Conversus ibidem ad discipulos Vae dicit auctori scandalorum, expedisse ei, si natus non fuisset, aut si molino saxo ad collum deligato praecipitatus esset in profundum, quam unum ex illis modicis utique discipulis eius scandalizasset. Aestima quale supplicium comninetur illi. Nec enim alius ulciscetur scandalum discipulorum eius. Agnosce igitur et iudicem et illo affectu pronuntiatem de cura suorum quo et creator retro: Qui tetigerit vos, ac si pupillam oculi mei tangat. Idem sensus eiusdem est. Peccantem fratrem iubet corripi; quod qui non fecerit, utique deliquit, aut ex odio volens fratrem in delicto perseverare, aut ex acceptione personae parcens ei, habens Leviticum: Non odies fratrem tuum in animo tuo, traductione traduces proximum tuum, utique et fratrem, et non sumes propter illum delictum. Nec mirum si ita docet qui pecora quoque fratris tui, si errantia in via inveneris, prohibet despicias quominus ea reducas fratri, nedum ipsum sibi. Sed et veniam des fratri in te delinquenti iubet, etiam septies. Parum plane. Plus est enim apud creatorem, qui nec modum statuit, in infinitum pronuntians, Fratris malitiae memor ne sis, nec petenti eam praestes mandat, sed et non petenti. Non enim dones offensam vult, sed obliviscaris. Lex leprosorum quantae sit interpretationis erga species ipsius vitii et inspectationis summi sacerdotis nostrum erit scire, Marcionis, morositatem legis opponere, ut et hic Christum aemulum eius affirmet, praevenientem sollemnia legis etiam in curatione decem leprosorum, quos tantummodo ire iussos, ut se ostenderent sacerdotibus, in itinere purgavit, sine tactu iam et sine verbo, tacita potestate et sola voluntate; quasi necesse sit semel remediatore languorum et vitiorum annuntiato Christo et de effectibus probato de qualitatibus curationum retractari, aut creatorem in Christo ad legem provocari; si quid aliter quam lege distinxit, ipse perfecit, cum aliter utique dominus per semetipsum operetur sive per filium, aliter per prophetas famulos suos, maxime documenta virtutis et potestatis, quae ut clariora et validiora, qua propria, distare a vicariis fas est. Sed eiusmodi et alibi iam dicta sunt in documento superiore. Nunc etsi praefatus est multos tunc fuisse leprosos apud lsraelem in diebus Helisaei prophetae et neminem eorum purgalum nisi Naaman Syrum, non utique et numerus faciet ad differentiam deorum in destructionem creatoris unum remediantis et praelationem eius qui decem emundarit. Quis enim dubitabit plures poluisse curari ab eo qui unum curasset quam ab illo decem qui nunquam retro unum? Sed hac cum maxime pronuntiatione diffidentiam Israelis vel superbiam pulsat, quod cum multi essent illic leprosi et prophetes non deesset, etiam edito documento nemo decucurrisset ad deum operantem in prophetis. Igitur quoniam ipse erat authenticus pontifex dei patris, inspexit illos secundum legis areanum, significantis Christum esse verum disceptatorem et climatorem humansrum macularum. Sed et quod in manifesto fuit legis, praecepit, Ite, ostendite vos sacerdotibus. Cur, si illos ante erat emundaturus? An quasi legis illusor, ut in itinere curatis ostenderet nibil esse legem cum ipsis sacerdotibus? Et utique viderit, si cui tam opiniosus videbitur Christus. Immo digniora sunt interpretanda et fidei iustiora. Ideo illos remediatos, qua secundum legem iussi abire ad sacerdotes obaudierant; neque enim credibile est (??)eruisse medicinam a destructore legis observatores legis. Sed cur pristino leproso nihil tale praecepit? Quia nec Helisaeus Syro Naaman; et tamen non idcirco non erat creatoris. Satis respondi; sed qui credidit, intellegit etiam altius aliquid. Disce igitur et causas. In Samariae regionibus res agebatur, unde erat et unus interim ex leprosis. Samaria autem desciverat ab Israele, habens schisma illud ex novem tribubus, quas avulsas