Sed argumentabitur quilibet posse et duo summa magna consistere, distincta atque disiuncta in suis finibus, et utique advocabit exemplum regna terrarum tanta numero et tamen summa magna in suis quibusque regionibus, et putabit ubique humana divinis conferenda. Iam ergo si huic argumentationi locus dabitur, quid prohibet, non dico et tertium et quartum deum inducere, verum tot iam numero quot et gentium reges? De deo agitur, cuius hoc principaliter proprium est nullius exempli capere comparationem. Hoc natura ipsa, si non aliquis Esaias, vel ipse per Esaiam deus, contionabitur, Cui me similabitis? Divinis forsitan comparabuntur humana, deo non ita. Aliud eninr deus, aliud quae dei. Denique qui exemplo uteris regis quasi summi magni, vide ne iam non possis uti. Rex enim etsi summum magnum est in suo solio usque ad deum, tamen infra deum, comparatus autem ad deum excidet iam de summo magno, translato in deum. Hoc si ita, quomodo uteris eius rei exemplo ad dei comparationem quae, dum ad comparationem accedit, amittitur? Quid nunc, si nec inter reges plurifarium videri potest summum magnum, sed unicum et singulare, apud eum scilicet qui rex regum ob summitatem magnitudinis et subiectionem ceterorum graduum quasi culmen dominationis excipitur? Sed etiam alterius formae reges, qui singulares in unione imperii praesunt, si minutalibus, ut ita dixerim, regnis undique conferantur in examinationem, qua constet quis eorum praecellat in substantiis et viribus regni, in unum necesse est summitas magnitudinis eliquetur, omnibus gradatim per comparationis exitum de magnitudinis summa expressis et exclusis. Adeo etsi in disperso multifarium videtur summum magnum, suis viribus et sua natura et suo statu unicum est. Proinde cum duo dii conferuntur, ut duo reges et duo summa magna, in alterum concedat necesse est unio summi magni ex sententia comparationis, quia summum ex victoria sua constat, superato aemulo alio magno, non tamen summo, atque ex defectione aemuli solitudinem quandam de singularitate praestantiae suae possidens unicum est. Ineluctabilis iste complexus in hoc sententiam constringit, aut negandum deum esse summum magnum, quod nemo patietur sapiens, aut nulli alii communicandum. Aut quae ratio duo summa magna composuit? Primo enim exigam, cur non plura, si duo, quando locupletiorem oporteret credi substantiam divinitatis, si competeret ei numerus. Honestior et liberalior Valentinus, qui simul ausus est duos concipere, Bython et Sigen, cum usque ad xxx Aeonum fetus, tanquam Aeneiae scrofae, examen divinitatis effudit. Quaecunque ratio plura summa magna non patitur admitti, eadem nec duo, ut ipsa plura post unum. Post unum enim numerus. Quae potuit duo admittere, eadem potuit et plura. Post duo enim multitudo, unione iam excessa. Denique apud nos vis rationis istius ipso termino plures deos credi non sinit, quod nec duos illa regula unum deum sistens, qua deum id esse oporteat cui nihil adaequetur, ut summo magno, unicum autem sit cui nihil adaequetur. Iam nunc duo summa magna, duo paria, cui operae pretio, cui emolumento deputarentur? Quid interfuit numeri, cum duo paria non differant uno? Una enim res est quae eadem in duobus est. Etiamsi plura essent paria, tantundem omnia unum fuissent, nullo inter se differendo, qua paria. Porro si neutrum ex duobus altero distat, iam ut ambo summa magna, qua dei ambo, neutrum plus altero praestat, nullam rationem numeri sui ostendunt, praestantiam non habentes. Numerus autem divinitatis summa ratione constare deberet, vel quoniam et cultura eius in anceps deduceretur. Ecce enim duos intuens deos tam pares quam duo summa magna quid facerem, si ambos colerem? Vererer ne abundantia officii superstitio potius quam religio existimaretur, quia duos tam pares et in altero ambos possem in uno demereri, hoc ipsum testimonio praestans parilitati et unitati eorum, dum alterum in altero venerarer, dum in uno mihi duo sunt. Si alterum colerem, aeque recogitarem ne suffundere viderer numeri vanitatem sine differentia supervacui, hoc est ut tutius censerem neutrum colendum quam alterum cum scrupulo colendum aut ambos vane.

sed argumentor qui possum et duo summus magnus consisto distinguo atque disjungo in suus finis et utique advoco exemplum regnum terra tantus numerus et tamen summus magnus in suus quisque regio et puto ubique humanus divinus confero iam ergo si hic argumentatio locus do quis prohibeo non dico et tertius et quartus deus induco verus tot iam numerus quot et gens rex de deus ago qui hic principalis proprius sum nullus exemplum capio comparatio hic natura ipse si non aliquis esaias vel ipse per esaias deus contionabitur qui ego similo divinus forsitan comparo humanus deus non ita alius eninr deus alius qui deus denique qui exemplum uto rex quasi superus magnus video ne iam non possum uti rex enim etsi superus magnus sum in suus solium usque ad deus tamen infra deus comparo autem ad deus excido iam de superus magnus transfero in deus hic si ita quomodo uto is res exemplum ad deus comparatio qui dum ad comparatio accedo amitto quis nunc si neque inter rex plurifarium video possum superus magnus sed unicus et singularis apud is scilicet qui rex rex ob summitas magnitudo et subiectio ceterus gradus quasi culmen dominatio excipio sed etiam alter forma rex qui singularis in unio imperium praesum si minutal ut ita dico regnum undique confero in examinatio qui consto quis is praecello in substantia et vis regnum in unus necesse sum summitas magnitudo eliquo omnis gradatim per comparatio exitus de magnitudo summus exprimo et excludo adeo etsi in dispermulceo multifarium video superus magnus suus vis et suus natura et suus status unicus sum proinde cum duo dius confero ut duo rex et duo summus magnus in alter concedo necesse sum unio superus magnus ex sententia comparatio quia superus ex victoria suus consto supero aemulo alius magnus non tamen superus atque ex defectio aemulis solitudo quidam de singularitas praestantia suus possideo unicus sum ineluctabilis iste complexus in hic sententia constringo aut nego deus sum superus magnus qui nemo patior sapio aut nullus alius communico aut qui ratio duo summus magnus compono primus enim exigo cur non multus si duo quando locupletiorem oportet credo substantia divinitas si competo is numerus honestus et liberalis valentinus qui simul audeo sum duo concipio bython et sigen cum usque ad xxx aeonum fetus tamquam aeneiae scrofa examen divinitas effundo quicumque ratio multus summus magnus non patior admitto idem neque duo ut ipse multus post unus post unus enim numerus qui possum duo admitto idem possum et multus post duo enim multitudo unio iam excessa denique apud nos volo ratio iste ipse termino multus deus credo non sino qui neque duo ille regula unus deus sisto qui deus is sum oportet qui nihil adaequo ut superus magnus unicus autem sum qui nihil adaequo iam nunc duo summus magnus duo par qui opera pretium qui emolumentum deputarentur quis intersum numerus cum duo par non differo unus unus enim res sum qui idem in duo sum etiamsi multus sum par tantus omnis unus sum nullus inter sui differo qui par porro si neuter ex duo alter disto iam ut ambo summus magnus qui deus ambo neuter multus alter praesto nullus ratio numerus suus ostendo praestantia non habeo numerus autem divinitas summus ratio constaris debeo vel quoniam et cultura is in anceps deduco ecce enim duo intueor deus tam par quam duo summus magnus quis facio si ambo colo vereor ne abundantia officium superstitio potis quam religio existimo quia duo tam par et in alter ambo possum in unus demereo hic ipse testimonium praesto parilitas et unitas is dum alter in alter venerarer dum in unus ego duo sum si alter colo aequus recogitaris ne suffundo video numerus vanitas sine differentia supervacuus hic sum ut tueor censeo neuter colo quam alter cum scrupulus colo aut ambo vanus


Nunc et de pusillitatibus et malignitatibus ceterisque notis et ipse adversus Marcionem Antitheses aemulas faciam. Si ignoravit deus meus esse alium super se, etiam tuus omnino non scivit esse alium infra se. Quod enim ait Heraclitus ille tenebrosus, eadem via sursum et deorsum'. Denique si non ignorasset, et ab initio ei occurrisset. Delictum et mortem et ipsum auctorem delicti diabolum et omne malum quod deus meus passus est esse, hoc et tuus, qui illum pati passus est. Mutavit sententias suas deus noster, proinde qua et vester. Qui enim genus humanum tam sero respexit, eam sententiam mutavit qua tanto aevo non respexit. Paenituit mali in aliquo deum nostrum, sed et vestrum. Eo enim, quod tandem animadvertit ad hominis salutem, paenitentiam dissimulationis pristinae fecit debitam malo facto. Porro malum factum deputabitur neglegentia salutis humanae, non nisi per paenitentiam emendata apud deum vestrum. Mandavit fraudem deus noster, sed auri et argenti. Quanto autem homo pretiosior auro et argento, tanto fraudulentior deus vester, qui hominem domino et factori suo eripit. Oculum pro oculo reposcit deus noster, sed et vester vicem prohibens iterabilem magis iniuriam facit. Quis enim non rursus percutiet non repercussus? Nescit deus noster quales adlegeret. Ergo nec vester. Iudam traditorem non adlegisset, si praescisset. Si et mentitum alicubi dicis creatorem, longe maius mendacium est in tuo Christo, cuius corpus non fuit verum. Multos saevitia dei mei absumpsit. Tuus quoque deus quos salvos non facit utique in exitium disponit. Deus meus aliquem iussit occidi. Tuus semetipsum voluit interfici, non minus homicida in semetipsum quam in eum a quo vellet occidi. Multos autem occidisse deum eius probabo Marcioni. Nam fecit homicidam, utique periturum, nisi si populus nihil deliquit in Christum. Sed expedita virtus veritatis paucis amat. Multa mendacio erunt necessaria.

nunc et de pusillitas et malignitas ceter nosco et ipse adverro marcio antitheses aemulo facio si ignoro deus meus sum alius super sui etiam tuus omnino non scio sum alius infra sui qui enim aio heraclitus ille tenebrosus idem via sursum et deorsum denique si non ignoro et ab initium is occurro delinquo et mors et ipse auctor delictum diabolus et omnis malus qui deus meus patior sum sum hic et tuus qui ille patior patior sum muto sententia suus deus noster proinde qui et vester qui enim genus humanus tam serus respicio is sententia muto qui tantus aevum non respicio paeniteo malus in aliquis deus nos sed et vester eos enim qui tandem animadverto ad homo salus paenitentia dissimulatio pristinus facio debeo malus facio porro malus facio deputo neglegentia salus humanus non nisi per paenitentia emendo apud deus vester mando fraudo deus noster sed aurum et argentum quantus autem homo pretiosus aurum et argentum tantus fraudulentior deus vester qui homo dominus et factor suus eripio oculis pro oculus reposco deus noster sed et vester vicis prohibeo iterabilis magis iniuria facio quis enim non rursus percutio non repercutio nescio deus noster qualis adlego ergo neque vester judas traditor non adlegisset si praescio si et mentior alicubi dico creator longus magnus mendacium sum in tuus christus qui corpus non sum verus multus saevitia deus meus absumo tuus quoque deus qui salvus non facio utique in exitium dispono deus meus aliquis iubeo occido tuus semetipsum volo interficio non paruus homicida in semetipsum quam in is ab quo volo occido multus autem occido deus is probo marcio nam facio homicida utique pereo nisi si populus nihil delinquo in christus sed expedio virtus veritas paucus amo multus mendacium sum necessarius


