utor non enim exuo impono munia satis aestimaris firmaris domus adverro iniquus agrippina offensio is liberi causa nam sui multus supo vita sum qui talis cum princeps expleo


De C. Petronio pauca supra repetenda sunt. nam illi dies per somnum, nox officiis et oblectamentis vitae transigebatur; utque alios industria, ita hunc ignavia ad famam protulerat, habebaturque non ganeo et profligator, ut plerique sua haurientium, sed erudito luxu. ac dicta factaque eius quanto solutiora et quandam sui neglegentiam praeferentia, tanto gratius in speciem simplicitatis accipiebantur. proconsul tamen Bithyniae et mox consul vigentem se ac parem negotiis ostendit. dein revolutus ad vitia seu vitiorum imitatione inter paucos familiarium Neroni adsumptus est, elegantiae arbiter, dum nihil amoenum et molle adfluentia putat, nisi quod ei Petronius adprobavisset. unde invidia Tigellini quasi adversus aemulum et scientia voluptatum potiorem. ergo crudelitatem principis, cui ceterae libidines cedebant, adgreditur, amicitiam Scaevini Petronio obiectans, corrupto ad indicium servo ademptaque defensione et maiore parte familiae in vincla rapta.

de que petronius paucus supra repeto sum nam ille dies per somnus nox officium et oblectamentum vita transigo ut alius industria ita hic ignavia ad fama profero habeo non ganeo et profligator ut plerusque suus haurio sed erudio luxus atque dictum facio is quantus solvo et quidam suus neglegentia praefero tantus gratus in species simplicitas accipio proconsul tamen bithynia et mox consul vigeo sui atque par negotium ostendo deinde revolvo ad vitio seu vitium imitatio inter paucus familiaris nero adsumo sum elegantia arbiter dum nihil amoenus et mollis affluo puto nisi qui is petronius adprobo unde invidia tigellinus quasi adverro aemulis et scientia voluptas potis ergo crudelitas princeps qui ceterus libido cedo aggredior amicitia scaevini petronius objecto corrumpo ad indicium servo adimo defensio et magnus pars familia in vinclum rapio


Neque multo post legati a Segeste venerunt auxilium orantes adversus vim popularium a quis circumsedebatur, validiore apud eos Arminio quoniam bellum suadebat: nam barbaris, quanto quis audacia promptus, tanto magis fidus rebusque motis potior habetur. addiderat Segestes legatis filium, nomine Segimundum: sed iuvenis conscientia cunctabatur. quippe anno quo Germaniae descivere sacerdos apud aram Vbiorum creatus ruperat vittas, profugus ad rebellis. adductus tamen in spem clementiae Romanae pertulit patris mandata benigneque exceptus cum praesidio Gallicam in ripam missus est. Germanico pretium fuit convertere agmen, pugnatumque in obsidentis, et ereptus Segestes magna cum propinquorum et clientium manu. inerant feminae nobiles, inter quas uxor Arminii eademque filia Segestis, mariti magis quam parentis animo, neque victa in lacrimas neque voce supplex; compressis intra sinum manibus gravidum uterum intuens. ferebantur et spolia Varianae cladis, plerisque eorum qui tum in deditionem veniebant praedae data: simul Segestes ipse, ingens visu et memoria bonae societatis inpavidus.

neque multus post legatus ab segestes venio auxilium oro adverro vis popularis ab quis circumsedeo validus apud is arminius quoniam bellum suadeo nam barbaris quantus quis audacia promptus tantus magis fidus res moveo potis habeo addo segesto legatus filius nomen segimundum sed juvenis conscientia cuncto quippe annus quo germania descio sacerdos apud ara vbiorum creo rumpo vitta profugus ad rebellis adduco tamen in spes clementia romanus perfero pater mandatum benignus excipio cum praesidium gallicus in ripa mitto sum germanicus pretium sum converto agmen pugno in obsido et eripio segesto magnus cum propinquus et cliens manus insum femina nobilis inter qui uxor arminius idem filia segestes maritus magis quam parens animus neque vinco in lacrima neque vox supplex comprimo intra sinum manus gravidus uterus intueor fero et spolium varianus clades plerusque is qui tum in deditio venio praeda do simul segesto ipse ingens video et memoria bonus societas impavidus