per Achiam prophetam collocaverat apud Samariam Hieroboam. Sed et alias semper sibi placentes erant Samaritani de montibus et puteis patrum, sicut in evangelio loannis Samaritana illa in colloquio domini apud puteum: Nae tu maior sis, et cetera; et rursus: Patres nostri in isto monte adoraverunt, et vos dicitis, quia Hierosolymis oportet adorare. Itaque qui et per Amos Vae dixerit eis qui confident in monte Samariae, iam et ipsam restituere diguatus de industria iubet ostendere se sacerdotibus, utique qui non erant nisi ubi et templum, subiciens Samaritam Iudaeo, quoniam ex Iudaeis salus, licet IsraÃ«litae et Samaritae. Tota enim promissio tribui Iudae Christus fuit; ut scirent Hierosolymis esse et sacerdotes et templum et matricem religionis et fontem, non puteum salutis. Et ideo, ut vidit agnovisse legem illos Hierosolymis expungendam, ex fide iam iustificandos sine legis ordine remediavit. Unde et unum illum solutum ex decem memorem divinae gratiae Samariten miratus non mandat offerre munus ex lege, quia satis iam obtulerat gloriam deo reddens, hoc et domino volente interpretari legem. Et tamen cui deo gratiam reddidit Samarites, quando nec IsraÃ«lites alium deum usque adhuc didicisset? Cui alii quam cui omnes remediati retro a Christo? Et ideo, Fides tua te salvum fecit, audiit, quia intellexerat veram se deo omnipotenti oblationem, gratiarum scilicet actionem, apud verum templum et verum pontificem eius Christum facere debere. Sed nec pharisaei possunt videri de alterius dei regno consuluisae dominum quando venturum sit quamdiu alius a Christo editus deus non erat, nec ille de alterius regno respondisse quam de cuius consulebatur. Non venit, inquit, regnum dei cum observatione, nec dicunt, Ecce hic, ecce illic: ecce enim regnum dei intra vos est. Quis non ita interpretabitur: Intra vos est, id est in manu, in potestate vestra, si audiatis, si faciatis dei praeceptum? Quodsi in praecepto est dei regnum, propone igitur contra, secundum nostras antitheses, Moysen, et una sententia est. Praeceptum, inquit, excelsum non est, nec longe a te. Non est in caelo, ut dicas, Quis ascendet in caelum et deponet nobis illud, et auditum illud faciemus? nec ultra mare est, ut dicas, Quis transfretabit et sumet illud nobis, et auditum illud faciemus? Prope te est verbum, in ore tuo, et in corde tuo, et in manibus tuis facere illud. Hoc erit, Non hic. nec illic; ecce enim intra vos est regnum die. Et ne argumentetur audacia haeretica de regno creatoris, de quo consulebatur, non de suo respondisse eis dominum, sequentia obsistunt. Dicens enim filium hominis ante multa pati et reprobari oportere, ante adventum suum, in quo et regnum substantialiter revelabitur, suum ostendit et regnum de quo responderat, quod passiones et reprohationes ipsius expectabat. Reprobari autem habens, et postea agnosci et assumi et extolli, etiam ipsum verbum reprobari inde decerpsit ubi in lapidis aenigmate utraque revelatio eius apud David canebatur, prima recusabilis, secunda honorabilis. Lapis, in quit, quem reprohaverunt aedificantes, iste factus est in caput anguli. A domino factum est hoc. Vanum enim, si credidimus deum de contumelia aut gloria scilicet alicuius praedicasse, ut non eum portenderet quem et in lapidis et in petrae et in montis figura portenderat. Sed si de suo loquitur adventu, cur eum diebus NoÄ et Loth comparat tetris et atrocibus, deus lenis et mitis? Cur admonet meminisse uxoris Loth, quae praeceptum creatoris non impune contempsit, si non cum iudicio venit vindicandorum praeceptorum suorum? Etiam si vindicat ut ille, si iudicat me, non debuit per eius documenta formare quem destruit, ne ille me formare videatur. Si vero et hic non de suo loquitur adventu, sed de Iudaei Christi, expectemus etiam nunc ne quid de suo praedicet, illum interim esse credentes quem omni loco praedicat.

