Hecyra

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


(PARMENO. PHILOTIS. SYRA.) PARMENO Senex si quaeret me, modo isse dicito Ad portum, percontatum adventum Pamphili. Audin quid dicam Scirte? si quaeret me, uti Tum dicas: si non quaeret, nullus dixeris; Alias ut uti possim causa hac integra. Sed videone ego Philotium? unde haec advenit? Philotis salve multum. PHILOTIS O salve Parmeno. SYRA Salve mecastor Parmeno. PARMENO Et tu edepol Syra. Dic mihi, Philotis, ubi te oblectasti tam diu? PHILOTIS Minime equidem me oblectavi, quae cum milite Corinthum hinc simul profecta inhumanissimo: Biennium ibi perpetuum misera illum tuli. PARMENO Edepol te desiderium Athenarum arbitror, Philotium, cepisse saepe, et te tuum Consilium contemsisse. PHILOTIS Non dici potest Quam cupida eram huc redeundi, abeundi a milite, Vosque hic videndi, antiqua ut consuetudine Agitarem libere inter vos convivium; Nam illi haud licebat nisi praefinito loqui Quae illi placerent. PARMENO Haud opinor commode Finem statuisse orationi militem. PHILOTIS Sed quid hoc negoti est modo quae narravit mihi Hic intus Bacchis? quod ego nunquam credidi Fore ut hac ille viva posset animum inducere Uxorem habere. PARMENO Iabere autem? PHILOTIS Eho tu, an non habet? PARMENO Habet: sed firmae lae vereor ut sint nuptiae. PHILOTIS Ita Di Deaeque faxint, si in rem est Bacchidis. Sed qui istuc credam ita esse? die mihi, Parmeno. PARMENO Non est opus prolato: hoc percontarier Desiste. PHILOTIS Nempe ea causa, ut ne id fiat palam. Ita me Di amabunt, haud propterea te rogo Ut hoc proferam, sed ut tacita mecum gaudeam. PARMENO Nunquam dices tam commode ut tergum meum Tuam in fidem committam. PHILOTIS Ah noli, Parmeno; Quasi tu non multo malis narrare hoc mihi Quam ego quae percontor scire. PARMENO Vera haec praedicat; Et illud mihi vitium est maximum. Si mihi fidem Das te tacituram, dicam. PHILOTIS Ad ingenium redis. Fidem do: loquere. PARMENO Ausculta. PHILOTIS Istic sum. PARMENO Hanc Bacchidem Amabat ut quum maxime tum Pamphilus Quum pater uxorem ut ducat orare occipit: Et haec communia omnium quae sunt patrum, Sese senem esse, dicere, illum autem unicum; Praesidium velle se senectuti suae. Ille primo se negare: sed postquam acrius Pater instat, fecit animi ut incertus foret Pudorine anne amori obsequeretur magis. Tundendo atque odio denique effecit senex: Despondit ei gnatam huius vicini proximi. Usque illud visum est Pamphilo neutiquam grave, Donec iam in ipsis nuptiis, postquam vicet Paratas, nec moram ullam quin ducat dari, Ibi demum ita aegre tulit ut ipsam Bacchidem, Si adesset, credo ibi eius commiseresceret. Ubicumque datum erat spatium solitudinis, Ut colloqui mecum una posset; Parmeno, Perii: quid ego egi? in quod me conieci malum? Non potero hoc ferre, Parmeno: peril miser. PHILOTIS At te Di Deaeque perduint cum isto odio Lache. PARMENO Ut ad pauca redeam, uxorem deducit domum. Nocte illa prima virginem non attigit; Quae consecuta est nox eam, nihilo magis. PHILOTIS Quid ais? cum virgine una adolescens cubuerit Plus potus, illa se abstinere ut potuerit? Non verisimile dicis; nec verum arbitror. PARMENO Credo ita videri tibi; nan nemo ad te venit Nisi cupiens tui: ille invitus illam duxerat. PHILOTIS Quid deinde fit? PARMENO Diebus sale pauculis Post Pamphilus me solum seducit foras; Narratque ut virgo ab se integra etiam tum siet; Seque ante quam eam uxorem duxisset domum Sperasse eas tolerare posse nuptias: Sed quam decrerim me non posse diutius Habere, cam ludibrio haberi, Parmeno, Quin integram itidem reddam ut accepi ab suis, Neque honestum mihi, neque utile ipsi virgini est. PHILOTIS Pium ac pudicum ingenium narras Pamphili. PARMENO Hoc ego proferre incommodum mihi esse arbitror; Reddi patri autem cui tu nihil dicas viti, Superbum est. Sed illam spero ubi hoc cognoverit, Non posse se mecum esse, abituram denique. PHILOTIS Quid interea? ibatne ad Bacchidem? PARMENO Quotidie. Sed, ut fit, postquam hunc alienum ab sese videt, Maligna multo et magis procax facta ilico est. PHILOTIS Non edepol mirum. PARMENO Atqui ea res multo maxime Disiunxit illium ab illa, postquam et ipse se, Et illam, et hanc quae donli erat, cognovit satis, Ad exemplum amrbarum mores earum existimans. Haec, ita uti liberali esse ingenio decet, Pudens, modesta; incommoda atque iniurias Viri omnes ferre, et tegere contunielias. Hic animus partim uxoris misericordia Devinctus, partim victus huius iniuriis, Paulatim elapsus est Bacchidi, atque huc transtulit Amorem, postquami par ingenium nactus est. Interea in Imbro moritur cognatus senex Horunce: ea ad hos redibat lege hereditas. Eo amantem invitum Pamphilum extrudit pater. Relinquit cum matre hic uxorem; nam senex Rus abdidit se; huc raro in urbem commeat. PHILOTIS Quid adhuc habent infirmitatis nuptiae? PARMENO Nunc audies. Primo dies complusculos Bene conveniebat sane inter eas. Interim Miris modis odisse coepit Sostratam: Neque lites ullae inter eas, postulatio Nunquam. PHILOTIS Quid igitur? PARMENO Si quando ad eam accesserat Confabulatum, fugere e conspectu ilico; Videre nolle: denique, ubi non quit pati, Simulat se a matre arcessi ad rem divinam: abit. Ubi illic est dies conplures, arcessi iubet: Dixere causam tunc nescio quam: iterum iubet: Nemo remisit. Postquam arcessunt saepius, Aegram esse simulant mulierem. Nostra ilico It visere ad eam: admisit nemo. Hoc ubi senex Rescivit, heri ea causa rure huc advenit: Patren continuo convenit Philumenae. Quid egerint inter se nondum etiam scio; Nisi sane curae est quorsum eventurum hoc siet. Habes omnem rem: pergam quo coepi hoc iter. PHILOTIS Et quidem ego: nam constitui cum quodam hospite Me esse illum conventuram. PARMENO Di vertant bene Quod agas. PHILOTIS Vale. PARMENO Et tu bene vale, Philotium.

parmeno philotis syron parmeno senex si quaero ego modo eo dico ad portus percontas advenio pamphilis audio quis dico scirte si quaero ego uti tum dico si non quaero nullus dico alius ut uti possum causa hic integer sed video ego philotium unde hic advenio philotis salvus multus philotis o salvus parmeno syron salvus mecastor parmeno parmeno et tu edepol syrus dico ego philotis ubi tu oblecto tam diu philotis paruus equidem ego oblectavi qui cum miles corinthus hinc simul proficio inhumanus biennium ibi perpetuus misero ille fero parmeno edepol tu desiderium athenaris arbitror philotium capio saepe et tu tuus consilium contemsisse philotis non dico possum quam cupidus sum huc redeo abeo ab miles tu hic video antiquus ut consuetudo agitaris libo inter tu convivium nam ille haud licet nisi praefinio loquor qui ille placeo parmeno haud opinor commodus finis statuo oratio miles philotis sed quis hic negotium sum modo qui narro ego hic intus bacchus qui ego numquam credo sum ut hic ille vivus possum animus induco uxor habeo parmeno iabere autem philotis eho tu an non habeo parmeno habeo sed firmus lae vereor ut sum nuptiae philotis ita deus defervesco facio si in res sum bacchis sed qui iste credo ita sum dies ego parmeno parmeno non sum opus profero hic perconto desisto philotis nempe is causa ut ne is fio palam ita ego deus amo haud propterea tu rogo ut hic profero sed ut taceo ego gaudeo parmeno numquam dico tam commodus ut tergum meus tuus in fides committo philotis ah nolo parmeno quasi tu non multus malus narro hic ego quam ego qui perconto scio parmeno verus hic praedico et ille ego vitium sum magnus si ego fides do tu taceo dico philotis ad ingenium redeo fides do loquor parmeno ausculto philotis istic sum parmeno hic bacchis amo ut qui magnus tum pamphilus qui pater uxor ut duco oro obcapio et hic commune omnis qui sum pater sui senex sum dico ille autem unicus praesidium volo sui senectus suus ille primus sui nego sed postquam acer pater insto facio animus ut incertus sum pudorine annus amor obsequor magis tundo atque odium denique efficio senex despondeo is gnatam hic vicinus propior usque ille video sum pamphilus neutiquam gravis donec iam in ipse nuptiae postquam vicet paro neque mora ullus quin duco do ibi demum ita aeger fero ut ipse bacchis si adsum credo ibi is commiseresco ubius do sum spatium solitudo ut colloquor ego unus possum parmeno pereo quis ego ago in qui ego conicio malus non possum hic fero parmeno peril miser philotis at tu deus defervesco perdo cum iste odium lache parmeno ut ad paucus redeo uxor deduco domus nox ille primus virgo non attigo qui consequor sum nox is nihilum magis philotis quis aio cum virgo unus adolesco cubo multus potus ille sui abstineo ut possum non verisimilis dico neque verus arbitror parmeno credo ita video tu no nemo ad tu venio nisus cupio tuus ille invitus ille duco philotis quis deinde fio parmeno dies sal pauculis post pamphilus ego solus seduco foras narro ut virgo ab sui integer etiam tum sum sequor ante quam is uxor duco domus spero is tolero possum nuptiae sed quam decerno ego non possum diu habeo cam ludibrium habeo parmeno quin integer itidem reddo ut accipio ab suus neque honestus ego neque utilis ipse virgo sum philotis pius atque pudicus ingenium narro pamphilis parmeno hic ego profero incommodus ego sum arbitror reddo pater autem qui tu nihil dico vitium superbus sum sed ille spero ubi hic cognosco non possum sui ego sum abeo denique philotis quis interea eo ad bacchis parmeno quotidie sed ut fio postquam hic alienus ab sui video malignus multus et magis procax facio ilico sum philotis non edepol mirus parmeno atqui is res multus magnus disjungo illium ab ille postquam et ipse sui et ille et hic qui donli sum cognosco satis ad exemplum amrbaris mos is existimo hic ita uti liberal sum ingenium decet pudeo modestus incommodus atque injuria vir omnis fero et tego contunielias hic animus pars uxor misericordia devincio pars vinco hic iniuria paulatim elabor sum bacchis atque huc transfero amor postquami par ingenium nanciscor sum interea in imbros morior cognatus senex horunce is ad hic redeo lex hereditas eos amo invitus pamphilis extrudo pater relinquo cum mater hic uxor nam senex rus abdo sui huc rarus in urbs conmeo philotis quis adhuc habeo infirmitas nuptiae parmeno nunc audio primus dies complusculos bene convenio sanus inter is interim mirus modus odi coepio sostratam neque lis ullus inter is postulatio numquam philotis quis igitur parmeno si quando ad is accedo confabulor fugio e conspectus ilico video nolo denique ubi non queo patior simulo sui ab mater arcesso ad res divina abeo ubius illic sum dies conplures arcesso iubeo dico causa tunc nescio quam iterum iubeo nemo remitto postquam arcesso saepis aeger sum simulo mulier noster ilico eo viso ad is admitto nemo hic ubi senex rescio heri is causa rus huc advenio patren continuo convenio philumenae quis ago inter sui nondum etiam scio nisus sanus cura sum quorsum evenio hic sum habeo omnis res pergo quo coepio hic iter philotis et quidem ego nam constituo cum quidam hospes ego sum ille convenio parmeno deus verto bene qui ago philotis val parmeno et tu bene val philotium