Tum Ostorius cohortis expeditas opposuit; nec ideo fugam sistebat, ni legiones proelium excepissent: earum robore aequata pugna, dein nobis pro meliore fuit. effugere hostes tenui damno, quia inclinabat dies. crebra hinc proelia et saepius in modum latrocinii per saltus per paludes, ut cuique sors aut virtus, temere proviso, ob iram ob praedam, iussu et aliquando ignaris ducibus. ac praecipua Silurum pervicacia, quos accendebat vulgata imperatoris Romani vox, ut quondam Sugambri excisi aut in Gallias traiecti forent, ita Silurum nomen penitus extinguendum. igitur duas auxiliaris cohortis avaritia praefectorum incautius populantis intercepere; spoliaque et captivos largiendo ceteras quoque nationes ad defectionem trahebant, cum taedio curarum fessus Ostorius concessit vita, laetis hostibus, tamquam ducem haud spernendum etsi non proelium, at certe bellum absumpsisset.

tum ostorius cohors expedio oppono neque ideo fuga sisto ni legio proelium excipio is robur aequo pugno deinde nos pro bonus sum effugio hostis tenuis damnum quia inclino dies creber hinc proelio et saepis in modus latrocinium per saltus per palus ut quisque sors aut virtus temere provideo ob ira ob praeda iussus et aliquando ignaris dux atque praecipuus silures pervicacia qui accendo vulgo imperator romanus vox ut quondam sigambri excaedo aut in gallia transjacio sum ita silures nomen penitus extinguendum igitur duo auxiliaris cohors avaritia praefector incautus populo intercipio spolio et captivus largior ceterus quoque natio ad defectio traho cum taedium cura fessus ostorius concedo vito laetus hostis tamquam dux haud sperno etsi non proelium at certus bellum absumo


Interea conferendis pecuniis pervastata Italia, provinciae eversae sociique populi et quae civitatium liberae vocantur. inque eam praedam etiam dii cessere, spoliatis in urbe templis egestoque auro quod triumphis, quod votis omnis populi Romani aetas prospere aut in metu sacraverat. enimvero per Asiam atque Achaiam non dona tantum sed simulacra numinum abripiebantur, missis in eas provincias Acrato ac Secundo Carrinate. ille libertus cuicumque flagitio promptus, hic Graeca doctrina ore tenus exercitus animum bonis artibus non induerat. ferebatur Seneca quo invidiam sacrilegii a semet averteret longinqui ruris secessum oravisse et, postquam non concedebatur, ficta valetudine quasi aeger nervis cubiculum non egressus. tradidere quidam venenum ei per libertum ipsius, cui nomen Cleonicus, paratum iussu Neronis vitatumque a Seneca proditione liberti seu propria formidine, dum persimplici victu et agrestibus pomis ac, si sitis admoneret, profluente aqua vitam tolerat.

interea confero pecunia pervasto italia provincia everro socius populus et qui civitas liber voco in is praeda etiam dius cedo spolio in urbs templum egero aurum qui triumphus qui voveo omnis populus romanus aetas prosperus aut in metus sacro enimvero per asia atque achaia non donum tantus sed simulacrum numen abripio mitto in is provincia acra atque secundus carrinate ille libertus quicumque flagitium promptus hic graecum doctrina os tenus exercitus animus bonus ars non induo fero seneco quo invidia sacrilegium ab sui averto longinquus rus secedo oro et postquam non concedo fictum valetudo quasi aeger nervus cubiculum non egredior trado quidam venenum is per libertus ipse qui nomen cleonicus paro iussus nero vito ab seneco proditio libertus seu proprius formido dum persimplex vinco et agrestis pomum atque si sum admoneo profluo aqua vita tolero


Laeti neque procul Germani agitabant, dum iustitio ob amissum Augustum, post discordiis attinemur. at Romanus agmine propero silvam Caesiam limitemque a Tiberio coeptum scindit, castra in limite locat, frontem ac tergum vallo, latera concaedibus munitus. inde saltus obscuros permeat consultatque ex duobus itineribus breve et solitum sequatur an inpeditius et intemptatum eoque hostibus incautum. delecta longiore via cetera adcelerantur: etenim attulerant exploratores festam eam Germanis noctem ac sollemnibus epulis ludicram. Caecina cum expeditis cohortibus praeire et obstantia silvarum amoliri iubetur: legiones modico intervallo sequuntur. iuvit nox sideribus inlustris, ventumque ad vicos Marsorum et circumdatae stationes stratis etiam tum per cubilia propterque mensas, nullo metu, non antepositis vigiliis: adeo cuncta incuria disiecta erant neque belli timor, ac ne pax quidem nisi languida et soluta inter temulentos.