converro ibidem ad discipulus vae dico auctor scandalorum expedio is si nascor non sum aut si molino saxum ad collum deligo praecipito sum in profundum quam unus ex ille modicus utique discipulis is scandalizasset aestimo qualis supplicium comninetur ille neque enim alius ulciscor scandalum discipulus is agnosco igitur et judico et ille afficio pronuntiatem de cura suus quo et creator retro qui tango tu atque si pupilla oculus meus tango idem sensus idem sum pecco frater iubeo corripio qui qui non facio utique delinquo aut ex odium volo frater in delinquo perseveraris aut ex acceptio persona parco is habeo leviticum non odies frater tuus in animus tuus traductio traduco propior tuus utique et frater et non sumo propter ille delinquo neque mirus si ita doceo qui pecus quoque frater tuus si erro in via invenio prohibeo despicio quominus is reduco frater nedum ipse sui sed et venio do frater in tu delinquo iubeo etiam septies paris planus multus sum enim apud creator qui neque modus statuo in infinitus pronuntio frater malitia memor ne sum neque peto is praesto mando sed et non peto non enim dono offendo volo sed obliviscaris lex leprosor quantus sum interpretatio erga species ipse vitium et inspectatio superus sacerdos nos sum scio marcio morositas lex oppono ut et hic christus aemulis is affirmo praevenio sollemne lex etiam in curatio decem leprosor qui tantummodo eo iubeo ut sui ostendo sacerdos in iter purgo sine tango iam et sine verbum taceo potestas et solus voluntas quasi necesse sum semel remediator languorum et vitium annuntiato christus et de effectus probo de qualitas curatio retractaris aut creator in christus ad lex provocaris si quis aliter quam lex distinguo ipse perficio cum aliter utique dominus per semetipsum opero sive per filius aliter per propheta famulus suus magnus documentum virtus et potestas qui ut clarus et validus qui proprius distaris ab vicarius fas sum sed eiusmodi et alibi iam dictum sum in documentum superus nunc etsi praefor sum multus tunc sum leprosus apud lsraelis in dies helisaei propheta et nemo is purgal nisi naaman syrus non utique et numerus facio ad differentia deus in destructio creator unus remediantis et praelatio is qui decem emundo quis enim dubito multus poluisse curaris ab is qui unus curo quam ab ille decem qui numquam retro unus sed hic cum magnus pronuntiatio diffidentia israelis vel superbia pulso qui cum multus sum illic leprosus et prophetes non desum etiam edo documentum nemo decucurrisset ad deus opero in propheta igitur quoniam ipse sum authenticus pontifex deus pater inspicio ille secundus lex areanum significo christus sum verus disceptator et climator humansrum macularis sed et qui in manifesto sum lex praecipio eo ostendo tu sacerdos cur si ille ante sum emundaturus an quasi lex illusor ut in iter curo ostendo nibil sum lex cum ipse sacerdos et utique video si qui tam opiniosus video christus immo dignus sum interpretor et fides justus ideo ille remedio qui secundus lex iubeo abeo ad sacerdos obaudierant neque enim credibilis sum eruo medicina ab destructor lex observator lex sed cur pristinus leproso nihil talis praecipio quia neque helisaeus syrus naaman et tamen non idcirco non sum creator satis respondeo sed qui credo intellego etiam altus aliquis discus igitur et causa in samaria regio res ago unde sum et unus interim ex leprosis samaria autem descio ab israelis habeo schisma ille ex novo tribus qui avello per achiam propheta colloco apud samaria hieroboam sed et alius semper sui placeo sum samaritanus de mons et puteus pater sicut in evangelium loannis samaritana ille in colloquium dominus apud puteus nautilus tu magnus sum et ceterus et rursus pater noster in iste mons adoro et tu dico quia hierosolyma oportet adoro itaque qui et per amos vae dico is qui confido in mons samaria iam et ipse restituo diguatus de industria iubeo ostendo sui sacerdos utique qui non sum nisi ubi et templum subicio samaritam judaeus quoniam ex judaeus salus licet israa litae et samarites totus enim promissio tribuo judas christus sum ut scio hierosolyma sum et sacerdos et templum et matrix religio et fons non puteus salus et ideo ut video anosco lex ille hierosolyma expungendam ex fides iam iustificandos sine lex ordo remedio unde et unus ille soluo ex decem memoro divina gratia samarites miror non mando offero munus ex lex quia satis iam offero gloria deus reddo hic et dominus volo interpretaris lex et tamen qui deus gratia reddo samarites quando neque israa lis alius deus usque adhuc disco qui alius quam qui omnis remedio retro ab christus et ideo fides tuus tu salvus facio