This brings us to the beginning of the Second Act of the play, where the action really commences; for all that we had hitherto is merely a kind of prologue. Laches, Pamphilus’ father, has now heard of this estrangement between his wife and his daughter-in-law, and comes into town to look into the matter. Priding himself much upon his wonderful knowledge of every thing that is going on, he lays it down decidedly that Sostrata alone is to blame; that all mothers-in-law hate their daughters-in-law, and that she must have driven Philumena away by her unkindness; and he is more confirmed in his opinion by the statement of Phidippus that his daughter refuses to come back to Laches’ house while her husband is away. Sostrata in vain endeavours to clear herself. At this moment Philumena’s expected child is born; and Pamphilus returns home at the critical moment. Hearing that his wife is ill, he rushes into the house to see her, and there discovers the whole state of the case. Myrrhina entreats him to keep the matter quiet, and he so far retains his affection for his wife that he promises to do so, and is wretched at the thoughts of a separation from her, though he comes to the conclusion that after this child’s birth, the son of he does not know whom, it is impossible for him ever to receive her back into his house. Meanwhile he sees the necessity of getting rid of his slave Parmeno, who will otherwise be sure to discover what is going on. So he sends him off on two errands, the last of which keeps him fully employed at a distance the rest of the day.

this brings us to thos beginning of thos second act of thos play where thos actio really commences for all that we had hitherto is merely ab kind of prologue laches pamphilus father hic now heard of this estrangement between hic wife and hic daughter in law and comes into town to look into thos matter priding himself much upon hic wonderful knowledge of every thing that is going os he lays eo down decidedly that sostrata alone is to blame that all mothers in law hate their daughters in law and that she mus ha driven philumena away by her unkindness and he is mos confirmed in hic opinio by thos statement of phidippus that hic daughter refuses to comis back to laches house whilis her husband is away sostrata in vain endeavours to clear herself at this moment philumena senatus expected child is born and pamphilus returns home at thos critical moment hearing that hic wife is ill he rushes into thos house to see her and there discovers thos whole stas of thos case myrrhina entreats him to keep thos matter quiet and he so far retains hic affection for hic wife that he promises to do so and is wretched at thos thoughts of ab separation from her though he comes to thos conclusion that after this child senatus birth thos son of he does not know whom eo is impossible for him ever to receive her back into hic house meanwhilis he sees thos necessity of getting rid of hic slave parmeno who will otherwise be surus to discover what is going os so he sends him off os two errands thos last of which keeps him fully employed at ab distance thos reor of thos day


(PARMENO. SOSIA. PAMPHILUS.) PARMENO Ain tu tibi hoc incommodum evenisse iter? SOSIA Non hercle verbis, Parmeno, dici potest Tantum quam re ipsa navigare incommodum est. PARMENO Itane est? SOSIA O fortunate, nescis quid mali Praeterieris qui nunquam es ingressus mare. Nam alias ut omittam miserias, unam hanc vide: Dies triginta aut plus eo in navi fui, Cum interea semper mortem exspectabam miser; Ita usque adversa tempestate usi sumus. PARMENO Odiosum. SOSIA Haud clam me est: denique hercle aufugerim Potius quam redeam, si eo mihi redeundum siet. PARMENO Olim quidem te causae impellebant leves Quod nunc minitare facere ut faceres, Sosia. Sed Pamphilum ipsum video stare ante ostium. Ite intro: ego hunc adibo si quid me velit. Here, etiam tu hic stas? PAMPHILUS Et quidem te exspecto. PARMENO Quid est? PAMPHILUS In arcem transcurso opus est. PARMENO Cui homini? PAMPHILUS Tibi. PARMENO In arcem? quid eo? PAMPHILUS Callidemidem hospitem Myconium, qui mecum una advectus est, conveni. PARMENO Perii! vovisse hunc dicam, si salvus domum Redisset unquam, ut me ambulando rumperet. PAMPHILUS Quid cessas? PARMENO Quid vis dicam? an conveniam modo? PAMPHILUS Immo, quod constitui me hodie conventurum eum Non posse; ne me frustra illic exspectet: vola. PARMENO At non novi hominis faciem. PAMPHILUS At faciam ut noveris. Magnus, rubicundus, crispus, crassus, caesius, Cadaverosa facie. PARMENO Di illum perduint. Quid si non veniet? maneamne usque ad vesperum? PAMPHILUS Maneto: curre. PARMENO Non queo; ita defessus sum. PAMPHILUS Ille abiit: quid agam infelix? prorsus nescio Quo pacto hoc celem quod me oravit Myrrhina, Suae gnatae partum; nam me miseret mulieris. Quod potero faciam, tamen ut pietatem colam; Nam me parenti potius quam amori obsequi Oportet. Atat eccum Phidippum et patrem Video: horsum pergunt. Quid dicam hisce incertus sum.

parmeno sosia pamphilus parmeno aio tu tu hic incommodus evenio iter sosia non hercules verbum parmeno dico possum tantus quam res ipse navigaris incommodus sum parmeno ito sum sosia o fortuno nescio quis malus praetereo qui numquam sum ingredior mare nam alius ut omitto miseria unus hic video dies triginta aut multus is in no sum cos interea semper mors exspecto miser ita usque adverso tempestas utor sum parmeno odiosus sosia haud clam ego sum denique hercules aufugio potis quam redeo si is ego redeo sum parmeno olim quidem tu causa impello levo qui nunc minitaris facio ut facio sosia sed pamphilis ipse video sto ante ostium eo intro ego hic adeo si quis ego volo here etiam tu hic sto pamphilus et quidem tu exspecto parmeno quis sum pamphilus in arx transcurro opus sum parmeno qui homo pamphilus tu parmeno in arx quis is pamphilus callidemides hospes myconius qui ego unus adveho sum convenio parmeno pereo voveo hic dico si salvus domus redeo umquam ut ego ambulo rumpo pamphilus quis cesso parmeno quis volo dico an convenio modo pamphilus immo qui constituo ego hodie convenio is non possum ne ego frustra illic exspecto volo parmeno at non nosco homo facies pamphilus at facio ut nosco magnus rubicundus crispus crassus caesus cadaverosus facies parmeno deus ille perdo quis si non venio maneo usque ad vesperus pamphilus maneo curro parmeno non queo ita defatiscor sum pamphilus ille abeo quis ago infelix prorsus nescio quo pacisco hic celis qui ego oro myrrhina sue gnatae pario nam ego misero mulier qui possum facio tamen ut pietas colo nam ego parens potis quam amor obsequor oportet atat ecce phidippus et pater video horsum pergo quis dico hic incertus sum


(LACHES. PHIDIPPUS. PAMIPHILUS.) LACHES Dixtin dudum illam dixisse se exspectare filium? PHIDIPPUS Factum. LACHES Venisse aiunt: redeat. PAMPHILUS Quam causam dicam patri Quamobrem non reducam nescio. LACHES Quem ego hic audivi loqui? PAMPHILUS Certum offirmare est viam me quam decrevi persequi. LACHES Ipsus est de quo hic agebam tecum. PAMPHILUS Salve, mi pater. LACHES Gnate mi, salve. PHIDIPPUS Bene factum te advenisse, Pamphile; Atque adeo, quod maximum est, salvum atque validum. Pa Creditur. LACHES Advenis modo? PAMPHILUS Admodum. LACHES Cedo, quid reliquit Phania Consobrinus noster? PAMPHILUS Sane hercle homo voluptati obsequens Fuit dum vixit; et qui sic sunt haud multum heredem iuvant: Sibi vero hanc laudem relinquunt: Vixit, dum vixit, bene. LACHES Tum tu igitur nihil attulisti huc plus una sententia? PAMPHILUS Quicquid est id quod reliquit profuit. LACHES Immo obfuit; Nam illum vivum et salvum vellem. PHIDIPPUS Impune optare istuc licet: Ille reviviscet iam nunquam; et tamen utrum malis scio. LACHES Heri Philumenam ad se arcessi hic iussit: die iussisse te. PHIDIPPUS Noli fodere: iussi. LACHES Sed eam iam remittet. PHIDIPPUS Scilicet. PAMPHILUS Omnem rem scio ut sit gesta: adveniens audivi omnia. LACHES At istos invidos Di perdant qui haec libenter nuntiant. PAMPHILUS Ego me scio cavisse ne ulla merito contumelia Fieri a vobis posset: idque si nunc memorare hic velim, Quam fideli animo et benigno in illam et clementi fui, Vere possum; ni te ex ipsa haec magis velim resciscere; Namque eo pacto maxime apud te meo erit ingenio fides, Quum illa quae nunc in me iniqua est aequa de me dixerit: Neque mea culpa hoc discidium evenisse, id testor Deos. Sed quando sese esse indignam deputat matri meae Quae concedat, cuiusque mores toleret sua modestia, Neque alio pacto componi potest inter eas gratia, Segreganda aut mater a me est, Phidippe, aut Philumena: Nunc me pietas matris potius commodum suadet sequi. LACHES Pamphile, haud invito ad aures sermo mihi accessit tuus, Quum te postputasse omnes res prae parente intelligo. Verum vide ne impulsus ita prave insistas, Pamphile. PAMPHILUS Quibus iris impulsus nunc in illam iniquus siem? Quae nunquam quicquam erga me commerita est, pater, Quod nollem; et saepe quod vellem meritam scio. Amoque et laudo et vehementer desidero; Nam fuisse erga me miro ingenio expertus sum; Illique exopto ut reliquam vitam exigat Cum eo viro me qui sit fortunatior; Quandoquidem illam a me distrahit necessitas. PHIDIPPUS Tibi id in manu est ne fiat. LACHES Si sanus sies, Iube illam redire. PAMPHILUS Non est consilium, pater. Matris servibo commodis. LACHES Quo abis? mane; Mane, inquam: quo abis? PHIDIPPUS Quae haec est pertinacia? LACHES Dixin, Phidippe, hanc rem aegre laturum esse eum? Quamobrem te orabam filiam ut remitteres. PHIDIPPUS Non credidi edepol adeo inhumanum fore. Ita nunc is sibi me supplicaturum putat? Si est ut velit reducere uxorem, licet; Sin alio est animo, renumeret dotem huc; eat. LACHES Ecce autem tu quoque proterve iracundus es. PHIDIPPUS Percontumax redisti huc nobis, Pamphile. LACHES Decedet iam ira haec, etsi merito iratus est. PHIDIPPUS Quia paulum vobis accessit pecuniae, Sublati animi sunt. LACHES Etiam mecum litigas? PHIDIPPUS Deliberet, renuntietque hodie mihi, Velitne an non; ut alii, si huic non sit, siet. LACHES Phidippe, ades, audi paucis. Abiit. Quid mea? Postremo inter se transigant ipsi, ut libet; Quando nec natus neque hic mihi quicquam obtemperant; Quae dico parvi pendunt. Porto hoc iurgium Ad uxorem, cuius haec fiunt consilio omnia; Atque in eam hoc omne quod mihi aegre est evomam.

laches phidippus pamiphilus laches dixtin dudum ille dico sui exspectaris filius phidippus facio laches venio aio redeo pamphilus quam causa dico pater quamobrem non reduco nescio laches qui ego hic audio loquor pamphilus certus offirmaris sum via ego quam decerno persequor laches ipse sum de quo hic ago tu pamphilus salvus ego pater laches nascor ego salvus phidippus bene facio tu advenio pamphilis atque adeo qui magnus sum salvus atque validus pa credo laches advenio modo pamphilus admodum laches cedo quis relinquo phania consobrinus noster pamphilus sanus hercules homo voluptas obsequor sum dum vivo et qui sic sum haud multus heres juvo sui verus hic laus relinquo vivo dum vivo bene laches tum tu igitur nihil affero huc multus unus sententia pamphilus quisquis sum is qui relinquo prosum laches immo obsum nam ille vivus et salvus volo phidippus impunis optaris iste licet ille reviviscet iam numquam et tamen utrum malus scio laches heri philumenam ad sui arcesso hic iubeo dies iubeo tu phidippus nolo fodio iubeo laches sed is iam remitto phidippus scilicet pamphilus omnis res scio ut sum gero advenio audio omnis laches at iste invidus deus perdo qui hic libet nuntio pamphilus ego ego scio caveo ne ullus mereo contumelia fio ab tu possum is si nunc memoro hic volo quam fidelis animus et benignus in ille et clemens sum verus possum ni tu ex ipse hic magis volo rescisco namque is pacisco magnus apud tu meus sum ingenium fides qui ille qui nunc in ego iniquus sum aequus de ego dico neque meus culpa hic discidium evenio is testo deus sed quando sui sum indignus deputo mater meus qui concedo quisque mos tolero suus modestia neque alius pacisco compono possum inter is gratia segrego aut mater ab ego sum phidippus aut philumena nunc ego pietas mater potis commodus suadeo sequor laches pamphilis haud invito ad auris sermo ego accedo tuus qui tu postputo omnis res prae pareo intelligo verus video ne impello ita pravus insisto pamphilis pamphilus qui iris impello nunc in ille iniquus sum qui numquam quisquam erga ego commereo sum pater qui nolo et saepe qui volo mereo scio amo et laudo et vehemens desidero nam sum erga ego miro ingenium experior sum ille exopto ut reliquus vita exigo cos is vir ego qui sum fortuno quandoquidem ille ab ego distraho necessitas phidippus tu is in manus sum ne fio laches si sanus sum jubeo ille redeo pamphilus non sum consilium pater matrae servibo commodus laches quo abeo mane mane inquam quo abeo phidippus qui hic sum pertinacia laches dico phidippus hic res aeger fero sum is quamobrem tu oro filia ut remitto phidippus non credo edepol adeo inhumanus sum ita nunc is sui ego supplico puto si sum ut volo reduco uxor licet sin alius sum animus renumero doto huc eo laches ecce autem tu quoque protervus iracundus sum phidippus percontumax redeo huc nos pamphilis laches decedo iam ira hic etsi mereo irascor sum phidippus quia paulus tu accedo pecunia suffero animus sum laches etiam ego litigo phidippus delibero renuntio hodie ego volo an non ut alius si hic non sum sum laches phidippus adsum audio paucus abeo quis meus postremo inter sui transigo ipse ut libet quando neque nascor neque hic ego quisquam obtempero qui dico parvus pendo porto hic iurgium ad uxor qui hic fio consilium omnis atque in is hic omnis qui ego aeger sum evomo