laetus neque procul germanus agito dum justitium ob amitto augustus post discordia attineo at romanus agmen propero silva caesius limito ab tiberius coepio scindo castrum in limes loco frons atque tergum vallo latus concaedes munio inde saltus obscurus permeo consulto ex duo iter brevis et soleo sequor an inpeditius et intemptas eo hostis incautus delecto longus via ceterus adcelero etenim affero explorator festus is germanus nox atque sollemne epulis ludicram caecina cum expeditus cohors praeeo et obsto silvaris amolior jubeo legio modicus intervallum sequor juvo nox sidus illustris venio ad vicus marsor et circumdo statio sterno etiam tum per cubile propter mensa nullus metus non antepono vigilia adeo cunctus incuria disjecto sum neque bellum timor atque ne pax quidem nisi languidus et solvo inter temulenti


Eosdem agros Ampsivarii occupavere, validior gens non modo sua copia, sed adiacentium populorum miseratione, quia pulsi a Chaucis et sedis inopes tutum exilium orabant. aderatque iis clarus per illas gentis et nobis quoque fidus nomine Boiocalus, vinctum se rebellione Cherusca iussu Arminii referens, mox Tiberio, Germanico ducibus stipendia meruisse, et quinquaginta annorum obsequio id quoque adiungere quod gentem suam dicioni nostrae subiceret. quo tantam partem campi iacere in quam pecora et armenta militum aliquando transmitterentur? servarent sane receptus gregibus inter hominum famem, modo ne vastitatem et solitudinem mallent quam amicos populos. Chamavorum quondam ea arva, mox Tubantum et post Vsiporum fuisse. sicuti caelum deis, ita terras generi mortalium datas; quaeque vacuae eas publicas esse. solem inde suspiciens et cetera sidera vocans quasi coram interrogabat vellentne contueri inane solum: potius mare superfunderent adversus terrarum ereptores.

eos ager ampsivarii occupo validus gens non modo suus copia sed adjaceo populus miseratio quia pello ab chauci et sedes inops tueor exsilium oro adsum is clarus per ille gens et nos quoque fidus nomen boiocalus vincio sui rebellio cherusca iussus arminius refero mox tiberius germanicus dux stipendium mereo et quinquaginta annus obsequium is quoque adiungo qui gens suus dicio noster subicio quo tantus pars campus iacio in quam pecus et armentum miles aliquando transmitto servo sanus recipio grex inter homo fames modo ne vastitas et solitudo malo quam amicus populus chamavi quondam is arvum mox tubantes et post vsiporum sum sicut caelum deus ita terra gener mortalis do quisque vacuus is publicus sum sol inde suspicio et ceterus sidus voco quasi coram interrogo volo contueor inanis solus potis mare superfundo adverro terra ereptor


Provecta nox erat et Neroni per vinolentiam trahebatur, cum ingreditur Paris, solitus alioquin id temporis luxus principis intendere, sed tunc compositus ad maestitiam, expositoque indicii ordine ita audientem exterret ut non tantum matrem Plautumque interficere, sed Burrum etiam demovere praefectura destinaret tamquam Agrippinae gratia provectum et vicem reddentem. Fabius Rusticus auctor est scriptos esse ad Caecinam Tuscum codicillos, mandata ei praetoriarum cohortium cura, sed ope Senecae dignationem Burro retentam: Plinius et Cluvius nihil dubitatum de fide praefecti referunt; sane Fabius inclinat ad laudes Senecae, cuius amicitia floruit. nos consensum auctorum secuturi, quae diversa prodiderint sub nominibus ipsorum trademus. Nero trepidus et interficiendae matris avidus non prius differri potuit quam Burrus necem eius promitteret, si facinoris coargueretur: sed cuicumque, nedum parenti defensionem tribuendam; nec accusatores adesse, sed vocem unius ex inimica domo adferri: reputaret tenebras et vigilatam convivio noctem omniaque temeritati et inscitiae propiora.