audio quia intellego verus sui deus omnipotens oblatio gratia scilicet actio apud verus templum et verus pontifex is christus facio debeo sed neque pharisaei possum video de alter deus regnum consuluisae dominus quando venio sum quamdiu alius ab christus edo deus non sum neque ille de alter regnum respondeo quam de qui consulo non venio inquam regnum deus cum observatio neque dico ecce hic ecce illic ecce enim regnum deus intra tu sum quis non ita interpretabitur intra tu sum is sum in manus in potestas vester si audio si facio deus praeceptum quodsi in praeceptum sum deus regnum propono igitur contra secundus noster antitheses moysen et unus sententia sum praeceptum inquam excello non sum neque longus ab tu non sum in caelum ut dico quis ascendo in caelum et depono nos ille et audio ille facio neque ultra mare sum ut dico quis transfreto et sumo ille nos et audio ille facio prope tu sum verbum in os tuus et in cor tuus et in manus tuus facio ille hic sum non hic neque illic ecce enim intra tu sum regnum dies et ne argumentetur audacia haeretica de regnum creator de quo consulo non de suus respondeo is dominus sequor obsisto dico enim filius homo ante multus patior et reprobaris oportet ante advenio suus in quo et regnum substantialiter revelo suus ostendo et regnum de quo respondeo qui passio et reprohatio ipse expectabat reprobaris autem habeo et postea agnosco et assumo et extollo etiam ipse verbum reprobaris inde decerpo ubi in lapis aenigma uter revelatio is apud david caneo primus recusabilis secundus honorabilis lapis in queo qui reprohaverunt aedifico iste facio sum in caput angulis ab dominus facio sum hic vanus enim si credo deus de contumelia aut gloria scilicet aliquis praedicasse ut non is portendo qui et in lapis et in petra et in mons figuro portenderat sed si de suus loquor advenio cur is dies noa et loth comparo taeter et atrox deus lenis et mitis cur admoneo memini uxor loth qui praeceptum creator non impunis contemno si non cum iudicium venio vindico praeceptor suus etiam si vindico ut ille si iudico ego non debeo per is documentum formo qui destruo ne ille ego formo video si verus et hic non de suus loquor advenio sed de judaeus christus expecto etiam nunc ne quis de suus praedico ille interim sum credo qui omnis locus praedico


Dedignatus, opinor, est imitari ordinem dei nostri, ut displicentis, ut cum maxime revincendi. Novus nove venire voluit, filius ante patris professionem et missus ante mandatoris auctoritatem, ut et ipse fidem monstruosissimam induceret, qua ante crederetur Christum venisse quam sciretur fuisse. Competit mihi etiam illud retractare, cur non post Christum venerit. Nam cum intueor dominum eius tanto aevo patientissimum acerbissimi creatoris annuntiantis interea in homines Christum suum, quacunque id ratione fecit tam revelationem quam intercessionem suam differens, eadem ratione dico illum patientiam debuisse creatori in Christo quoque suo dispositiones suas exsecuturo, ut perfecta et expleta omni operatione aemuli dei et aemuli Christi tunc et ipse proprias dispositiones superduceret. Ceterum paenitentia tantae patientiae fecit, quod non in finem rerum creatoris perseveraverit. Vane sustinuit praedicari Christum eius quem non sustinuit exhiberi. Aut sine causa intercidit temporis alieni decursum, aut sine causa tam diu non intercidit. Quid illum detinuit, quidve turbavit? Atquin in utrumque commisit, post creatorem quidem tam tarde revelatus, ante Christum vero eius tam propere. Alterum vero iam dudum debuerat traduxisse, alterum nondum. Ne illum quidem tam diu saevientem sustinuisse, istum vero adhuc quiescentem inquietasse! circa ambos excidens ab optimi dei titulo, certe varius et ipse et incertus, tepidus scilicet in creatorem et calidus in Christum, et vanus utrobique. Non magis enim compescuit creatorem quam obstitit Christo. Manet et creator, qualis omnino est; veniet et Christus, qualis et scribitur. Quid venit post creatorem, quem emendare non valuit? Quid ante Christum eius revelatus est, quem revocare non potuerit? Aut si emendavit creatorem, post illum revelatus est, ut emendanda praecederent: ergo et Christum eius aeque emendaturus expectasse debuerat, proinde et illius posterior emendator futurus, sicut creatoris. Aliud est si et ipse post illum rursus adveniet, ut primo quidem adventu processerit adversus crea- torem, legem et prophetas destruens eius, secundo vero procedat adversus Christum, regnum redarguens eius. Tunc ergo conclurus ordinem suum, tunc, si forte, credendus est, aut si iam hinc perfecta res est eius, vane ergo venturus est, nihil scilicet peracturus.