Ita si societas et conspiratio bonitatis atque iustitiae, separationem earum non potes cavere. Quo ore constitues diversitatem duorum deorum, in separatione seorsum deputans deum bonum et seorsum deum iustum? Illic consistit bonum ubi et iustum. A primordio denique creator tam bonus quam et iustus. Pariter utrumque processit. Bonitas eius operata est mundum, iustitia modulata est, quae etiam tum mundum iudicavit ex bonis faciendum quia cum bonitatis consilio iudicavit. Iustitiae opus est, quod inter lucem et tenebras separatio pronuntiata est, inter diem et noctem, inter caelum et terram, inter aquam superiorem et inferiorem, inter maris coetum et aridae molem, inter luminaria maiora et minora, diurna atque nocturna, inter marem et feminam, inter arborem agnitionis mortis et vitae, inter orbem et paradisum, inter aquigena et terrigena animalia. Omnia ut bonitas concepit, ita iustitia distinxit. Totum hoc iudicato dispositum et ordinatum est. Omnis situs. habitus elementorum, effectus, motus, status, ortus, occasus singulorum iudicia sunt creatoris. Ne putes eum exinde iudicem definiendum quo malum coepit, atque ita iustitiam de causa mali offusces. His enim modis ostendimus eam cum auctrice omnium bonitate prodisse, ut et ipsam ingenitam deo et naturalem nec obventiciam deputandam quae in domino inventa sit arbitratrix operum eius.

ita si societas et conspiratio bonitas atque justitia separatio is non possum caveo quo os constituo diversitas duo deus in separatio seorsus deputans deus bonus et seorsus deus iustus illic consisto bonus ubi et iustus ab primordius denique creator tam bonus quam et iustus pariter uterque procedo bonitas is opero sum mundus iustitia modulor sum qui etiam tum mundus judico ex bonus facio quia cum bonitas consilium judico justitia opus sum qui inter lux et tenebrae separatio pronuntio sum inter dies et nox inter caelum et terra inter aqua superus et inferus inter mare coitus et aridus moles inter luminarium magnus et parvus diurnus atque nocturnus inter maris et femina inter arbor agnitio mors et vita inter orbis et paradisus inter aquigena et terrigena animal omnis ut bonitas concipio ita iustitia distinguo totus hic iudico dispono et ordino sum omnis sino habitus elementor efficio moueo status ortus occido singulus iudicium sum creator ne puto is exinde judico definio quo malus coepio atque ita iustitia de causa malus offusces hic enim modus ostendo is cum auctrix omnis bonitas proeo ut et ipse ingenitus deus et natural neque obventiciam deputandam qui in dominus invenio sum arbitratrix opus is


Perductum enim illum ad Pilatum onerare coeperunt quod se regem diceret Christum, sine dubio dei filium, sessurum ad dei dexteram. Ceterum alio eum titulo gravassent, incerti an filium dei se dixisset, nisi Vos dicitis sic pronuntiasset, hoc se esse quod dicerent. Pilato quoque interroganti, Tu es Christus? proinde, Tu dicis, ne metu potestatis videretur amplius respondisse. Constitutus est igitur dominus in iudicio. Et statuit in iudicio populum suum. Ipse dominus in iudicium venit cum presbyteris et archontibus populi, secundum Esaiam. Atque exinde omne scriptum passionis suae implevit. Tumultuatae sunt ibidem nationes, et populi meditati sunt inania. Astiterunt reges terrae, et archontes congregati sunt in unum adversus dominum et adversus Christum eius. Nationes, Romani qui cum Pilato fuerant, populi, tribus Israelis, reges, in Herode, archontes, in summis sacerdotibus. Nam et Herodi velut munus a Pilato missus Osee vocibus fidem reddidit. De Christo enim prophetaverat: Et vinctum eum ducent xenium regi. Delectatus est denique Herodes viso Iesu, nec vocem ullam ab eo audivit. Tanquam agnus enim coram tondente, sic non aperuit os suum, quia dominus dederat illi linguam disciplinae, ut sciret quomodo eum oporteret proferre sermonem, illam scilicet linguam quam in psalmo adglutinatam gutturi suo tunc probabat non loquendo. Et Barrabas quidem nocentissimus vita ut bonus donatur, Christus vero iustissimus ut homicida morti expostulatur. Sed et duo scelesti circumfiguntur illi, ut inter iniquos scilicet deputaretur. Vestitum plane eius a militibus divisum, partim sorte concessum, Marcion abstulit, respicens psalmi prophetiam: Dispertiti sibi sunt vestimenta mea, et in vestitum meum sortem miserunt. Aufer igitur et crucem ipsam. Idem tamen psalmus de eo non tacet: Foderunt manus meas et pedes meos. Totus in illo exitus legitur. Circumdederunt me canes, synagoga maleficorum circumvallavit me: omnes qui spectabant me, naso irridebant me: locuti sunt labiis, et capita moverunt: speravit in deum, liberet eum. Quo iam testimonium vestimentorum? Habe falsi tui praedam; totus psalmus vestimenta sunt Christi. Ecce autem et elementa concutiuntur. Dominus enim patiebatur ipsorum. Ceterum adversario laeso caelum luminibus floruisset, magis sol radiis insultasset, magis dies stetisset, libenter spectans pendentem in patibulo Christum Marcionis. Haec argumenta quoque mihi competissent, et si non fuissent praedicata. Caclum, inquit Esaias, vestiam tenebris. Hic erit dies de quo et Amos: Et erit illa die, dicit dominus, occidet sol meridie (habes et horae sextae significationem), et contenebrabit super terram. Scissum est et templi velum, angeli eruptione, derelinquentis filiam Sionis, tanquam in vinea spculam, et in cucumerario casulam. O quantum perseveravit etiam tricesimo psalmo Christum ipsum reddere! Vociferatur ad patrem, ut et moriens ultima voce prophetas adimpleret. Hoc dicto expiravit. Quis? spiritus semetipsum, an caro spiritum? Sed spiritus semetipsum expirare non potuit. Alius est qui expirat, alius qui expiratur. Si spiritus expiratur, ab alio expiretur necesse est. Quodsi solus spiritus fuisset, discessisse potius diceretur quam expirasse. Quis igitur expirat spiritum nisi caro, quae et spirat quando illum habet, et ita eum cum amittit expirat? Denique si caro non fuit, sed phantasma carnis, phantasma autem spiritus fuit, spiritus autem semetipsum expiravit et expirando discessit, sine dubio phantasma discessit cum spiritus, qui erat phantasma, discessit, et nusquam comparuit phantasma cum spiritu. Nihil ergo remansit in ligno, nihil pependit etiam post expirationem, nihil de Pilato postulatum, nihil de patibulo detractum, nihil sindone involutum, nihil sepulcro novo conditum. Atquin non nihil. Quid igitur illud fuit? Si phantasma, adhuc ergo inerat et Christus. Si discesserat Christus, ergo abstulerat phantasma. Superest impudentiae haereticae dicere phantasma illic phantasmatis remansisse. Sed si et Ioseph corpus fuisse noverat, quod tota pietate tractavit? ille Ioseph qui non consenserat in sceiere Iudaeis? Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit.

perduco enim ille ad pilatus onero coepio qui sui rex dico christus sine dubius deus filius sessurum ad deus dexter ceterum alius is titulus gravassent incertus an filius deus sui dico nisi tu dico sic pronuntio hic sui sum qui dico pilatus quoque interrogo tu sum christus proinde tu dico ne metus potestas video amplus respondeo constituo sum igitur dominus in iudicium et statuo in iudicium populus suus ipse dominus in iudicium venio cum presbyteris et archontibus populus secundus esaias atque exinde omnis scribo passio suus impleo tumultuatae sum ibidem natio et populus meditor sum inanis asto rex terra et archontes congrego sum in unus adverro dominus et adverro christus is natio romanus qui cum pilatus sum populus tres israelis rex in herodes archontes in summus sacerdos nam et herodes velut munus ab pilatus mitto osee vox fides reddo de christus enim prophetaverat et vincio is duco xenium rex delector sum denique herodes video iesus neque voco ullus ab is audio tamquam agnus enim coram tondeo sic non aperio os suus quia dominus do ille lingua disciplina ut scio quomodo is oportet profero sermo ille scilicet lingua quam in psalmus adglutinatam guttur suus tunc probo non loquor et barrabas quidem noceo vito ut bonus dono christus verus justus ut homicida mors expostulatur sed et duo scelestus circumfiguntur ille ut inter iniquus scilicet deputaretur vestio planus is ab miles divido pars sors concedo marcion aufero respicens psalmus prophetia dispertior sui sum vestimentum meus et in vestio meus sors mitto aufero igitur et crux ipse idem tamen psalmus de is non taceo fodio manus meus et pes meus totus in ille exitus lego circumdo ego canis synagoga maleficus circumvallo ego omnis qui specto ego naso irridebant ego loquor sum labium et caput moveo spero in deus libero is quo iam testimonium vestimentor habeo fallo tuus praeda totus psalmus vestimentum sum christus ecce autem et elementum concutio dominus enim patior ipse ceterum adversarius laedo caelum lumen floreo magis sol radius insultasset magis dies sto libet specto pendeo in patibulus christus marcio hic argumentum quoque ego competissent et si non sum praedico caclum inquam esaias vestio tenebrae hic sum dies de quo et amos et sum ille dies dico dominus occido sol meridies habeo et hora sextus significatio et contenebro super terra scissus sum et templum velis angelus eruptio derelinquo filia sio tamquam in vinea spculam et in cucumerarium casula o quantus persevero etiam tricesimo psalmus christus ipse reddo vocifero ad pater ut et morior ulter vox propheta adimpleret hic dico expiravit quis spiritus semetipsum an carus spiritus sed spiritus semetipsum expiraris non possum alius sum qui expirat alius qui expiratur si spiritus expiratur ab alius expiretur necesse sum quodsi solus spiritus sum discedo potis dico quam expirasse quis igitur expirat spiritus nisi carus qui et spiro quando ille habeo et ita is cum amitto expirat denique si carus non sum sed phantasma caro phantasma autem spiritus sum spiritus autem semetipsum expiravit et expirando discedo sine dubius phantasma discedo cum spiritus qui sum phantasma discedo et nusquam compareo phantasma cum spiritus nihil ergo remaneo in lignum nihil pendeo etiam post expiratio nihil de pilatus postulo nihil de patibulus detraho nihil sindon involvo nihil sepulcrum novo condio atqui non nihil quis igitur ille sum si phantasma adhuc ergo insum et christus si discedo christus ergo aufero phantasma supersum impudentia haereticae dico phantasma illic phantasmatis remaneo sed si et ioseph corpus sum nosco qui totus pietas tracto ille ioseph qui non consentio in sceiere judaeus beatus vir qui non abeo in consilium impii et in via peccator non sto et in cathedra pestilentia non sedeo