(MYRRHINA. PHIDIPPUS.) MYRRHINA Perii: quid agam? quo me vertam? quid viro meo respondebo Misera? nam audivisse vocem pueri visus est vagientis: Ita corripuit derepente tacitus sese ad filiam. Quod si rescierit peperisse eam, id qua causa clam me habuisse Dicam non edepol scio. Sed ostium concrepuit. Credo ipsum exire ad me: nulla sum. PHIDIPPUS Uxor ubi me ad filiam ire sensit, se duxit foras; Atque eccam video. Quid ais, Myrrhina? Heus, tibi dico. MYRRHINA Mihine, mi vir? PHIDIPPUS Vir ego tuus sim? tun virum me aut hominem deputas adeo esse? Nam si utrumvis horum, mulier, unquam tibi visus forem, Non sic ludibrio tuis factis habitus essem. MYRRHINA Quibus? PHIDIPPUS At rogitas? Peperit filia. Hem, taces? ex quo? MYRRHINA Istuc patrem rogare est aequum? Perii: ex quo censes nisi ex illo cui data est nuptum, obsecro? PHIDIPPUS Credo; neque adeo arbitrari patris est aliter: sed demiror Quid sit quamobrem tantopere omnes nos celare volueris Partum, praesertim quum et recte et tempore suo pepererit. Adeon pervicaci esse animo ut puerum praeoptares perire, Ex quo firmiorem inter nos fore amicitiam posthac scires, Potius quam adversum animi tui libidinem esset cum illo nupta? Ego etiam illorum esse hanc culpam credidi, quae te est penes. MYRRHINA Misera sum. PHIDIPPUS Utinam sciam ita esse istuc sed nunc mihi in mentem venit De hac re quod locuta es olim, quum illum generum cepimus: Nam negabas nuptam posse filiam tuam te pati Cum eo qui meretricem amaret, qui pernoctaret foris. MYRRHINA Quamvis causam hunc suspicari quam ipsam veram mavolo. PHIDIPPUS Multo prius scivi quam tu illum amicam habere, Myrrhina: Verum id vitium nunquam decrevi esse ego adolescentiae: Nam id est omnibus innatum: at pol iam aderit se quoque etiam quum oderit. Sed ut olim te ostendisti eadem esse nihil cessavisti usque adhuc, Ut filiam ab eo abduceres, neu quod ego egissem asset ratum. Id nunc res indicium haec facit quo pacto factum volueris. MYRRHINA Adeon me esse pervicacem censes cui mater siem Ut eo essem animo, si ex usu esset nostro hoc matrimonium? PHIDIPPUS Tun prospicere, aut iudicare nostram in rem quod sit potes? Audisti ex aliquo fortasse qui vidisse eum diceret Exeuntem aut introeuntem ad amicam. Quid tum postea, Si modeste ac raro hoc fecit? nonne ea dissimulare nos Magis humanum est quam dare operam id scire qui nos oderit? Nam si is posset ab ea sese derepente avellere Quacum tot consuesset annos, non eum hominem ducerem, Nec virum satis firmum gnatae. MYRRHINA Mitte adolescentem, obsecro, Et quae me peccasse ais. Abi: solum solus conveni. Roga velitne an non uxorem: si est ut dicat velle se, Redde; sin est autem ut nolit, recte ego consului meae. PHIDIPPUS Si quidem ille ipse non vult, et tu sensti esse in eo, Myrrhina, Peccatum, aderam cuius consilio ea par fuerat prospici. Quamobrem incendor ira esse ausam facere haec te iniussu meo. Interdico ne extulisse extra aedes puerum usquam velis. Sed ego stultior meis dictis parere hanc qui postulem. Ibo intro, atque edicam servis ne quoquam efferri sinant. MYRRHINA Nullam pol credo mulierem me miseriorem vivere; Nam ut hic laturus hoc sit, si ipsam rem ut siet resciverit, Non edepol clam me est, quum hoc quod levius est tam animo iracundo tulit: Nec qua via sententia eius possit mutari scio. Hoc mihi unum ex plurimis miseriis reliquum fuerat malum, Si puerum ut tollam cogit, cuius nos qui sit nescimus pater. Nam quum compressa est nata, forma in tenebris nosci non quita est; Neque detractum ei est quicquam qui posset post nosci qui siet. Ipse eripuit vi in digito quem habuit virgini abiens annulum. Simul vereor Pamphilum, ne orata nostra nequeat diutius Celare, quum sciet alienum puerum tolli pro suo.

myrrhina phidippus myrrhina pereo quis ago quo ego verto quis vir meus respondeo misero nam audio voco puer video sum vagio ita corripio derepo taceo sui ad filia qui si rescio pario is is qui causa clam ego habeo dico non edepol scio sed ostium concrepo credo ipse exeo ad ego nullus sum phidippus uxor ubi ego ad filia eo sentio sui duco foras atque ecce video quis aio myrrhina heus tu dico myrrhina ego ego vir phidippus vir ego tuus sum tu vir ego aut homo deputo adeo sum nam si utrum hic mulier umquam tu video sum non sic ludibrium tuus facio habitus sum myrrhina qui phidippus at rogito pario filia hem taceo ex quo myrrhina iste pater rogo sum aequus pereo ex quo censeo nisi ex ille qui do sum nubo obsecro phidippus credo neque adeo arbitraris pater sum aliter sed demiror quis sum quamobrem tantopere omnis nos celaris volo pario praesertim qui et rectus et tempus suus pario adeo pervicax sum animus ut puer praeoptaris pereo ex quo firmus inter nos sum amicitia posthac scio potis quam adverro animus tuus libido sum cum ille nubo ego etiam ille sum hic culpa credo qui tu sum penis myrrhina misero sum phidippus utinam scio ita sum iste sed nunc ego in mens venio de hic res qui loquor sum olim qui ille gener capio nam nego nupta possum filia tuus tu patior cos is qui meretrix amo qui pernocto foris myrrhina quivis causa hic suspicaris quam ipse verus malo phidippus multus prior scio quam tu ille amica habeo myrrhina verus is vitium numquam decerno sum ego adulescentia nam is sum omnis innascor at pol iam adsum sui quoque etiam qui odi sed ut olim tu ostendo idem sum nihil cesso usque adhuc ut filia ab is abduco neu qui ego ago asso reor is nunc res indicium hic facio quo pacisco facio volo myrrhina adeo ego sum pervicax censeo qui mater sum ut is sum animus si ex usus sum noster hic matrimonium phidippus tu prospicio aut iudicaris noster in res qui sum possum audio ex aliquis fortasse qui video is dico exeo aut introeuntem ad amica quis tum postea si modestus atque rarus hic facio nonne is dissimulo nos magis humanus sum quam do opera is scio qui nos odi nam si is possum ab is sui derepo avello qui tot consuesset annus non is homo duco neque vir satis firmum gnatae myrrhina mitto adolesco obsecro et qui ego pecco aio abeo solus solus convenio rogo volo an non uxor si sum ut dico volo sui reddo sin sum autem ut nolo rectus ego consulo meus phidippus si quidem ille ipse non volo et tu sensti sum in is myrrhina peccatum adsum qui consilium is par sum prospicio quamobrem incendo ira sum audeo facio hic tu injussus meus interdico ne effero extra aedes puer usquam velis sed ego stultus meus dictum pareo hic qui postulis eo intro atque edico servio ne quoquam effero sino myrrhina nullus pol credo mulier ego miser vivo nam ut hic fero hic sum si ipse res ut sum rescio non edepol clam ego sum qui hic qui levis sum tam animus iracundus fero neque qui via sententia is possum muto scio hic ego unus ex multus miseria reliquus sum malus si puer ut tollo cogo qui nos qui sum nescio pater nam qui comprimo sum nata forma in tenebrae nosco non quita sum neque detraho is sum quisquam qui possum post nosco qui sum ipse eripio vis in digitus qui habeo virgo abeo annulis simul vereor pamphilis ne oro noster nequeo diu celaris qui scio alienus puer tollo pro suus


(LACHES. SOSTRATA. PAMPHILUS.) LACHES Quem cum istoc sermonem habueris procul hinc stans accepi, uxor. Istuc est sapere, qui ubicumque opus sit animum possis flectere; Quod faciendum sit post fortasse idem hoc nunc si feceris. SOSTRATA Fors fuat pol. LACHES Abi rus ergo hinc: ibi ego te et tu me feres. SOSTRATA Spero ecastor. LACHES I ergo intro, et compone quae tecum simul Ferantur: dixi. SOSTRATA Ita ut iubes faciam. PAMPHILUS Pater. LACHES Quid vis, Pamphile? PAMPHILUS Hinc abire matrem? minime. LACHES Quid ita istuc vis? PAMPHILUS Quia de uxore incertus sum etiam quid sim facturus. LACHES Quid est? Quid vis facere nisi reducere? PAMPHILUS Equidem cupio; et vix contineor; Sed non minuam meum consilium: ex usu quod est id persequar. Credo ea gratia concordes magis, si non reducam, fore. LACHES Nescias. Verum id tua refert nihil utrum illae fecerint, Quando haec abierit. Odiosa haec est aetas adolescentulis. E medio aequum excedere est. Postremo iam nos fabula Sumus, Pamphile, senex atque anus. Sed video Phidippum egredi per tempus: accedamus.

laches sostrata pamphilus laches qui cum istoc sermo habeo procul hinc sto accipio uxor iste sum sapio qui ubicumque opus sum animus possum flecto qui facio sum post fortasse idem hic nunc si facio sostrata fors sum pol laches abeo rus ergo hinc ibi ego tu et tu ego fero sostrata spero ecastor laches eo ergo intro et compono qui tu simul fero dico sostrata ita ut iubeo facio pamphilus pater laches quis volo pamphilis pamphilus hinc abeo mater paruus laches quis ita iste volo pamphilus quia de uxor incertus sum etiam quis sum facio laches quis sum quis volo facio nisi reduco pamphilus equidem cupio et vix contineo sed non minuo meus consilium ex usus qui sum is persequor credo is gratia concordo magis si non reduco sum laches nescio verus is tuus refero nihil utrum ille facio quando hic abeo odiosus hic sum aetas adolescentulis e medium aequus excedo sum postremo iam nos fabula sum pamphilis senex atque anus sed video phidippus egredior per tempus accedo