dedigno opinor sum imitor ordo deus noster ut displicentis ut cum magnus revincendi novus novus venio volo filius ante pater professio et mitto ante mandator auctoritas ut et ipse fides monstruosissimam induco qui ante credo christus venio quam scio sum competo ego etiam ille retractaris cur non post christus venio nam cum intueor dominus is tantus aevum patior acerbus creator annuntiantis interea in homo christus suus quicumque is ratio facio tam revelatio quam intercessio suus differo idem ratio dico ille patientia debeo creator in christus quoque suus dispositio suus exsecuturo ut perficio et expleta omnis operatio aemulis deus et aemulis christus tunc et ipse proprius dispositio superduco ceterum paenitentia tantus patientia facio qui non in finis res creator persevero vanus sustineo praedicaris christus is qui non sustineo exhibeo aut sine causa intercisi tempus alienus decurro aut sine causa tam diu non intercisi quis ille detineo quis turbo atqui in uterque committo post creator quidem tam tardus revelo ante christus verus is tam properus alter verus iam dudum debeo traduco alter nondum ne ille quidem tam diu saevientem sustineo iste verus adhuc quiesco inquietasse circa ambo excido ab bonus deus titulus certus varius et ipse et incertus tepidus scilicet in creator et calidus in christus et vanus utrobique non magis enim compesco creator quam obsto christus maneo et creator qualis omnino sum venio et christus qualis et scribo quis venio post creator qui emendo non valeo quis ante christus is revelo sum qui revocaris non possum aut si emendo creator post ille revelo sum ut emendo praecedo ergo et christus is aequus emendo expectasse debeo proinde et ille posterus emendator sum sicut creator alius sum si et ipse post ille rursus advenio ut primus quidem advenio procedo adverro creo tores lex et propheta destruo is secundus verus procedo adverro christus regnum redarguo is tunc ergo conclurus ordo suus tunc si fors credo sum aut si iam hinc perficio res sum is vanus ergo venio sum nihil scilicet perago


Et occulta tenebrarum ipse illuminabit, utique per Christum, qui Christum illuminationem repromisit, se quoque lucernam pronuntiavit, scrutantem corda et renes. Ab illo erit et laus unicuique a quo et contrarium laudis, ut a iudice. Certe, inquis, vel hic mundum deum mundi interpretatur, dicendo, Spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. Quia si mundum homines mundi significasset, non etiam homines postmodum nominasset. Immo ne ita argumentareris, providentia spiritus sancti demonstravit quomodo dixisset, Spectaculum facti sumus mundo, dum angelis, qui mundo ministrant, et hominibus, quibus ministrant. Verebatur nimirum tantae constantiae vis, ne dicam spiritus sanctus, praesertim ad filios scribens, quos in evangelio generaverat, libere deum mundi nominare, adversus quem nisi exserte non posset videri presdicare. Non defendo secundum legem creatoris displicuisse illum qui mulierem patris sui habuit. Communis et publicae religionis secutus sit disciplinam. Sed cum sum damnat dedendum satanae, damnatoris dei praeco est. Viderit et quomodo dixerit, In interitum carnis. ut spiritus salvus sit in die domini, dum et de carnis interitu et de salute spiritus iudicavit, et auferri iubens malum de medio creatoris frequentissimam sententiam commemoraverit. Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi. Ergo azymi figurae erant nostrae apud creatorem. Sic et pascha nostrum immolatus est Christus. Quare pascha Christus, si non pascha figura Christi per similitudinem sanguinis salutaris et peeoris Christi? Quid nobis et Christo imagines induit sollemnium creatoris, si non erant nostrae? Avertens autem nos a fornicatione manifestat carnis resurrectionem. Corpus, inquit, non fornicationi, sed domino, et dominus corpori, ut templum deo, et deus templo. Templum ergo deo peribit, et deus templo. Atquin vides, Qui dominum suscitavit, et nos suscitabit; in corpore quoque suscitabit, quia corpus domino, et dominus corpori. Et bene quod aggerat, Nescitis corpora vestra membra esse Christi? Quid dicet haereticus? Membra Christi non resurgent, quae nostra iam non sunt? Empti enim sumus pretio magno. Plane nullo, si phantasma fuit Christus, nec habuit ullam substantiam corporis quam pro nostris cerporibus dependeret. Ergo et Christus habuit quo nos redimeret, et si aliquo magno redemit haec corpora, in quae eadem committenda fornicatio non erit, ut in membra iam Christi, non nostra, utique sibi salva praestabit quae magno comparavit. Iam nunc quomodo