DE EPISTULA AD THESSALONICENSES PRIMA. Brevioribus quoque epistulis non pigebit intendere. Est sapor et in paucis. Occiderant Iudaei prophetas suos. Possum dicere, Quid ad apostolum dei alterius, et quidem optimi, qui nec suorum delicta damnare dicatur, quique et ipse prophetas eosdem destruendo quodammodo perimat? Quid enim mali admisit apud illum IsraÄl, si occidit quos et ille reprobavit, si prior inimicam in eos sententiam statuit? Deliquit autem apud deum ipsorum. Is exprobravit iniquitatem ad quem pertinet laesus; certe quivis alius quam adversarius laesi. Sed nec onerassed illos imputando etiam domini necem, qui et dominum interfecerunt, dicendo, et prophetas suos, licet Suos adiectio sit h(??)eretici. Quid enim tam acerbum, si alteruis dei praedicatorem Christum interemerunt, qui sui dei prophetas contrucidaverunt? Status autem exaggerationis, quod et dominum et famulos eius peremissent. Denique si alterius dei Christum, alterius prophetas peremerunt, aequavit impietates, non exaggeravit. Aequanda autem non fuit; ergo exaggerari non potuit, nisi in eundem dominum commissa ex utroque titulo. Ergo eiusdem dei Christus et prophetae. Quam autem sanctitatem nostram voluntatem dei dicat, ex contrariis quae prohibet agnosceres. Abstinere enim, inquit, a stupro, non a matrimonio: scire unumquemque suum (??)as in honore tractare. Quomodo? dum non in libidine, qua gentes. Libido autem nec apud gentes matrimonio adscribitur, sed extraordinariis et non naturalibus et portentuosis. Lex naturae luxuriae est, turpitudini quoque et immunditiae contraria, quae non matrimonium excludat, sed libidinem, quae vas nostrum in honore matrimonii tractet. Hunc autem locum salva alterius, id est plenioris, sanctitatis praelatione tractaverim, continentiam et virginitatem nuptiis anteponens, sed non prohibitis. Destructores enim dei nuptiarum, non sectatores castitalis retundo. Ait eos qui remaneant in adventum Christi cum eis qui mortui in Christo primi resurgent quod in nubibus auferentur in a(??)rem obviam domino. Agnosco his iam tunc prospectis mirari substantias caelestes ipsam Hierusalem, quae sursum est, et per Esaiam pronuntiare, Quinam huc velut nubes volant, tanquam columbae cum pullis ad me? Hunc ascensum si Christus nobis praeparavit, ille erit Christus de quo Amos: Qui ascensum suum aedificat in caelos, utique sibi et suis. Exinde a quo sperabo nunc, nisi a quo haec audivi? Quem spiritum prohibet extingui, et quas prophetias vetat nihil haberi? utique non creatoris spiritum, nec creatoris prophetias secundum Marcionem. Quae enim destruit, ipse iam extinxit et nihil fecit, nec potest prohibere quae nihil fecit. Ergo incumbit Marcioni exhibere hodie apud ecclesiam suam exinde spiritum dei sui qui non sit extinguendus, et prophetias que non sint nihil habendae. Et si exhibuit quod putat, sciat nos quodcunque illud ad formam spiritalis et propheticae gratiae atque virtutis provocaturos, ut et futura praenuntiet et occulta cordis revelet et sacramenta edisserat. Cum nihil tale protulerit ac probarit, nos proferemus et spiritum et prophetias creatoris secundum ipsum praedicantes. Atque ita constabit apostolus de quibus dixerit, de eis scilicet quae futura erant in ecclesia eius dei qui dum est, spiritus quoque eius operatur, et promissio celebratur. Age nunc, qui salutem carnis abnuitis, et si quando corpus in huiusmodi praenominatur, aliud nescio quid interpretamini illud quam substantiam carnis, quomodo apostolus omnes in novis substantiis certis nominibus distinxit et omnes in uno constituit salutis, optans ut spiritus noster et corpus et anima sine querela in adventu et salutificatoris nostri Christi conserventur? Nam et animam posuit et corpus, tam duas res quam diversas. Licet enim et animae corpus sit aliquod suae qualitatis, sicut et spiritus, cum tamen et corpus et anima distincte nominantur, habet anima suum vocabulum proprium, non egens communi vocabulo corporis; id relinquitur carni, quae non nominata proprio, communi utatur necesse est. Etenim aliam substantiam in homine non video post spiritum et animam cui vocabulum corporis accommodetur praeter carnem, hanc totiens in corporis nomine intellegens quotiens non nominatur; multo magis hic, cum quae dicitur corpus suo nomine appellatur.

de epistula ad thessalonicenses primus brevis quoque epistula non pigeo intendo sum sapor et in paucus occido judaeus propheta suus possum dico quis ad apostolus deus alter et quidem bonus qui neque suus delictum damnaris dico quisque et ipse propheta idem destruo quodammodo perimo quis enim malus admitto apud ille israa l si occido qui et ille reprobavit si prior inimica in is sententia statuo delinquo autem apud deus ipse is exprobro iniquitas ad qui pertineo laedo certus quivis alius quam adversarius laedo sed neque onerassed ille imputando etiam dominus nex qui et dominus interfacio dico et propheta suus licet suus adjectio sum h eretici quis enim tam acerbus si alteruis deus praedicator christus interimo qui suus deus propheta contrucidaverunt status autem exaggeratio qui et dominus et famulus is peremissent denique si alter deus christus alter propheta peremo aequo impietas non exaggero aequo autem non sum ergo exaggeraris non possum nisi in idem dominus committo ex uterque titulus ergo idem deus christus et propheta quam autem sanctitas noster voluntas deus dico ex contrarius qui prohibeo agnosco abstineo enim inquam ab stuprum non ab matrimonium scio unumquemque suus as in honor tractaris quomodo dum non in libido qui gens libido autem neque apud gens matrimonium adscribo sed extraordinarius et non natural et portentuosis lex natura luxuria sum turpitudo quoque et immunditia contrarius qui non matrimonium excludo sed libido qui vas nos in honor matrimonium tracto hic autem locus salvo alter is sum plenus sanctitas praelatio tractaverim continentia et virginitas nuptiae anteponens sed non prohibeo destructor enim deus nuptiae non sectator castital retundo aio is qui remaneo in advenio christus cum is qui mortuus in christus primus resurgo qui in nubis aufero in ab res obvius dominus agnosco hic iam tunc prospicio miror substantia caelestis ipse hierusal qui sursum sum et per esaias pronuntiaris quisnam huc velut nubes volo tamquam columba cum pullus ad ego hic ascensus si christus nos praeparo ille sum christus de quo amos qui ascensus suus aedifico in caelus utique sui et suus exinde ab quo spero nunc nisi ab quo hic audio qui spiritus prohibeo extingui et qui prophetia veto nihil habeo utique non creator spiritus neque creator prophetia secundus marcio qui enim destruo ipse iam extingo et nihil facio neque possum prohibeo qui nihil facio ergo incumbo marcio exhibeo hodie apud ecclesia suus exinde spiritus deus suus qui non sum extinguendus et prophetia que non sum nihil habeo et si exhibeo qui puto scio nos quicumque ille ad forma spirital et propheticae gratia atque virtus provocaturos ut et sum praenuntiet et occulo chordus revelo et sacramentum edissero cos nihil talis profero atque probo nos profero et spiritus et prophetia creator secundus ipse praedico atque ita consto apostolus de qui dico de is scilicet qui sum sum in ecclesia is deus qui dum sum spiritus quoque is opero et promissio celebro ago nunc qui salus caro abnuo et si quando corpus in huiusmodi praenominatur alius nescio quis interpretor ille quam substantia caro quomodo apostolus omnis in novus substantia certus nomen distinguo et omnis in unus constituo salus opto ut spiritus noster et corpus et anima sine querela in advenio et salutificator noster christus conservo nam et anima pono et corpus tam duo res quam diverto licet enim et anima corpus sum aliqui suus qualitas sicut et spiritus cum tamen et corpus et anima distinguo nomino habeo anima suus vocabulis proprius non egeo communis vocabulum corpus is relinquo caro qui non nomino proprius communis uto necesse sum etenim alius substantia in homo non video post spiritus et anima qui vocabulis corpus accommodo praeter caro hic totiens in corpus nomen intellego quotiens non nomino multus magis hic cum qui dico corpus suus nomen appello


Haec ita dispecta totum ordinem dei iudicis operarium et, ut dignius dixerim, protectorem catholicae et summae illius bonitatis ostendunt quam semotam a iudiciariis sensibus et in suo statu puram nolunt Marcionitae in eodem deo agnoscere, pluentem super bonos et malos et solem suum oriri facientem super iustos et iniustos, quod alius deus omnino non praestat. Nam etsi hoc quoque testimonium Christi in creatorem Marcion de evangelio eradere ausus est, sed ipse mundus inscriptus est et omni a conscientia legitur. Et erit haec ipsa patientia creatoris in iudicium Marcionis, illa patientia quae expectat paenitentiam potius peccatoris quam mortem, et mavult misericordiam quam sacrificium, avertens iam destinatum exitium Ninivitis, et largiens spatium vitae Ezechiae lacrimis, et restituens statum regni Babylonis tyranno paenitentia fencto: illam dico misericordiam quae et filium Saulis moriturum ex devotione populo concessit, et David delicta in domum Uriae confessum venia liberavit, et ipsum Israel totiens restituit quotiens iudicavit, totiens relovit quotiens et increpuit. Non solum igitur iudicem aspiciens convertere et ad optimi exempla. Notans cum ulciscitur considera cum indulget. Repende austeritati lenitatem. Cum utrumque conveneris in creatore, invenies in eo et illud propter quod alterum deum credis. Veni denique ad inspectationem doctrinarum, disciplinarum, praeceptorum consiliorumque eius. Dices forsitan haec etiam humanis legibus determinari. Sed ante Lycurgos et Solonas omnes Moyses et Deus. Nulla posteritas non a primordiis accipit. Tamen non a tuo deo didicit creator meus praescribere, Non occides, non adulterabis, non furaberis, non falsum testimonium dices, alienum non concupisces, honora patrem et matrem, et diliges proximum tuum ut te ipsum. Ad haec innocentiae, pudicitiae et iustitiae et pietatis principalia consulta accedunt etiam humanitatis praescripta, cum septimo quoque anno servitia libertate solvuntur, cum eodem tempore agro parcitur, egenis cedendo locum, bovi etiam terenti vincula oris remittuntur ad fructum praesentis laboris, quo facilius in pecudibus praemeditata humanitas in bominum refrigeria erudiretur.

hic ita dispicio totus ordo deus judex operarius et ut dignus dico protector catholicae et summa ille bonitas ostendo quam semoveo ab judiciarius sensus et in suus status purus nolo marcionitae in idem deus agnosco pluentem super bonus et malus et sol suus orior facio super iustus et injustus qui alius deus omnino non praesto nam etsi hic quoque testimonium christus in creator marcion de evangelium erado audeo sum sed ipse mundus inscribo sum et omnis ab conscientia lego et sum hic ipse patientia creator in iudicium marcio ille patientia qui expecto paenitentia potis peccator quam mors et malo misericordia quam sacrificium averto iam destino exitium ninivitis et largior spatium vita ezechiae lacrima et restituo status regnum babylon tyrannus paenitentia fencto ille dico misericordia qui et filius saulis morior ex devotio populus concedo et david delictum in domus uriae confiteor venia libero et ipse israel totiens restituo quotiens judico totiens relovit quotiens et increpo non solus igitur judico aspicio converto et ad bonus exemplum noto cum ulciscor considero cum indulgeo repo austeritas lenitas cos uterque convenio in creator invenio in is et ille propter qui alter deus credo venio denique ad inspectatio doctrinaris disciplinaris praeceptor consilium is dico forsitan hic etiam humanus lex determinaris sed ante lycurgos et solonas omnis moyses et deus nullus posteritas non ab primordius accipio tamen non ab tuus deus disco creator meus praescribo non occaedes non adultero non furor non falsus testimonium dico alienus non concupisco honoro pater et mater et diligo propior tuus ut tu ipse ad hic innocentia pudicitia et justitia et pietas principalis consulo accedo etiam humanitas praescribo cum septimus quoque annus servitium libertas solvo cum idem tempus ager parco egenus cedo locus bos etiam tero vinculum ora remitto ad fructus praesum labor quo facilis in pecus praemeditor humanitas in bominum refrigeria erudio


