Andria

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


(SIMO. DAVUS.) SIMO Non dubium est quin uxorem nolit filius: Ita Davum modo timere sensi, ubi nuptias Futuras esse audivit. Sed ipse exit foras. DAVUS Mirabar hoc si sic abiret, et heri semper lenitas Verebar quorsum evaderet: Qui postquam audierat non datum iri filio uxorem suo Numquam cuiquam nostrum verbum fecit, neque id aegre tulit. SIMO At nunc faciet; neque, ut opinor, sine tuo magno malo. DAVUS Id voluit, nos sic nec opinantes duci falso gaudio, Sperantes, iam amoto metu, interea oscitantes opprimi, Ut ne esset spatium cogitandi ad disturbandas nuptias: Astute. SIMO Carnufex, quae loquitur? DAVUS Herus est, neque provideram. SIMO Dave. DAVUS Hem, quid est? SIMO Ehodum ad me! DAVUS Quid hic volt? SIMO Quid ais? DAVUS Qua de re? SIMO Rogas? Meum gnatum rumor est amare. DAVUS Id populus curat scilicet. SIMO Hocine agis, an non? DAVUS Ego vero istuc. SIMO Sed nunc ea me exquirere Iniqui patris est. Nam quod antehac fecit nihil ad me adtinet. Dum tempus ad eam rem tulit, sivi animum ut expleret suum: Nunc hic dies aliam vitam affert, alios mores postulat. Dehinc postulo, sive aequum est te oro, Dave, ut redeat iam in viam. DAVUS Hoc quid sit? SIMO Omnes qui amant graviter sibi dari uxorem ferunt. DAVUS Ita aiunt. SIMO Tum siquis magistrum cepit ad eam rem improbum Ipsum animum aegrotum ad deteriorem partem plerumque applicat. DAVUS Non hercle intelligo. SIMO Non? hem! DAVUS Non: Davus sum, non Oedipus. SIMO Nempe ergo aperte vis quae restant me loqui. DAVUS Sane quidem. SIMO Si sensero hodie quicquam in his te nuptiis Fallaciae conari quo fiant minus, Aut velle in ea re ostendi quam sis callidus, Verberibus caesum te in pistrinum Dave dedam usque ad necem, Ea lege atque omine, ut si te inde exemerim ego pro te molam. Quid, hoc intellextin? an nondum etiam ne hoc quidem? DAVUS Immo callide; Ita aperte ipsam rem modo locutus nil circuitione usus es. SIMO Ubi vis facilius passus sim, quam in hac re, me deludier. DAVUS Bona verba, quaeso. SIMO Irrides: nil me fallis. Edico tibi Ne temere facias: neque tu hoc dicas tibi non praedictum. Cave.

simus davus simus non dubius sum quin uxor nolo filius ita davus modo timeo sentio ubi nuptiae sum sum audio sed ipse exeo foras davus miro hic si sic abeo et heri semper lenio vereor quorsum evado qui postquam audio non do eo filius uxor suus numquam quisquam nos verbum facio neque is aeger fero simus at nunc facio neque ut opinor sine tuus magnus malus davus is volo nos sic neque opinor duco fallo gaudium spero iam amoueo metus interea oscito opprimo ut ne sum spatium cogito ad disturbo nuptiae astus simus carnufex qui loquor davus herus sum neque provideo simus davus davus hem quis sum simus ehodum ad ego davus quis hic volo simus quis aio davus qui de res simus rogo meus nascor rumor sum amo davus is populus curo scilicet simus hic ago an non davus ego verus iste simus sed nunc is ego exquiro iniquus pater sum nam qui antehac facio nihil ad ego adteneo dum tempus ad is res fero sino animus ut expleo suus nunc hic dies alius vita affero alius mos postulo dehinc postulo sive aequus sum tu oro davus ut redeo iam in via davus hic quis sum simus omnis qui amo gravis sui do uxor fero davus ita aio simus tum siquis magister capio ad is res improbus ipse animus aegrotus ad deterior pars plerusque applico davus non hercules intelligo simus non hem davus non davus sum non oedipus simus nempe ergo apertus volo qui resto ego loquor davus sanus quidem simus si sentio hodie quisquam in hic tu nuptiae fallacia conor quo fio paruus aut volo in is res ostendo quam sum callidus verber caedo tu in pistrinum davus dedo usque ad nex is lex atque omen ut si tu inde eximo ego pro tu molo quis hic intellextin an nondum etiam ne hic quidem davus immo callidus ita apertus ipse res modo loquor nihil circuitio utor sum simus ubius volo facilis patior sum quam in hic res ego deludo davus bonus verbum quaeso simus irrideo nihil ego fallo edico tu ne temere facio neque tu hic dico tu non praedico caveo


(CHARINUS. BYRRHIA. PAMPHILUS.) CHARINUS Quid ais Byrrhia? daturne illa Pamphilo hodie nuptum? BYRRHIA Sic est. CHARINUS Qui scis? BYRRHIA Apud forum modo e Davo audivi. CHARINUS Vae misero mihi. Ut animus in spe atque in timore usque antehac attentus fuit, Ita postquam adempta spes est lassus cura confectus stupet. BYRRHIA Quaeso edepol, Charine, quoniam non potest id fieri quod vis, Id velis quod possit. CHARINUS Nil volo aliud nisi Philumenam. BYRRHIA Ah, Quanto satius est te id dare operam qui istum amorem ex animo amoveas, Quam id loqui quo magis libido frustra incendatur tua. CHARINUS Facile omnes cum valemus recta consilia aegrotis damus. Tu si hic sis aliter sentias. BYRRHIA Age age, ut libet. CHARINUS Sed Pamphilum Video: omnia experiri certum est prius quam pereo. BYRRHIA Quid hic agit? CHARINUS Ipsum hunc orabo: huic supplicabo: amorem huic narrabo meum: Credo impetrabo ut aliquot saltem nuptiis prodat dies: Interea fiet aliquid, spero. BYRRHIA Id aliquid nihil est. CHARINUS Byrrhia, Quid tibi videtur? adeon’ ad eum? BYRRHIA Quidni? Si nihil impetres, Ut te arbitretur sibi paratum moechum si illam duxerit? CHARINUS Abin’ hinc in malam rem cum suspicione istac, scelus? PAMPHILUS Charinum video: salve. CHARINUS O salve Pamphile. Ad te advenio spem, salutem, auxilium, consilium expetens. PAMPHILUS Neque pol consili locum habeo, neque auxili copiam. Sed istuc quidnam est? CHARINUS Hodie uxorem ducis? PAMPHILUS Aiunt. CHARINUS Pamphile, Si id facis hodie postremum me vides. PAMPHILUS Quid ita? CHARINUS Hei mihi, Vereor dicere: huic dic quaeso Byrrhia. BYRRHIA Ego dicam. PAMPHILUS Quid est? BYRRHIA Sponsam hic tuam amat. PAMPHILUS Nae iste haud mecum sentit: Ehodum dic mihi: Numquidnam amplius tibi cum illa fuit Charine? CHARINUS Ah Pamphile Nihil. PAMPHILUS Quam vellem. CHARINUS Nunc te per amicitiam et per amorem obsecro Principio ut ne ducas. PAMPHILUS Dabo equidem operam. CHARINUS Sed si id non potes, Aut tibi nuptiae haec sunt cordi. PAMPHILUS Cordi? CHARINUS Saltem aliquot dies Profer, dum proficiscor aliquo ne videam. PAMPHILUS Audi nunc iam. Ego Charine neutiquam officium liberi esse hominis puto Cum is nihil promereat postulare id gratiae adponi sibi. Nuptias effugere ego istas malo, quam tu adipiscier. CHARINUS Reddidisti animum. PAMPHILUS Nunc si quid potes aut tute aut hic Byrrhia, Facite, fingite, invenite, efficite qui detur tibi: Ego id agam qui mihi ne detur. CHARINUS Sat habeo. PAMPHILUS Davom optume Video cuius consilio fretus sum. CHARINUS At tu hercle haud quidquam mihi; Nisi ea quae nihil opus sunt sciri. Fugin’ hinc? BYRRHIA Ego vero ac libens.

charinus byrrhia pamphilus charinus quis aio byrrhia daturne ille pamphilus hodie nubo byrrhia sic sum charinus qui scio byrrhia apud forum modo e davus audio charinus vae mitto ego ut animus in spes atque in timor usque antehac attendo sum ita postquam adimo spes sum lassus cura conficio stupeo byrrhia quaeso edepol charine quoniam non possum is fio qui volo is velis qui possum charinus nihil volo alius nisi philumenam byrrhia ah quantus sero sum tu is do opera qui iste amor ex animus amoveo quam is loquor quo magis libido frustra incendo tuus charinus facilis omnis cum valeo recta consilium aegrotus do tu si hic sum aliter sentio byrrhia ago ago ut libet charinus sed pamphilis video omnis experior certus sum prior quam pereo byrrhia quis hic ago charinus ipse hic oro hic supplico amor hic narro meus credo impetro ut aliquot saltem nuptiae prodo dies interea fio aliquis spero byrrhia is aliquis nihil sum charinus byrrhia quis tu video adeo ad is byrrhia quis si nihil impetro ut tu arbitror sui paro moechus si ille duco charinus aba hinc in malus res cum suspicio istac scelus pamphilus charinum video salvus charinus o salvus pamphilis ad tu advenio spes salus auxilium consilium expeto pamphilus neque pol consilium locus habeo neque auxilium copia sed iste quisnam sum charinus hodie uxor dux pamphilus aio charinus pamphilis si is facio hodie posterus ego video pamphilus quis ita charinus hei ego vereor dico hic dico quaeso byrrhia byrrhia ego dico pamphilus quis sum byrrhia sponsa hic tuus amo pamphilus nautilus iste haud ego sentio ehodum dico ego numquidnam amplus tu cum ille sum charine charinus ah pamphilis nihil pamphilus quam volo charinus nunc tu per amicitia et per amor obsecro principium ut ne duco pamphilus do equidem opera charinus sed si is non possum aut tu nuptiae hic sum chordus pamphilus chordus charinus saltem aliquot dies profero dum proficisco aliquis ne video pamphilus audio nunc iam ego charine neutiquam officium liber sum homo puto cos is nihil promereat postulo is gratia appono sui nuptiae effugio ego iste malus quam tu adipiscier charinus reddo animus pamphilus nunc si quis possum aut tueor aut hic byrrhia facio fingo invenio efficio qui do tu ego is ago qui ego ne do charinus satis habeo pamphilus davus bonus video qui consilium fretus sum charinus at tu hercules haud quisquam ego nisus is qui nihil opus sum scio fugio hinc byrrhia ego verus atque libet


This brings us to the point at which the action of the play commences. Simo determines to tell Pamphilus that he is to be married to Philumena, hoping to place him in a dilemma; for if he refused, then he could take him severely to task; if he consented, then Chremes might be gained over, and after all the match might take place. Accordingly he tells Pamphilus by the way in the Forum that he is to be married that very day. Pamphilus returns home in amazement; but is met by Mysis, servant of Glycerium, who revives his old affection for her mistress. Davus meanwhile sifts the whole matter to the bottom; finds that the marriage is a pretence, and accordingly recommends Pamphilus to humour his father to the utmost, and express his entire readiness to marry as soon as he pleases. At the same time he is to keep up his intimacy with Glycerium, that Chremes may be as shy of his connexion as he is now. Meanwhile there is a by-plot at work. One Charinus, a friend of Pamphilus, who is in love with Philumena, hears with dismay that she is to be married to his friend, and urges him to do all in his power to defer the marriage if possible. So affairs stand when Glycerium is brought to bed of a son, Simo, who hears what is going on, imagining, and being confirmed by Davus in the belief, that this is merely an artifice of Glycerium and her friends to prevent Pamphilus’ marriage. He accordingly again treats with Chremes on the subject of the marriage of Pamphilus and Philumena, and extorts a reluctant consent. This places Davus in a great strait; for Pamphilus now reproaches him with his untoward advice, which has got him into this mischief; and Charinus too is indignant to the last degree at the treachery of Pamphilus. As a last resource Davus places the child before Simo’s door, and contrives that Chremes shall hear its history from Mysis. This causes a fresh rupture between Chremes and Simo. At this moment there arrives a native of Andros, Crito, next of kin to Chrysis, who has come to Athens to claim her property. He clears up the previous history of Glycerium, who is joyfully recognized as Chremes’ daughter, and all parties are made happy; Simo being with some difficulty gained over to forgive past offences, and to receive his son and Davus into favour again.