honorabimus, quomodo tollemus deum in corpore perituro? Sequitur de nuptiis congredi, quas Marcion constantior apostolo prohibet. Etenim apostolus, etsi bonum con- tinentiae praefert, tamen coniugium et contrahi permittit et usui esse, et magis retineri quam disiungi suadet. Plane Christus vetat divortium, Moyses vero permittit. Marcion totum concubitum auferens fidelibus (viderint enim catechumeni eius), repudium ante nuptias iubens, cuius sententiam sequitur, Moysi an.Christi? Atquin et Christus cum praecipit, mulierem a viro non discedere, aut si disoesserit, manere innuptam aut reconciliari viro, et repudium permisit, quod non in totum prohibuit, et matrimonium conflrmavit, quod primo vetuit disiungi, et, si forte disiunctum, voluit reformari. Sed et continentiae quas ait causas? Quis tempus in collecto est. Putaveram, quia deus alius in Christo; et tamen a quo est collectio temporis, ab eo erit et quod collectioni temporis congruit. Nemo alieno tempori consulit. Pusillum deum affirmas tuum, Marcion, quem in aliquo coangustat tempus creatoris. Certe praescribeas tantum in domino esse nubendum, ne qui fidelis ethnicum matrimonium contrahat, legem tuetur creatoris, allephylorum nuptias ubique prohibentis. Sed, Et si sunt qui dicuntur dei, sive in caelis sive in terris, apparet quomodo dixerit; non quasi vere sint, sed quia sint qui dicantur, quando non sint. De idelis enim coepit de idolothytis disputaturus: Scimus quod idolum nihil sit. Creatorem autem et Marcion deum non negat; ergo non potest videri apostolus creatorem quoque inter eos posuisse qui dei dieantur et temen non sint, quando, et si fuisent, nobis tamen unus esset deus pater. Ex quo omnia nobis, nisi cuius omnia? Quaenam ista? Habes in praeteritis, Omnia vestra sunt, sive Paulus, sive Apollo, sive Cephas, sive mundus, sive vita, sive mors, sive praesentia, sive futura. Adeo omnium deum creatorem facit, a quo et mundus et vita et mors, quae alterius dei esse non possunt. Ab eo igitur inter omnia et Christus. Ex labore suo unumquemque quemque docens vivere oportere satis exempla praemiserat militum, pastorum, rusticorum; sed divina illi auotoritas deerat. Legem igitur opponit creatoris ingratis, quam destruebat; sui enim dei nullam talem habebat. Bovi, inquit, terenti os non obligabis, et adicit, Numquid de bubus pertinet ad dominum? etiam de bubus propter homines benignum? Propter nos enim scriptum est, inquit. Ergo et legem allegoricam secundum nos probavit, et de evagelio viventibus patrocinantem, ac propter hoc non alterius esse evangelizatores quam cuius lex quae prospexit illis, cum dicit, Propter nos enim scriptum est. Sed noluit uti legis potestate, quia maluit gratis laborare. Hoc ad gloriam suam retulit, quam negavit quemquam evacuaturum, non ad legis destructionem, qua alium probavit usurum. Ecce enim et in petram offendit caecus Marcion de qua bibebant in solitudine patres nostri. Si enim petra illa Christus fuit, utique creatoris, cuius et populus. Cui rei figuram extranei sacramenti interpretatur? An ut hoc ipsum doceret figurata fuisse vetera in Christum ex illis recensendum? Nam et reliquum exitum populi decursurus praemittit, Haec autem exempla nobis sunt facta. Dic mihi, a creatore alterius quidem ignoti dei hominibus exempla sunt facta, an alius deus ab alio mutuatur exempla, et quidem aemulo? De illo me terret sibi a quo fidem meam transfert. Meliorem me illi adversarius faciet? Iam si deliquero eadem quae et populus, eademne passurus sum, an non? Atquin si non eadem, vane mihi timenda proponit quae non sum passurus. Passurus autem a quo ero? Si a creatore, qualia infligere ipsius est? et quale erit ut peccatorem aemuli sui puniat magis quam e contrario foveat deus zelotes? Si ab illo deo? Atquin punire non novit. Ita tota ista propositio apostoli nulla ratione consistit, si non disciplinam creatoris est. Denique et in clausula praefationi respondet. Haec autem quemadmodum evenerunt illis, scripta sunt ad nos commonendos, in quos fines aevorum decucurrerunt. O creatorem et praescium iam et admonitorem alienorum Christianorum! Praetereo si quando paria eorum quae retraetata sunt, quaedam et bre viter expungo. Magnum argumentum dei alterius permissio omnium obsoniorum adversus legem. Quasi non et ipsi confiteamur legis onera dimissa, sed ab eo qui imposuit, qui novationem repromisit. Ita et cibos qui abstulit, reddidit, quod et a primordio praestitit. Ceterum si quis alius deus fuisset destructor dei nostri, nihil magis suos prohibuisset quam de copiis adversarii vivere.