Quis dominus caeli invocabitur qui non prius factor ostenditur? Gratias enim, inquit, ago, et confiteor, domine caeli, quod ea quae erat abscondita sapientibus et prudentibus, revelaveris parvulis. Quae ista? et cuius? et a quo abscondita? et a quo revelata? Si a deo Marcionis abscondita et revelata, qui omnino nihil praemiserat in quo aliquid absconditum esse potuisset, non prophetias, non parabolas, non visiones, non ulla rerum aut verborum aut nominum argumenta per allegorias et figuras vel aenigmatum nebulas obumbrata, sed ipsam magnitudinem sui absconderat, quam cum maxime per Christum revelabat, satis inique. Quid enim deliquerant sapientes et prudentes, ut absconderetur illis deus, ad quem cognoscendum non suffecerat sapientia atque prudentia illorum? Nulla via data ab ipso per aliquam operum praedicationem, vel vestigia, per quae sapientes atque prudentes deducerentur. Quamquam et is in aliquo deliquissent erga deum ignotum, pone nunc notum, non tamen zeloten eum experiri debuissent, qui dissimilis creatoris inducitur. Igitur si nec materias praemiserat, in quibus aliquid occultasset, nec reos habuerat, a quibus occultasset, nec debuerat occultasse, etiam si habuisset, iam nec revelator ipse erit, qui absconditor non fuit, ita nec dominus caeli nec pater Christi, sed ille in quem competunt omnia. Nam et abscondit praemisso obscuritatis propheticae instrumento, cuius intellectum fies mereretur (Nisi enim credideritis, non intellegetis) et reos habuit sapientes atque prudentes ex ipsis operibus tot ac tantis inteliegibilem deum non requirentes vel perperam in illum philesophentes, et ingenia haereticis subministrantes, et novissime zelotes est. Denique olim hoc per Esaiam contionabatur quod Christus gratulaur: Perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium ce- labo. Sicut et alibi tam abscondisse quam revelaturum esse significat: Et dabo illis thesauros abscontitos, invisibiles aperiam illis. Et rursus: Quis alius desiciet signa ventriloquorum et divinatines ex corde, avertens in posteriora sapientes et cogitationes eorum infatuans? Si autem et Christum suum illuminatorem nationum designavit: Posui te in lucem nationum, quas interpretamur in nomine parvulorum, sensu scilicet retro parvas et imprudentia infates, iam vero et humilitate fidei pusillas, facilius utique credemus eundem etiam parvulis revelasse per Christum qui et retro absconderit et per Christum revelationem repromiserit. Aut si deus Marcionis ea quae a creatore abscondita retro fuerant patefecit, ergo iam creatori negotium gessit, res eius edisserens. Sed in destructionem, inquis, uti traduceret eas. Ergo illis traduxisse debuerat quibus creator abscondidit, sapientibus et prudentibus. Si enim benignitate faciebat, illis erat agniti praestanda quibus fuerat negata, non parvulis, quibus nihil creator inviderat. Et tamen usque adhuc, puto, probamus exstructionem potius legis et prophetarum inveniri in Christo quam destructionem. Omnia sibi tradita dicit a patre. Credas, si creatoris est Christus, cuius omnia, quia non minori se tradidit omnia filio creator, quae per eum condidit, per sermonem suum scilicet. Ceterum si á¼ÏÎµÏÏá½¹Î¼ÎµÎ½Î¿Ï ille, quae sunt omnia quae illi a patre sunt tradita? Quae sunt creatoris? Ergo bona sunt quae pater filio tradidit, et bonus iam creator, cuius omnia bona sunt, et ille iam non bonus, qui in aliena bona invasit, ut filio traderet, docens alieno abstinere. Certe mendicissimus qui nec filium unde ditaret habuit nisi de alieno. Aut si nihil de creatoris traditum est ei a patre, ecquomodo hominem creatoris sibi vindicat? Aut si solus homo ei traditus est, omnia homo non est. Scriptura autem omnium edicit traditionem filio factam. Sed et si Omnia ad hominum genera id est ad omnes nationes, interpretaberis, et has filio tradidisse creatoris est: Dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Aut si habet et ipse aliqua sua, quae omnia filio traderet, pariter cum homine creatoris, ostende unum aliquod ex omnibus in fidem, in exemplum, ne tam merito non credam eius esse omnia cuius nihil video quam merito credam etiam quae non video eius esse cuius sunt universa quae video. Sed, Nemo scit qui sit ater, nisi filius, et qui sit filius, nisi pater, et cuicunque filius revelaverit. Atque ita Christus ignotum deum praedicavit. Hinc enim et alii haeretici fulciuntur, opponentes creatorem omnibus notum, et Isra(??)li secundum familiaritatem et nationibus secundum naturam. Et quomodo ipse tetstatur nec Isra(??)li cognitum se? Isra(??)l autem me non cognovit, et populus me non intellexit; nec nationibus: Ecce enim nec de nationibus, inquit, nemo. Propter quod et illas stillicidium situlae deputavit, et Sionem tanquam speculam in vinea dereliquit. Vide ergo an confirmatio sit propheticae vocis exprobrantis ignorantiam in dum humanam, quae fuerit ad filium usque. Nam et ideo subtexuit ab eo cognosci patrem cui filius revelaverit, quoniam ipse erat qui positus a patre illuminatio nationum annuntiabatur, utique de deo illuminandarum, etiam IsraÄlis, utique per agnitionem dei pleniorem. Ita non proficient argumenta in fidem die alterius quae creatori competere possunt, quia quae non competunt creatori, haec poterunt in fidem proficere dei alterius, Si et sequentia inspicias, Beati oculi, qui vident quae videtis: dico enim vobis, quia prophetae non viderunt quae vos videtis, de superiori sensu descendunt, adeo neminem, ut decuit, deum cognovisse, quando nec prophetae vidissent quae sub Christo videbantur. Nam si non meus esset Christus, nec prophetarum hoc in loco mentionem collocasset. Quid enim mirum si non viderant res dei ignoti, et tanto post aevo revelati? Quae autem fuisset felicitas eorum, qui tunc videbant que alii merito vidisse non poterant si non erant consecuti repraesentationem eorum quae nunquam praedicarant, nisi quoniam qui poterant vidisse aeque dei sui res, quas etiam praedicaverant, non tamen viderant? Haec autem felicitas erit aliorum qui videbant quae alii tantum praedicaverant. Denique ostendemus, et Iam ostendimus, ea visa in Christo quae fuerant praedicata, abscondita tamen et ab ipsis prophetis, ut absconderentur et a sapientibus et a prudentibus saeculi. In evangelio veritatis legis doctor dominum aggressus, Quid faciens, inquit, vitam aeternam consequart? In h(??)eretico vita solummodo posita est, sine aeternae mentione, ut doctor de (??)a vita videatur consuluisse quae in lege promittitur a creatore longaeva, et dominus ideo illi secundum legem responsum dedisse, Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et totis viribus tuis, quoniam de lege vitae sciscitabatur. Sed sciebat utique legis doctor quo pacto vitam legalem consequi posset, ut non de ea interrogasset cuius regulas etiam docebat. Sed quia et mortui iam suscitabantur a Christo, exsuscitatus ad spem aeternae vitae per exempla recidivae, ne plus aliquid observationis exigeret sublimior spe, idcirco consuluit de aeternae vitae consecutione. Itaque dominus, ut nec ipse alius, nec aliud novum inferens praeceptum quam quod principaliter ad omnem salutem et utramque vitam facit, ipsum caput ei legis opponit, omnifariam diligendi dominum deum suum. Denique si de vita longaeva et ille consuluit et Christus respondit, quae sit penes creatorem, non de aeterna, quae sit penes Marcionis deum, quemodo consequitur aeternam? Non utique eodem modo quo et longaevam. Pro differentia enim mercedum operarum quoque credenda distantia est. Ergo non ex dilectione dei tui consequetur vitam aeternam Marcionites, sicut longaevam dilector creatoris. Sed quale est ut non magis diligendus sit qui aeternam pollicetur, si diligendus est qui longaevam repromittit? Ergo eiusdem erit utraque vita, cum eadem est utrique vitae captanda disciplina. Quod creator docet, id et Christo opus est diligi ut praestet, interveniente et hic illa praescriptione qua facilius apud eum debeant credi maiora apud quem minora praecedunt quam quam apud eum cui nullam de maioribus fidem aliqua minora praeparaverunt. Viderit nunc si aeternam nostri addiderunt. Hoc mihi satis est, quod Christus ille aeternae, non longae, vitae invitator de longaeva consultus, quam destruebat, non ad aeternam potius exhortatus est hominem, quam inferebat. Quid, oro te, fecisset Christus creatoris, si qui creatori diligendo aedificaverat hominem, non erat creatoris? Credo, negasset diligendum creatorem.