(SOSTRATA. PAMPHILUS.) SOSTRATA Non clam me est, nate mi, tibi me esse suspectam uxorem tuam Propter meos mores hinc abisse, etsi ea dissimulas sedulo. Verum, ita me Di ament, itaque obtingant ex te quae exopto mihi, Ut nunquam sciens commerui merito ut caperet odium illa mei; Teque ante quam me amare rebar ei rei firmasti fidem. Nam mihi intus tuus pater narravit modo quo pacto me habueris Praepositam amori tuo: nunc tibi me certum est contra gratiam Referre, ut apud me praemium esse positum pietati scias. Mi Pamphile, hoc et vobis et meae commodum famae arbitror: Ego rus abituram hinc cum tuo me esse certo decrevi patre, Ne mea praesentia obstet, neu causa ulla restet reliqua Quin tua Philumema ad te redeat. PAMPHILUS Quaeso, quid istuc consili est? Illius stultitia victa ex urbe tu rus habitatum migres? Non facies: neque sinam ut qui nobis, mater, maledictum velit Mea pertinacia esse dicat factum, haud tua modestia. Tum tuas amicas te et cognatas deserere et festos dies Mea causa nolo. SOSTRATA Nihil pol iam istaec res mihi voluptatis ferunt: Dum aetatis tempus tulit perfuncta satis sum: satias iam tenet Studiorum istorum. Haec mihi nunc cura est maxima ut ne cui meae Longinquitas aetatis obstet, mortemve exspectet meam. Hic video me esse invisam immerito: tempus est concedere. Sic optime, ut ego opinor, omnes causas praecidam omnibus; Et me hac suspicione exsolvam, et illis morem gessero. Sine me obsecro hoc effugere vulgus quod male audit mulierum. PAMPHILUS Quam fortunatus caeteris sim rebus, absque una hac foret, Hanc matrem habens talem, illam autem uxorem. SOSTRATA Obsecro, mi Pamphile, Non tute incommodam rem, ut quaeque est, in animum induces pati? Si caetera sunt ita ut vis, itaque ut esse ego illam existimo, Mi gnate, da veniam hanc mihi: reduce illam. PAMPHILUS Vae misero mihi! SOSTRATA Et mihi quidem! nam haec res non minus me male habet quam te, gnate mi.

sostrata pamphilus sostrata non clam ego sum natus ego tu ego sum suspicio uxor tuus propter meus mos hinc abeo etsi is dissimulo sedulus verus ita ego deus amo itaque obtingant ex tu qui exopto ego ut numquam scio commereo mereo ut capio odium ille meus tu ante quam ego amo reor is res firmo fides nam ego intus tuus pater narro modo quo pacisco ego habeo praepono amor tuus nunc tu ego certus sum contra gratia refero ut apud ego praemium sum pono pietas scio ego pamphilis hic et tu et meus commodus fama arbitror ego rus abeo hinc cum tuus ego sum certus decerno pater ne meus praesens obsto neu causa ullus resto reliquus quin tuus philumema ad tu redeo pamphilus quaeso quis iste consilium sum ille stultitia vinco ex urbs tu rus habitas migro non facies neque sino ut qui nos mater maledico volo meus pertinacia sum dico facio haud tuus modestia tum tuus amica tu et cognata desero et festus dies meus causa nolo sostrata nihil pol iam iste res ego voluptas fero dum aetas tempus fero perfungor satis sum satio iam teneo studium iste hic ego nunc cura sum maximus ut ne qui meus longinquitas aetas obsto mors exspecto meus hic video ego sum invideo immeritus tempus sum concedo sic optume ut ego opinor omnis causa praecido omnis et ego hic suspicio exsolvo et ille mos gero sinis ego obsecro hic effugio vulgus qui malus audio mulier pamphilus quam fortuno caeterus sum res absque unus hic sum hic mater habeo talis ille autem uxor sostrata obsecro ego pamphilis non tueor incommodus res ut quisque sum in animus induco patior si caeterus sum ita ut volo itaque ut sum ego ille existimo ego nascor do venio hic ego reduco ille pamphilus vae mitto ego sostrata et ego quidem nam hic res non paruus ego malus habeo quam tu nascor ego


ALTER PROLOGUS. PROLOGUS Orator ad vos venio ornatu prologi: Sinite exorator sim, eodem ut iure uti senem Liceat quo iure sum usus adolescentior; Novas qui exactas feci ut inveterascerent, Ne cum poeta scriptura evanesceret. In his quas primum Caecili didici novas Partim sum earum exactus, partim vix steti. Quia scibam dubiam fortunam esse scenicam, Spe incerta certum mihi laborem sustuli. Easdem agere coepi ut ab eodem alias discerem Novas studiose, ne illum ab studio abducerem. Perfeci ut spectarentur. Ubi sunt cognitae, Placitae sunt. Ita poetam restitui in locum Prope iam remotum iniuria adversarium Ab studio atque ab labore atque arte musica. Quod si scripturam sprevissem in praesentia, Et in deterrendo voluissem operam sumere, Ut in otio esset potius quam in negotio, Deterruissem facile ne alias scriberet. Nunc quid petam mea causa aequo animo attendite. Hecyram ad vos refero, quam mihi per silentium Numquam agere licitum est; ita eam oppressit calamitas. Eam calamitatem vestra intelligentia Sedabit, si erit adiutrix nostrae industriae. Quum primum eam agere coepi, pugilum gloria, Funambuli eodem accessit expectatio: Comitum conventus, strepitus, clamor mulierum Fecere ut ante tempus exirem foras. Vetere in nova coepi uti consuetudine, In experiendo ut essem: refero denuo Primo actu placeo; quum interea rumor venit Datum iri gladiatores; populus convolat: Tumultuantur, clamant, pugnant de loco: Ego interea meum non potui tutari locum. Nunc turba nulla est: otium et silentium est: Agendi tempus mihi datum est: vobis datur Potestas condecorandi ludos scenicos. Nolite sinere per vos artem musicam Recidere ad paucos: facite ut vestra auctoritas Meae auctoritati fautrix adiutrixque sit. Sinite impetrare me, qui in tutelam meam Studium suum et se in vestram commisit fidem, Ne cun circumventum inique iniqui irrideant. Mea causa causam hanc accipite, et date silentium, Ut libeat scribere aliis, mihique ut discere Novas expediat posthac pretio emtas meo.

alter prologus prologus orator ad tu venio orno prologus sino exorator sum idem ut ius uti senex licet quo ius sum utor adolesco novo qui exigo facio ut inveterasco ne cum poeta scribo evanesco in hic qui primus caecilis disco novo pars sum is exigo pars vix sto quia scio dubius fortuna sum scenicam spes incertus certus ego labor tollo idem ago coepio ut ab idem alius disco novo studiosus ne ille ab studium abduco perficio ut specto ubius sum cognosco placeo sum ita poeta restituo in locus prope iam removeo iniuria adversarius ab studium atque ab labor atque ars musica qui si scribo sperno in praesens et in deterreo volo opera sumo ut in otium sum potis quam in negotium deterreo facilis ne alius scribo nunc quis peto meus causa aequus animus attendo hecyra ad tu refero quam ego per silentium numquam ago liceo sum ita is opprimo calamitas is calamitas vester intelligentia sedo si sum adjutrix noster industria qui primus is ago coepio pugil gloria funambulis idem accedo expectatio comes convenio strepitus clamor mulier facio ut ante tempus exeo foras veto in novo coepio uti consuetudo in experior ut sum refero denuo primus actus placeo qui interea rumor venio do eo gladiator populus convolo tumultuor clamo pugno de locus ego interea meus non possum tutaris locus nunc turba nullus sum otium et silentium sum ago tempus ego do sum tu do potestas condecoro ludus scaenicus nolo sino per tu ars musica recido ad paucus facio ut vester auctoritas meus auctoritas fautrix adjutrix sum sino impetro ego qui in tutela meus studium suus et sui in vester committo fides ne cun circumvenio iniquus iniquus irrideo meus causa causa hic accipio et do silentium ut libet scribo alius ego ut disco novo expedio posthac pretium emtas meus


The body of the play is occupied by the indignant expostulations of the two fathers with Pamphilus, and with their wives. Now that Pamphilus has a son, Laches cannot conceive why he should not take his wife home again; and Phidippus is furious with him, with Laches, and with Myrrhina his wife. Sostrata comes to the determination of leaving town, and going to live with her husband in the country, hoping that her absence will remove the last obstacle to Philumena’s return; but notwithstanding this, Pamnphilus still persists in his refusal to receive his wife, and at last the old men come to the conclusion that he must be still carrying on his old love affair with Bacchis, and determine to send for her, and to endeavour by fair means or foul to break off her intimacy with Pamphilus. Bacchis is accordingly sent for, and she completely clears herself and Pamphilus from the suspicion, and further undertakes to explain the real state of affairs to Myrrhina and Philumena. This brings out the true history of Philumena; and Bacchis is able to inform Pamphilus that his wife was the owner of the ring which she had received from him. This entirely changes Pamphilus’ view of the case, and he is beside himself with delight. This play is not remarkable for any of the spirit which generally appears in Terence’s plays. The event on which the plot of the play depends, and the circumstances of Philumena’s illness, having necessarily to be kept in the background, gives an air of restraint to the whole piece. Indeed, within the whole action, properly so called, there is no incident except the discovery of the ring. The plot is much more simple, and the characters less interesting than those of any other play; and in the treatment of the character of the slave we notice a marked departure from the ordinary idea of that part. The Parmeno of the Hecyra is a very different personage from his namesake of the Eunuchus. He is merely sententious and inquisitive; and the only amusement which we get out of him is that he is very anxious to discover his master’s secret, and that his curiosity is not gratified.

thos body of thos play is occupied by thos indignant expostulations of thos two fathers with pamphilus and with their wives now that pamphilus hic ab son laches cannot conceive why he should not take hic wife home again and phidippus is furious with him with laches and with myrrhina hic wife sostrata comes to thos determination of leaving town and going to live with her husband in thos country hoping that her absence will removeo thos last obstacle to philumena senatus return but notwithstanding this pamnphilus still persists in hic refusal to receive hic wife and at last thos old ego comis to thos conclusion that he mus be still carrying os hic old love affair with bacchus and determine to send for her and to endeavour by fair meo or foul to break off her intimacy with pamphilus bacchus is accordingly sent for and she completely clears herself and pamphilus from thos suspicion and further undertakes to explain thos real stas of affairs to myrrhina and philumena this brings out thos true history of philumena and bacchus is able to inform pamphilus that hic wife was thos owner of thos ring which she had received from him this entirely changes pamphilus view of thos case and he is beside himself with delight this play is not remarkable for any of thos spirit which generally appears in terence senatus plays thos event os which thos plot of thos play depends and thos circumstances of philumena senatus illness having necessarily to be kept in thos background gives an air of restraint to thos whole piece indeed within thos whole actio properly so called there is no incido except thos discovery of thos ring thos plot is much mos simple and thos characters less interesting than those of any other play and in thos treatment of thos character of thos slave we notice ab marked departure from thos ordinary idea of that part thos parmeno of thos hecyra is ab very differo personage from hic namesake of thos eunuchus he is merely sententious and inquisitive and thos only amusement which we get out of him is that he is very anxious to discover hic master senatus secret and that hic curiosity is not gratified


(PHIDIPPUS. LACHES. BACCHIS.) PHIDIPPUS Nihil apud me tibi Defieri patiar quin quod opus sit benigne praebeatur. Sed quum tu satura atque ebria eris, puer ut satur sit facito. LACHES Noster socer, video, venit: puero nutricem adduxit. Phidippe, Bacchis deierat persancte. PHIDIPPUS Haecine ea est? LACHES Haec est. PHIDIPPUS Nec pol istae metuunt Deos; neque has respicere Deos opinor. BACCHIS Ancillas dedo: quolibet cruciatu per me exquire. Haec res hic agitur: Pamphilo me facere ut redeat uxor Oportet; quod si perficio, non poenitet me famae, Solam fecisse id quod aliae meretrices facere fugitant. LACHES Phidippe, nostras mulieres suspectas fuisse falso Nobis in re ipsa invenimus: porro hanc nunc experiamur: Nam si compererit crimini tua se uxor credidisse, Missam iram faciet: sin autem est ob eam rem iratus gnatus, Quod peperit uxor clam, id leve est; cito ab eo haec ira abscedet. Profecto in hac re nihil mali est quod sit discidio dignum. PHIDIPPUS Velim quidem hercle. LACHES Exquire: adest: quod satis sit faciet ipsa. PHIDIPPUS Quid mihi istaec narras? an quia non tute ipse dudum audisti De hac re animus meus ut sit, Laches? illis modo explete animum. LACHES Quaeso edepol, Bacchis, mihi quod es pollicita tute ut serves. BACCHIS Ob eam rem vis ergo intro eam? LACHES I atque exple animum iis, ut credant. BACCHIS Eo; etsi scio pol iis fore meum conspectum invisum hodie; Nam nupta meretrici hostis est, a viro ubi segregate est. LACHES At haec amicae erunt, ubi quamobrem adveneris resciscent. PHIDIPPUS At easdem amicas fore tibi promitto, rem ubi cognoverint. Nam illas errore et te simul suspicione exsolves. BACCHIS Perii: pudet Philumenae. Sequimini me huc intro ambae. LACHES Quid est quod mihi malim quam quod huic intelligo evenire, Ut gratiam neat sine suo dispendio, et mihi prosit? Nam si est ut haec nunc Pamphilum vere ab se segregarit, Scit sibi nobilitatem ex eo et rem natam et gloriam esse, Referetque gratiam ei, unaque nos sibi opera amicos iunget.