et occulo tenebraris ipse illumino utique per christus qui christus illuminatio repromitto sui quoque lucerna pronuntio scrutor cor et renes ab ille sum et laus uniquique ab quo et contrarius laus ut ab iudex certus inquam vel hic mundus deus mundus interpretor dico spectaculis facio sum mundus et angelus et homo quia si mundus homo mundus significo non etiam homo postmodum nomino immo ne ita argumentareris provideo spiritus sanctus demonstro quomodo dico spectaculis facio sum mundus dum angelus qui mundus ministro et homo qui ministro vereor nimirum tantus constantia volo ne dico spiritus sancio praesertim ad filius scribo qui in evangelium generaverat libo deus mundus nominaris adverro qui nisi exsero non possum video presdicaris non defendo secundus lex creator displiceo ille qui mulier pater suus habeo communis et publicus religio sequor sum disciplina sed cum sum damno dedo satanas damnator deus praeco sum video et quomodo dico in interitus caro ut spiritus salvus sum in dies dominus dum et de caro interitus et de salus spiritus judico et aufero jubeo malus de medium creator frequens sententia commemoraverit expurgo vetus fermentum ut sum novo conspersio sicut sum azymus ergo azymus figura sum noster apud creator sic et pascha nos immolo sum christus quaris pascha christus si non pascha figuro christus per similitudo sanguis salutaris et peeoris christus quis nos et christus imago induo sollemne creator si non sum noster averto autem nos ab fornicatio manifesto caro resurrectio corpus inquam non fornicatio sed dominus et dominus corpus ut templum deus et deus templum templum ergo deus pereo et deus templum atqui video qui dominus suscito et nos suscito in corpus quoque suscito quia corpus dominus et dominus corpus et bene qui aggero nescio corpus vester membrum sum christus quis dico haereticus membrum christus non resurgo qui noster iam non sum emo enim sum pretium magnus planus nullus si phantasma sum christus neque habeo ullus substantia corpus quam pro noster cerporibus dependeo ergo et christus habeo quo nos redimo et si aliquis magnus redimo hic corpus in qui idem committo fornicatio non sum ut in membrum iam christus non noster utique sui salvo praesto qui magnus comparo iam nunc quomodo honoro quomodo tollo deus in corpus pereo sequor de nuptiae congredior qui marcion consto apostolus prohibeo etenim apostolus etsi bonus continuo tinentiae praefero tamen conjugium et contraho permitto et usus sum et magis retineo quam disjungo suadeo planus christus veto divortium moyses verus permitto marcion totus concubo aufero fidelis video enim catechumeni is repudium ante nuptiae jubeo qui sententia sequor moysi an christus atqui et christus cum praecipio mulier ab vir non discedo aut si disoesserit maneo innubo aut reconciliaris vir et repudium permitto qui non in totus prohibeo et matrimonium conflrmavit qui primus veto disjungo et si fors disjungo volo reformaris sed et continentia qui aio causa quis tempus in colligo sum puto quia deus alius in christus et tamen ab quo sum collectio tempus ab is sum et qui collectio tempus congruo nemo alienus tempus consulo pusillus deus affirmas tuus marcion qui in aliquis coangustat tempus creator certus praescribeas tantus in dominus sum nubo ne qui fidelis ethnicum matrimonium contraho lex tueor creator allephylorum nuptiae ubique prohibeo sed et si sum qui dico deus sive in caelis sive in terra appareo quomodo dico non quasi verus sum sed quia sum qui dico quando non sum de idelis enim coepio de idolothytus disputo scio qui idolum nihil sum creator autem et marcion deus non nego ergo non possum video apostolus creator quoque inter is pono qui deus dieantur et temen non sum quando et si fuisent nos tamen unus sum deus pater ex quo omnis nos nisi