this brings us to thos point at which thos actio of thos play commences simo determines to tell pamphilus that he is to be married to philumena hoping to placeo him in ab dilemma for if he refused then he could take him severely to task if he consented then chremes might be gained over and after all thos match might take placeo accordingly he tells pamphilus by thos way in thos forum that he is to be married that very day pamphilus returns home in amazement but is met by mysus servo of glycerium who revives hic old affection for her mistress davus meanwhilis sifts thos whole matter to thos bottom finds that thos marriage is ab pretence and accordingly recommends pamphilus to humour hic father to thos utmost and express hic entire readiness to marry as soon as he pleases at thos same timeo he is to keep up hic intimacy with glycerium that chremes may be as shy of hic connexion as he is now meanwhilis there is ab by plot at work o charinus ab friend of pamphilus who is in love with philumena hears with dismay that she is to be married to hic friend and urgeo him to do all in hic power to defero thos marriage if possible so affairs stand when glycerium is brought to bed of ab son simo who hears what is going os imagining and being confirmed by davus in thos belief that this is merely an artifex of glycerium and her friends to prevent pamphilus marriage he accordingly again treats with chremes os thos subject of thos marriage of pamphilus and philumena and extorts ab reluctant consent this placo davus in ab great strait for pamphilus now reproaches him with hic untoward advice which hic got him into this mischief and charinus too is indignant to thos last degree at thos treachery of pamphilus as ab last resource davus placo thos child before simo senatus door and contrives that chremes shall hear its history from mysus this causes ab fresh rupture between chremes and simo at this moment there arrives ab native of andros crito next of kin to chrysa who hic comis to athens to claim her property he clears up thos previous history of glycerium who is joyfully recognized as chremes daughter and all parties aris made happy simo being with some difficulty gained over to forgive past offences and to receive hic son and davus into favour again


(DAVUS. CHARINUS. PAMPHILUS.) DAVUS Di boni, boni quid porto! sed ubi inveniam Pamphilum, Ut metum in quo nunc est adimam, atque expleam animum gaudio? CHARINUS Laetus est nescio quid. PAMPHILUS Nihil est: nondum haec rescivit mala. DAVUS Quem ego nunc credo, si iam audierit sibi paratas nuptias— CHARINUS Audin’ tu illum? DAVUS toto me oppido exanimatum quaerere. Sed ubi quaeram? quo nunc primum intendam? CHARINUS Cessas adloqui? DAVUS Abeo. PAMPHILUS Dave: ades. Resiste. DAVUS Quis homo est, qui me? O Pamphile, Te ipsum quaero. Euge Charine: ambo opportune. Vos volo. PAMPHILUS Dave, perii. DAVUS Quin tu hoc audi. PAMPHILUS Interii. DAVUS Quid timeas scio. CHARINUS Mea quidem hercle certe in dubio vita est. DAVUS Et quid tu scio. PAMPHILUS Nuptiae mihi. DAVUS Etsi scio. PAMPHILUS Hodie. DAVUS Obtundis, tametsi intellego. Id paves ne ducas tu illam, tu autem ut ducas. CHARINUS Rem tenes. PAMPHILUS Istuc ipsum. DAVUS Atque istuc ipsum nihil pericli est: me vide. PAMPHILUS Obsecro te, quam primum hoc me libera miserum metu. DAVUS Hem, Libero; tibi uxorem non dat iam Chremes. PAMPHILUS Qui scis? DAVUS Scies. Tuus pater me modo prehendit: ait tibi uxorem dari Hodie; item alia multa quae nunc non est narrandi locus. Continuo ad te properans percurro ad forum ut dicam tibi haec. Ubi te non invenio ibi ascendo in quendam excelsum locum. Circumspicio; nusquam. Ibi forte huius video Byrrhiam; Rogo: negat vidisse. Mihi molestum. Quid agam, cogito. Redeunti interea ex ipsa re mihi incidit suspicio: hem, Paululum obsoni: ipsus tristis: de improviso nuptiae: Non cohaerent. PAMPHILUS Quorsumnam istuc? DAVUS Ego me continuo ad Chremem. Cum illo advenio solitudo ante ostium: iam id gaudeo. CHARINUS Recte dicis. PAMPHILUS Perge. DAVUS Maneo: interea introire neminem Video exire neminem, matronam nullam in aedibus, Nil ornati, nil tumulti: accessi: intro aspexi. PAMPHILUS Scio. Magnum signum. DAVUS Num videntur convenire haec nuptiis? PAMPHILUS Non opinor Dave. DAVUS Opinor narras? non recte accipis. Certa res est. Etiam puerum inde abiens conveni Chremi Olera et pisciculos minutos ferre obolo in coenam seni. CHARINUS Liberatus sum hodie Dave tua opera. DAVUS Ac nullus quidem. CHARINUS Quid ita? Nempe huic prorsus illam non dat. DAVUS Ridiculum caput, Quasi necesse sit, si huic non dat, te illam uxorem ducere: Nisi vides, nisi senis amicos oras, ambis. CHARINUS Bene mones. Ibo: etsi hercle saepe iam me spes haec frustrata est. Vale.

davus charinus pamphilus davus deus bonus bonus quis porto sed ubi invenio pamphilis ut metus in quo nunc sum adimo atque expleo animus gaudium charinus laetus sum nescio quis pamphilus nihil sum nondum hic rescio malus davus qui ego nunc credo si iam audio sui paro nuptiae charinus audio tu ille davus totus ego oppidum exanimo quaero sed ubi quaero quo nunc primus intendo charinus cesso alloquor davus abeo pamphilus davus adsum resisto davus quis homo sum qui ego o pamphilis tu ipse quaero euge charine ambo opportunus tu volo pamphilus davus pereo davus quin tu hic audio pamphilus intereo davus quis timeo scio charinus meus quidem hercules certus in dubius vito sum davus et quis tu scio pamphilus nuptiae ego davus etsi scio pamphilus hodie davus obtundo tametsi intellego is paveo ne duco tu ille tu autem ut duco charinus res teneo pamphilus iste ipse davus atque iste ipse nihil periculum sum ego video pamphilus obsecro tu quam primus hic ego liber miser metus davus hem liber tu uxor non do iam chremes pamphilus qui scio davus scio tuus pater ego modo prehendo aio tu uxor do hodie item alius multus qui nunc non sum narro locus continuo ad tu propero percurro ad forum ut dico tu hic ubius tu non invenio ibi ascendo in quidam excello locus circumspicio nusquam ibi fors hic video byrrhiam rogo nego video ego molestus quis ago cogo redeo interea ex ipse res ego incido suspicio hem paululis obsonium ipse tristis de improvide nuptiae non cohaereo pamphilus quorsumnam iste davus ego ego continuo ad chremem cos ille advenio solitudo ante ostium iam is gaudeo charinus rectus dico pamphilus pergus davus maneo interea introeo nemo video exeo nemo matrona nullus in aedes nihil orno nihil tumultus accedo intro aspicio pamphilus scio magnus signum davus num video convenio hic nuptiae pamphilus non opinor davus davus opinor narro non rectus accipio certus res sum etiam puer inde abeo convenio chremi olera et pisciculus minuo fero obolus in coenam senex charinus libero sum hodie davus tuus opus davus atque nullus quidem charinus quis ita nempe hic prorsus ille non do davus ridiculis caput quasi necesse sum si hic non do tu ille uxor duco nisus video nisi senex amicus ora ambeo charinus bene moneo eo etsi hercules saepe iam ego spes hic frustro sum val


(CHREMES. SIMO.) CHREMES Satis iam satis Simo spectata erga te amicitia est mea: Satis pericli coepi adire: orandi iam finem face. Dum studeo obsequi tibi paene illusi vitam filiae. SIMO Immo enim nunc quum maxime abs te postulo atque oro Chreme Ut beneficium verbis initum dudum nunc re comprobes. CHREMES Vide quam iniquus sis prae studio. Dum id efficias quod cupis, Neque modum benignitatis neque quid me ores cogitas: Nam si cogites, remittas iam me onerare iniuriis. SIMO Quibus? CHREMES Ah! rogitas? perpulisti me ut homini adolescentulo In alio occupato amore, abhorrenti ab re uxoria, Filiam darem in seditionem atque in incertas nuptias, Eius labore atque eius dolore gnato ut medicarer tuo. Impetrasti: incepi dum res tetulit: nunc non fert; feras. Illam hinc civem esse aiunt: puer est natus: nos missos face. SIMO Per ego te deos oro ut ne illis animum inducas credere Quibus id maxime utile est illum esse quam deterrimum. Nuptiarum gratia haec sunt ficta atque incepta omnia. Ubi ea causa quamobrem haec faciunt erit adempta his desinent. CHREMES Erras: cum Davo egomet vidi iurgantem ancillam. SIMO Scio. CHREMES At Vero vultu; quum ibi me adesse neuter tum praesenserat. SIMO Credo; et id facturas Davus dudum praedixit mihi: Et nescio qui tibi sum oblitus hodie ac volui dicere.

chremes simus chremes satis iam satis simo specto erga tu amicitia sum meus satis periculum coepio adeo oro iam finis fax dum studeo obsequor tu paene illudo vita filia simus immo enim nunc qui magnus abs tu postulo atque oro chreme ut beneficium verbum ineo dudum nunc res comprobo chremes video quam iniquus sum prae studium dum is efficio qui cupio neque modus benignitas neque quis ego oro cogito nam si cogito remitto iam ego onero iniuria simus qui chremes ah rogito perpello ego ut homo adulescentulus in alius occupo amor abhorreo ab res uxorius filia do in seditio atque in incertus nuptiae is labor atque is dolor nascor ut medico tuus impetro incipio dum res fero nunc non fero ferus ille hinc civis sum aio puer sum nascor nos mitto fax simus per ego tu deus oro ut ne ille animus induco credo qui is magnus utilis sum ille sum quam deterior nuptiaris gratia hic sum fictum atque inceptum omnis ubius is causa quamobrem hic facio sum adimo hic desino chremes erro cum davus nos video jurgo ancilla simus scio chremes at verus vultus qui ibi ego adsum neuter tum praesentio simus credo et is facio davus dudum praedico ego et nescio qui tu sum obliuiscor hodie atque volo dico


(MYSIS. PAMPHILUS. CHARINUS. DAVUS.) MYSIS Iam ubi ubi erit inventum tibi curabo et mecum adductum Tuum Pamphilum: tu modo anime mi noli te macerare. PAMPHILUS Mysis. MYSIS Quid est? Ehem Pamphile, opportune te mihi offers. PAMPHILUS Quid est? MYSIS Orare iussit si se ames hera iam ut ad sese venias: Videre ait te cupere. PAMPHILUS Vah, perii: hoc malum integrascit. Sicine me atque illam opera tua nunc miseros sollicitarier? Nam idcirco arcessor, nuptias quod mihi apparari sensit. CHARINUS Quibus quidem quam facile potuerat quiesci si hic quiesset. DAVUS Age si hic non insanit satis sua sponte instiga. MYSIS Atque edepol Ea res est: proptereaque nunc misera in maerore est. PAMPHILUS Mysis, Per omnes tibi adiuro deos numquam eam me deserturum; Non si capiundos mihi sciam esse inimicos omnes homines. Hanc mihi expetivi, contigit: conveniunt mores: valeant Qui inter nos discidium volunt: hanc nisi mors mihi adimet nemo. MYSIS Resipisco. PAMPHILUS Non Apollinis magis verum atque hoc responsum est. Si poterit fieri ut ne pater per me stetisse credat Quo minus hae fierent nuptiae, volo. Sed si id non poterit, Id faciam in proclivi quod est per me stetisse ut credat. Quis videor? CHARINUS Miser aeque atque ego. DAVUS Consilium quaero. CHARINUS Fortis! PAMPHILUS Scio quid conere? DAVUS Hoc ego tibi profecto effectum reddam. PAMPHILUS Iam hoc opus est. DAVUS Quin iam habeo. CHARINUS Quid est? DAVUS Huic, non tibi habeo, ne erres. CHARINUS Sat habeo. PAMPHILUS Quid facies? cedo. DAVUS Dies mihi hic ut satis sit vereor Ad agendum: ne vacuum esse me nunc ad narrandum credas. Proinde hinc vos amolimini: nam mihi impedimento estis. PAMPHILUS Ego hanc visam. DAVUS Quid tu? quo hinc te agis? CHARINUS Verum vis dicam? DAVUS Immo etiam Narrationis incipit mihi initium. CHARINUS Quid me fiet? DAVUS Eho tu impudens non satis habes quod tibi dieculam addo Quantum huic promoveo nuptias? CHARINUS Dave attamen. DAVUS Quid ergo? CHARINUS Ut ducam. DAVUS Ridiculum. CHARINUS Huc face ad me ut venias si quid poteris. DAVUS Quid veniam? nihil habeo. CHARINUS At tamen siquid. DAVUS Age veniam. CHARINUS Si quid Domi ero. DAVUS Tu Mysis dum exeo parumper opperire hic. MYSIS Quapropter? DAVUS Ita facto est opus. MYSIS Matura. DAVUS Iam inquam hic adero.