phidippus laches bacchis phidippus nihil apud ego tu defio patior quin qui opus sum benignus praebeo sed qui tu sero atque ebrius sum puer ut satur sum facio laches noster socer video venio puer nutrix adduco phidippus bacchus dejero persanctus phidippus hic is sum laches hic sum phidippus neque pol iste metuo deus neque hic respicio deus opinor bacchis ancilla dedo quilibet crucio per ego exquiro hic res hic ago pamphilus ego facio ut redeo uxor oportet qui si perficio non poenitet ego fama solus facio is qui alius meretrix facio fugito laches phidippus noster mulier suspicio sum fallo nos in res ipse invenio porro hic nunc experior nam si comperio crimen tuus sui uxor credo mitto ira facio sin autem sum ob is res irascor nascor qui pario uxor clam is levis sum cito ab is hic ira abscedo profecto in hic res nihil malus sum qui sum discidium dignus phidippus volo quidem hercules laches exquiro adsum qui satis sum facio ipse phidippus quis ego iste narro an quia non tueor ipse dudum audio de hic res animus meus ut sum laches ille modo expleo animus laches quaeso edepol bacchus ego qui sum polliceor tueor ut servo bacchis ob is res volo ergo intro is laches eo atque expleo animus is ut credo bacchis eos etsi scio pol is sum meus conspectus invideo hodie nam nubo meretrix hostis sum ab vir ubi segregate sum laches at hic amica sum ubi quamobrem advenio rescisco phidippus at idem amica sum tu promitto res ubi cognosco nam ille error et tu simul suspicio exsolvo bacchis pereo pudeo philumenae sequor ego huc intro ambo laches quis sum qui ego malo quam qui hic intelligo evenio ut gratia neo sine suus dispendium et ego prosum nam si sum ut hic nunc pamphilis verus ab sui segrego scio sui nobilitas ex is et res nata et gloria sum refero gratia is unus nos sui opus amicus jungo


(BACCHIS. LACHES.) BACCHIS Non hoc de nihilo est quod Laches me nunc conventam esse expetit; Nec pol me multum fallit quin quod suspicor sit quod velit. LACHES Videndum est ne minus propter iram hanc impetrem quam possiem; Aut ne quid faciam plus quod post me minus fecisse satius sit. Aggrediar. Bacchis, salve. BACCHIS Salve, Lache. LACHES Edepol credo te nonnihil mirari, Bacchis, Quid sit quapropter te huc foras puerum evocare iussi. BACCHIS Ego pol quoque etiam timida sum, quum venit mihi in mentem quae sim, Ne nomen mihi quaesti obsiet; nam mores facile tutor. LACHES Si vera dicis, nihil tibi est a me pericli, mulier; Nam aetate iam ea sum ut non siet peccato mihi ignosci aequum: Quo magis omnes res cautius ne temere faciam accuro: Nam si id facis facturave es bonas quod par est facere, Inscitum offerre iniuriam tibi immerenti iniquum est. BACCHIS Est magna ecastor gratia de istac re quam tibi habeam: Nam qui post factam iniuriam se expurget, parum mihi prosit. Sed quid istuc est? LACHES Meum receptas filium ad te Pamphilum. BACCHIS Ah! LACHES Sine dicam. Uxorem hanc prius quam duxit, vestrum amorem pertuli. Mane: nondum etiam dixi id quod volui. Hic nunc uxorem habet: Quaere alium tibi firmiorem, dum tibi tempus consulendi est; Nam neque ille hoc animo erit aetatem, neque pol tu eadem istac aetate. BACCHIS Quis id ait? LACHES Socrus. BACCHIS Mene? LACHES Te ipsam; et filiam abduxit suam; Puerumque ob eam rem clam voluit natus qui est extinguere. BACCHIS Aliud si scirem qui firmare meam apud vos possem fidem Sanctius quam iusiurandum, id pollicerer tibi, Lache, segregatum habuisse, uxorem ut duxit, a me Pamphilum. LACHES Lepida es; sed scin quid volo potius sodes facias? BACCHIS Quid ? cedo. LACHES Eas ad mulieres huc intro, atque istuc iusiurandum idem Polliceare illis: exple animum iis, teque hoc crimine expedi. BACCHIS Faciam; quod pol, si esset alia ex hoc quaestu, haud faceret scio, Ut de tali causa nuptae mulieri se ostenderet. Sed nolo falsa fama esse gnatum suspectum tuum, Nec leviorem vobis, quibus est minime aequum, viderier Immerito; nam meritus de me est quod queam illi ut commodem. LACHES Facilem benevolumque lingua tua iam tibi me reddidit; Nam non sunt solae arbitratae hae: ego quoque etiam credidi. Nunc quum ego te esse praeter nostram opinionem comperi, Fac eadem ut sis porro; nostra utere amicitia ut voles. Aliter si facias — sed reprimam me, ne aegre quicquam ex me audias. Verum te hoc moneo unum: amicus qualis sim aut quid possiem Potius quam inimicus periclum facias.

bacchis laches bacchis non hic de nihilum sum qui laches ego nunc convenio sum expeto neque pol ego multus fallo quin qui suspicor sum qui volo laches video sum ne paruus propter ira hic impetro quam possiem aut ne quis facio multus qui post ego paruus facio sero sum aggredio bacchus salvus bacchis salvus lache laches edepol credo tu nonnihil miror bacchus quis sum quapropter tu huc foras puer evocaris iubeo bacchis ego pol quoque etiam timidus sum qui venio ego in mens qui sum ne nomen ego quaesti obsum nam mos facilis tuto laches si verus dico nihil tu sum ab ego periculum mulier nam aetas iam is sum ut non sum pecco ego ignosco aequus quo magis omnis res caveo ne temere facio accuro nam si is facio facio sum bonus qui par sum facio inscitus offero iniuria tu immerens iniquus sum bacchis sum magnus ecastor gratia de istac res quam tu habeo nam qui post facio iniuria sui expurgo parum ego prosum sed quis iste sum laches meus recipio filius ad tu pamphilis bacchis ah laches sinis dico uxor hic prior quam duco vester amor pertulis mane nondum etiam dico is qui volo hic nunc uxor habeo quaero alius tu firmus dum tu tempus consulo sum nam neque ille hic animus sum aetas neque pol tu idem istac aetas bacchis quis is aio laches socrus bacchis ego laches tu ipse et filia abduco suus puer ob is res clam volo nascor qui sum extinguere bacchis alius si scio qui firmaris meus apud tu possum fides sancio quam iusiurandum is polliceo tu lache segrego habeo uxor ut duco ab ego pamphilis laches lepidus sum sed scio quis volo potis sodes facio bacchis quis cedo laches is ad mulier huc intro atque iste iusiurandum idem pollicearis ille expleo animus is tu hic crimen expedio bacchis facio qui pol si sum alius ex hic quaestus haud facio scio ut de talis causa nubo mulier sui ostendo sed nolo fallo fama sum nascor suspicio tuus neque levis tu qui sum paruus aequus video immeritus nam mereor de ego sum qui queo ille ut commodo laches facilis benevolumque lingua tuus iam tu ego reddo nam non sum solus arbitror hic ego quoque etiam credo nunc qui ego tu sum praeter noster opinio comperio facio idem ut sum porro noster utor amicitia ut volo aliter si facio sed reprimo ego ne aeger quisquam ex ego audio verus tu hic moneo unus amicus qualis sum aut quis possiem potis quam inimicus periculum facio


(PAMPHILUS.) Pamphilius Nequeo mearum rerum initium ullum invenire idoneum, Unde exordiar narrare quae nec opinanti accidunt; Partim quae perspexi his oculis, partim quae accepi auribus: Qua me propter exanimatum citius eduxi foras. Nam modo me intro ut corripui timidus, alio suspicans Morbo me visurum affectam ac sensi esse uxorem; hei mihi! Postquam me aspexere ancillae advenisse, ilico omnes simul Laetae exclamant, Venit; id quod me repente aspexerant. Sed continuo vultum earum sensi immutari omnium, Quia tam incommode illis fors obtulerat adventum meum. Una illarum interea propere praecucurrit nuntians Me venisse: ego eius videndi cupidus recta consequor. Postquam introii extemplo eius morbum cognovi miser; Nam neque ut celari posset tempus spatium ullum dabat, Neque voce alia ac res monebat ipsa poterat conqueri. Postquam aspexi, O facinus indignum! inquam; et corripui ilico Me inde lacrimans, incredibili re atque atroci percitus. Mater consequitur: iam ut limen exirem ad genua accidit Lacrimans misera: miseritum est. Profecto hoc sic est, ut puto: Omnibus nobis ut res dant sese ita magni atque humiles sumus. Hanc habere orationem mecum a principio institit: O mi Pamphile, abs te quamobrem haec abierit causam vides; Nam vitium est oblatum virgini olim ab nescio quo improbo: Nunc huc confugit te atque alios partum ut celaret suum. Sed cum orata eius reminiscor, nequeo quin lacrimem miser. Quaeque fors fortuna est, inquit, nobis quae te hodie obtulit, Per eam te obsecramus ambae, si ius, si fas est, uti Adversa eius per te tecta tacitaque apud omnes sient. Si unquam erga te animo esse amico sensti eam, mi Pamphile, Sine labore hanc gratiam te ut sibi des pro illa nunc rogat. Caeterum de reducenda id facias quod in rein sit tuam, Parturire eam neque gravidam esse ex te solus conscius. Nam aiunt tecum post duobus concubuisse eam mensibus: Tum postquam ad te venit mensis agitur hic iam septimus; Quod te scire ipsa indicate res. Nunc si potis est, Pamphile, Maxime volo doque operam ut clam eveniat partus patrem, Atque adeo omnes: sed si fieri id non potest quin sentiant, Dicam abortum esse: scio nemini aliter suspectum fore Quin, quod verisimile est, ex te recte eum natum putent. Continuo exponetur: hic tibi nihil est quicquam incommodi; Et illi miserae indigne factam iniuriam contexeris. Pollicitus sum; et servare in eo certum est quod dixi fidem; Nam de reducenda, id vero neutiquam honestum esse arbitror; Nec faciam; etsi amor me graviter consuetudoque eius tenet. Lacrimo, quae posthac futura est vita quum in mentem venit, Solitudoque. O fortuna, ut nunquam perpetuo es bona! Sed iam prior amor me ad hanc rem exercitatum reddidit, Quem ego tum consilio missum feci: idem nunc huic operam dabo. Adest Parmeno cum pueris: hunc minime est opus In hac re adesse; nam olim soli credidi Ea me abstinuisse in principio, cum data est. Vereor, si clamorem eius hic crebro audiat, Ne parturire intelligat: aliquo mihi est Hinc ablegandus dum parit Philumena.