quis dominus caelum invocabitur qui non prior factor ostendo gratia enim inquam ago et confiteor dominus caelum qui is qui sum abscondio sapio et prudens revelaveris parvulis qui iste et qui et ab quo abscondio et ab quo revelo si ab deus marcio abscondio et revelo qui omnino nihil praemitto in quo aliquis abscondo sum possum non prophetia non parabola non visio non ullus res aut verbum aut nomen argumentum per allegorias et figura vel aenigmatum nebula obumbrata sed ipse magnitudo suus abscondo quam cum magnus per christus revelabat satis iniquus quis enim delinquo sapio et prudens ut abscondo ille deus ad qui cognosco non sufficio sapientia atque prudentia ille nullus via do ab ipse per aliqui opus praedicatio vel vestigium per qui sapio atque prudens deduco quamquam et is in aliquis delinquo erga deus ignotus pono nunc notus non tamen zeloten is experior debeo qui dissimilis creator induco igitur si neque materio praemitto in qui aliquis occulto neque reus habeo ab qui occulto neque debeo occulto etiam si habeo iam neque revelator ipse sum qui absconditor non sum ita neque dominus caelum neque pater christus sed ille in qui competo omnis nam et abscondo praemitto obscuritas propheticae instrumentum qui intellego fio mereo nisus enim credo non intellego et reus habeo sapio atque prudens ex ipse opus tot atque tantus inteliegibilis deus non requiro vel perperam in ille philesophentes et ingenium haereticis subministrantes et novus zelotes sum denique olim hic per esaias contionor qui christus gratulaur perdo sapientia sapiens et prudentia prudens ce lo sicut et alibi tam abscondo quam revelaturum sum significo et do ille thesaurus abscontitos invisibilis aperio ille et rursus quis alius desiciet signum ventriloquorum et divinatines ex cor averto in posterus sapio et cogitatio is infatuans si autem et christus suus illuminator natio designo pono tu in lux natio qui interpretor in nomen parvulus sentio scilicet retro parvus et imprudens infates iam verus et humilitas fides pusillus facilis utique credo idem etiam parvulis revelasse per christus qui et retro abscondo et per christus revelatio repromitto aut si deus marcio is qui ab creator abscondio retro sum patefacio ergo iam creator negotium gero res is edisserens sed in destructio inquam uti traduco is ergo ille traduco debeo qui creator abscondo sapio et prudens si enim benignitas facio ille sum agniti praesto qui sum nego non parvulis qui nihil creator inviderat et tamen usque adhuc puto probo exstructio potis lex et propheta invenio in christus quam destructio omnis sui trado dico ab pater credo si creator sum christus qui omnis quia non parvus sui trado omnis filius creator qui per is condo per sermo suus scilicet ceterum si a i i i i a i i i i i ille qui sum omnis qui ille ab pater sum trado qui sum creator ergo bonus sum qui pater filius trado et bonus iam creator qui omnis bonus sum et ille iam non bonus qui in alienus bonus invado ut filius trado doceo alienus abstineo certus mendicissimus qui neque filius unde dito habeo nisi de alienus aut si nihil de creator trado sum is ab pater ecquomodo homo creator sui vindico aut si solus homo is trado sum omnis homo non sum scribo autem omnis edico traditio filius facio sed et si omnis ad homo genus is sum ad omnis natio interpretaberis et hic filius trado creator sum do tu gens haereditas tuus et possessio tuus terminus terra aut si habeo et ipse aliqui suus qui omnis filius trado pariter cum homo creator ostendo unus aliqui ex omnis in fides in exemplum ne tam mereo non credo is sum omnis qui nihil video quam mereo credo etiam qui non video is sum qui sum universus qui video sed nemo scio qui sum ater nisi filius et qui sum filius nisi pater et quicumque filius revelo atque ita christus ignotus deus praedico hinc enim et alius haeretici fulciuntur oppono creator omnis notus et isra li secundus familiaritas et natio secundus natura et quomodo ipse tetstatur neque isra li cognosco sui isra l autem ego non cognosco et populus ego non intellego neque natio ecce enim neque de natio inquam nemo propter qui et ille stillicidium situla deputo et sio tamquam specula in vinea derelinquo video ergo an confirmatio sum propheticae vox exprobro ignorantia in dum humanus qui sum ad filius usque nam et ideo subtexo ab is cognosco pater qui filius revelo quoniam ipse sum qui pono ab pater illuminatio natio annuntiabatur utique de deus illuminandaris etiam israa lis utique per agnitio deus plenus ita non proficio argumentum in fides dies alter qui creator competo possum quia qui non competo creator hic possum in fides proficio deus alter si et sequor inspicio beati oculus qui video qui video dico enim tu quia propheta non video qui tu video de superus sentio descendo adeo nemo ut decet deus cognosco quando neque propheta video qui sub christus video nam si non meus sum christus neque propheta hic in locus mentio colloco quis enim mirus si non video res deus ignosco et tantus post aevum revelati qui autem sum felicitas is qui tunc video que alius mereo video non possum si non sum consequor repraesentatio is qui numquam praedico nisi quoniam qui possum video aequus deus suus res qui etiam praedicaverant non tamen video hic autem felicitas sum alius qui video qui alius tantus praedicaverant denique ostendo et iam ostendo is video in christus qui sum praedico abscondio tamen et ab ipse propheta ut absconderentur et ab sapio et ab prudens saeculis in evangelium veritas lex doctor dominus aggredior quis facio inquam vita aeternus consequart in h eretico vito solummodo pono sum sine aeternus mentio ut doctor de ab vito video consulo qui in lex promitto ab creator longaevus et dominus ideo ille secundus lex responsum do diligo dominus deus tuus ex totus cor tuus et ex totus anima tuus et totus vis tuus quoniam de lex vita sciscitor sed scio utique lex doctor quo pacisco vita legal consequor possum ut non de is interrogo qui regula etiam doceo sed quia et mortuus iam suscitabantur ab christus exsuscito ad spes aeternus vita per exemplum recidivus ne multus aliquis observatio exigo sublimis spes idcirco consulo de aeternus vita consecutio itaque dominus ut neque ipse alius neque alius novus infero praeceptum quam qui principalis ad omnis salus et uter vita facio ipse caput is lex oppono omnifarius diligo dominus deus suus denique si de vito longaevus et ille consulo et christus respondeo qui sum penis creator non de aeternus qui sum penis marcio deus quemodo consequor aeternus non utique idem modo quo et longaevam pro differentia enim merces operaris quoque credo disto sum ergo non ex dilectio deus tuus consequor vita aeternus marcionites sicut longaevam dilector creator sed qualis sum ut non magis diligo sum qui aeternus polliceor si diligo sum qui longaevam repromitto ergo idem sum uter vito cum idem sum uterque vita capto disciplina qui creator doceo is et christus opus sum diligo ut praesto intervenio et hic ille praescriptio qui facilis apud is debeo credo magnus apud qui parvus praecedo quam quam apud is qui nullus de magnus fides aliqui parvus praeparo video nunc si aeternus noster addo hic ego satis sum qui christus ille aeternus non longus vita invitator de longaevus consulo quam destruo non ad aeternus potis exhortor sum homo quam infero quis oro tu facio christus creator si qui creator diligo aedifico homo non sum creator credo nego diligo creator


Consequitur et Zachaei domus salutem. Quo merito? Numquid vel ille crediderat Christum a Marcione venisse? Atquin adhuc in auribus erat omnium vox illa caeci, Miserere mei, Iesu, fili David, et, Omnis populus laudes referebat deo, non Marcionis, sed David. Enimvero Zachaeus etsi allophylus, fortasse tamen aliqua notitia scripturarum ex commercio Iudaico affiatus, plus est autem et ignorans Esaiam praecepta eius impleverat. Confringito, inquit, panem tuum esurienti, et non habentes tectum in domum taum inducito. Hoc cum maxime agebat, exceptum domo sua pascens dominum. Et nudum si videris, contegito. Hoc cum maxime promittebat, in omnia misericordiae opera dimidium substantiae offerens, dissolvens violentiorum contractuum obnexus et dimittens conflictatos in laxamentum, et omnem conseriptionem iniquam dis sipans, dicendo, Et si cui quid per calum(??)iam eripui, quadruplum reddo. Itaque dominus, Hodie, inquit, salus huic domui. testimonium monium dixit salutaria esse quae praeceperat prophetes creatoris. Cum vero dicit, Venit enim filius hominis salvum facere quod periit, iam non contendo eum venisse ut salvum faceret quod perierat, cuius fuerat et cui perierat quod salvum venerat facere, sed in alterius quaestionis gradum dirigo. De homine agi nulla dubitatio est. Hic cum ex duabus substantiis constet, ex corpore et anima, quaerendum est ex qua substantiae specie periisse videntur. Si ex corpore, ergo corpus perierat, anima non. Quod perierat, salvum facit filius hominis: habet igitur et caro salutem. Si ex anima perierat, animae perditio saluti destinatur: caro, quae non periit, salva est. Si totus homo perierat ex utraque substantia, totus homo salvus flat necesse est, et elisa est sententia haereticorum negantium carnis salutem. Iam et Christus creatoris confirmatur, qui secundum creatorem totius hominis salutem pollicebatur. Servorum quoque parabola, qui secundum rationem feneratae pecuniae dominicae diiudicantur, iudicem ostendit deum, etiam ex parte severitatis non tantum honorantem, verum et auferentem quod quis videatur habuisse. Aut si et hic creatorem finxerit austerum, tollentem quod non posuerit et metentem quod non severit, hic quoque me ille instruit cuius pecuniam ut fenerem edocet.

consequor et zachaei domus salus quo mereo numquid vel ille credo christus ab marcio venio atqui adhuc in auris sum omnis vox ille caecus misereor meus iesus filis david et omnis populus laus refero deus non marcio sed david enimvero zachaeus etsi allophylus fortasse tamen aliqui notitia scripturaris ex commercium judaicus affiatus multus sum autem et ignoro esaias praecipio is impleo confringo inquam panis tuus exsurio et non habeo tectum in domus taum induco hic cum magnus ago excipio domus suus pasco dominus et nudus si video contego hic cum magnus promitto in omnis misericordia opus dimidium substantia offertor dissolvo violentiorum contractus obnexus et dimitto conflictatos in laxamentum et omnis conseriptio iniquus deus sipans dico et si qui quis per cal iam eripio quadruplus reddo itaque dominus hodie inquam salus hic domo testimonium monium dico salutare sum qui praecipio prophetes creator cos verus dico venio enim filius homo salvus facio qui pereo iam non contendo is venio ut salvus facio qui pereo qui sum et qui pereo qui salvus venio facio sed in alter quaestio gradus dirigo de homo ago nullus dubitatio sum hic cum ex duo substantia consto ex corpus et anima quaero sum ex qui substantia species pereo video si ex corpus ergo corpus pereo anima non qui pereo salvus facio filius homo habeo igitur et carus salus si ex anima pereo anima perditio salus destino carus qui non pereo salvo sum si totus homo pereo ex uter substantia totus homo salvus flo necesse sum et elido sum sententia haereticorum nego caro salus iam et christus creator confirmo qui secundus creator totus homo salus polliceo servus quoque parabola qui secundus ratio feneratae pecunia dominicus dijudico judico ostendo deus etiam ex pars severitas non tantus honorantem verus et aufero qui quis video habeo aut si et hic creator fingo austerus tollo qui non pono et meto qui non sero hic quoque ego ille instruo qui pecunia ut fenerem edoceo


Igitur oportebit ineuntes examinalionem in deum notum, si quaeritur in qua condicione sit notus, ab operibus eius incipere, quae priora sunt homine, ut statim cum ipso comperta bonitas eius et exinde constituta atque praescripta aliquem sensum suggerat no- bis intellegendi qualiter sequens rerum ordinatio evaserit. Possunt autem discipuli Marcionis recognoscentes bonitatem dei nostri dignam quoque deo agnoscere per eosdem titulos per quos indignam ostendimus in deo illorum. Iam hoc ipsum, quod materia est agnitionis suae, non apud alium invenit, sed de suo sibi fecit. Prima denique bonitas creatoris, qua se deus noluit in aeternum latere, id est, non esse aliquid cui deus cognosceretur. Quid enim tam bonum quam notitia et fructus dei? Nam etsi nondum apparebat hoc bonum esse, quia nondum erat quicquam cui appareret, sed deus praesciebat quid boni appariturum esset, et ideo in suam summam commisit bonitatem, apparituri boni negotiatricem, non utique repentinam nec obventiciae bonitatis nec provocaticiae animationis, quasi exinde censendam quo coepit operari. Si enim ipsa constituit initium exinde quo coepit operari, non habuit initium ipsa cum fecit. Initio autem facto ab ea etiam ratio temporum nata est, utpote quibus distinguendis et notandis sidera et luminaria caelestia disposita sunt. Erunt enim, inquit, in tempora et menses et annos. Ergo nec tempus habuit ante tempus quae fecit tempus, sicut nec initium ante initium quae constituit initium. Atque ita carens et ordine initii et modo temporis de immensa et interminabili aetate censebitur, nec poterit repentina vel obventicia et provocaticia reputari, non habens unde reputetur, id est aliquam temporis speciem, sed et aeterna et deo ingenita et perpetua praesumenda ac per hoc deo digna, suffundens iam hinc bonitatem dei Marcionis, non dico initiis et temporibus, sed ipsa malitia creatoris posteriorem, si tamen malitia potuit a bonitale committi.

igitur oportet ineo examinalio in deus notus si quaero in qui condicio sum notus ab opus is incipio qui prior sum homo ut statim cum ipse comperio bonitas is et exinde constituo atque praescribo aliquis sensus suggero no bis intellego qualis sequor res ordinatio evado possum autem discipulis marcio recognosco bonitas deus noster dignus quoque deus agnosco per idem titulus per qui indignus ostendo in deus ille iam hic ipse qui materia sum agnitio suus non apud alius invenio sed de suus sui facio primus denique bonitas creator qui sui deus nolo in aeternus lateo is sum non sum aliquis qui deus cognosco quis enim tam bonus quam notitia et fructus deus nam etsi nondum appareo hic bonus sum quia nondum sum quisquam qui appareo sed deus praescio quis bonus appareo sum et ideo in suus summa committo bonitas apparituri bonus negotiatrix non utique repentinus neque obventiciae bonitas neque provocaticiae animatio quasi exinde censendam quo coepio operaris si enim ipse constituo initium exinde quo coepio operaris non habeo initium ipse cum facio initium autem facio ab is etiam ratio tempus nata sum utpote qui distinguo et noto sidus et luminarium caelestis dispono sum sum enim inquam in tempus et mensis et annus ergo neque tempus habeo ante tempus qui facio tempus sicut neque initium ante initium qui constituo initium atque ita careo et ordo initium et modo tempus de immensus et interminabilis aetas censeo neque possum repentinus vel obventicia et provocaticia reputaris non habeo unde reputo is sum aliqui tempus species sed et aeternus et deus ingenitus et perpetuus praesumo atque per hic deus dignus suffundo iam hinc bonitas deus marcio non dico initium et tempus sed ipse malitia creator posterus si tamen malitia possum ab bonital committo