mysis pamphilus charinus davus mysis iam ubi ubi sum invenio tu curo et ego adduco tuus pamphilis tu modo animus ego nolo tu maceraris pamphilus mysus mysis quis sum ehem pamphilis opportunus tu ego offertor pamphilus quis sum mysis oraris iubeo si sui amo era iam ut ad sui venio video aio tu cupio pamphilus vah pereo hic malus integrasco sicine ego atque ille opus tuus nunc miser sollicitarier nam idcirco arcesso nuptiae qui ego appararis sentio charinus qui quidem quam facilis possum quiesco si hic quiesco davus ago si hic non insanio satis suus sponte instigo mysis atque edepol is res sum propterea nunc misero in maeror sum pamphilus mysus per omnis tu adjuro deus numquam is ego desero non si capio ego scio sum inimicus omnis homo hic ego expeto contingo convenio mos valeo qui inter nos discidium volo hic nisi mors ego adimo nemo mysis resipisco pamphilus non apollo magis verus atque hic responsum sum si possum fio ut ne pater per ego sto credo quo paruus hic fio nuptiae volo sed si is non possum is facio in proclivis qui sum per ego sto ut credo quis video charinus miser aequus atque ego davus consilium quaero charinus fortis pamphilus scio quis coeo davus hic ego tu profecto efficio reddo pamphilus iam hic opus sum davus quin iam habeo charinus quis sum davus hic non tu habeo ne erro charinus satis habeo pamphilus quis facies cedo davus dies ego hic ut satis sum vereor ad ago ne vacuus sum ego nunc ad narro credo proinde hinc tu amolior nam ego impedimentum sum pamphilus ego hic video davus quis tu quo hinc tu ago charinus verus volo dico davus immo etiam narratio incipio ego initium charinus quis ego fio davus eho tu impudens non satis habeo qui tu diecula addo quantus hic promoveo nuptiae charinus davus attamen davus quis ergo charinus ut duco davus ridiculis charinus huc fax ad ego ut venio si quis possum davus quis venio nihil habeo charinus at tamen siquis davus ago venio charinus si quis domus sum davus tu mysus dum exeo parumper opperior hic mysis quapropter davus ita facio sum opus mysis maturo davus iam inquam hic adsum


(CRITO. CHREMES. SIMO. PAMPHILUS.) CRITO Mitte orare: una harum quaevis causa me ut faciam monet; Vel tu, vel quod verum est, vel quod ipsi cupio Glycerio. CHREMES Andrium ego Critonem video? certe is est. CRITO Salvus sis, Chreme. CHREMES Quid tu Athenas insolens? CRITO Evenit: sed hicine est Simo? CHREMES Hic. SIMO Men quaeris? eho tu Glycerium hinc civem esse ais? CRITO Tu negas? SIMO Itane huc paratus advenis? CRITO Qua de re? SIMO Rogas? Tune impune haec facias? tune hic homines adolescentulos Imperitos rerum, eductos libere, in fraudem illicis? Sollicitando et pollicitando eorum animos lactas—? CRITO Sanusne es? SIMO Ac meretricios amores nuptiis conglutinas? PAMPHILUS Perii! metuo ut substet hospes. CHREMES Si Simo hunc noris satis, Non ita arbitrere: bonus est hic vir. SIMO Hic vir sit bonus? Itane attemperate venit hodie in ipsis nuptiis, Ut veniret antehac nunquam? est vero huic credendum Chreme? PAMPHILUS Ni metuam patrem, habeo pro illa re illum quod moneam probe. SIMO Sycophanta. CRITO Hem! CHREMES Sic Crito est hic: mitte. CRITO Videat qui siet. Si mihi pergit quae volt dicere, ea quae non volt audiet. Ego istaec moveo, aut curo? non tu tuum malum aequo animo feres? Nam ego quae dico vera an falsa audieris iam sciri potest. Atticus quidam olim navi fracta apud Andrum eiectus est, Et istaec una parva virgo: tum ille egens forte applicat Primum ad Chrysidis patrem se. SIMO Fabulam inceptat. CHREMES Sine. CRITO Itane vero obturbat? CHREMES Perge. CRITO Tum is mihi cognatus fuit Qui eum recepit. Ibi ego audivi ex illo sese esse Atticum. Is ibi mortuus est. CHREMES Eius nomen? CRITO Nomen tam cito? PAMPHILUS Phania. CHREMES Hem, perii. CRITO Verum hercle opinor fuisse Phaniam: hoc certo scio Rhamnusium se aiebat esse. CHREMES O Iupiter! CRITO Eadem haec Chreme Multi alii in Andro tum audivere. CHREMES Utinam id sit quod spero. Eho, dic mihi, Quid eam tum? suamne esse aibat? CRITO Non. CHREMES Cuiam igitur? CRITO Fratris filiam. CHREMES Certe mea est. CRITO Quid ais? SIMO Quid tu ais? PAMPHILUS Arrige aures Pamphile. SIMO Qui credis? CHREMES Phania ille frater meus fuit. SIMO Noram et scio. CHREMES Is hinc bellum fugiens, meque in Asiam persequens, proficiscitur. Tum illam relinquere hic est veritus; postilla nunc primum audio Quid illo sit factum. PAMPHILUS Vix sum apud me, ita animus commotus est metu, Spe, gaudio, mirando hoc tanto tam repentino bono. SIMO Nae istam multimodis tuam inveniri gaudeo. PAMPHILUS Credo pater. CHREMES At mihi unus scrupulus etiam restat qui me male habet. PAMPHILUS Dignus es Cum tua religione odium: nodum in scirpo quaeris. CRITO Quid istuc est? CHREMES Nomen non convenit. CRITO Fuit hercle huic aliud parvae. CHREMES Quid Crito? Numquid meministi? CRITO Id quaero. PAMPHILUS Egone huius memoriam patiar meae Voluptati obstare, cum egomet possim in hac re medicari mihi? Non patiar. Heus Chreme quod quaeris, Pasibula est. CRITO Ipsa est. CHREMES Ea est. PAMPHILUS Ex ipsa millies audivi. SIMO Omnes nos gaudere hoc Chreme Te credo credere. CHREMES Ita me Di ament, credo. PAMPHILUS Quid restat, pater? SIMO Iam dudum res reduxit me ipsa in gratiam. PAMPHILUS O lepidum patrem! De uxore, ita ut possedi, nihil mutat Chremes. CHREMES Causa optima est, Nisi quid pater ait aliud. PAMPHILUS Nempe. SIMO Id scilicet. CHREMES Dos Pamphile est Decem talenta. PAMPHILUS Accipio. CHREMES Propero ad filiam. Eho mecum Crito: Nam illam me credo haud nosse. SIMO Cur non illam huc transferri iubes? PAMPHILUS Recte admones. Davo ego istuc dedam iam negoti. SIMO Non potest. PAMPHILUS Qui non potest? SIMO Quia habet aliud magis ex sese et maius. PAMPHILUS Quidnam? SIMO Vinctus est. PAMPHILUS Pater non recte vinctus est. SIMO Haud ita iussi. PAMPHILUS Iube solvi obsecro. SIMO Age fiat. PAMPHILUS At matura. SIMO Eo intro. PAMPHILUS O faustum et felicem hunc diem!

crito chremes simus pamphilus crito mitto oro unus haris quivis causa ego ut facio moneo vel tu vel qui verus sum vel qui ipse cupio glycerium chremes andrius ego crito video certus is sum crito salvus sum chreme chremes quis tu athenae insoleo crito evenio sed hic sum simo chremes hic simus ego quaero eho tu glycerium hinc civis sum aio crito tu nego simus ito huc paro advenio crito qui de res simus rogo tu impunis hic facio tu hic homo adulescentulus imperitus res educo libo in fraudo illicis sollicito et pollicitor is animus lacto crito sanus sum simus atque meretricius amor nuptiae conglutino pamphilus pereo metuo ut substo hospes chremes si simo hic nosco satis non ita arbitror bonus sum hic vir simus hic vir sum bonus ito attemperate venio hodie in ipse nuptiae ut venio antehac numquam sum verus hic credo chreme pamphilus ni metuo pater habeo pro ille res ille qui moneo probus simus sycophanta crito hem chremes sic crito sum hic mitto crito video qui sum si ego pergo qui volo dico is qui non volo audio ego iste moveo aut curo non tu tuus malus aequus animus fero nam ego qui dico verus an fallo audio iam scio possum atticus quidam olim no frango apud andros eicio sum et iste unus parvus virgo tum ille egeo fors applico primus ad chrysis pater sui simus fabula incepto chremes sinis crito ito verus obturbo chremes pergus crito tum is ego cognatus sum qui is recipio ibi ego audio ex ille sui sum atticus is ibi mortuus sum chremes is nomen crito nomen tam cito pamphilus phania chremes hem pereo crito verus hercules opinor sum phania hic certus scio rhamnusius sui aio sum chremes o iupiter crito idem hic chreme multus alius in andros tum audio chremes utinam is sum qui spero eho dico ego quis is tum suo sum aio crito non chremes cujus igitur crito frater filia chremes certus meus sum crito quis aio simus quis tu aio pamphilus arrige auris pamphilis simus qui credo chremes phania ille frater meus sum simus noram et scio chremes is hinc bellum fugio ego in asia persequor proficisco tum ille relinquo hic sum vereor postilla nunc primus audio quis ille sum facio pamphilus vix sum apud ego ita animus commoueo sum metus spes gaudium miro hic tantus tam repentinus bonus simus nautilus iste multimodus tuus invenio gaudeo pamphilus credo pater chremes at ego unus scrupulus etiam resto qui ego malus habeo pamphilus dignus sum cos tuus religio odium nodus in scirpus quaero crito quis iste sum chremes nomen non convenio crito sum hercules hic alius parvus chremes quis crito numquid memini crito is quaero pamphilus ego hic memoria patior meus voluptas obstaris cum nos possum in hic res medicaris ego non patior heus chreme qui quaero pasibula sum crito ipse sum chremes is sum pamphilus ex ipse millies audio simus omnis nos gaudeo hic chreme tu credo credo chremes ita ego deus amo credo pamphilus quis resto pater simus iam dudum res reduco ego ipse in gratia pamphilus o lepidus pater de uxor ita ut possedi nihil muto chremes chremes causa bonus sum nisus quis pater aio alius pamphilus nempe simus is scilicet chremes dos pamphilis sum decem talentum pamphilus accipio chremes propero ad filia eho ego crito nam ille ego credo haud nosco simus cur non ille huc transfero iubeo pamphilus rectus admoneo davus ego iste dedo iam negotium simus non possum pamphilus qui non possum simus quia habeo alius magis ex sui et magnus pamphilus quisnam simus vincio sum pamphilus pater non rectus vincio sum simus haud ita iubeo pamphilus jubeo solvo obsecro simus ago fio pamphilus at maturo simus eos intro pamphilus o faustus et felix hic dies


(CRITO. MYSIS. DAVUS.) CRITO In hac habitasse platea dictum est Chrysidem Quae sese inhoneste optavit parere hic divitias Potius quam in patria honeste pauper viveret. Eius morte ea ad me lege redierunt bona. Sed quos perconter video. Salvete. MYSIS Obsecro Quem video? Estne hic Crito sobrinus Chrysidis? Is est. CRITO O Mysis, salve. MYSIS Salvus sis Crito. CRITO Itan Chrysis? hem. MYSIS Nos quidem pol miseras perdidit. CRITO Quid vos? quo pacto hic? satin recte? MYSIS Nosne? Sic Ut quimus aiunt, quando ut volumus non licet. CRITO Quid Glycerium? iam hic suos parentes repperit? MYSIS Utinam. CRITO An nondum etiam? Haud auspicato huc me appuli: Nam pol si id scissem nunquam huc tetulissem pedem: Semper enim dicta est eius haec atque habita est soror: Quae illius fuerunt possidet: nunc me hospitem Lites sequi quam id mihi sit facile atque utile Aliorum exempla commonent: simul arbitror Iam aliquem esse amicum et defensorem ei; nam fere Grandiuscula iam profecta est illinc. Clamitent Me sycophantam, hereditates persequi, Mendicum: tum ipsam despoliare non licet. MYSIS O optime hospes pol Crito antiquum obtines. CRITO Duc me ad eam, quando huc veni, ut videam. MYSIS Maxime. DAVUS Sequar hos: nolo me in tempore hoc videat senex.

crito mysis davus crito in hic habito platea dico sum chrysis qui sui inhonestus opto pareo hic divitiae potis quam in patria honestus pauper vivo is mors is ad ego lex redeo bonus sed qui perconto video salveo mysis obsecro qui video edo hic crito sobrinus chrysis is sum crito o mysus salvus mysis salvus sum crito crito ito chrysa hem mysis nos quidem pol miser perdo crito quis tu quo pacisco hic sero rectus mysis nos sic ut queo aio quando ut volo non licet crito quis glycerium iam hic suus parens reperio mysis utinam crito an nondum etiam haud auspico huc ego appulis nam pol si is scio numquam huc fero pedis semper enim dictum sum is hic atque habeo sum soror qui ille sum possideo nunc ego hospes lis sequor quam is ego sum facilis atque utilis alius exemplum commoneo simul arbitror iam aliquis sum amicus et defensor is nam fere grandiuscula iam proficio sum illinc clamito ego sycophanta hereditas persequor mendicus tum ipse despoliaris non licet mysis o optume hospes pol crito antiquus obtineo crito duco ego ad is quando huc venio ut video mysis magnus davus sequor hic nolo ego in tempus hic video senex