pamphilus pamphilius nequeo meus res initium ullus invenio idoneus unde exordior narro qui neque opinor accido pars qui perspicio hic oculus pars qui accipio auris qui ego propter exanimo cieo educo foras nam modo ego intro ut corripio timidus alius suspicor morbus ego video afficio atque sentio sum uxor hei ego postquam ego aspicio ancilla advenio ilico omnis simul laetus exclamo venio is qui ego repens aspicio sed continuo vultus is sentio immutaris omnis quia tam incommodus ille fors offero advenio meus unus ille interea properus praecurro nuntio ego venio ego is video cupidus recta consequor postquam introeo extemplo is morbus cognosco miser nam neque ut celaris possum tempus spatium ullus do neque vox alius atque res moneo ipse possum conqueror postquam aspicio o facinus indignus inquam et corripio ilico ego inde lacrimo incredibilis res atque atrox percio mater consequor iam ut limen exeo ad genu accido lacrimo misero misereo sum profecto hic sic sum ut puto omnis nos ut res do sui ita magnus atque humilis sum hic habeo oratio ego ab principium insto o ego pamphilis abs tu quamobrem hic abeo causa video nam vitium sum offertor virgo olim ab nescio quo improbus nunc huc confugio tu atque alius pario ut celo suus sed cum oro is reminisco nequeo quin lacrimem miser quisque fors fortuna sum inquam nos qui tu hodie offero per is tu obsecro ambo si ius si fas sum uti adverso is per tu tectum taceo apud omnis sum si umquam erga tu animus sum amicus sensti is ego pamphilis sinis labor hic gratia tu ut sui do pro ille nunc rogo caeterum de reduco is facio qui in rein sum tuus parturio is neque gravida sum ex tu solus conscius nam aio tu post duo concubo is mensis tum postquam ad tu venio mensis ago hic iam septimus qui tu scio ipse indico res nunc si potio sum pamphilis magnus volo do opera ut clam evenio pario pater atque adeo omnis sed si fio is non possum quin sentio dico aborior sum scio nemo aliter suspicio sum quin qui verisimilis sum ex tu rectus is natus puto continuo expono hic tu nihil sum quisquam incommodus et ille miser indignus facio iniuria contego polliceor sum et servaris in is certus sum qui dico fides nam de reduco is verus neutiquam honestus sum arbitror neque facio etsi amor ego gravis consuetudo is teneo lacrimo qui posthac sum sum vito qui in mens venio solitudo o fortuna ut numquam perpetuus sum bonus sed iam prior amor ego ad hic res exercitas reddo qui ego tum consilium mitto facio idem nunc hic opera do adsum parmeno cum puer hic paruus sum opus in hic res adsum nam olim solus credo is ego abstineo in principium cum do sum vereor si clamor is hic creber audio ne parturio intellego aliquis ego sum hinc ablegandus dum pario philumena


(PAMPHILUS. PARMENO. MYRRHINA.) PAMPHILUS Nemini ego plura acerba credo esse ex amore homini unquam oblata Quam mihi. Heu me infelicem, hancine ego vitam parsi perdere? Hacine causa ego cram tantopere cupidus redeundi domum, Cui quanto fuerat praestabilius ubivis gentium agere aetatem Quam huc redire, atque haec ita esse miserum me resciscere. Nam nos omnes, quibus est alicunde aliquis obiectus labos, Omne quod est interea tempus prius quam id rescitum est lucro est. PARMENO At sic citius qui te expedias his aerumnis reperies. Si non redisses, hae irae factae essent multo ampliores; Sed nunc adventum tuum ambas, Pamphile, scio reverituras. Rem cognosces; iram expedies; rursum in gratiam restitues. Levia sunt haec quae tu pergravia esse in animum induxti tuum. PAMPHILUS Quid consolare me? an quisquam usquam gentium est aeque miser? Prius quam hanc uxorem duxi habebam alibi animum amori deditum: Iam in hac re, ut taceam, cuivis facile scitu est quam fuerim miser: Tamen nunquam ausus sum recusare eam quam mihi obtrudit pater. Vix me illinc abstraxi, atque impeditum in ea expedivi animum meum, Vixque huc contuleram; hem, nova res orta est porro ab hac quae me abstrahat. Tum matrem ex ea re me aut uxorem in culpa inventurum arbitror; Quod ita quum esse invenero, quid restat nisi porro ut fiam miser? Nam matris ferre iniurias me, Parmeno, pietas iubet. Tum uxori obnoxius sum; ita olim suo me ingenio pertulit; Tot meas iniurias quae nunquam in ullo patefecit loco. Sed magnum nescio quid necesse est evenisse, Parmeno, Unde ira inter eas intercessit quae tam permansit diu. PARMENO Haud quidem hercle parvum, si vis vero veram rationem exsequi. Non maximas quae maximae sunt interdum irae iniurias Faciunt; nam saepe est quibus in rebus alius ne iratus quidem est, Quum de eadem causa est iracundus factus inimicissimus. Pueri inter sese quam pro levibus noxiis iras gerunt! Quapropter? quia enim qui eos gubernat animus infirmum gerunt. Itidem illae mulieres sunt ferme ut pueri levi sententia. Fortasse unum aliquod verbum inter eas iram hanc concivisse. PAMPHILUS Abi, Parmeno, intro ac me venisse nuntia. PARMENO Hem, quid hoc est? PAMPHILUS Tace. Trepidari sentio et cursari rursum prorsum. PARMENO Agedum ad fores Accede propius. Hem, sensistin? PAMPHILUS Noli fabularier. Pro Iupiter! clamorem audivi. PARMENO Tute loqueris, me vetas. MYRRHINA Tace obsecro mea gnata. PAMPHILUS Matris vox visa est Philumenae. Nullus sum. PARMENO Quidum? PAMPHILUS Perii! PARMENO Quamobrem? PAMPHILUS Nescio quod magnum malum Profecto, Parmeno, me celas. PARMENO Uxorem Philumenam Pavitare nescio quid dixerunt: id si forte est nescio. PAMPHILUS Interii. Cur mihi id non dixti? PARMENO Quia non poteram una omnia. PAMPHILUS Quid morbi est? PARMENO Nescio. PAMPHILUS Quid? nemon medicum adduxit? PARMENO Nescio. PAMPHILUS Cesso hinc ire intro, ut hoc quam primum quicquid est certum sciam? Quonam modo, Philumena mea, nunc te offendam affectam? Nam si periclum ullum in te inest, perisse me una haud dubium est. PARMENO Non usus facto est mihi nunc hunc intro sequi: Nam invisos omnes nos esse illis sentio. Heri nemo voluit Sostratam intro admittere. Si forte morbus amplior factus siet, Quod sane nolim, maxime heri causa mei, Servum ilico introisse dicent Sostratae; Aliquid tulisse comminiscentur mali Capiti atque aetati illorum, morbus qui auctus siet. Hera in crimen veniet, ego vero in magnum malum.

pamphilus parmeno myrrhina pamphilus nemo ego multus acerbus credo sum ex amor homo umquam offertor quam ego heu ego infelix hic ego vita parsi perdo hacine causa ego cram tantopere cupidus redeo domus qui quantus sum praestabilis ubivis gens ago aetas quam huc redeo atque hic ita sum miser ego rescisco nam nos omnis qui sum alicunde aliquis objectus labos omnis qui sum interea tempus prior quam is rescio sum lucrum sum parmeno at sic cieo qui tu expedio hic aerumna reperio si non redeo hic ira facio sum multus amplus sed nunc advenio tuus ambo pamphilis scio reverendus res cognosco ira expedio rursum in gratia restituo levis sum hic qui tu pergravis sum in animus induxti tuus pamphilus quis consolaris ego an quisquam usquam gens sum aequus miser prior quam hic uxor duco habeo alibi animus amor dedo iam in hic res ut taceo quivis facilis scio sum quam sum miser tamen numquam audeo sum recusaris is quam ego obtrudo pater vix ego illinc abstraho atque impedio in is expedio animus meus vix huc confero hem novo res orior sum porro ab hic qui ego abstraho tum mater ex is res ego aut uxor in culpa invenio arbitror qui ita qui sum invenio quis resto nisi porro ut fio miser nam mater fero injuria ego parmeno pietas iubeo tum uxor obnoxius sum ita olim suus ego ingenium perfero tot meus injuria qui numquam in ullus patefacio locus sed magnus nescio quis necesse sum evenio parmeno unde ira inter is intercedo qui tam permaneo diu parmeno haud quidem hercules parvus si volo verus verus ratio exsequor non magnus qui magnus sum interdum ira injuria facio nam saepe sum qui in res alius ne irascor quidem sum qui de idem causa sum iracundus facio inimicus puer inter sui quam pro levis noxius ira gero quapropter quia enim qui is guberno animus infirmus gero itidem ille mulier sum ferme ut puer levis sententia fortasse unus aliqui verbum inter is ira hic concieo pamphilus abeo parmeno intro atque ego venio nuntia parmeno hem quis hic sum pamphilus taceo trepidaris sentio et cursaris rursum prorsus parmeno agedum ad foris accedo propius hem sentio pamphilus nolo fabulor pro iupiter clamor audio parmeno tueor loquor ego veto myrrhina taceo obsecro meus gnata pamphilus matrae vox video sum philumenae nullus sum parmeno quidum pamphilus pereo parmeno quamobrem pamphilus nescio qui magnus malus profecto parmeno ego celo parmeno uxor philumenam pavitaris nescio quis dico is si fors sum nescio pamphilus intereo cur ego is non dixti parmeno quia non possum unus omnis pamphilus quis morbus sum parmeno nescio pamphilus quis nemo medicus adduco parmeno nescio pamphilus cedo hinc eo intro ut hic quam primus quisquis sum certus scio quonam modo philumena meus nunc tu offendo afficio nam si periculum ullus in tu insum pereo ego unus haud dubius sum parmeno non utor facio sum ego nunc hic intro sequor nam invideo omnis nos sum ille sentio heri nemo volo sostratam intro admitto si fors morbus amplus facio sum qui sanus nolo magnus heri causa meus servus ilico introisse dico sostratae aliquis fero comminiscentur malus capitium atque aetas ille morbus qui augeo sum hera in crimen venio ego verus in magnus malus


PROLOGUS Hecyra est huic nomen fabulae: haec cum data Nova est novum intervenit vitium et calamitas, Ut neque spectari neque cognosci potuerit. Ita populus studio stupidus in funambulo Animum occuparat. Nunc haec plane est pro nova; Et is qui scripsit hanc ob eam rem noluit Iterum referre ut iterum posset vendere. Alias cognostis eius: quaeso hanc nunc noscite.

prologus hecyra sum hic nomen fabula hic cum do novo sum novus intervenio vitium et calamitas ut neque specto neque cognosco possum ita populus studium stupidus in funambulus animus occupo nunc hic planus sum pro novo et is qui scribo hic ob is res nolo iterum refero ut iterum possum vendo alius cogo is quaeso hic nunc nosco


(SOSTRATA.) Sostrata Edepol ne nos sumus inique aeque omnes invisae viris, Propter paucas, quae omnes faciunt dignae ut videamur malo. Nam, ita me Di ament, quod me accusat nunc vir sum extra noxiam. Sed non facile est expurgatu; ita animum induxerunt socrus Omnes esse iniquas: haud pol me quidem; nam nunquam secus Habui illam ac si ex me esset nata: nec qui hoc mihi eveniat scio; Nisi pol filium multimodis iam exspecto ut redeat domum.

sostrata sostrata edepol ne nos sum iniquus aequus omnis invideo vis propter paucus qui omnis facio dignus ut video malus nam ita ego deus amo qui ego accuso nunc vir sum extra noxia sed non facilis sum expurgo ita animus induco socrus omnis sum iniquus haud pol ego quidem nam numquam secus habeo ille atque si ex ego sum nata neque qui hic ego evenio scio nisus pol filius multimodus iam exspecto ut redeo domus


(PHIDIPPUS. LACHES. SOSTRATA.) PHIDIPPUS Etsi scio ego, Philumena, meum ius esse ut te cogam Quae ego imperem facere; ego tamen patrio animo victus faciam Ut tibi concedam; neque tuae libidini adversabor. LACHES Atque eccum Phidippum optime video: ex hoc iam scibo quid sit. Phidippe, etsi ego meis me omnibus scio esse apprime obsequentem, Sed non adeo ut mea facilitas corrumpat illorum animos: Quod tu si idem faceres, magis in rem et nostram et vestram id esset. Nunc video in illarum potestate esse te. PHIDIPPUS Heia vero! LACHES Adii te heri de filia: ut veni itidem incertum amisti. Haud ita decet, si perpetuam vis esse affinitatem hanc, Celare te iras. Si quid est peccatum a nobis, profer: Aut ea refellendo aut purgando vobis corrigemus, Te iudice ipso. Sin ea est causa retinendi apud vos Quia aegra est, te mihi iniuriam facere arbitror, Phidippe, Si metuis satis ut meae domi curetur diligenter. At, ita me Di ament, haud tibi hoc concedo, etsi illi pater es, Ut tu illam salvam magis velis quam ego: id adeo gnati causa, Quem ego intellexi illam haud minus quam se ipsum magnificare. Neque adeo clam me est quam esse eum graviter laturum credam, Hoc si rescierit: eo domum studeo haec prius quam ille ut redeat. PHIDIPPUS Laches, et diligentiam vestram et benignitatem Novi; et quae dicis omnia esse ut dicis animum induco: Et te hoc mihi cupio credere: illam ad vos redire studeo, Si facere possim ullo modo. LACHES Quae res te id facere prohibet? Eho, numquidnam accusat virum? PHIDIPPUS Minime; nam postquam attendi Magis, et vi coepi cogere ut rediret, sancte adiurat Non posse apud vos Pamphilo se absente perdurare. Aliud fortasse alii viti est: ego sum animo leni natus: Non possum adversari meis. LACHES Hem, Sostrata! SOSTRATA Heu me miseram! LACHES Certumne est istuc? PHIDIPPUS Nunc quidem ut videtur: sed numquid vis? Nam est quod me transire ad forum iam oporteat. LACHES Eo tecum una.