Nam et hoc vel maxime erubescere debuisti, quod illum cum Moyse et Helia in secessu montis conspici pateris, quorum destructor advenerat. Hoc scilicet intellegi voluit vox illa de caelo: Hic est filius meus dilectus, hunc audite, id est non Moysen iam et Heliam. Ergo sufficiehat vox sola sine ostentatione Moysi et Heliae. Definiendo enim quem audirent quoscunque alios vetuisset audiri. Aut numquid Esaiam et Hieremiam ceterosque quos non ostendit permisit audiri, si vetuit quos ostendit? Nunc et si praesentia illorum fuit necessaria, non utique in colloquio ostenderentur, quod familiaritatis indicium est, nec in consortio claritatis, quod dignationis et gratiae exemplum est, sed in sordibus aliquibus, quod destructionis argumentum est, immo in tenebris creatoris, quibus discutiendis erat missus, longe etiam discreti a claritate Christi, qui voces et litteras ipsas eorum ab evangelio suo erat separaturus. Sic in alienos demonstrat illos, dum secum habet. Sic relinquendos docet quos sibi iungit. Sic destruit quos de radiis suis exstruit. Quid faceret Christus ipsorum? Credo, secundum perversitatem tales eos revelasset quales Christus Marcionis debuisset, aut quoscunque alios secum quam prophetas suos. Sed quid tam Christus creatoris quam secum ostendere praedicatores suos? cum illis videri quibus in revelationibus erat visus? cum illis loqui qui eum fuerant locuti? cum eis gloriam suam communicare a quibus dominus gloriae nuncupabatur? cum principalibus suis, quorum alter populi informator aliquando, alter reformator quandoque, alter initiator veteris testamenti, alter consummator novi. Igitur et Petrus merito contubernium Christi sui agnoscens individuitate eius suggerit consilium: Bonum est nos hic esse (bonum plane ubi Moyses scilicet et Helias), et, Faciamus hic tria tabernacula, unum tibi, et Moysi unum. et Heliae unum; sed nesciens quid diceret. Quomodo nesciens? Utrumne simplici errore, an ratione qua defendimus in causa novae prohetiae gratiae ecstasin, id est amentiam, con- venire? In spiritu enim homo constitutus, praesertim cum gloriam dei conspicit, vel cum per ipsum deus loquitur, necesse est excidat sensu, obumbratus scilicet virtute divina, de quo inter nos et psychicos quaestio est. Interim facile est amentiam Petri probare. Quomodo enim Moysen et Heliam cognovisset, nisi in spiritu? (nec enim imagines eorum vel statuas populus habuisset et similitudiues, lege prohibente) nisi quia in spiritu viderat? Et ita quod dixisset in spiritu, non in sensu, constitutus, scire non poterat. Ceterum si sic nescit quasi errans, eo quod putaret illorum esse Christum, ergo iam constat et supra Petrum interrogatum a Christo, quem se existimarent, ut de creatoris dixisse, Tu es Christus; quia, si tunc alterius dei illum cognovisset, hic quoque non errasset. Quodsi ideo et hic erravit quia et supra, ergo certus es in illum diem quoque nullam novam divinitatem a Christo revelatam, et usque adhuc non errasse Petrum, Christo usque adhuc nihil eiusmodi revelante, et tamdiu non alterius deputandum Christum quam creatoris, cuius omnem et hic ordinem expressit. Tres de discentibus arbitros futurae visionis et vocis assumit. Et hoc creatoris est. In tribus, inquit, testibus stabit omne verbum. In montem secedit. Agnosco formam loci. Nam et pristinum populum apud montem et visione et voce sua creator initiarat. Oportebat in eo suggestu consignari novum testamentum in quo conscriptum vetus fuerat, sub eodem etiam ambitu nubis, quam nemo dubitabit de a(??)re creatoris conglobatam. Nisi et nubes suas illo deduxerat, quia et ipse per caelum creatoris viam ruperat; aut proinde et nubilo creatoris precario usus est. Itaque nec nunc muta nubes fuit, sed vox solita de caelo, et patris novum testinnonium super filio, ut qui in primo psalmo: Filius meus es tu, ego hodie genui te. De quo et per Esaiam: Quis deum metuens audiat vocem filii eius? Itaque iam repraesentans eum, Hic est filius meus, utique subauditur, Quem repromisi. Si enim repromisit aliquando, et postea dicit, Hic est, eius est exhibentis voce uti in demonstratione promissi qui aliquando promisit, non eius cui possit responderi, Ipse enim tu quis es qui dicas, Hic est filius meus, de quo non magis praemisiti quam te ipsum quod prius eras revelasti? Hunc igitur audite quem ab initio edixerat audiendum in nomine prophetae, quoniam et prophetes existimari habebat a populo. Prophetam, inquit Moyses, suscitabit vobis deus ex filiis vestris, secundum carnalem scilicet censum, tanquam me audietis illum. Omnis autem qui illum non audierit, exterminabitur anima eius de populo suo. Sic et Esaias: Quis in vobis metuens exaudiat vocem filii eius. Quam et ipse pater commendaturus erat. Sistens enim, inquit, verba filii sui, dicendo scilicet, Hic est filius meus dilectus, hunc audite. Itaque et si facta translatio sit auditonis a Moyse et Helia in Christo, sed non ut ab alio deo, nec ad alium Christum, sed a creatore in Christum eius, secundum decessionem veteris et successionem novi testamenti. Non legatus, inquit Esaias, nec nuntius, sed ipse deus salvos eos faciet, ipse iam praedicans et implens legem et prophetas. Tradidit igitur pater filio disci- pulos novos, ostensis prius cum illo Moyse et Helia in claritatis praerogativa, atque ita dimissis, quasi iam et officio et honore dispunctis, ut hoc ipsum confirmaretur propter Marcionem, societatem esse etiam claritatis Christi cum Moyse et Helia. Totum autem habitum visionis istius habemus etiam apud Abacuc, ubi spiritus ex persona interdum apostolorum: Domine, audivi auditum tuum, et extimui. Quem magis quam vocis caelestis illius: Hic est filius meus dilectus, hunc audite? Consideravi opera tua, et excidi mente. Quando magis quam cum visa claritate eius nesciit quid diceret Petrus? In medio duorum animalium cognosceris, Moysi et Heliae. De quibus et Zacharias vidit in figura duarum olearum et duorum ramulorum oleae. Nam hi sunt de quibus dictum est illi, Duo filii opimitatis adsistunt domino universae terrae. Et rursum idem Abacuc: Operuit caelos virtus, utique nubilo illo, et splendor eius ut lux erit, utique qua etiam vestitus eius refulsit. Et si commemoremur promissionis Moysi, hic invenietur expuncta. Cum enim desiderasset conspectum domini Moyses dicens, Si ergo inveni gratiam coram te, manifesta te mihi, ut cognoscenter videam te, eum conspectum desiderans in quo hominem esset acturus, quod propheta sciebat. Ceterum de dei facie iam audierat, Nemo homo videbit me et vivet. Et hunc, inquit, sermonem quem dixisti, faciam tibi. Et rursus Moyses: Ostende mihi gloriam tuam. Et dominus similiter de futuro: Ego praecedam in gloria mea, et reliqua. Et in novissimo: Et tunc videbis posteriora mea. Non lumbos, nec suras, sed quam desideraverat gloriam in posterioribus temporibus revelandam. In qua facie ad faciem visibilem se ei repromiserat, etiam ad Aaronem dicens, Et si fuerit prophetes in vobis, in visione cognoscar illi, et in visione loquar ad eum, non quomodo ad Moysen: Os ad os loquar ad eum in specie (utique hominis, quam erat gestaturus), non in aenigmate. Nam et si Marcion noluit eum colloquentem domino ostensum, sed stantem, tamen et stans os ad os stabat et faciem ad faciem cum illo, inquit, non extra illum, in gloriam ipsius, nedum in conspectu. De qua gloria non aliter illustratus discessit a Christo quam solebat a creatore, proinde tunc oculos percutere filiorum Israelis quemadmodum et nunc excaecati Marcionis, qui hoc quoque argumentum adversus se facere non vidit.

nam et hic vel magnus erubesco debeo qui ille cum moyse et helia in secedo mons conspicio patera qui destructor advenio hic scilicet intellego volo vox ille de caelum hic sum filius meus delectus hic audio is sum non moysen iam et heliam ergo sufficiehat vox solus sine ostentatio moysi et heliae definio enim qui audio quicumque alius veto audio aut numquid esaias et hieremias ceter qui non ostendo permitto audio si veto qui ostendo nunc et si praesens ille sum necessarius non utique in colloquium ostendo qui familiaritas indicium sum neque in consortio claritas qui dignatio et gratia exemplum sum sed in sordes aliqui qui destructio argumentum sum immo in tenebrae creator qui discutio sum mitto longus etiam discerno ab claritas christus qui voco et littera ipse is ab evangelium suus sum separaturus sic in alienus demonstro ille dum sui habeo sic relinquo doceo qui sui jungo sic destruo qui de radius suus exstruo quis facio christus ipse credo secundus perversitas talis is revelasset qualis christus marcio debeo aut quicumque alius sui quam propheta suus sed quis tam christus creator quam sui ostendo praedicator suus cum ille video qui in revelatio sum video cum ille loquor qui is sum loquor cum is gloria suus communicaris ab qui dominus gloria nuncupo cum principal suus qui alter populus informator aliquando alter reformator quandoque alter initiator veto testamentum alter consummator nosco igitur et petrus mereo contubernium christus suus agnosco individuitas is suggero consilium bonus sum nos hic sum bonus planus ubi moyses scilicet et helias et facio hic tres tabernaculum unus tu et moysi unus et heliae unus sed nescio quis dico quomodo nescio uter simplex error an ratio qui defendo in causa novus prohetiae gratia ecstasin is sum amentia continuo venio in spiritus enim homo constituo praesertim cum gloria deus conspicio vel cum per ipse deus loquor necesse sum excido sentio obumbro scilicet virtus divino de quo inter nos et psychicos quaestio sum interim facilis sum amentia petri probaris quomodo enim moysen et heliam cognosco nisi in spiritus neque enim imago is vel statua populus habeo et similitudiues lex prohibeo nisi quia in spiritus video et ita qui dico in spiritus non in sentio constituo scio non possum ceterum si sic nescio quasi erro is qui puto ille sum christus ergo iam consto et supra petrum interrogo ab christus qui sui existimo ut de creator dico tu sum christus quia si tunc alter deus ille cognosco hic quoque non erro quodsi ideo et hic erro quia et supra ergo certus sum in ille dies quoque nullus novus divinitas ab christus revelatam et usque adhuc non erro petrum christus usque adhuc nihil eiusmodi revelante et tamdiu non alter deputandum christus quam creator qui omnis et hic ordo exprimo tres de disco arbiter sum visio et vox assumo et hic creator sum in tres inquam testis sto omnis verbum in mons secedo agnosco forma locus nam et pristinus populus apud mons et visio et vox suus creator initiarat oportet in is suggero consignaris novus testamentum in quo conscribo vetus sum sub idem etiam ambitus nubo quam nemo dubito de ab res creator conglobo nisus et nubes suus ille deduco quia et ipse per caelum creator via rumpo aut proinde et nubilus creator precarius utor sum itaque neque nunc muto nubes sum sed vox soleo de caelum et pater novus testinnonium super filius ut qui in primus psalmus filius meus sum tu ego hodie gigno tu de quo et per esaias quis deus metuo audio voco filius is itaque iam repraesento is hic sum filius meus utique subaudio qui repromitto si enim repromitto aliquando et postea dico hic sum is sum exhibeo vox uti in demonstratio promitto qui aliquando promitto non is qui possum respondeo ipse enim tu quis sum qui dico hic sum filius meus de quo non magis praemisiti quam tu ipse qui prior sum revelo hic igitur audio qui ab initium edico audio in nomen propheta quoniam et prophetes existimo habeo ab populus propheta inquam moyses suscito tu deus ex filius vester secundus carnal scilicet census tamquam ego audio ille omnis autem qui ille non audio extermino anima is de populus suus sic et esaias quis in tu metuo exaudio voco filius is quam et ipse pater commendaturus sum sisto enim inquam verbum filius suus dico scilicet hic sum filius meus delectus hic audio itaque et si facio translatio sum auditonis ab moyse et helia in christus sed non ut ab alius deus neque ad alius christus sed ab creator in christus is secundus decessio veto et successio nosco testamentum non legatus inquam esaias neque nuntius sed ipse deus salvus is facio ipse iam praedico et impleo lex et propheta trado igitur pater filius disco pulos novi ostensis prior cum ille moyse et helia in claritas praerogativa atque ita dimitto quasi iam et officium et honor dispunctis ut hic ipse confirmo propter marcio societas sum etiam claritas christus cum moyse et helia totus autem habitus visio iste habeo etiam apud abacuc ubi spiritus ex persono interdum apostolus dominus audio audio tuus et extimesco qui magis quam vox caelestis ille hic sum filius meus delectus hic audio considero opus tuus et excido mens quando magis quam cum video claritas is nescio quis dico petrus in medium duo animal cognosco moysi et heliae de qui et zacharias video in figuro duaris olearis et duo ramulus olea nam hic sum de qui dico sum ille duo filius opimitas assisto dominus universus terra et rursum idem abacuc operio caelus virtus utique nubilus ille et splendor is ut lux sum utique qui etiam vestio is refulgeo et si commemoremur promissio moysi hic invenio expuncta cos enim desidero conspectus dominus moyses dico si ergo invenio gratia coram tu manifestus tu ego ut cognoscenter video tu is conspectus desidero in quo homo sum ago qui propheta scio ceterum de deus facies iam audio nemo homo video ego et vivo et hic inquam sermo qui dico facio tu et rursus moyses ostendo ego gloria tuus et dominus similis de sum ego praecedo in gloria meus et reliquus et in novus et tunc video posterus meus non lumbus neque sura sed quam desidero gloria in posterus tempus revelandam in qui facies ad facies visibilis sui is repromitto etiam ad aaronem dico et si sum prophetes in tu in visio cognosco ille et in visio loquor ad is non quomodo ad moysen os ad os loquor ad is in species utique homo quam sum gestaturus non in aenigma nam et si marcion nolo is colloquentem dominus ostendo sed sto tamen et sto os ad os sto et facies ad facies cum ille inquam non extra ille in gloria ipse nedum in conspectus de qui gloria non aliter illustro discedo ab christus quam soleo ab creator proinde tunc oculus percutio filius israelis quemadmodum et nunc excaeco marcio qui hic quoque argumentum adverro sui facio non video