(DAVUS. PAMPHILUS. CHARINUS.) DAVUS Pamphilus ubinam hic est? PAMPHILUS Dave. DAVUS Quis homo est? PAMPHILUS Ego sum. DAVUS O Pamphile. PAMPHILUS Nescis quid mihi obtigerit. DAVUS Certe; sed quid mihi obtigerit scio. PAMPHILUS Et quidem ego. DAVUS More hominum evenit ut quod sim nactus mali Prius rescisceres tu quam ego illud quod tibi evenit boni. PAMPHILUS Mea Glycerium suos parentes repperit. DAVUS O factum bene! CHARINUS Hem! PAMPHILUS Pater amicus summus nobis. DAVUS Quis? PAMPHILUS Chremes. DAVUS Narras probe. PAMPHILUS Nec mora ulla est quin eam uxorem ducam. CHARINUS Num ille somniat Ea quae vigilans voluit? PAMPHILUS Tum de puero Dave? DAVUS Ah desine. Solus est quem diligunt Di. CHARINUS Salvus sum si haec vera sunt. Colloquar. PAMPHILUS Quis homo est? O Charine in tempore ipso mihi advenis. CHARINUS Bene factum. PAMPHILUS Audistine? CHARINUS Omnia: age me in tuis secundis respice. Tuus est nunc Chremes: facturum quae voles scio esse omnia. PAMPHILUS Memini: atque adeo longum est nos illum expectare dum exeat. Sequere hac me intus ad Glycerium nunc. Tu Dave abi domum: Propere arcesse hinc qui auferant eam. Quid stas? quid cessas? DAVUS Eo. Ne expectetis dum exeant huc: intus despondebitur; Intus transigetur si quid est quod restet. Ω Plaudite.

davus pamphilus charinus davus pamphilus ubi hic sum pamphilus davus davus quis homo sum pamphilus ego sum davus o pamphilis pamphilus nescio quis ego obtingo davus certus sed quis ego obtingo scio pamphilus et quidem ego davus mos homo evenio ut qui sum nanciscor malus prior rescisco tu quam ego ille qui tu evenio bonus pamphilus meus glycerium suus parens reperio davus o facio bene charinus hem pamphilus pater amicus summus nos davus quis pamphilus chremes davus narro probus pamphilus neque mora ullus sum quin is uxor duco charinus num ille somnio is qui vigilo volo pamphilus tum de puer davus davus ah desino solus sum qui diligo deus charinus salvus sum si hic verus sum colloquor pamphilus quis homo sum o charine in tempus ipse ego advenio charinus bene facio pamphilus audio charinus omnis ago ego in tuus secundus respicio tuus sum nunc chremes facio qui volo scio sum omnis pamphilus memini atque adeo longus sum nos ille expecto dum exeo sequor hic ego intus ad glycerium nunc tu davus abeo domus properus arcesso hinc qui aufero is quis sto quis cesso davus eos ne expecto dum exeo huc intus despondeo intus transigo si quis sum qui resto plaudo


(DAVUS. SIMO.) DAVUS Hic nunc me credit aliquam sibi fallaciam Portare, et ea me hic restitisse gratia. SIMO Quid Davus narrat? DAVUS Aeque quicquam nunc quidem. SIMO Nihilne? hem. DAVUS Nihil prorsus. SIMO Atqui expectabam quidem. DAVUS Praeter spem evenit: sentio: hoc male habet virum. SIMO Potin es mihi verum dicere? DAVUS Nihil facilius. SIMO Num illi molestae quippiam hae sunt nuptiae Huiusce propter consuetudinem hospitae? DAVUS Nihil hercle: aut, si adeo, bidui est aut tridui Haec sollicitudo: nosti: deinde desinet. Etenim ipsus secum recta reputavit via. SIMO Laudo. DAVUS Dum licitum est ei, dumque aetas tulit, Amavit: tum id clam: cavit ne umquam infamiae Ea res sibi esset, ut virum fortem decet: Nunc uxore opus est: animum ad uxorem appulit. SIMO Subtristis visus est esse aliquantulum mihi. DAVUS Nil propter hanc rem: sed est quod succenset tibi. SIMO Quidnam est? DAVUS Puerile est. SIMO Quid est? DAVUS Nihil. SIMO Quin dic quid est? DAVUS Ait nimium parce facere sumptum. SIMO Mene? DAVUS Te. Vix, inquit, drachmis est obsonatum decem: Num filio videtur uxorem dare? Quem, inquit, vocabo ad coenam meorum aequalium Potissimum nunc? et, quod dicendum hic siet, Tu quoque perparce nimium. Non laudo. SIMO Tace. DAVUS Commovi. SIMO Ego istaec recte ut fiant videro. Quidnam hoc rei est? quid hic vult veterator sibi? Nam si hic mali est quicquam, hem illic est huic rei caput.

davus simus davus hic nunc ego credo aliqui sui fallacia portaris et is ego hic resto gratia simus quis davus narro davus aequus quisquam nunc quidem simus nihil hem davus nihil prorsus simus atqui expecto quidem davus praeter spes evenio sentio hic malus habeo vir simus potio sum ego verus dico davus nihil facilis simus num ille molestus quispiam hic sum nuptiae hic propter consuetudo hospita davus nihil hercules aut si adeo biduus sum aut triduum hic sollicitudo nosco deinde desino etenim ipse sui recta reputo via simus laudo davus dum liceo sum is dum aetas fero amo tum is clam caveo ne umquam infamia is res sui sum ut vir fortis decet nunc uxor opus sum animus ad uxor appello simus subtristis video sum sum aliquantulis ego davus nihil propter hic res sed sum qui succenseo tu simus quisnam sum davus puerilis sum simus quis sum davus nihil simus quin dico quis sum davus aio nimium parco facio sumo simus ego davus tu vix inquam drachmis sum obsono decem num filius video uxor do qui inquam voco ad coenam meus aequalis potis nunc et qui dico hic sum tu quoque perparce nimium non laudo simus taceo davus commoveo simus ego iste rectus ut fio video quisnam hic res sum quis hic volo veterator sui nam si hic malus sum quisquam hem illic sum hic res caput


(PAMPHILUS. DAVUS.) PAMPHILUS Quid igitur sibi vult pater? cur simulat? DAVUS Ego dicam tibi. Si id succenseat nunc quia non det tibi uxorem Chremes, Ipsus sibi esse iniurius videatur, neque id iniuria, Prius quam tuum ut sese habeat animum ad nuptias perspexerit. Sed si tu negaris ducere, ibi culpam in te transferet: Tum illae turbae fient. PAMPHILUS Quidvis patiar. DAVUS Pater est Pamphile. Difficile est: tum haec sola est mulier: dictum ac factum invenerit Aliquam causam quamobrem eiiciat oppido. PAMPHILUS Eiiciat? DAVUS Cito. PAMPHILUS Cedo igitur quid faciam Dave? DAVUS Dic te ducturum. PAMPHILUS Hem. DAVUS Quid est? PAMPHILUS Egon dicam? DAVUS Cur non? PAMPHILUS Numquam faciam. DAVUS Ne nega. PAMPHILUS Suadere noli. DAVUS Ex ea re quid fiat vide. PAMPHILUS Ut ab illa excludar huc concludar. DAVUS Non ita est. Nempe hoc sic esse opinor: dicturum patrem, Ducas volo hodie uxorem: tu, ducam, inquies: Cedo quid iurgabit tecum? Hic reddes omnia Quae nunc sunt certa ei consilia incerta ut sient, Sine omni periclo: nam hocce haud dubium est quin Chremes Tibi non det gnatam. Nec tu ea causa minueris Haec quae facis ne is mutet suam sententiam. Patri dic velle, ut cum velit tibi iure irasci non queat. Nam quod tu speres propulsabo facile. Uxorem his moribus Dabit nemo; inveniet inopem potius quam te corrumpi sinat. Sed si te aequo animo ferre accipiet, neglegentem feceris: Aliam otiosus quaeret: interea aliquid acciderit boni. PAMPHILUS Itan credis? DAVUS Haud dubium id quidem est. PAMPHILUS Vide quo me inducas. DAVUS Quin taces? PAMPHILUS Dicam. Puerum autem ne resciscat mihi esse ex illa cautio est: Nam pollicitus sum suscepturum. DAVUS O facinus audax! PAMPHILUS Hanc fidem Sibi me obsecravit qui se sciret non deserturum ut darem. DAVUS Curabitur. Sed pater adest. Cave te esse tristem sentiat.

pamphilus davus pamphilus quis igitur sui volo pater cur simulo davus ego dico tu si is succenseat nunc quia non do tu uxor chremes ipse sui sum injurius video neque is iniuria prior quam tuus ut sui habeo animus ad nuptiae perspicio sed si tu nego duco ibi culpa in tu transfero tum ille turba fio pamphilus quivis patior davus pater sum pamphilis difficilis sum tum hic solus sum mulier dico atque facio invenio aliqui causa quamobrem eiiciat oppidum pamphilus eiiciat davus cito pamphilus cedo igitur quis facio davus davus dico tu duco pamphilus hem davus quis sum pamphilus ego dico davus cur non pamphilus numquam facio davus ne nego pamphilus suadeo nolo davus ex is res quis fio video pamphilus ut ab ille excludo huc concludo davus non ita sum nempe hic sic sum opinor dico pater duco volo hodie uxor tu duco inquam cedo quis iurgo tu hic reddo omnis qui nunc sum certus is consilium incertus ut sum sinis omnis periculum nam hocce haud dubius sum quin chremes tu non do gnatam neque tu is causa minuo hic qui facio ne is muto suus sententia pater dico volo ut cum volo tu ius irascor non queo nam qui tu spero propulso facilis uxor hic mos do nemo invenio inops potis quam tu corrumpo sino sed si tu aequus animus fero accipio neglego facio alius otiosus quaero interea aliquis accido bonus pamphilus ito credo davus haud dubius is quidem sum pamphilus video quo ego induco davus quin taceo pamphilus dico puer autem ne rescisco ego sum ex ille cautio sum nam polliceor sum suscipio davus o facinus audax pamphilus hic fides sui ego obsecro qui sui scio non desero ut do davus curo sed pater adsum caveo tu sum tristis sentio


ANDRIA. ACTA LUDIS MEGALENSIB M. FULVIO ET M. GLABRIONE AEDILIB. CURULIB. EGERUNT L. AMBIVIUS TURPIO, L. ATTILIUS PRAENESTINUS. MODOS FECIT FLACCUS CLAUDII FILIUS, TIBIIS PARIBUS DEXTRIS ET SINISTRIS. ET EST TOTA GRAECA. EDITA M. MARCELLO, CN. SULPITIO COSS.

andria ago ludus megalensib m fulvio et m glabrio aedilib curulib egero l ambivius turpio l attilius praenestinus modus facio flaccus claudii filius tibia par dextera et sinister et sum totus graecus edo m marcellus cn sulpitio coss


PROLOGUS Poeta quum primum animum ad scribendum appulit, Id sibi negoti credidit solum dari Populo ut placerent quas fecisset fabulas. Verum aliter evenire multo intelligit. Nam in prologis scribundis operam abutitur, Non qui argumentum narret, sed qui malevoli Veteris poetae maledictis respondeat. Nunc quam rem vitio dent quaeso animum advortite. Menander fecit Andriam et Perinthiam. Qui utramvis recte norit ambas noverit. Non ita dissimili sunt argumento, sed tamen Dissimili oratione sunt factae ac stilo. Quae convenere in Andriam ex Perinthia Fatetur transtulisse atque usum pro suis. Id isti vituperant factum; atque in eo disputant, Contaminari non decere fabulas. Faciuntne intelligendo ut nihil intelligant. Qui quum hunc accusant Naevium, Plautum, Ennium Accusant, quos hic noster auctores habet: Quorum aemulari exoptat negligentiam Potius, quam istorum obscuram diligentiam. Dehinc ut quiescant porro moneo et desinant Maledicere, malefacta ne noscant sua. Favete, adeste aequo animo, et rem cognoscite, Ut pernoscatis, ecquid spei sit reliquum, Posthac quas faciet de integro comoedias, Spectandae an exigendae sint vobis prius.

prologus poeta qui primus animus ad scribo appello is sui negotium credo solus do populus ut placeo qui facio fabula verus aliter evenio multus intelligit nam in prologus scribo opera abutor non qui argumentum narro sed qui malevolus veto poeta maledictum respondeo nunc quam res vitio do quaeso animus adverto menander facio andria et perinthius qui uter rectus nosco ambo nosco non ita dissimilis sum argumentum sed tamen dissimilis oratio sum facio atque stilus qui convenio in andria ex perinthius fateor transfero atque usus pro suus is iste vitupero facio atque in is disputo contaminaris non decet fabula facio intelligendo ut nihil intelligant qui qui hic accuso naevius plautus ennius accuso qui hic noster auctor habeo qui aemularis exopto negligentiam potis quam iste obscurus diligentia dehinc ut quiesco porro moneo et desino maledico malefacio ne nosco suus faveo adsum aequus animus et res cognosco ut pernosco ecquis spes sum reliquus posthac qui facio de integer comoedia specto an exigo sum tu prior