phidippus laches sostrata phidippus etsi scio ego philumena meus ius sum ut tu cogo qui ego impero facio ego tamen patrius animus vinco facio ut tu concedo neque tuus libido adverso laches atque ecce phidippus optume video ex hic iam scibo quis sum phidippus etsi ego meus ego omnis scio sum apprimus obsequor sed non adeo ut meus facilitas corrumpo ille animus qui tu si idem facio magis in res et noster et vester is sum nunc video in ille potestas sum tu phidippus heia verus laches adeo tu heri de filia ut venio itidem incertus amisti haud ita decet si perpetuus volo sum affinitas hic celaris tu ira si quis sum peccatum ab nos profero aut is refello aut purgo tu corrigo tu iudex ipse sin is sum causa retineo apud tu quia aeger sum tu ego iniuria facio arbitror phidippus si metuo satis ut meus domus curo diligenter at ita ego deus amo haud tu hic concedo etsi ille pater sum ut tu ille salvus magis velis quam ego is adeo nascor causa qui ego intellego ille haud paruus quam sui ipse magnificaris neque adeo clam ego sum quam sum is gravis fero credo hic si rescio is domus studeo hic prior quam ille ut redeo phidippus laches et diligentia vester et benignitas novius et qui dico omnis sum ut dico animus induco et tu hic ego cupio credo ille ad tu redeo studeo si facio possum ullus modo laches qui res tu is facio prohibeo eho numquidnam accuso vir phidippus paruus nam postquam attendo magis et vis coepio cogo ut redeo sancio adjuro non possum apud tu pamphilus sui absum perduraris alius fortasse alius vitium sum ego sum animus lenis nascor non possum adversaris meus laches hem sostrata sostrata heu ego miser laches certus sum iste phidippus nunc quidem ut video sed numquid volo nam sum qui ego transeo ad forum iam oportet laches eos tu unus


(PARMENO. BACCHIS.) PARMENO Edepol nae meam herus esse operam deputat parvi preti, Qui ob rem nullam misit, frustra ubi totum desedi diem, Myconium hospitem dum exspecto in arce Callidemidem. Itaque ineptus hodie dum illic sedeo, ut quisque venerat, Accedebam. Adolescens, dic dum, quaeso, es tu Myconius? Non sum. At Callidemides? Non. Hospitem ecquem Pamphilum Hic habes? Omnes negabant: neque eum quenquam esse arbitror. Denique hercle iam pudebat: abii. Sed quid Bacchidem Ab nostro affine exeuntem video? Quid huic hic est rei? BACCHIS Parmeno, opportune te offers: propere curre ad Pamphilum. PARMENO Quid eo? BACCHIS Dic me orare ut veniat. PARMENO Ad te? BACCHIS Immo ad Philumenam. PARMENO Quid rei est? BACCHIS Tua quod nihil refert percontari desinas. PARMENO Nihil aliud dicam? BACCHIS Etiam; cognosse annulum illum Myrrhinam Gnatae suae fuisse quem ipsus olim mihi dederat. PARMENO Scio. Tantumne est? BACCHIS Tantum: aderit continuo, hoc ubi ex te audierit. Sed cessas? PARMENO Minime equidem; nam hodie mihi potestas haud data est; Ita cursando atque ambulando totum hunc contrivi diem. BACCHIS Quantam obtuli adventu meo laetitiam Pamphilo hodie! Quot commodas res attuli! quot autem ademi curas! Gnatum ei restituo, paene qui harum ipsiusque opera periit: Uxorem, quam nunquam est ratus posthac se habiturum, reddo; Qua re suspectus suo patri et Phidippo fuit, exsolvi Hic adeo his rebus annulus fuit initium inveniendis: Nam memini abhinc menses decem fere ad me note prima Confugere anhelantem domum, sine comite, vini plenum, Cum hoc annulo: extimui ilico. Mi Pamphile, inquam, amabo, Quid exanimatus es, obsecro? aut unde annulum istum nactus es? Dic mihi. Ille alias res agere se simulare: postquam video, Nescio quid suspicarier; magis coepi instare ut dicat. Homo se fatetur vi in via nescio quam compressisse; Dicitque sese illi annulum, dum luctat, detraxisse. Eum haec cognovit Myrrhina in digito modo me habente. Rogat unde sit? narro omnia haec: inde est cognitio facta Philumenam compressam esse ab eo, et filium inde hunc natum. Haec tot propter me gaudia illi contigisse laetor; Etsi hoc meretrices aliae nolunt; neque enim est in rem nostram Ut quisquam amator nuptiis laetetur: verum ecastor Nunquam animum quaesti gratia ad malas adducam partes. Ego dum illo licitum est usa sum benigno et lepido et comi. Incommode mihi nuptiis evenit: factum fateor. At pol me fecisse arbitror ne id merito mihi eveniret. Multa ex quo fuerint commoda, eius incommoda aequum est ferre.

parmeno bacchis parmeno edepol nautilus meus herus sum opera deputo parvus pretium qui ob res nullus mitto frustra ubi totus desedeo dies myconius hospes dum exspecto in arx callidemides itaque ineptus hodie dum illic sedeo ut quisque venio accedo adolesco dico dum quaeso sum tu myconius non sum at callidemides non hospes ecqui pamphilis hic habeo omnis nego neque is quenquam sum arbitror denique hercules iam pudeo abeo sed quis bacchis ab noster affine exeo video quis hic hic sum res bacchis parmeno opportunus tu offertor properus curro ad pamphilis parmeno quis is bacchis dico ego oro ut venio parmeno ad tu bacchis immo ad philumenam parmeno quis res sum bacchis tuus qui nihil refero percontaris desino parmeno nihil alius dico bacchis etiam cogo annulis ille myrrhinam gnatae suus sum qui ipse olim ego do parmeno scio tantus sum bacchis tantus adsum continuo hic ubi ex tu audio sed cesso parmeno paruus equidem nam hodie ego potestas haud do sum ita curso atque ambulo totus hic contero dies bacchis quantus obtulis advenio meus laetitia pamphilus hodie quot commodo res affero quot autem adimo cura nascor is restituo paene qui haris ipse opus pereo uxor quam numquam sum reor posthac sui habeo reddo qui res suspicio suus pater et phidippus sum exsolvo hic adeo hic res annulus sum initium invenio nam memini abhinc mensis decem fere ad ego nosco primus confugio anhelo domus sine comes vinum plenus cos hic annulo extimesco ilico ego pamphilis inquam amo quis exanimo sum obsecro aut unde annulis iste nanciscor sum dico ego ille alius res ago sui simularis postquam video nescio quis suspicor magis coepio insto ut dico homo sui fateor vis in via nescio quam comprimo dico sui ille annulis dum luctat detraho eos hic cognosco myrrhina in digitus modo ego habeo rogo unde sum narro omnis hic inde sum cognitio facio philumenam comprimo sum ab is et filius inde hic natus hic tot propter ego gaudium ille contingo laeto etsi hic meretrix alius nolo neque enim sum in res noster ut quisquam amator nuptiae laeto verus ecastor numquam animus quaesti gratia ad mala adduco pars ego dum ille liceo sum utor sum benignus et lepidus et como incommodus ego nuptiae evenio facio fateor at pol ego facio arbitror ne is mereo ego evenio multus ex quo sum commodus is incommodus aequus sum fero


HECYRA. ACTA LUDIS MEGALENSIBUS, SEX. IUL. CAESARE CN. CORNELIO DOLABELLA AEDILIBUS CURULIBUS. NON EST PERACTA. MODOS FECIT FLACCUS CLAUDII, TIBIIS PARIBUS. TOTA GRAECA APOLLODORU FACTA EST. ACTA PRIMO SINE PROLOGO. DATA SECUNDO CN. OCTAVIO T. MANLIO COSS. RELATA EST L. AEMILII PAULI LUDIS FUNEBRIBUS. NON EST PLACITA. TERTIO RELATA EST Q. FULVIO L. MARCIO AEDILIBUS CURULIBUS. EGIT L. AMBIVIUS TURPIO. PLACUIT.

hecyra ago ludus megalensibus sex iul caesar cn cornelio dolabella aedilis curulis non sum perago modus facio flaccus claudii tibia par totus graecus apollodoru facio sum ago primus sine prologus do secundus cn octavio t manlius coss refero sum l aemilii paulus ludus funebris non sum placeo tertius refero sum q fulvio l marcius aedilis curulis ago l ambivius turpio placeo


(PAMIPHILUS. PARMENO. BACCHIS.) PAMPHILUS Vide, mi Parmeno, etiam sodes ut mihi haec certa et clara attuleris, Ne me in breve coniicias tempus gaudio hoc falso frui. PARMENO Visum est. PAMPHILUS Certen? PARMENO Certe. PAMPHILUS Deus sum, si hoc ita est. PARMENO Verum reperies. PAMPHILUS Manedum sodes: timeo ne aliud credam, atque aliud nunties. PARMENO Maneo. PAMPHILUS Sic te dixisse opinor, invenisse Myrrhinam Bacchidem annulum suum habere. PARMENO Factum. PAMPHILUS Eum quem olim ei dedi; Eaque hoc te mihi nuntiare iussit: itane est factum? PARMENO Ita, inquam. PAMPHILUS Quis me est fortunatior, venustatisque adeo plenior? Egone te pro hoc nuntio quid donem? Quid? quid? Nescio. PARMENO At ego scio. PAMPHILUS Quid? PARMENO Nihil enim. Nam neque in nuntio neque in me ipso tibi boni quid sit scio. PAMPHILUS Egon, qui ab Orco mortuum me reducem in lucem feceris, Sinam sine munere a me abire? Ah, nimium me ingratum putas. Sed Bacchidem eccam video stare ante ostium. Me exspectat, credo: adibo. BACCHIS Salve, Pamphile. PAMPHILUS O Bacchis, O mea Bacchis, servatrix mea. BACCHIS Bene factum, et volup est. PAMPHILUS Factis ut credam facis; Antiquamque adeo tuam venustatem obtines, Ut voluptati obitus, sermo, adventus tuus, quocunque adveneris, Semper siet. BACCHIS Ac tu ecastor morem antiquum atque ingenium obtines, Ut unus omnium homo te vivat nusquam quisquam blandior. PAMPHILUS Ha! ha! hae! tun mihi istuc? BACCHIS Recte amasti, Pamphile, uxorem tuam; Nam nunquam ante hunc diem meis oculis eam, quod nossem, videram. Perliberalis visa est. PAMPHILUS Dic verum. BACCHIS Ita me Di ament, Pamphile. PAMPHILUS Dic mihi, harum rerum numquid dixti iam patri? BACCHIS Nihil. PAMPHILUS Neque opus est Adeo muttito: placet non fieri hoc itidem ut in comoediis, Omnia omnes ubi resciscunt: hic quos par fuerat resciscere Sciunt; quos non autem aequum est scire neque resciscent neque scient. BACCHIS Immo etiam hoc qui occultari facilius credas dabo. Myrrhina ita Phidippo dixit, iuriiurando meo Se fidem habuisse, et propterea te sibi purgatum. PAMPHILUS Optime est; Speroque hanc rem esse eventuram nobis ex sententia. PARMENO Here, licetne scire ex te hodie quid sit quod feci boni; Aut quid istuc est quod vos agitis? PAMPHILUS Non licet. PARMENO Tamen suspicor. Egone hunc ab Orco mortuum? quo pacto? PAMPHILUS Nescis, Parmeno, Quantum hodie profueris mihi, et me ex quanta aerumna extraxeris. PARMENO Immo vero scio; neque hoc imprudens feci. PAMPHILUS Ego istuc satis scio. BACCHIS An temere quicquam Parmenonem praetereat quod facto usus sit? PAMPHILUS Sequere me intro, Parmeno. PARMENO Sequor. Equidem plus hodie boni Feci imprudens quam sciens ante hunc diem unquam. Ω Plaudite.