proveho nox sum et nero per vinolentia traho cum ingredior paris soleo alioqui is tempus luxus princeps intendo sed tunc compono ad maestitia expono indicium ordo ita audio exterreo ut non tantus mater plautus interficio sed burrus etiam demoveo praeficio destino tamquam agrippina gratia proveho et vicis reddo fabius rusticus auctor sum scribo sum ad caecina tuscus codicilli mandatum is praetoriaris cohors cura sed ops seneca dignatio burrus retendo plinius et cluvius nihil dubitas de fides praefectus refero sanus fabius inclino ad laus seneca qui amicitia floreo nos consensus auctor sequor qui diverto prodo sub nomen ipse trado nero trepidus et interfacio mater avidus non prior differo possum quam burrus nex is promitto si facinus coarguo sed quicumque nedum parens defensio tribuo neque accusator adsum sed voco unus ex inimicus domus affero reputo tenebrae et vigilo convivium nox omne temeritas et inscitia propiora


Quattuor et quadraginta orationes super ea re habitae, ex quis ob metum paucae, plures adsuetudine 'mihi pudorem aut Seiano invidiam adlaturum censui. versa est fortuna et ille quidem qui collegam et generum adsciverat sibi ignoscit: ceteri quem per dedecora fovere cum scelere insectantur. miserius sit ob amicitiam accusari an amicum accusare haud discreverim. non crudelitatem, non clementiam cuiusquam experiar sed liber et mihi ipsi probatus antibo periculum. vos obtestor ne memoriam nostri per maerorem quam laeti retineatis, adiciendo me quoque iis qui fine egregio publica mala effugerunt.'

quattuor et quadraginta oratio super is res habeo ex quis ob metus paucus multus adsuetudo ego pudor aut sejanus invidia affero censeo verso sum fortuna et ille quidem qui collega et gener adscio sui ignosco ceterus qui per dedecus foveo cum scelus insecto miser sum ob amicitia accusaris an amicus accuso haud discerno non crudelitas non clementia quisquam experior sed liber et ego ipse probo antibo periculum tu obtestor ne memoria noster per maeror quam laetus retineo adicio ego quoque is qui finis egregius publicus malus effugio


At Byzantii data dicendi copia, cum magnitudinem onerum apud senatum deprecarentur, cuncta repetivere. orsi a foedere, quod nobiscum icerant, qua tempestate bellavimus adversus regem Macedonum, cui ut degeneri Pseudophilippi vocabulum impositum, missas posthac copias in Antiochum Persen Aristonicum et piratico bello adiutum Antonium memorabant, quaeque Sullae aut Lucullo aut Pompeio obtulissent, mox recentia in Caesares merita, quando ea loca insiderent quae transmeantibus terra marique ducibus exercitibusque, simul vehendo commeatu opportuna forent.

at byzantium do dico copia cum magnitudo onus apud senatus deprecor cunctus repeto ordior ab foedus qui nos icerant qui tempestas bellor adverro rex macedones qui ut degener pseudophilippus vocabulis impono mitto posthac copia in antiochus perses aristonicus et piraticus bellum adjuvo antonius memoro quisque sulla aut lucullus aut pompejus offertor mox recens in caesaris mereo quando is locum insideo qui transmeo terra mare dux exercitus simul veho commeatus opportunus sum


Igitur Nero, non auctoris, non ipsius negotii fide satis spectata nec missis per quos nosceret an vera adferrentur, auget ultro rumorem mittitque qui velut paratam praedam adveherent. dantur triremes et delectum remigium iuvandae festinationi. nec aliud per illos dies populus credulitate, prudentes diversa fama tulere. ac forte quinquennale ludicrum secundo lustro celebrabatur, ab oratoribusque praecipua materia in laudem principis adsumpta est. non enim solitas tantum fruges nec confusum metallis aurum gigni, sed nova ubertate provenire terram et obvias opes deferre deos, quaeque alia summa facundia nec minore adulatione servilia fingebant, securi de facilitate credentis.