(PAMPHILUS. SIMO. CHREMES.) PAMPHILUS Quis me vult? perii: pater est. SIMO Quid ais, omnium—? CHREMES Ah, Rem potius ipsam dic, ac mitte male loqui. SIMO Quasi quicquam in hunc iam gravius dici possiet. Ain tandem? civis Glycerium est? PAMPHILUS Ita praedicant. SIMO Ita praedicant! O ingentem confidentiam! Num cogitat quid dicat? num facti piget? Num eius color pudoris signum usquam indicat? Adeo impotenti esse animo ut praeter civium Morem atque legem et sui voluntatem patris Tamen hanc habere studeat cum summo probro? PAMPHILUS Me miserum! SIMO Hem! modone id demum sensti Pamphile? Olim istuc, olim, cum ita animum induxti tuum Quod cuperes aliquo pacto efficiendum tibi, Eodem die istuc verbum vere in te accidit. Sed quid ego? cur me excrucio? cur me macero Cur meam senectutem huius sollicito amentia? an Ut pro huius peccatis ego supplicium sufferam? Immo habeat; valeat; vivat cum illa. PAMPHILUS Mi pater. SIMO Quid mi pater? quasi tu huius indigeas patris. Domus, uxor, liberi inventi invito patre: Adducti qui illam civem hinc dicant: viceris. PAMPHILUS Pater licetne pauca? SIMO Quid dices mihi? CHREMES Tamen Simo audi. SIMO Ego audiam? quid ego audiam Chreme? CHREMES At tandem dicat sine. SIMO Age dicat; sino. PAMPHILUS Ego me amare hanc fateor: si id peccare est, fateor id quoque. Tibi pater me dedo: quidvis oneris impone; impera. Vis me uxorem ducere? hanc amittere? ut potero, feram. Hoc modo te obsecro, ut ne credas a me allegatum hunc senem. Sine me expurgem atque illum huc coram adducam. SIMO Adducas! PAMPHILUS Sine, pater. CHREMES Aequum postulat: da veniam. PAMPHILUS Sine te hoc exorem. SIMO Sino. Quidvis cupio dum ne ab hoc me falli comperiar Chreme. CHREMES Pro peccato magno paulum supplici satis est patri.

pamphilus simus chremes pamphilus quis ego volo pereo pater sum simus quis aio omnis chremes ah res potis ipse dico atque mitto malus loquor simus quasi quisquam in hic iam gravis dico possiet aio tandem civis glycerium sum pamphilus ita praedico simus ita praedico o ingens confidentiam num cogito quis dico num facio pigeo num is color pudor signum usquam indico adeo impotens sum animus ut praeter civis mos atque lex et suus voluntas pater tamen hic habeo studeo cum superus probrum pamphilus ego miser simus hem modus is demum sensti pamphilis olim iste olim cum ita animus induxti tuus qui cupio aliquis pacisco efficio tu eos dies iste verbum verus in tu accido sed quis ego cur ego excrucio cur ego macero cur meus senectus hic sollicito amentia an ut pro hic peccatum ego supplicium suffero immo habeo valeo vivo cum ille pamphilus ego pater simus quis ego pater quasi tu hic indigeo pater domus uxor liber invenio invito pater adduco qui ille civis hinc dico vinco pamphilus pater liceo paucus simus quis dico ego chremes tamen simo audio simus ego audio quis ego audio chreme chremes at tandem dico sine simus ago dico sino pamphilus ego ego amo hic fateor si is peccaris sum fateor is quoque tu pater ego dedo quivis onus impono impero volo ego uxor duco hic amitto ut possum fero hic modo tu obsecro ut ne credo ab ego allegatum hic senex sinis ego expurgo atque ille huc coram adduco simus adduco pamphilus sinis pater chremes aequi postulo do venio pamphilus sinis tu hic exoro simus sino quivis cupio dum ne ab hic ego fallo comperio chreme chremes pro pecco magnus paulus supplicium satis sum pater


(PAMPHILUS. MYSIS.) PAMPHILUS Hocine est humanum factum aut inceptum? hocine est officium patris? MYSIS Quid illud est? PAMPHILUS Pro deum atque hominum fidem, quid est si non haec contumelia est? Uxorem decrerat dare sese mihi hodie: nonne oportuit Praescisse me ante? nonne prius communicatum oportuit? MYSIS Miseram me, quod verbum audio? PAMPHILUS Quid Chremes qui denegarat se commissurum mihi Gnatam suam uxorem? id mutavit, quia me immutatum videt. Itan obstinate operam dat ut me a Glycerio miserum abstrahat: Quod si fit pereo funditus. Adeon’ hominem esse invenustum aut infelicem quemquam ut ego sum? Pro deum atque hominum fidem! Nullon’ ego Chremetis pacto adfinitatem effugere potero? Quot modis contemptus, spretus? facta, transacta omnia: hem, Repudiatus repetor: quamobrem? nisi si id est quod suspicor: Aliquid monstri alunt: ea quoniam nemini obtrudi potest, Itur ad me. MYSIS Oratio haec me miseram exanimavit metu. PAMPHILUS Nam quid ego nunc dicam de patre? ah Tantam rem tam neglegenter agere! praeteriens modo Mihi apud forum, Uxor tibi ducenda est, Pamphile, hodie, inquit, para: Abi domum. Id mi visus est dicere, Abi cito, et suspende te. Obstipui: censen’ me verbum potuisse ullum proloqui? aut Ullam causam, saltem ineptam, falsam, iniquam? Obmutui. Quod si ego rescissem id prius quid facerem, si quis nunc me roget? Aliquid facerem ut hoc ne facerem. Sed nunc quid primum exsequar? Tot me impediunt curae, quae meum animum divorsae trahunt, Amor, misericordia huius, nuptiarum sollicitatio, Tum patris pudor qui me tam leni passus animo est usque adhuc Quae meo quomque animo libitum est facere. Eine ego ut advorser? hei mihi! Incertum est quid agam. MYSIS Misera timeo incertum hoc quorsum accidat. Sed nunc peropus est, aut hunc cum ipsa, aut me aliquid de illa adversum hunc loqui. Dum in dubio est animus, paulo momento huc vel illuc impellitur. PAMPHILUS Quis hic loquitur? Mysis? salve. MYSIS O salve, Pamphile. PAMPHILUS Quid agit? MYSIS Rogas? Laborat e dolore; atque ex hoc misera sollicita est, diem Quia olim in hunc sunt constitutae nuptiae: tum autem hoc timet, Ne deseras se. PAMPHILUS Hem, egone istuc conari queam? Ego propter me illam decipi miseram sinam Quae mihi suum animum atque omnem vitam credidit, Quam ego animo egregie caram pro uxore habuerim? Bene et pudice eius doctum atque eductum sinam Coactum egestate ingenium immutarier? Non faciam. MYSIS Haud vereor si in te solo sit situm; Sed ut vim queas ferre. PAMPHILUS Adeone me ignavum putas, Adeone porro ingratum, aut inhumanum, aut ferum, Ut neque me consuetudo neque amor neque pudor Commoveat neque commoneat ut servem fidem? MYSIS Unum hoc scio, esse meritam ut memor esses sui. PAMPHILUS Memor essem? o Mysis Mysis, etiam nunc mihi Scripta illa sunt in animo dicta Chrysidis De Glycerio. Iam ferme moriens me vocat: Accessi: vos semotae: nos soli: incipit: Mi Pamphile, huius formam atque aetatem vides: Nec clam te est quam illi utraeque res nunc utiles Et ad pudicitiam et ad rem tutandam sient. Quod ego te per hanc dextram oro et ingenium tuum, Per tuam fidem, perque huius solitudinem, Te obtestor, ne abs te hanc segreges neu deseras, Si te in germani fratris dilexi loco, Sive haec te solum semper fecit maximi, Seu tibi morigera fuit in rebus omnibus. Te isti virum do amicum tutorem patrem. Bona nostra haec tibi permitto et tuae mando fidei. Hanc mihi in manum dat: mors continuo ipsam occupat. Accepi: acceptam servabo. MYSIS Ita spero quidem. PAMPHILUS Sed cur tu abis ab illa? MYSIS Obstetricem arcesso. PAMPHILUS Propera, atque audin’? Verbum unum cave de nuptiis, ne ad morbum hoc etiam. MYSIS Teneo.

pamphilus mysis pamphilus hic sum humanus facio aut incipio hic sum officium pater mysis quis ille sum pamphilus pro deus atque homo fides quis sum si non hic contumelia sum uxor decerno do sui ego hodie nonne oportet praescio ego ante nonne prior communico oportet mysis miser ego qui verbum audio pamphilus quis chremes qui denego sui committo ego gnatam suus uxor is muto quia ego immutas video ito obstinatus opera do ut ego ab glycerium miser abstraho qui si fio pereo fundus adeo homo sum invenustus aut infelix quisquam ut ego sum pro deus atque homo fides nullus ego chremetis pacisco adfinitas effugio possum quot modus contemno sperno facio transigo omnis hem repudio repeto quamobrem nisi si is sum qui suspicor aliquis monstrum alo is quoniam nemo obtrudo possum eo ad ego mysis oratio hic ego miser exanimo metus pamphilus nam quis ego nunc dico de pater ah tantus res tam neglegenter ago praetereo modo ego apud forum uxor tu duco sum pamphilis hodie inquam paro abeo domus is ego video sum dico abeo cito et suspendo tu obstipesco censeo ego verbum possum ullus proloquor aut ullus causa saltem ineptus falsus iniquus obmutesco qui si ego rescio is prior quis facio si quis nunc ego rogo aliquis facio ut hic ne facio sed nunc quis primus exsequor tot ego impedio cura qui meus animus divorto traho amor misericordia hic nuptiae sollicitatio tum pater pudor qui ego tam lenis patior animus sum usque adhuc qui meus cum animus libet sum facio eos ego ut adverso hei ego incertus sum quis ago mysis misero timeo incertus hic quorsum accido sed nunc peropus sum aut hic cum ipse aut ego aliquis de ille adverro hic loquor dum in dubius sum animus paulus momentum huc vel illic impello pamphilus quis hic loquor mysus salvus mysis o salvus pamphilis pamphilus quis ago mysis rogo laboro e dolor atque ex hic misero sollicito sum dies quia olim in hic sum constituo nuptiae tum autem hic timeo ne desero sui pamphilus hem ego iste conor queo ego propter ego ille decipio miser sino qui ego suus animus atque omnis vita credo quam ego animus egregius caveo pro uxor habeo bene et pudicus is doceo atque educo sino cogo egestas ingenium immutarier non facio mysis haud vereor si in tu solum sum sino sed ut vis queo fero pamphilus adeo ego ignavus puto adeo porro ingratus aut inhumanus aut ferus ut neque ego consuetudo neque amor neque pudor commoveo neque commoneo ut servo fides mysis unus hic scio sum mereo ut memor sum suus pamphilus memor sum o mysus mysus etiam nunc ego scribo ille sum in animus dictum chrysis de glycerium iam ferme morior ego voco accedo tu semoveo nos solus incipio ego pamphilis hic forma atque aetas video neque clam tu sum quam ille uter res nunc utilis et ad pudicitia et ad res tuto sum qui ego tu per hic dexter oro et ingenium tuus per tuus fides per hic solitudo tu obtestor ne abs tu hic segrego neu desero si tu in germanus frater diligo locus sive hic tu solus semper facio magnus seu tu morigerus sum in res omnis tu iste vir do amicus tutor pater bonus noster hic tu permitto et tuus mando fides hic ego in manus do mors continuo ipse occupo accipio accipio servo mysis ita spero quidem pamphilus sed cur tu abeo ab ille mysis obstetrix arcesso pamphilus propero atque audio verbum unus caveo de nuptiae ne ad morbus hic etiam mysis teneo


(CHREMES. MYSIS. DAVUS.) CHREMES Revertor postquam quae opus fuere ad nuptias Gnatae paravi, ut iubeam arcessi. Sed quid hoc? Puer hercle est. Mulier tune apposuisti hunc? MYSIS Ubi illic est? CHREMES Non mihi respondes? MYSIS Nusquam est: vae miserae mihi, Reliquit me homo atque abiit. DAVUS Di vestram fidem, Quid turbae est apud forum? quid illic hominum litigant? Tum annona cara est: quid dicam aliud nescio. MYSIS Cur tu obsecro hic me solam? DAVUS Quae est haec fabula? Eho Mysis, puer hic unde est? quisve huc attulit? MYSIS Satin sanus es qui me id rogites? DAVUS Quem igitur rogem? Qui hic neminem alium videam. CHREMES Miror unde sit. DAVUS Dictura es quod rogo? MYSIS Au. DAVUS Concede ad dexteram. MYSIS Deliras: non tute ipse? DAVUS Verbum si mihi Unum praeterquam quod te rogo faxis cave. MYSIS Male dicis? DAVUS Undest? Dic clare. MYSIS A nobis. DAVUS Attatae! Mirum vero impudenter mulier si facit Meretrix. CHREMES Ab Andria est haec quantum intelligo. DAVUS Adeon videmur vobis esse idonei In quibus sic illudatis? CHREMES Veni in tempore. DAVUS Propera adeo puerum tollere hinc ab ianua: Mane: cave quoquam ex istoc excessis loco. MYSIS Di te eradicent: ita me miseram territas. DAVUS Tibi ego dico annon? MYSIS Quid vis? DAVUS At etiam rogas? Cedo cuium puerum hic apposuisti? dic mihi. MYSIS Tu nescis? DAVUS Mitte id quod scio: dic quod rogo. MYSIS Vestri. DAVUS Cuius nostri? MYSIS Pamphili. DAVUS Hem, quid? Pamphili? MYSIS Eho, annon est? CHREMES Recte ego semper fugi has nuptias. DAVUS O facinus animadvertendum. MYSIS Quid clamitas? DAVUS Quemne ego heri vidi ad vos afferri vesperi? MYSIS O hominem audacem. DAVUS Verum. Vidi Cantharam Suffarcinatam. MYSIS Dis pol habeo gratiam Quum in pariundo aliquot affuerunt liberae. DAVUS Ne illa illum haud novit cuius causa haec incipit. Chremes si positum puerum ante aedes viderit Suam gnatam non dabit? Tanto hercle magis dabit. CHREMES Non hercle faciet. DAVUS Nunc adeo ut tu sis sciens, Nisi puerum tollis iam ego hunc in mediam viam Provolvam: teque ibidem pervolvam in luto. MYSIS Tu pol homo non es sobrius. DAVUS Fallacia Alia aliam trudit; iam susurrari audio Civem Atticam esse hanc. CHREMES Eho. DAVUS Coactus legibus Eam uxorem ducet. MYSIS Au obsecro an non civis est? CHREMES Iocularium in malum insciens paene incidi. DAVUS Quis hic loquitur? o Chreme, per tempus advenis. Ausculta. CHREMES Audivi iam omnia. DAVUS Ain tu? haec omnia! CHREMES Audivi, inquam, a principio. DAVUS Audistine obsecro? Hem Scelera, hanc iam oportet in cruciatum hinc abripi. Hic est ille: non te credas Davum ludere. MYSIS Me miseram: nihil pol falsi dixi mi senex. CHREMES Novi rem omnem: est Simo intus? DAVUS Est. MYSIS Ne me attigas Sceleste. Si pol Glycerio non omnia haec— DAVUS Eho inepta nescis quid sit actum? MYSIS Quid sciam? DAVUS Hic socer est. Alio pacto haud poterat fieri Ut sciret haec quae voluimus. MYSIS Praediceres. DAVUS Paullum interesse censes ex animo omnia, Ut fert natura, facias an de industria?