pamiphilus parmeno bacchis pamphilus video ego parmeno etiam sodes ut ego hic certus et clarus affero ne ego in brevis coniicias tempus gaudium hic fallo fruor parmeno video sum pamphilus certo parmeno certus pamphilus deus sum si hic ita sum parmeno verus reperio pamphilus manedum sodes timeo ne alius credo atque alius nuntio parmeno maneo pamphilus sic tu dico opinor invenio myrrhinam bacchis annulis suus habeo parmeno facio pamphilus eos qui olim is do is hic tu ego nuntiaris iubeo ito sum facio parmeno ita inquam pamphilus quis ego sum fortuno venustatisque adeo plenus ego tu pro hic nuntio quis dono quis quis nescio parmeno at ego scio pamphilus quis parmeno nihil enim nam neque in nuntio neque in ego ipse tu bonus quis sum scio pamphilus ego qui ab orcus mortuus ego reducem in lux facio sino sine munus ab ego abeo ah nimium ego ingratus puto sed bacchis ecce video sto ante ostium ego exspecto credo adeo bacchis salvus pamphilis pamphilus o bacchus o meus bacchus servatrix meus bacchis bene facio et volup sum pamphilus facio ut credo facio antiquus adeo tuus venustas obtineo ut voluptas obeo sermo advenio tuus quocunque advenio semper sum bacchis atque tu ecastor mos antiquus atque ingenium obtineo ut unus omnis homo tu vivo nusquam quisquam blandus pamphilus hic hic hic tu ego iste bacchis rectus amo pamphilis uxor tuus nam numquam ante hic dies meus oculus is qui nosco video perliberal video sum pamphilus dico verus bacchis ita ego deus amo pamphilis pamphilus dico ego haris res numquid dixti iam pater bacchis nihil pamphilus neque opus sum adeo mutio placeo non fio hic itidem ut in comoedia omnis omnis ubi rescisco hic qui par sum rescisco scio qui non autem aequus sum scio neque rescisco neque scio bacchis immo etiam hic qui occultaris facilis credo do myrrhina ita phidippus dico iuriiurando meus sui fides habeo et propterea tu sui purgo pamphilus optume sum spero hic res sum evenio nos ex sententia parmeno here liceo scio ex tu hodie quis sum qui facio bonus aut quis iste sum qui tu ago pamphilus non licet parmeno tamen suspicor ego hic ab orcus mortuus quo pacisco pamphilus nescio parmeno quantus hodie prosum ego et ego ex quantus aerumna extraho parmeno immo verus scio neque hic imprudens facio pamphilus ego iste satis scio bacchis an temere quisquam parmenonem praetereo qui facio utor sum pamphilus sequor ego intro parmeno parmeno sequor equidem multus hodie bonus facio imprudens quam scio ante hic dies umquam plaudo


(LACHES. SOSTRATA.) LACHES Pro Deum atque hominum fidem, quod hoc genus est, quae haec est coniuratio. Utine omnes mulieres eadem aeque studeant, nolintque omnia; Neque declinatam quicquam ab aliarum ingenio ullam reperias? Itaque adeo uno animo omnes socrus oderunt nurus: Viris esse adversas aeque studium est; similis pertinacia est; In eodemque omnes mihi videntur ludo doctae ad malitiam. Ei ludo, si ullus est, magistram hanc esse satis certo scio. SOSTRATA Me miseram, quae nunc quamobrem accuser nescio. LACHES Hem, Tu nescis? SOSTRATA Non, ita me Di bene ament, mi Lache. Itaque una inter nos agere aetatem liceat. LACHES Di mala prohibeant. SOSTRATA Meque abs te immerito esse accusatam postmodum rescisces. LACHES Scio. Te immerito? an quicquam pro istis factis dignum te dici potest, Quae me et te et familiam dedecoras, filio luctum paras? Tum autem ex amicis inimici ut sint nobis affines facis; Qui illum decrerunt dignum suos cui liberos committerent. Tu sola exorere quae perturbes haec tua impudentia. SOSTRATA Egone? LACHES Tu, inquam, mulier, quae me omnino lapidem non hominem putas. An, quia ruri crebro esse soleo, nescire arbitramini Quo quisque pacto hic vitam vestrarum exigat? Multo melius hic quae fiunt quam illic ubi sum assidue scio: Ideo, quia, ut vos mihi domi eritis, proinde ego ero fama foris. Iampridem equidem audivi cepisse odium tui Philumenam; Minimeque adeo mirum; et ni id fecisset magis mirum foret. Sed non credidi adeo ut etiam totam hanc odisset domum: Quod si scissem, illa hic maneret potius, tu hinc isses foras. At vide quam immerito aegritudo haec oritur mihi abs te, Sostrata. Rus habitatum abii, concedens vobis et rei serviens; Sumtus vestros otiumque ut nostra res posset pati, Meo labori haud parcens, praeter aequum atque aetatem meam. Non te pro his curasse rebus ne quid aegre esset mihi? SOSTRATA Non mea opera neque pol culpa evenit. LACHES Immo maxime. Sola hic fuisti; in te omnis haeret culpa sola Sostrata. Quae hic erant curares, quum ego vos solvi curis caeteris. Cum puella anum suscepisse inimicitias non pudet? Illius dices culpa factum. SOSTRATA Haud equidem dico, mi Lache. LACHES Gaudeo, ita me Di ament, gnati causa; nam de te quidem Satis scio peccando detrimenti nihil fieri potest. SOSTRATA Qui scis an ea causa, mi vir, me odisse assimulaverit Ut cum matre plus una esset? LACHES Quid ais? non signi hoc sat est, Quod heri nemo voluit visentem ad eam te intro admittere? SOSTRATA Enim lassam oppido tum esse aibant: eo ad eam non admissa sum. LACHES Tuos esse ego illi mores morbum magis quam ullam aliam rem arbitror; Et merito adeo; nam vestrarum nulla est quin gnatum velit Ducere uxorem; et quae vobis placita est conditio datur. Ubi duxere impulsu vestro, vestro impulsu easdem exigunt.

laches sostrata laches pro deus atque homo fides qui hic genus sum qui hic sum coniuratio uto omnis mulier idem aequus studeo nolo omnis neque declino quisquam ab alius ingenium ullus reperio itaque adeo unus animus omnis socrus odi nurus vis sum adverso aequus studium sum similis pertinacia sum in idem omnis ego video ludo doceo ad malitia eos ludo si ullus sum magistra hic sum satis certus scio sostrata ego miser qui nunc quamobrem accuso nescio laches hem tu nescio sostrata non ita ego deus bene amo ego lache itaque unus inter nos ago aetas licet laches deus malus prohibeo sostrata ego abs tu immeritus sum accuso postmodum rescisco laches scio tu immeritus an quisquam pro iste facio dignus tu dico possum qui ego et tu et familia dedecoro filius luctus paro tum autem ex amicus inimicus ut sum nos affinis facio qui ille decerno dignus suus qui liber committo tu solus exoro qui perturbo hic tuus impudens sostrata ego laches tu inquam mulier qui ego omnino lapis non homo puto an quia rus creber sum soleo nescio arbitror quo quisque pacisco hic vita vestraris exigo multus bonus hic qui fio quam illic ubi sum assiduus scio ideo quia ut tu ego domus sum proinde ego sum fama foris jampridem equidem audio capio odium tuus philumenam minimus adeo mirus et ni is facio magis mirus sum sed non credo adeo ut etiam totus hic odi domus qui si scio ille hic maneo potis tu hinc eo foras at video quam immeritus aegritudo hic orior ego abs tu sostrata rus habitas abeo concedo tu et res servio sumtus vester otium ut noster res possum patior meus labor haud parco praeter aequus atque aetas meus non tu pro hic curo res ne quis aeger sum ego sostrata non meus opus neque pol culpa evenio laches immo magnus solus hic sum in tu omnis haereo culpa solus sostrata qui hic sum curaris qui ego tu solvo cura caeterus cos puella anus suscipio inimicitia non pudeo ille dico culpa facio sostrata haud equidem dico ego lache laches gaudeo ita ego deus amo nascor causa nam de tu quidem satis scio pecco detrimentum nihil fio possum sostrata qui scio an is causa ego vir ego odi assimulaverit ut cum mater multus unus sum laches quis aio non signum hic satis sum qui heri nemo volo viso ad is tu intro admitto sostrata enim lassus oppidum tum sum aio is ad is non admitto sum laches tuus sum ego ille mos morbus magis quam ullus alius res arbitror et mereo adeo nam vestraris nullus sum quin nascor volo duco uxor et qui tu placeo sum condicio do ubius duco impulsus vester vester impulsus idem exigo


INTRODUCTION. THE Hecyra takes its name from the fact that its plot turns upon the misunderstanding between a mother and daughter-in-law. Colman has translated the word step-mother; but ἑκυρά is etymologically, and in meaning, the same word as socrus, a mother-in-law; and there is the same close connexion between the correlative words νυός and nurus, a daughter-in-law. The story of the play is as follows: A young man named Pamphilus, son of Laches and Sostrata, used to keep company with one Bacchis. One night as he was going to her house, rather the worse for wine, he met Philumena, the daughter of Phidippus and Myrrhina, on the road, and offered her violence, both of them being ignorant who the other was. She could not get any thing from him which could serve as a clue to his recognition; but he in the struggle managed to tear from her finger a ring, which he carried to Bacchis and gave to her. A short time after this he was married; for his father was very anxious to break off his intimacy with Bacchis, and to see his son quietly settled down, that he might have some prospect of domestic comfort in his old age; and he never let his son have any peace till he consented to take to himself a wife. By a strange coincidence the wife selected for him was this very Philumena, whom he had met at night on his way to his mistress’s house; and her mother was only too glad to have her married, hoping that she would be saved from public disgrace. But things did not turn out as smoothly as she expected; for Pamphilus did not at first shake off his old love, but continued to visit Bacchis every day, and totally avoided the company of his wife. Gradually, however, a change took place. Bacchis, being annoyed at the marriage of Pamphilus, behaved with great coldness and caprice towards him. Philumena, on the other hand, bore his neglect with the greatest patience and good temper. And so it came about that Pamphilus abandoned Bacchis altogether, and became devotedly attached to his wife. At this moment a relation of his father’s dies at Imbros, and Pamphilus is despatched to the spot to look after his property, his wife being left with her mother-in-law Sostrata. But this arrangement does not last long. Philumena, finding that she has no hope of concealing her situation from her mother-in-law, begins to avoid her, and to withdraw from her company as much as possible; till, at last, she goes to her own mother on the pretence of attending a family sacrifice, and stays with her, refusing to return to her mother-in-law. Sostrata sends for her, but in vain; and she goes to see her, but is refused admittance.

introduction thos hecyra takes its name from thos fact that its plot turns upon thos misunderstanding between ab mother and daughter in law colman hic translated thos word step mother but is etymologically and in meaning thos same word as socrus ab mother in law and there is thos same close connexion between thos correlative words and nurus ab daughter in law thos story of thos play is as follows ab young man named pamphilus son of laches and sostrata used to keep company with o bacchus o night as he was going to her house rather thos worse for wine he met philumena thos daughter of phidippus and myrrhina os thos road and offered her violence both of them being ignoro who thos other was she could not get any thing from him which could servus as ab clue to hic recognition but he in thos struggle managed to tear from her finger ab ring which he carried to bacchus and gave to her ab short timeo after this he was married for hic father was very anxious to break off hic intimacy with bacchus and to see hic son quietly settled down that he might ha some prospect of domestic comfort in hic old ago and he never let hic son ha any peace till he consented to take to himself ab wife by ab strange coincidence thos wife selected for him was this very philumena whom he had met at night os hic way to hic mistress senatus house and her mother was only too glad to ha her married hoping that she would be saved from public disgrace but things did not turn out as smoothly as she expected for pamphilus did not at first shake off hic old love but continued to viso bacchus every day and totally avoided thos company of hic wife gradually however ab change took placeo bacchus being annoyed at thos marriage of pamphilus behaved with great coldness and caprice towards him philumena os thos other hand bore hic neglect with thos greatest patience and good temper and so eo came about that pamphilus abandoned bacchus altogether and became devotedly attached to hic wife at this moment ab relation of hic father senatus dies at imbros and pamphilus is despatched to thos spot to look after hic property hic wife being left with her mother in law sostrata but this arrangement does not last long philumena finding that she hic no hope of concealing her situation from her mother in law begins to avoid her and to withdraw from her company as much as possible till at last she goes to her own mother os thos pretence of attending ab family sacrifice and stays with her refusing to return to her mother in law sostrata sends for her but in vain and she goes to see her but is refused admittance