De sabbalo quoque illud praemitto, nec hanc quaestionem consistere potuisse, si non dominum sabbati circumferret Christus. Nec enim disceptaretur cur destrueret sabbatum, si destruere deberet. Porro destruere deberet, si alterius dei esset, nec quisquam miraretur facientem quod illi congruebat. Mirabantur ergo, quia non congruebat illi deum creatorem circumferre et sabbatum eius impugnare. Et ut prima quaeque decidamus, ne eadem ubique novemus ad omnem argumentationem adversarii ex aliqua nova Christi institutione nitentem, haec iam definitio stabit, ideo de novitate institutionis cuiusque disceptatum, quia de novitate divinitatis nihil erat usque adhuc editum, sicuti nec disceptatum, nec posse retorqueri ex ipsa novitate institutionis cuiusque satis aliam a Christo demonstratam divinitatem, quando et ipsam novitatem pronuntiatam a creatore constiterit in Christo non esse mirandam. Et oportuerit utique prius alium deum exponi, postea disciplinam eius induci, quia deus auctoritatem praestet disciplinae, non deo disciplina; nisi si et Marcion plane tam perversas non per magistrum litteras didicit, sed per litteras magistrum. Cetera de sabbato ita dirigo. Si sabbatum Christus intervertit, secundum exemplum fecit creatoris; siquidem in obsidione civitatis Hierichuntis circumlata per muros arca testamenti octo diebus, etiam sabbato, ex praecepto creatoris sabbatum operatione destruxit, ut putant qui hoc et de Christo existimant, ignorantes neque Christum sabbatum destruxisse neque creatorem, ut mox docebimus. Et tamen per lesum tunc quoque concussum est sabbatum, ut et hoc in Christum renuntiaretur; etiam si odio insecutus est sollemnissimum ludaeorum diem, ut Christus non ludaeorum, de odio quoque sabbati professus creatorem, ut Christus ipsius, sequebatur exclamantem ore Esaiae, Neomenias et sabbata vestra odit anima mea. Sed et haec quoquo modo dicta sint, scimus adhibendam tamen in hac specie etiam abruptam defensionem adversus abruptam provocationem. Nunc et ad ipsam materiam disceptabo, in qua visa est destruere sabbatum Christi disciplina. Esurierant discipuli; ea die spicas decerptas manibus efilixerant, cibum operati ferias ruperant. Excusat illos Christus et reus est sabbati laesi; accusant pharisaei, Marcion captat status controversiae (ut aliquid ludam cum mei domini veritate), scripti et voluntatis. De scriptura enim sumitur creatoris et de Christi voluntate color, quasi de exemplo David introgressi sabbatis templum et operati cibum audenter fractis panibus propositionis. Meminerat enim et ille hoc privilegium donatum sabbato a primordio quo dies ipse compertus est, veniam ieiunii dico. Cum enim prohibuisset creator in biduum legi manna, solummodo permisit in parasceue, ut sabbati sequentis ferias pridiana pabuli paratura ieiunio liberaret. Bene igitur quod et causam eandem secutus est dominus in sabbati, si ita volunt dici, destructione; bene quod et affectum creatoris expressit in sabbato non ieiunandi honore. Denique tunc demum sabbatum destruxisset, etiam ipsum creatorem, si discipulos sabbato ieiunare mandasset adversus statum scripti et voluntatis creatoris. Sed quoniam discipulos non constanter tuebatur, sed excusat, quoniam humanam opponit necessilatem quasi deprecatricem, quoniam potiorem honorem sabbati servat non contristandi quam vacandi, quoniam David comitesque eius cum discipulis suis aequat in culpa et in venia, quoniam placet illi quia creator indulsit, quoniam de exemplo eius et ipse tam bonus est, ideo alienus est a creatore? Exinde observant pharisaei si medicinas sabbatis ageret, ut accusarent eum, certe qua sabbati destructorem, non qua novi dei professorem; fortasse enim hunc solum articulum ubique ingeram, alium Christum nusquam praedicatum. In totum autem errabant pharisaei circa sabbati legem, non animadvertentes condicionaliter eam indicentem ferias operum, sub certa specie eorum. Nam cum de die sabbati dicit, Omne opus tuum non facies in ea, dicendo Tuum de humano opere definiit, quod quisque ex artificio vel negotio suo exequitur, non de divino. Opus autem salutis et incolumitatis non est hominis, sed dei proprium. Sicut et rursus in lege, Non facies, inquit, omne opus in ea, nisi quod fiet omni animae, id est in causa animae liberandae: quia opus dei etiam per hominem fieri potest in salutem animae, a deo tamen, quod facturus fuerat et Christus homo, quia et deus. In hunc ergo sensum legis inducere volens illos per manus arefactae restitutionem interrogat, Licetne sabbatis benefacere, an non? animam liberare, an perdere? ut id operis permittens quod pro anima facturus esset admoneret eos quae opera sabbati lex prohiberet, humana scilicet, et quae praeciperet, divina scilicet, quae fierent animae omni. Dominus sabbati dictus, quia sabbatum ut rem suam tuebatur. Quod etiam si destruxisset, merito, qua dominus magis ille qui instituit. Sed non omnino destruxit qua dominus, ut hinc iam apparere possit ne tum quidem in arcae circumlatione apud Hierichuntem sabbatum a creatore destructum. Nam et illud opus dei erat quod ipse praeceperat, et quod propter animas disposuerat hominum suorum in discrimine belli constitutas. Sed etsi odium alicubi sabbatorum professus est, Vestra sabbata dicendo, hominum ea deputans, non sua, quae sine dei timore celebrat populus plenus delictis, labiis deum diligens, non corde, suis sabbatis, id est quaecuuque disciplina eius agerentur, alium statum fecit, quae per eundem postea propheten vera et delicata et non profananda pronuntiat. Ita nec Christus omnino sabbatum rescindit, cuius legem tenuit et supra in causa di(??)cipulorum pro anima operatus (esurientibus enim solatium cibi indulsit), et nunc manum aridam curans, factis ubique ingerens, Non veni dissolvere legem, sed adimplere, si Marcion hac voce os ei obstruxit. Adimplevit enim et hic legem, dum condicionem interpretatur eius, operum differentiam illuminat, dum facit quae lex de sabbati feriis excipit, dum ipsum sabbati diem benedictione patris a primordio sanctum benefactione sua efficit sanctiorem, in quo scilicet divina praesidia ministrabat, quod adversarius aliis diebus praestitisset, ne sabbatum creatoris ornaret, ne opera debita sabbato redderet. In quo die si et Helisaeus prophetes Sunamitidis filium mortuum restituit in vitam, vides pharisaee, tuque Marcion, olim creatoris esse sabbatis benefacere, animam liberare, non perdere, nihil Christum novi intulisse quod non sit ex forma, ex lenitate, ex misericordia, ex praedicatione quoque creatoris. Nam et hic specialis medicinae prophetiam repraesentat. Invalescunt manus dissolutae, sicut et genua dissoluta in paralytico.