chremes mysis davus chremes revorto postquam qui opus sum ad nuptiae gnatae paro ut jubeo arcesso sed quis hic puer hercules sum mulier tu applumbo hic mysis ubius illic sum chremes non ego respondeo mysis nusquam sum vae miser ego relinquo ego homo atque abeo davus deus vester fides quis turba sum apud forum quis illic homo litigo tum annona carus sum quis dico alius nescio mysis cur tu obsecro hic ego solus davus qui sum hic fabula eho mysus puer hic unde sum queo huc affero mysis sero sanus sum qui ego is rogito davus qui igitur rogo qui hic nemo alius video chremes miro unde sum davus dico sum qui rogo mysis au davus concedo ad dexter mysis deliro non tueor ipse davus verbum si ego unus praeterquam qui tu rogo facio caveo mysis mal dico davus unde dico claris mysis ab nos davus attatae mirus verus impudens mulier si facio meretrix chremes ab andrius sum hic quantus intelligo davus adeo video tu sum idoneus in qui sic illudatis chremes venio in tempus davus propero adeo puer tollo hinc ab ianua mane caveo quoquam ex istoc excedo locus mysis deus tu eradico ita ego miser terreo davus tu ego dico adnato mysis quis volo davus at etiam rogo cedo cujus puer hic applumbo dico ego mysis tu nescio davus mitto is qui scio dico qui rogo mysis vester davus qui noster mysis pamphilis davus hem quis pamphilis mysis eho adnato sum chremes rectus ego semper fugio hic nuptiae davus o facinus animadverto mysis quis clamito davus qui ego heri video ad tu affero vesperus mysis o homo audax davus verus video canthara suffarcino mysis dis pol habeo gratia qui in pario aliquot adsum liber davus ne ille ille haud nosco qui causa hic incipio chremes si pono puer ante aedes video sue gnatam non do tantus hercules magis do chremes non hercules facio davus nunc adeo ut tu sum scio nisus puer tollo iam ego hic in medius via provolvo tu ibidem pervolvo in lutum mysis tu pol homo non sum sobrius davus fallacia alius alius trudo iam susurraris audio civis attica sum hic chremes eho davus cogo lex is uxor duco mysis au obsecro an non civis sum chremes jocularis in malus insciens paene incido davus quis hic loquor o chreme per tempus advenio ausculto chremes audio iam omnis davus aio tu hic omnis chremes audio inquam ab principium davus audio obsecro hem scelus hic iam oportet in cruciatus hinc abripio hic sum ille non tu credo davus ludo mysis ego miser nihil pol fallo dico ego senex chremes novius res omnis sum simo intus davus sum mysis ne ego attigo scelestus si pol glycerium non omnis hic davus eho ineptus nescio quis sum ago mysis quis scio davus hic socer sum alius pacisco haud possum fio ut scio hic qui volo mysis praedico davus paulus intersum censeo ex animus omnis ut fero natura facio an de industria


(PAMPHILUS. DAVUS.) PAMPHILUS Ubi illic est scelus qui me perdidit? DAVUS Perii. PAMPHILUS Atque hoc confiteor mihi Iure obtigisse; quandoquidem tam iners tam nulli consili Sum. Servon fortunas meas me commisisse futili? Ergo pretium ob stultitiam fero: sed inultum numquam id auferet. DAVUS Posthac incolumem sat scio fore me nunc si hoc devito malum. PAMPHILUS Nam quid ego nunc dicam patri? Negabon velle me modo Qui sum pollicitus ducere? Qua fiducia id facere audeam? Nec quid me nunc faciam scio. DAVUS Nec quid me; atque id ago sedulo. Dicam aliquid iam inventurum ut huic malo aliquam producam moram. PAMPHILUS Ohe. DAVUS Visus sum. PAMPHILUS Ehodum bone vir quid ais? viden me consiliis tuis Miserum impeditum esse? DAVUS At iam expediam. PAMPHILUS Expedies? DAVUS Certe Pamphile. PAMPHILUS Nempe ut modo. DAVUS Immo melius spero. PAMPHILUS Oh tibi ego ut credam furcifer? Tu rem impeditam et perditam restituas? Hem quo fretus siem, Qui me hodie ex tranquillissima re coniecisti in nuptias. Annon dixi esse hoc futurum? DAVUS Dixti. PAMPHILUS Quid meritus? DAVUS Crucem. Sed sine paululum ad me redeam: iam aliquid dispiciam. PAMPHILUS Hei mihi Cum non habeo spatium ut de te sumam supplicium ut volo: Namque hoc tempus praecavere mihi me haud te ulcisci sinit.

pamphilus davus pamphilus ubius illic sum scelus qui ego perdo davus pereo pamphilus atque hic confiteor ego ius obtingo quandoquidem tam iners tam nullus consilium sum servo fortuna meus ego committo futilis ergo pretium ob stultitia fero sed inultus numquam is aufero davus posthac incolumis satis scio sum ego nunc si hic devito malus pamphilus nam quis ego nunc dico pater nego volo ego modo qui sum polliceor duco qui fiducia is facio audeo neque quis ego nunc facio scio davus neque quis ego atque is ago sedulus dico aliquis iam invenio ut hic malus aliqui produco mora pamphilus ohe davus video sum pamphilus ehodum bonus vir quis aio video ego consilium tuus miser impedio sum davus at iam expedio pamphilus expedio davus certus pamphilis pamphilus nempe ut modo davus immo bonus spero pamphilus oh tu ego ut credo furcifer tu res impedio et perdo restituo hem quo fretus sum qui ego hodie ex tranquillissima res conicio in nuptiae adnato dico sum hic sum davus dixti pamphilus quis mereor davus crux sed sine paululum ad ego redeo iam aliquis dispicio pamphilus hei ego cos non habeo spatium ut de tu sumo supplicium ut volo namque hic tempus praecaveo ego ego haud tu ulciscor sino


(CHARINUS. PAMPHILUS.) CHARINUS Proviso quid agat Pamphilus; atque eccum. PAMPHILUS Aliquis forsan me putet Non putare hoc verum: at mihi nunc sic esse hoc verum libet. Ego Deorum vitam propterea sempiternam esse arbitror Quod voluptates eorum propriae sunt; nam mihi immortalitas Parta est, si nulla aegritudo huic gaudio intercesserit. Sed quem ego mihi potissimum optem nunc cui haec narrem dari? CHARINUS Quid illud gaudi est? PAMPHILUS Davum video: nemo est quem mallem omnium; Nam hunc scio mea solide solum gavisurum gaudia.

charinus pamphilus charinus provideo quis ago pamphilus atque ecce pamphilus aliquis forsan ego puto non puto hic verus at ego nunc sic sum hic verus libet ego deus vita propterea sempiternus sum arbitror qui voluptas is proprius sum nam ego immortalitas pario sum si nullus aegritudo hic gaudium intercedo sed qui ego ego potis opto nunc qui hic narro do charinus quis ille gaudium sum pamphilus davus video nemo sum qui malo omnis nam hic scio meus solidus solus gaudeo gaudium


(LESBIA. SIMO. DAVUS.) LESBIA Adhuc Archylis quae assolent quaeque oportet Signa esse ad salutem omnia huic esse video. Nunc primum fac istaec lavet: post deinde Quod iussi ei dari bibere et quantum imperavi Date: mox ego huc revertar. Per ecastor scitus puer est natus Pamphilo. Deos quaeso ut sit superstes, quandoquidem ipse est ingenio bono, Cumque huic est veritus optimae adulescenti facere iniuriam. SIMO Vel hoc quis non credat qui te norit abs te esse ortum? DAVUS Quidnam id est? SIMO Non imperabat coram quid opus facto esset puerperae: Sed postquam egressa est illis quae sunt intus clamat de via. O Dave, itan contemnor abs te? aut itane tandem idoneus Tibi videor esse quem tam aperte fallere incipias dolis? Saltem accurate, ut metui videar certe si resciverim. DAVUS Certe hercle nunc hic se ipsus fallit haud ego. SIMO Edixin tibi, Interminatus sum ne faceres? num veritus? quid retulit? Credon tibi hoc, nunc peperisse hanc e Pamphilo? DAVUS Teneo quid erret: et quid agam habeo. SIMO Quid taces? DAVUS Quid credas? quasi non tibi renunciata sint haec sic fore. SIMO Mihin quisquam? DAVUS Eho an tute intellexti hoc assimulari? SIMO Irrideor. DAVUS Renunciatum est: nam qui istaec tibi incidit suspicio? SIMO Qui? quia te noram. DAVUS Quasi tu dicas factum id consilio meo. SIMO Certe enim scio. DAVUS Non satis me pernosti etiam qualis sim Simo. SIMO Ego non te? DAVUS Sed si quid narrare occoepi, continuo dari Tibi verba censes falso: itaque hercle nihil iam muttire audeo. SIMO Hoc ego scio unum neminem peperisse hic. DAVUS Intellexti. Sed nihilo setius mox deferent puerum huc ante ostium. Id ego iam nunc tibi renuntio here futurum, ut sis sciens. Ne tu hoc mihi posterius dicas Davi factum consilio aut dolis. Prorsus a me opinionem hanc tuam esse ego amotam volo. SIMO Unde id scis? DAVUS Audivi et credo: multa concurrunt simul Qui coniecturam hanc nunc facio. Iam primum haec se e Pamphilo Gravidam dixit esse; inventum est falsum: nunc, postquam videt Nuptias domi apparari, missa est ancilla ilico Obstetricem arcessitum ad eam, et puerum ut afferret simul. Hoc nisi fit puerum ut tu videas, nihil moventur nuptiae. SIMO Quid ais? Quom intellexeras Id consili capere, cur non dixti extemplo Pamphilo? DAVUS Quis igitur eum ab illa abstraxit nisi ego? nam omnes nos quidem Scimus quam misere hanc amarit: nunc sibi uxorem expetit. Postremo id mihi da negoti: tu tamen idem has nuptias Perge facere ita ut facis: et id spero adiuturos deos. SIMO Immo abi intro: ibi me opperire, et quod parato opus est para. Non impulit me haec nunc omnino ut crederem: Atque haud scio an quae dixit sint vera omnia: Sed parvi pendo: illud mihi multo maximum est Quod mihi pollicitus est ipse gnatus. Nunc Chremem Conveniam: orabo gnato uxorem: si impetro, Quid alias malim quam hodie has fieri nuptias? Nam gnatus quod pollicitus est haud dubium est mihi Si nolit quin eum merito possim cogere. Atque adeo in ipso tempore eccum ipsum obviam.

lesbius simus davus lesbius adhuc archylis qui assoleo quisque oportet signum sum ad salus omnis hic sum video nunc primus facio iste lavo post deinde qui iubeo is do bibo et quantus impero do mox ego huc revorto per ecastor scio puer sum nascor pamphilus deus quaeso ut sum supersto quandoquidem ipse sum ingenium bonus cos hic sum vereor bonus adulescens facio iniuria simus vel hic quis non credo qui tu nosco abs tu sum orior davus quisnam is sum simus non impero coram quis opus facio sum puerpera sed postquam egredior sum ille qui sum intus clamo de via o davus ito contemno abs tu aut ito tandem idoneus tu video sum qui tam apertus fallo incipio dolus saltem accuro ut metuo video certus si rescio davus certus hercules nunc hic sui ipse fallo haud ego simus edico tu intermino sum ne facio num vereor quis refero credo tu hic nunc pario hic e pamphilus davus teneo quis erro et quis ago habeo simus quis taceo davus quis credo quasi non tu renunciata sum hic sic sum simus ego quisquam davus eho an tueor intellexti hic assimularis simus irrideor davus renunciatum sum nam qui iste tu incido suspicio simus qui quia tu noram davus quasi tu dico facio is consilium meus simus certus enim scio davus non satis ego pernosco etiam qualis sum simo simus ego non tu davus sed si quis narro occoepi continuo do tu verbum censeo fallo itaque hercules nihil iam mutio audeo simus hic ego scio unus nemo pario hic davus intellexti sed nihilum setius mox defero puer huc ante ostium is ego iam nunc tu renuntio erus sum ut sum scio ne tu hic ego posterus dico davus facio consilium aut dolus prorsus ab ego opinio hic tuus sum ego amoveo volo simus unde is scio davus audio et credo multus concurro simul qui conicio hic nunc facio iam primus hic sui e pamphilus gravida dico sum invenio sum falsus nunc postquam video nuptiae domus appararis mitto sum ancilla ilico obstetrix arcesso ad is et puer ut affero simul hic nisi fio puer ut tu video nihil moveo nuptiae simus quis aio cum intellego is consilium capio cur non dixti extemplo pamphilus davus quis igitur is ab ille abstraho nisi ego nam omnis nos quidem scio quam mitto hic amo nunc sui uxor expeto postremo is ego do negotium tu tamen idem hic nuptiae pergus facio ita ut facio et is spero adjuvo deus simus immo abeo intro ibi ego opperior et qui paro opus sum paro non impello ego hic nunc omnino ut credo atque haud scio an qui dico sum verus omnis sed parvus pendo ille ego multus magnus sum qui ego polliceor sum ipse nascor nunc chremem convenio oro nascor uxor si impetro quis alius malo quam hodie hic fio nuptiae nam nascor qui polliceor sum haud dubius sum ego si nolo quin is mereo possum cogo atque adeo in ipse tempus ecce ipse obvius