igitur nero non auctor non ipse negotium fides satis specto neque mitto per qui nosco an verus affero augeo ultro rumor mitto qui velut paro praeda adveho do triremis et deligo remigium juvo festinatio neque alius per ille dies populus credulitas prudens diverto fama fero atque fors quinquennal ludicrum secundus lustrum celebro ab orator praecipuus materia in laus princeps adsumo sum non enim soleo tantus frugis neque confundo metallum aurum gigno sed novo ubertas provenio terra et obvius ops defero deus quisque alius summus facundia neque paruus adulatio servilis fingo securus de facilitas credo


Eodem anno saepius audita vox principis, parem vim rerum habendam a procuratoribus suis iudicatarum ac si ipse statuisset. ac ne fortuito prolapsus videretur, senatus quoque consulto cautum plenius quam antea et uberius. nam divus Augustus apud equestris qui Aegypto praesiderent lege agi decretaque eorum proinde haberi iusserat ac si magistratus Romani constituissent; mox alias per provincias et in urbe pleraque concessa sunt quae olim a praetoribus noscebantur: Claudius omne ius tradidit, de quo toties seditione aut armis certatum, cum Semproniis rogationibus equester ordo in possessione iudiciorum locaretur, aut rursum Serviliae leges senatui iudicia redderent, Mariusque et Sulla olim de eo vel praecipue bellarent. sed tunc ordinum diversa studia, et quae vicerant publice valebant. C. Oppius et Cornelius Balbus primi Caesaris opibus potuere condiciones pacis et arbitria belli tractare. Matios posthac et Vedios et cetera equitum Romanorum praevalida nomina referre nihil attinuerit, cum Claudius libertos quos rei familiari praefecerat sibique et legibus adaequaverit.

eos annus saepis audio vox princeps par vis res habeo ab procurator suus iudicataris atque si ipse statuo atque ne fortuitus prolabor video senatus quoque consultum caueo plenus quam antea et uber nam divus augustus apud equester qui aegyptus praesideo lex ago decerno is proinde habeo iubeo atque si magistratus romanus constituo mox alius per provincia et in urbs plerusque concedo sum qui olim ab praetor nosco claudus omnis ius trado de quo totiens seditio aut arma certas cum sempronius rogatio equester ordo in possessio iudicium loco aut rursum servilia lex senatus iudicium reddo marius et sulla olim de is vel praecipuus bellarent sed tunc ordo diverto studium et qui vinco publicus valeo que oppius et cornelius balbus primus caesar ops possum condicio pax et arbitrium bellum tractaris matius posthac et vedius et ceterus eques romanus praevalidus nomen refero nihil attineo cum claudus libertus qui res familiaris praeficio sui et lex adaequo


Ser. Galba L. Sulla consulibus diu quaesito quos neptibus suis maritos destinaret Caesar, postquam instabat virginum aetas, L. Cassium, M. Vinicium legit. Vinicio oppidanum genus: Calibus ortus, patre atque avo consularibus, cetera equestri familia erat, mitis ingenio et comptae facundiae. Cassius plebeii Romae generis, verum antiqui honoratique, et severa patris disciplina eductus facilitate saepius quam industria commendabatur. huic Drusillam, Vinicio Iuliam Germanico genitas coniungit superque ea re senatui scribit levi cum honore iuvenum. dein redditis absentiae causis admodum vagis flexit ad graviora et offensiones ob rem publicam coeptas, utque Macro praefectus tribunorumque et centurionum pauci secum introirent quoties curiam ingrederetur petivit. factoque large et sine praescriptione generis aut numeri senatus consulto ne tecta quidem urbis, adeo publicum consilium numquam adiit, deviis plerumque itineribus ambiens patriam et declinans.

seruius galba l sulla consul diu quaero qui neptis suus maritus destino caesar postquam insto virgo aetas l casseius m vinicius lego vinicius oppidanus genus cal ortus pater atque avus consularis ceterus equester familia sum mitis ingenium et como facundia casseius plebeius roma genus verus antiquus honoro et severus pater disciplina educo facilitas saepis quam industria commendo hic drusilla vinicius julius germanicus gigno conjungo supo is res senatus scribo levis cum honor juvenis deinde reddo absentia causa admodum vagus flecto ad gravis et offensio ob res publicus coepio ut macer praefectus tribunus et centurio paucus sui introeo quotiens curia ingredior peto facio largus et sine praescriptio genus aut numerus senatus consultum ne tectum quidem urbs adeo publicus consilium numquam adeo devius plerusque iter ambeo patria et declino