de sabbalo quoque ille praemitto neque hic quaestio consisto possum si non dominus sabbatum circumfero christus neque enim discepto cur destruo sabbata si destruo debeo porro destruo debeo si alter deus sum neque quisquam miro facio qui ille congruo miro ergo quia non congruo ille deus creator circumfero et sabbata is impugnaris et ut primus quisque decidamus ne idem ubique novemus ad omnis argumentatio adversarius ex aliqui novo christus institutio niteo hic iam definitio sto ideo de novitas institutio quisque disceptas quia de novitas divinitas nihil sum usque adhuc edo sicut neque disceptas neque possum retorqueo ex ipse novitas institutio quisque satis alius ab christus demonstro divinitas quando et ipse novitas pronuntio ab creator consto in christus non sum miro et oportet utique prior alius deus expono postea disciplina is induco quia deus auctoritas praesto disciplina non deus disciplina nisi si et marcion planus tam perverto non per magister littera disco sed per littera magister ceterus de sabbatum ita dirigo si sabbata christus interverto secundus exemplum facio creator siquidem in obsidio civitas hierichuntis circumfero per murus arca testamentum octo dies etiam sabbatum ex praeceptum creator sabbata operatio destruo ut puto qui hic et de christus existimo ignoro neque christus sabbata destruo neque creator ut mox doceo et tamen per lesum tunc quoque concutio sum sabbata ut et hic in christus renuntio etiam si odium insequor sum sollemnissimum ludaeorum dies ut christus non ludaeorum de odium quoque sabbatum profiteor creator ut christus ipse sequor exclamantem os esaias neomenia et sabbata vester odi anima meus sed et hic quisquis modo dictum sum scio adhibeo tamen in hic species etiam abrumpo defensio adverro abrumpo provocatio nunc et ad ipse materia discepto in qui video sum destruo sabbata christus disciplina esurierant discipulis is dies spico decerpo manus efilixerant cibus opero ferio rumpo excuso ille christus et reus sum sabbatum laedo accuso pharisaei marcion capto status controversia ut aliquis ludo cum meus dominus veritas scribo et voluntas de scribo enim sumo creator et de christus voluntas color quasi de exemplum david introgressi sabbata templum et opero cibus audenter frango panis propositio memini enim et ille hic privilegium dono sabbatum ab primordius quo dies ipse comperio sum venio jejunium dico cos enim prohibeo creator in biduus lego manna solummodo permitto in parasceue ut sabbatum sequor ferio pridianus pabulum paratura jejunium libero bene igitur qui et causa idem sequor sum dominus in sabbatum si ita volo dico destructio bene qui et afficio creator exprimo in sabbatum non ieiunandi honor denique tunc demum sabbata destruxisset etiam ipse creator si discipulus sabbatum ieiunaris mando adverro status scribo et voluntas creator sed quoniam discipulus non consto tueor sed excuso quoniam humanus oppono necessilatem quasi deprecatrix quoniam potis honor sabbatum servo non contristandi quam vacandi quoniam david comito is cum discipulis suus aequo in culpa et in venia quoniam placeo ille quia creator indulgeo quoniam de exemplum is et ipse tam bonus sum ideo alienus sum ab creator exinde observo pharisaei si medicina sabbata ago ut accuso is certus qui sabbatum destructor non qui nosco deus professor fortasse enim hic solus articulis ubique ingero alius christus nusquam praedico in totus autem erro pharisaei circa sabbatum lex non animadvertentes condicionalis is indico ferio opus sub certus species is nam cum de dies sabbatum dico omnis opus tuus non facies in is dico tuus de humanus opus definio qui quisque ex artificium vel negotium suus exequio non de divino opus autem salus et incolumitas non sum homo sed deus proprius sicut et rursus in lex non facies inquam omnis opus in is nisi qui fio omnis anima is sum in causa anima libero quia opus deus etiam per homo fio possum in salus anima ab deus tamen qui facio sum et christus homo quia et deus in hic ergo sensus lex induco volo ille per manus arefacio restitutio interrogo liceo sabbata benefacio an non anima liberaris an perdo ut is opus permitto qui pro anima facio sum admoneo is qui opus sabbatum lex prohibeo humanus scilicet et qui praecipio divino scilicet qui fio anima omnis dominus sabbatum dico quia sabbata ut res suus tueor qui etiam si destruxisset mereo qui dominus magis ille qui instituo sed non omnino destruo qui dominus ut hinc iam appareo possum ne tum quidem in arca circumlatio apud hierichuntem sabbata ab creator destruo nam et ille opus deus sum qui ipse praecipio et qui propter anima dispono homo suus in discrimen bellum constituo sed etsi odium alicubi sabbator profiteor sum vester sabbata dico homo is deputans non suus qui sine deus timor celebro populus plenus delinquo labium deus diligo non cor suus sabbata is sum quaecuuque disciplina is ago alius status facio qui per idem postea prophetes verus et delicatus et non profananda pronuntio ita neque christus omnino sabbata rescindo qui lex teneo et supra in causa deus cipulorum pro anima opero exsurio enim solacium cibus indulgeo et nunc manus aridus curo facio ubique ingero non venio dissolvo lex sed adimpleo si marcion hic vox os is obstruo adimpleo enim et hic lex dum condicio interpretor is opus differentia illumino dum facio qui lex de sabbatum feriae excipio dum ipse sabbatum dies benedictio pater ab primordius sancio benefactio suus efficio sancio in quo scilicet divino praesidium ministro qui adversarius alius dies praesto ne sabbata creator orno ne opus debeo sabbatum reddo in quo dies si et helisaeus prophetes sunamitidis filius mortuus restituo in vita video pharisaee tu marcion olim creator sum sabbata benefacio anima liberaris non perdo nihil christus nosco infero qui non sum ex forma ex lenitas ex misericordia ex praedicatio quoque creator nam et hic special medicina prophetia repraesento invalescunt manus dissolvo sicut et genu dissolvo in paralyticus


Vae, ait, per quem traditur filius hominis. Ergo iam Vae constat imprecationis et comminationis inclamationem intellegendam et irato et offenso deputandam; nisi si Iudas impune erat tantum sceleris relaturus. Aut si impune, vacat Vae: si non impune, utique ab eo puniendus in quem scelus traditionis admisit. Porro si sciens passus est hominem quem ipse comitatui suo asciverat in tantum scelus ruere, noli iam de creatore circa Adam retractare quae in tuum quoque deum retorquentur, aut ignorasse illum, qui non ex providentia obstitit peccaturo, aut obsistere non potuisse, si ignorabat, aut noluisse, si et sciebat et poterat, atque ita malitiosum iudicandum, qui passus sit hominem suum ex delicto perire. Suadeo igitur agnoscas potius et in isto creatorem quam parem illi deum optimum adversus sententiam tuam facias. Nam et Petrum praesumptorie aliquid elocutum negationi potius destinando zeloten deum tibi ostendit. Debuit etiam osculo tradi propheticus scilicet Christus, ut eius scilicet filius qui labiis a populo diligebatur Perductus in consessum an ipse esset Christus interrogatur. De quo Christo Iudaei quaesisset nisi de suo? Cur ergo non vel tunc alium eis prodidit? Ut pati posset, inquis. Id est ut ille optimus ignorantes adhuc in scelus mergeret. Atquin et si dixisset, passurus esset. Si dixero enim, inquit, vobis non creditis. Porro non credituri perseverassent in necem eius. Et cur non magis passurus esset, si alterius dei, ac per hoc adversarium creatoris manifestaset? Ergo non ut pateretur alium se tunc quoque supersedit ostendere, sed quoniam ex ore eius confessionem extorquere cupiebant, nec confesso tamen credituri, qui eum ex operibus scripturas adimplentibus agnoviase debuerant, ita eius fuit occultasse se cui ultro debehatur agnitio. Et tamen adhuc eis manum porrigens, Abhinc, inquit, erit filius hominis sedens ad dexteram virtutis dei. Suggerebat enim se ex Danielis prophetia filium hominis, et e psalmo David sedentem ad dexteram dei. Itaque ex isto dicto et scripturae comparatione illuminati quem se vellet intellegi, Ergo, inquiunt, tu dei filius es? Cuius dei, nisi quem solum noverant? Cuius dei, nisi quem in psalmo meminerant dixisse filio suo, Sede ad dexteram meam? Sed respondit, Vos dicitis, quasi non ego. Atquin confirmavit id se esse quod illi dixerant, dum rursus interrogant. Unde autem probabis interrogative et non ipsos confirmative pronuntiasse, Ergo tu filius dei es? Ut, quia oblique ostenderat se per scripturas filium dei intellegendum, sic senserunt, Ergo tu dei es filius? quod te non vis aperte dicere, aeque ita et ille, Vos dicitis, confirmative respondit, et adeo sic fuit pronuntiatio eius, ut perseveraverint in eo quod pronuntiatio sapiebat.

vae aio per qui trado filius homo ergo iam vae consto imprecatio et comminatio inclamatio intellego et irascor et offendo deputandam nisi si judas impunis sum tantus scelus refero aut si impunis vaco vae si non impunis utique ab is punior in qui scelus traditio admitto porro si scio patior sum homo qui ipse comitatus suus asciverat in tantus scelus ruo nolo iam de creator circa adam retractaris qui in tuus quoque deus retorqueo aut ignoro ille qui non ex provideo obsto pecco aut obsisto non possum si ignoro aut nolo si et scio et possum atque ita malitiosus judico qui patior sum homo suus ex delinquo pereo suadeo igitur agnosco potis et in iste creator quam par ille deus bonus adverro sententia tuus facio nam et petrum praesumptorie aliquis exloquor negatio potis destino zeloten deus tu ostendo debeo etiam osculo trado propheticus scilicet christus ut is scilicet filius qui labium ab populus diligo perduco in consido an ipse sum christus interrogo de quo christus judaeus quaero nisi de suus cur ergo non vel tunc alius is prodo ut patior possum inquam is sum ut ille bonus ignoro adhuc in scelus mergo atqui et si dico patior sum si dico enim inquam tu non credo porro non credo persevero in nex is et cur non magis patior sum si alter deus atque per hic adversarius creator manifestaset ergo non ut pateo alius sui tunc quoque supersedeo ostendo sed quoniam ex os is confessio extorqueo cupio neque confiteor tamen credo qui is ex opus scribo adimplentibus agnoviase debeo ita is sum occulto sui qui ultro debehatur agnitio et tamen adhuc is manus porrigo abhinc inquam sum filius homo sedeo ad dexter virtus deus suggero enim sui ex danielis prophetia filius homo et e psalmus david sedeo ad dexter deus itaque ex iste dico et scribo comparatio illuminati qui sui volo intellego ergo inquam tu deus filius sum qui deus nisi qui solus nosco qui deus nisi qui in psalmus memini dico filius suus sedes ad dexter meus sed respondeo tu dico quasi non ego atqui confirmo is sui sum qui ille dico dum rursus interrogo unde autem probo interrogative et non ipse confirmative pronuntio ergo tu filius deus sum ut quia obliquus ostendo sui per scribo filius deus intellego sic sentio ergo tu deus sum filius qui tu non volo apertus dico aequus ita et ille tu dico confirmative respondeo et adeo sic sum pronuntiatio is ut persevero in is qui pronuntiatio sapio


Sic et in ceteris contrarietates praeceptorum ei exprobras ut mobili et instabili, prohibentis sabbatis operari et iubentis arcam circumferri per dies octo, id est etiam sabbato, in expugnatione civitatis Hiericho. Nec sabbati enim inspicis legem, opera humana, non divina, prohibentem. Siquidem, Sex, inquit, diebus operare, et facies omnia opera tua, septima autem die sabbata domino deo tuo; non facies in ea omne opus. Quod? utique tuum. Consequens enim est ut ea opera sabbato auferret quae sex diebus supra indixerat, tua scilicet, id est humana et cotidiana. Arcam vero circumferre neque cotidianum opus videri potest neque bumanum, sed et rarum et sacrosanctum et ex ipso tunc dei praecepto utique divinum. Quod et ipse quid significaret edissererem, nisi longum esset figuras argumentorum omnium creatoris expandere, quas forsitan nec admittis. Sed plus est si de absolutis revincamini, simplicitate veritatis, non curiositate. Sicut et nunc certa distinctio est sabbati, humana, non divina, opera prohibentis. Ideoque qui sabbatis lignatum ierat, morti datus est. Suum enim opus fecerat, lege interdictum. Qui vero arcam sabbatis circumtulerant, impune gesserunt. Non suum enim opus, sed dei, ex praecepto scilicet ipsius, administraverant.

sic et in ceterus contrarietas praeceptor is exprobro ut mobilis et instabilis prohibeo sabbata operaris et jubeo arca circumfero per dies octo is sum etiam sabbatum in expugnatio civitas hiericho neque sabbatum enim inspicio lex opus humanus non divino prohibeo siquidem sex inquam dies operaris et facies omnis opus tuus septimus autem dies sabbata dominus deus tuus non facies in is omnis opus qui utique tuus consequor enim sum ut is opus sabbatum aufero qui sex dies supra indico tuus scilicet is sum humanus et cottidianus arca verus circumfero neque cottidianus opus video possum neque bumanum sed et raris et sacrosanctus et ex ipse tunc deus praeceptum utique divinus qui et ipse quis significo edissererem nisi longus sum figura argumentor omnis creator expando qui forsitan neque admitto sed multus sum si de absolvo revincamini simplicitas veritas non curiositas sicut et nunc certus distinctio sum sabbatum humanus non divino opus prohibeo ideo qui sabbata lignor eo mors do sum suus enim opus facio lex interdictum qui verus arca sabbata circumtulerant impunis gero non suus enim opus sed deus ex praeceptum scilicet ipse administro