(SIMO. CHREMES.) SIMO Iubeo Chremetem. CHARINUS O, te ipsum quaerebam. SIMO Et ego te. CHARINUS Optato advenis. Aliquot me adiere ex te auditum qui aiebant hodie filiam Meam nubere tuo gnato: id viso tune an illi insaniant. SIMO Ausculta paucis: et quid ego te velim et tu quod quaeris scies. CHARINUS Ausculto: loquere quid velis. SIMO Per te deos oro et nostram amicitiam Chreme Quae incepta a parvis cum aetate accrevit simul, Perque unicam gnatam tuam et gnatum meum, Cuius tibi potestas summa servandi datur, Ut me adiuves in hac re, atque ita ut nuptiae Fuerant futurae fiant. CHARINUS Ah ne me obsecra: Quasi hoc te orando a me impetrare oporteat. Alium esse censes nunc me atque olim cum dabam? Si in rem est utrique ut fiant, arcessi iube. Sed si ex ea re plus mali est quam commodi Utrique, id oro te in commune ut consulas, Quasi illa tua sit, Pamphilique ego sim pater. SIMO Immo ita volo itaque postulo ut fiat Chreme: Neque postulem abs te nisi ipsa res moneat. CHARINUS Quid est? SIMO Irae sunt inter Glycerium et gnatum. CHARINUS Audio. SIMO Ita magnae ut sperem posse avelli. CHARINUS Fabulae. SIMO Profecto sic est. CHARINUS Sic hercle ut dicam tibi: Amantium irae amoris integratio est. SIMO Hem, id te oro ut ante eamus dum tempus datur, Dumque eius libido occlusa est contumeliis, Prius quam harum scelera et lacrimae confictae dolis Reducunt animum aegrotum ad misericordiam: Uxorem demus: spero consuetudine et Coniugio liberali devinctum Chreme Dein facile ex illis sese emersurum malis. CHARINUS Tibi ita hoc videtur: at ego non posse arbitror Neque illum hanc perpetuo habere, neque me perpeti. SIMO Qui scis ergo istuc nisi periclum feceris? CHARINUS At istuc periclum in filia fieri grave est. SIMO Nempe incommoditas denique huc omnis redit: Si eveniat quod Di prohibeant, discessio. At si corrigitur, quot commoditates vide: Principio amico filium restitueris; Tibi generum firmum et filiae invenias virum. CHARINUS Quid istic? si ita istuc animum induxti esse utile, Nolo tibi ullum commodum in me claudier. SIMO Merito te semper maximi feci Chreme. CHARINUS Sed quid ais? SIMO Quid? CHARINUS Qui scis eos nunc discordare inter se? SIMO Ipsus mihi Davus qui intimus est eorum consiliis dixit; Et is mihi suadet nuptias quantum queam ut maturem. Num censes faceret filium nisi sciret eadem haec velle? Tute adeo iam eius verba audies. Heus evocate huc Davum. Atque eccum: video ipsum foras exire.

simus chremes simus iubeo chremetem charinus o tu ipse quaero simus et ego tu charinus opto advenio aliquot ego adeo ex tu audio qui aio hodie filia meus nubo tuus nascor is video tu an ille insanio simus ausculto paucus et quis ego tu volo et tu qui quaero scio charinus ausculto loquor quis velis simus per tu deus oro et noster amicitia chreme qui inceptum ab parvus cum aetas accresco simul per unicus gnatam tuus et nascor meus qui tu potestas summus servo do ut ego adjuvo in hic res atque ita ut nuptiae sum sum fio charinus ah ne ego obsecro quasi hic tu oro ab ego impetro oportet alius sum censeo nunc ego atque olim cum do si in res sum uterque ut fio arcesso jubeo sed si ex is res multus malus sum quam commodus uterque is oro tu in communis ut consulo quasi ille tuus sum pamphilus ego sum pater simus immo ita volo itaque postulo ut fio chreme neque postulis abs tu nisi ipse res moneo charinus quis sum simus ira sum inter glycerium et nascor charinus audio simus ita magnus ut spero possum avello charinus fabula simus profecto sic sum charinus sic hercules ut dico tu amo ira amor integratio sum simus hem is tu oro ut ante eo dum tempus do dum is libido occludo sum contumelia prior quam haris scelus et lacrima confingo dolus reduco animus aegrotus ad misericordia uxor do spero consuetudo et conjugium liberal devincio chreme deinde facilis ex ille sui emergo malus charinus tu ita hic video at ego non possum arbitror neque ille hic perpetuus habeo neque ego perpetior simus qui scio ergo iste nisi periculum facio charinus at iste periculum in filia fio gravis sum simus nempe incommoditas denique huc omnis redeo si evenio qui deus prohibeo discessio at si corrigo quot commoditas video principium amicus filius restituo tu gener firmum et filia invenio vir charinus quis istic si ita iste animus induxti sum utilis nolo tu ullus commodus in ego claudo simus mereo tu semper magnus facio chreme charinus sed quis aio simus quis charinus qui scio is nunc discordaris inter sui simus ipse ego davus qui intimus sum is consilium dico et is ego suadeo nuptiae quantus queo ut maturo num censeo facio filius nisi scio idem hic volo tueor adeo iam is verbum audio heus evoco huc davus atque ecce video ipse foras exeo


INTRODUCTION. THE Andria derives its name from Glycerium, the heroine of the play; who was from Andros. Upon her previous history turns the dénouement of the plot. Chremes and Phania were brothers, two Athenian citizens. On occasion of a voyage to Asia Chremes had left his only daughter Pasibula with Phania, who shortly afterwards followed his brother to Asia to escape from a war that was raging in Greece. He was overtaken by a storm, and shipwrecked, together with Pasibula, upon the island Andros. He there attached himself as a client to a citizen, who entertained him liberally, and upon his death, which occurred shortly after, adopted Pasibula and brought her up with his own daughter Chrysis, having changed her name to Glycerium. Chrysis upon the death of her father went to Athens with her reputed sister, and, after making shift for an honest livelihood, at last took up the profession of a courtezan. At her house many young men congregated, and among others Pamphilus, the son of Simo, who there saw and fell in love with Glycerium, and became her accepted lover, making her a promise of marriage, which was rendered more binding by the parting injunctions of Chrysis, who upon her deathbed commended Glycerium as a sacred trust to Pamphilus. Meanwhile Pamphilus has another affair on his hands. For Chremes has had another daughter since the loss of Pasibula, and is very anxious that she should be well married to such an excellent young man as Pamphilus, who, happily, while enjoying himself in his own way, has gained a character which is the admiration of every one. So Philumena and Pamphilus are betrothed by their parents, entirely without the knowledge of the bridegroom elect. All this time Simo has fully believed in his son’s excellence; but is undeceived by an event which takes place at the funeral of Chrysis, where Pamphilus shows something more than an ordinary solicitude for a young woman whom Simo ascertains to be the sister of Chrysis. The matter takes wind, and reaches the ears of Chremes, with the additional circumstance of Pamphilus’ connexion with her, upon which he breaks off the match.

introduction thos andrius derives its name from glycerium thos heros of thos play who was from andros upon her previous history turns thos denouement of thos plot chremes and phania were brothers two athenian citizens os occasio of ab voyage to asia chremes had left hic only daughter pasibula with phania who shortly afterwards followed hic brother to asia to escape from ab war that was raging in greece he was overtaken by ab storm and shipwrecked together with pasibula upon thos island andros he there attached himself as ab client to ab citizen who entertained him liberally and upon hic death which occurred shortly after adopted pasibula and brought her up with hic own daughter chrysa having changed her name to glycerium chrysa upon thos death of her father went to athens with her reputed sister and after making shift for an ho livelihood at last took up thos profession of ab courtezan at her house many young ego congregated and among others pamphilus thos son of simo who there saw and fell in love with glycerium and became her accepted lover making her ab promise of marriage which was rendered mos binding by thos parting injunctions of chrysa who upon her deathbed commended glycerium as ab sacred trust to pamphilus meanwhilis pamphilus hic another affair os hic hands for chremes hic had another daughter since thos loss of pasibula and is very anxious that she should be well married to such an excello young man as pamphilus who happily whilis enjoying himself in hic own way hic gained ab character which is thos admiration of every o so philumena and pamphilus aris betrothed by their parents entirely without thos knowledge of thos bridegroom elect all this timeo simo hic fully believed in hic son senatus excellence but is undeceived by an event which takes placeo at thos funeral of chrysa where pamphilus shows something mos than an ordinary solicitude for ab young woman whom simo ascertains to be thos sister of chrysa thos matter takes wind and reaches thos ears of chremes with thos additional circumstance of pamphilus connexion with her upon which he breaks off thos match


(MYSIS.) MYSIS Audivi Archylis iamdudum: Lesbiam adduci iubes. Sane pol illa temulenta est mulier et temeraria, Nec satis digna cui committas primo partu mulierem; Tamen eam adducam. Importunitatem spectate aniculae, Quia compotrix eius est. Di date facultatem obsecro Huic pariundi, atque illi in aliis potius peccandi locum. Sed quidnam Pamphilum exanimatum video? Vereor quid siet. Opperiar ut sciam numquidnam haec turbae tristitia adferat.

mysis mysis audio archylis jamdudum lesbia adduco iubeo sanus pol ille temulentus sum mulier et temerarius neque satis dignus qui committo primus partus mulier tamen is adduco importunitas spectas anicula quia compotrix is sum deus do facultas obsecro hic pario atque ille in alius potis pecco locus sed quisnam pamphilis exanimo video vereor quis sum opperior ut scio numquidnam hic turba tristitia affero


(MYSIS. SIMO. DAVUS. LESBIA. GLYCERIUM.) MYSIS Ita pol quidem res est ut dixti Lesbia: Fidelem haud ferme mulieri invenias virum. SIMO Ab Andria est ancilla haec. DAVUS Quid narras? SIMO Ita est. MYSIS Sed hic Pamphilus— SIMO Quid dicit? MYSIS firmavit fidem. SIMO Hem. DAVUS Utinam aut hic surdus aut haec muta facta sit. MYSIS Nam quod peperisset iussit tolli. SIMO O Iupiter! Quid ego audio? Actum est siquidem haec vera praedicat. LESBIA Bonum ingenium narras adolescentis. MYSIS Optimum. Sed sequere me intro, ne in mora illi sis. LESBIA Sequor. DAVUS Quod remedium nunc huic malo inveniam? SIMO Quid hoc? Adeone est demens? Ex peregrina? Iam scio; ah! Vix tandem sensi stolidus. DAVUS Quid hic sensisse ait? SIMO Haec primum adfertur iam mihi ab hoc fallacia: Hanc simulant parere quo Chremetem absterreant. GLYCERIUM Iuno Lucina fer opem, serva me, obsecro. SIMO Hui tam cito? ridiculum: postquam ante ostium Me audivit stare approperat. Non sat commode Divisa sunt temporibus tibi, Dave, haec. DAVUS Mihin? SIMO Num immemor es discipuli? DAVUS Ego quid narres nescio. SIMO Hicine me si imparatum in veris nuptiis Adortus esset quos mihi ludos redderet? Nunc huius periclo fit, ego in portu navigo.

mysis simus davus lesbius glycerium mysis ita pol quidem res sum ut dixti lesbium fidelis haud ferme mulier invenio vir simus ab andrius sum ancilla hic davus quis narro simus ita sum mysis sed hic pamphilus simus quis dico mysis firmo fides simus hem davus utinam aut hic surdus aut hic muto facio sum mysis nam qui pario iubeo tollo simus o iupiter quis ego audio ago sum siquidem hic verus praedico lesbius bonus ingenium narro adolesco mysis bonus sed sequor ego intro ne in mora ille sum lesbius sequor davus qui remedium nunc hic malus invenio simus quis hic adeo sum demens ex peregrinus iam scio ah vix tandem sentio stolidus davus quis hic sentio aio simus hic primus affero iam ego ab hic fallacia hic simulo pareo quo chremetem absterreo glycerium juno lucinus fero ops servo ego obsecro simus hui tam cito ridiculus postquam ante ostium ego audio sto approperat non satis commodus divido sum tempus tu davus hic davus ego simus num immemor sum discipulis davus ego quis narro nescio simus hic ego si imparatus in verus nuptiae adorior sum qui ego ludus reddo nunc hic periculum fio ego in portus navigo


(DAVUS.) DAVUS Enimvero, Dave, nil loci est segnitiae neque socordiae, Quantum intellexi modo senis sententiam de nuptiis: Quae si non astu providentur me aut herum pessum dabunt. Nec quid agam certum est: Pamphilumne adiutem an auscultem seni. Si illum relinquo eius vitae timeo: sin opitulor huius minas; Cui verba dare difficile est. Primum iam de amore hoc comperit: Me infensus servat ne quam faciam in nuptiis fallaciam. Si senserit perii: aut si lubitum fuerit causam ceperit, Quo iure quaque iniuria praecipitem in pistrinum dabit. Ad haec mala hoc mihi accedit etiam: haec Andria, Si ista uxor sive amica est, gravida e Pamphilo est. Audireque eorum est operae pretium audaciam: Nam inceptio est amentium haud amantium: Quicquid peperisset decreverunt tollere: Et fingunt quandam inter se nunc fallaciam, Civem Atticam esse hanc. Fuit olim hinc quidam senex, Mercator: navem is fregit apud Andrum insulam: Is obiit mortem: ibi tum hanc eiectam Chrysidis Patrem recepisse orbam, parvam: Fabulae. Mihi quidem hercle non fit verisimile; atque ipsis commentum placet. Sed Mysis ab ea egreditur: at ego hinc me ad forum ut Conveniam Pamphilum, ne de hac re pater imprudentem opprimat.

davus davus enimvero davus nihil locus sum segnitiae neque socordia quantus intellego modo senex sententia de nuptiae qui si non astus provideo ego aut erus pessum do neque quis ago certus sum pamphilus adjuto an ausculto senex si ille relinquo is vita timeo sin opitulo hic minae qui verbum do difficilis sum primus iam de amor hic comperio ego infensus servo ne quam facio in nuptiae fallacia si sentio pereo aut si lubitum sum causa capio quo ius quisque iniuria praecipito in pistrinum do ad hic malus hic ego accedo etiam hic andrius si iste uxor sive amicus sum gravidus e pamphilus sum audio is sum opera pretium audacia nam inceptio sum amens haud amo quisquis pario decerno tollo et fingo quidam inter sui nunc fallacia civis attica sum hic sum olim hinc quidam senex mercator navo is frango apud andros insula is obeo mors ibi tum hic eicio chrysis pater recipio orbus parvus fabula ego quidem hercules non fio verisimilis atque ipse commentus placeo sed mysus ab is egredior at ego hinc ego ad forum ut convenio pamphilis ne de hic res pater imprudens opprimo


(BYRRHIA. SIMO. DAVUS. PAMPHILUS.) BYRRHIA Herus me relictis rebus iussit Pamphilum Hodie observare, ut quid ageret de nuptiis Scirem: id propterea nunc hunc venientem sequor. Ipsum adeo praesto video cum Davo: hoc agam. SIMO Utrumque adesse video. DAVUS Hem, serva. SIMO Pamphile! DAVUS Quasi de inproviso respice ad eum. PAMPHILUS Ehem pater. DAVUS Probe. SIMO Hodie uxorem ducas ut dixi volo. BYRRHIA Nunc nostrae timeo parti quid hic respondeat. PAMPHILUS Neque istic neque alibi tibi erit usquam in me mora. BYRRHIA Hem. DAVUS Obmutuit. BYRRHIA Quid dixit? SIMO Facis ut te decet Cum istuc quod postulo impetro cum gratia. DAVUS Sum verus? BYRRHIA Herus, quantum audio, uxore excidit. SIMO I nunc iam intro; ne in mora cum opus sit sies. PAMPHILUS Eo. BYRRHIA Nullane in re esse homini cuiquam fidem? Verum illud verbum est, vulgo quod dici solet, Omnes sibi malle melius esse quam alteri. Ego illam vidi virginem; forma bona Memini videre: quo aequior sum Pamphilo, Si se illam in somnis quam illum amplecti maluit. Renuntiabo, ut pro hoc malo mihi det malum.

byrrhia simus davus pamphilus byrrhia herus ego relinquo res iubeo pamphilis hodie observaris ut quis ago de nuptiae scio is propterea nunc hic venio sequor ipse adeo praesto video cum davus hic ago simus uterque adsum video davus hem servo simus pamphilis davus quasi de improvide respicio ad is pamphilus ehem pater davus probus simus hodie uxor duco ut dico volo byrrhia nunc noster timeo pario quis hic respondeo pamphilus neque istic neque alibi tu sum usquam in ego mora byrrhia hem davus obmutesco byrrhia quis dico simus facio ut tu decet cos iste qui postulo impetro cum gratia davus sum verus byrrhia herus quantus audio uxor excido simus eo nunc iam intro ne in mora cum opus sum sum pamphilus eos byrrhia nullus in res sum homo quisquam fides verus ille verbum sum vulgo qui dico soleo omnis sui malo bonus sum quam alter ego ille video virgo forma bonus memini video quo aequus sum pamphilus si sui ille in somnus quam ille amplector malo renuntio ut pro hic malus ego do malus


(CHARINUS. PAMPHILUS. DAVUS.) CHARINUS Hocine est credibile aut memorabile Tanta vecordia innata cuiquam ut siet Ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda? ah Idne est verum? immo id est genus hominum pessimum in Denegando modo quis pudor paululum adest: Post ubi tempus promissa iam perfici, Tum coacti necessario se aperiunt, Et timent: et tamen res premit denegare: Ibi tum eorum impudentissima oratio est, Quis tu es? quis mihi es? cur meam tibi? Heus, Proximus sum egomet mihi. Attamen Ubi fides, Si roges, nihil pudet; hic ubi opus est Non verentur: illic ubi nihil opus est ibi verentur. Sed quid agam? adeamne ad eum, et cum eo iniuriam hanc expostulem? Ingeram mala multa? Atque aliquis dicat, Nihil promoveris. Multum: molestus certe ei fuero: atque animo morem gessero. PAMPHILUS Charine et me et te imprudens, nisi quid Di respiciunt, perdidi. CHARINUS Itane imprudens? tandem inventa est causa: solvisti fidem. PAMPHILUS Quid tandem? CHARINUS Etiam nunc me ducere istis dictis postulas? PAMPHILUS Quid istuc est? CHARINUS Postquam me amare dixi complacita est tibi. Heu me miserum qui tuum animum ex animo spectavi meo. PAMPHILUS Falsus es. CHARINUS Nonne tibi satis esse hoc visum solidum est gaudium, Nisi me lactasses amantem et falsa spe produceres. Habeas. PAMPHILUS Habeam? ah nescis quantis in malis verser miser; Quantasque hic suis consiliis mihi confecit sollicitudines Meus carnufex. CHARINUS Quid istuc tam mirum est de te si exemplum capit? PAMPHILUS Haud istuc dicas si cognoris vel me vel amorem meum. CHARINUS Scio: cum patre altercasti dudum: et is nunc propterea tibi Succenset: nec te quivit hodie cogere illam ut duceres. PAMPHILUS Immo etiam, quo tu minus scis aerumnas meas, Hae nuptiae non apparabantur mihi: Nec postulabat nunc quisquam uxorem dare. CHARINUS Scio: tu coactus tua voluntate es. PAMPHILUS Mane: Nondum scis. CHARINUS Scio equidem illam ducturum esse te. PAMPHILUS Cur me enicas? Hoc audi. Numquam destitit Instare ut dicerem me esse ducturum patri; Suadere, orare, usque adeo donec perpulit. CHARINUS Quis homo istuc? PAMPHILUS Davus.— CHARINUS Davus? PAMPHILUS interturbat. CHARINUS Quamobrem? PAMPHILUS Nescio: Nisi mihi deos satis scio fuisse iratos qui eis auscultaverim. CHARINUS Factum hoc est Dave? DAVUS Factum. CHARINUS Hem, quid ais scelus? At tibi Di dignum factis exitium duint. Eho, dic mihi, si omnes hunc coniectum in nuptias Inimici vellent quod nisi hoc consilium darent? DAVUS Deceptus sum at non defatigatus. CHARINUS Scio. DAVUS Hac non successit, alia aggrediemur via. Nisi id putas, quia primo processit parum, Non posse iam ad salutem converti hoc malum. PAMPHILUS Immo etiam: nam satis credo si advigilaveris Ex unis geminas mihi conficies nuptias. DAVUS Ego Pamphile hoc tibi pro servitio debeo, Conari manibus pedibus noctesque et dies; Capitis periclum adire, dum prosim tibi: Tuum est si quid praeter spem evenit mihi ignoscere. Parum succedit quod ago: at facio sedulo. Vel melius tute reperi, me missum face. PAMPHILUS Cupio: restitue in quem me accepisti locum. DAVUS Faciam. PAMPHILUS At iam hoc opus est. DAVUS Hem! sed, mane. Concrepuit a Glycerio ostium. PAMPHILUS Nihil ad te. DAVUS Quaero. PAMPHILUS Hem, nuncin demum? DAVUS At iam hoc tibi inventum dabo.

charinus pamphilus davus charinus hic sum credibilis aut memorabilis tantus vecordia innato quisquam ut sum ut malus gaudeo atque ex incommodus alter suus ut comparo commodus ah is sum verus immo is sum genus homo malus in denego modo quis pudor paululum adsum post ubi tempus promitto iam perficio tum cogo necessarius sui aperio et timeo et tamen res premo denego ibi tum is impudens oratio sum quis tu sum quis ego sum cur meus tu heus proximus sum nos ego attamen ubius fides si rogo nihil pudeo hic ubi opus sum non vereor illic ubi nihil opus sum ibi vereor sed quis ago adeamne ad is et cum is iniuria hic expostulis ingero malus multus atque aliquis dico nihil promoveo multus molestus certus is sum atque animus mos gero pamphilus charine et ego et tu imprudens nisi quis deus respicio perdo charinus ito imprudens tandem invenio sum causa solvo fides pamphilus quis tandem charinus etiam nunc ego duco iste dictum postulo pamphilus quis iste sum charinus postquam ego amo dico complacita sum tu heu ego miser qui tuus animus ex animus specto meus pamphilus falsus sum charinus nonne tu satis sum hic video solidus sum gaudium nisus ego lacto amo et fallo spes produco habeo pamphilus habeo ah nescio quantus in malus verso miser quantus hic suus consilium ego confacio sollicitudo meus carnufex charinus quis iste tam mirus sum de tu si exemplum capio pamphilus haud iste dico si cogo vel ego vel amor meus charinus scio cum pater alterco dudum et is nunc propterea tu succenseo neque tu queo hodie cogo ille ut duco pamphilus immo etiam quo tu paruus scio aerumna meus hic nuptiae non appario ego neque postulo nunc quisquam uxor do charinus scio tu cogo tuus voluntas sum pamphilus mane nondum scio charinus scio equidem ille duco sum tu pamphilus cur ego eneco hic audio numquam desisto instaris ut dico ego sum duco pater suadeo oro usque adeo donec perpello charinus quis homo iste pamphilus davus charinus davus pamphilus interturbo charinus quamobrem pamphilus nescio nisus ego deus satis scio sum irascor qui is ausculto charinus facio hic sum davus davus facio charinus hem quis aio scelus at tu deus dignus facio exitium do eho dico ego si omnis hic conicio in nuptiae inimicus volo qui nisi hic consilium do davus decipio sum at non defatigo charinus scio davus hic non succedo alius aggrediemur via nisus is puto quia primus procedo parum non possum iam ad salus converto hic malus pamphilus immo etiam nam satis credo si advigilo ex unus gemino ego confacio nuptiae davus ego pamphilis hic tu pro servitium debeo conaris manus pes nox et dies capio periculum adeo dum prosum tu tuus sum si quis praeter spes evenio ego ignosco paris succedo qui ago at facio sedulus vel bonus tueor reperio ego mitto fax pamphilus cupio restituo in qui ego accipio locus davus facio pamphilus at iam hic opus sum davus hem sed mane concrepo ab glycerium ostium pamphilus nihil ad tu davus quaero pamphilus hem nuncin demum davus at iam hic tu invenio do


(SIMO. DAVUS. PAMPHILUS.) SIMO Reviso quid agant aut quid captent consili. DAVUS Hic nunc non dubitat quin te ducturum neges. Venit meditatus alicunde ex solo loco: Orationem sperat invenisse se Qui differat te: proin tu fac apud te ut sies. PAMPHILUS Modo ut possim Dave. DAVUS Crede inquam hoc mihi Pamphile, Numquam hodie tecum commutaturum patrem Unum esse verbum si te dices ducere.

simus davus pamphilus simus reviso quis ago aut quis capto consilium davus hic nunc non dubito quin tu duco nego venio meditor alicunde ex solum locus oratio spero invenio sui qui differo tu proinde tu facio apud tu ut sum pamphilus modo ut possum davus davus credo inquam hic ego pamphilis numquam hodie tu commuto pater unus sum verbum si tu dico duco