qui omnis quisnam iste habeo in praetereo omnis vester sum sive paulus sive apollo sive cephas sive mundus sive vito sive mors sive praesens sive sum adeo omnis deus creator facio ab quo et mundus et vito et mors qui alter deus sum non possum ab is igitur inter omnis et christus ex labor suus unumquemque quisque doceo vivo oportet satis exemplum praemitto miles pastor rusticus sed divino ille auotoritas desum lex igitur oppono creator ingratus quam destruo suus enim deus nullus talis habeo bos inquam tero os non obligo et adicio numquid de bos pertineo ad dominus etiam de bos propter homo benignus propter nos enim scribo sum inquam ergo et lex allegoricam secundus nos probo et de evagelio vivo patrocinor atque propter hic non alter sum evangelizator quam qui lex qui prospicio ille cum dico propter nos enim scribo sum sed nolo uti lex potestas quia malo gratus laboro hic ad gloria suus refero quam nego quisquam evacuaturum non ad lex destructio qui alius probo utor ecce enim et in petra offendo caecus marcion de qui bibo in solitudo pater noster si enim petra ille christus sum utique creator qui et populus qui res figura extraneus sacramentum interpretor an ut hic ipse doceo figuro sum vetero in christus ex ille recenseo nam et reliquus exitus populus decursurus praemitto hic autem exemplum nos sum facio dico ego ab creator alter quidem ignosco deus homo exemplum sum facio an alius deus ab alius mutuo exemplum et quidem aemulo de ille ego terreo sui ab quo fides meus transfero bonus ego ille adversarius facio iam si delinquo idem qui et populus idem patior sum an non atqui si non idem vanus ego timeo propono qui non sum patior patior autem ab quo sum si ab creator qualis infligo ipse sum et qualis sum ut peccator aemulis suus punior magis quam e contrarius foveo deus zelotes si ab ille deus atqui punio non nosco ita totus iste propositio apostolus nullus ratio consisto si non disciplina creator sum denique et in clausula praefatio respondeo hic autem quemadmodum evenio ille scribo sum ad nos commoneo in qui finis aevorum decurro o creator et praescius iam et admonitor alienus christianorum praetereo si quando par is qui retraetata sum quidam et bre viter expungo magnus argumentum deus alter permissio omnis obsonium adverro lex quasi non et ipse confiteor lex onus dimitto sed ab is qui impono qui novatio repromitto ita et cibus qui aufero reddo qui et ab primordius praesto ceterum si quis alius deus sum destructor deus noster nihil magis suus prohibeo quam de copia adversarius vivo


Sed vobis dico, inquit, qui auditis (ostendens hoc olim mandatum a creatore, Loquere in aures audientium), diligite inimicos vestros, et benedicite eos qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos calumniantur. Haec creator una pronuntiatione clusit per Esaiam: Dicite, fratres nostri estis, eis qui vos oderunt. Si enim qui inimici sunt et oderunt et maledicunt et calumniantur fratres appellandi sunt, utique et benedici odientes et orari pro calumniatoribus iussit, qui eos fratres deputari praecepit. Novam plane patientiam docet Christus, etiam vicem iniuriae cohibens permissam a creatore, oculum exigente pro oculo et dentem pro dente, contra ipse alteram amplius maxillam offerri iubens, et super tunicam pallio quoque cedi. Plane haec Christus adiecerit ut supplementa consentanea disciplinae creatoris. Atque adeo hoc statim renuntiandum est, an disciplina patientiae praedicatur penes creatorem? Si per Zachariam praecepit, ne unusquisque malitiae fratris sui meminerit, sed nec proximi. Nam et rursus, Malitiam, inquit, proximi sui unusquisque ne recogitet. Multo magis patientiam indixit iniuriae qui indixit oblivionem. Sed et cum dicit, Mihi vindictam, et ego vindicabo, proinde patientiam docet vindictae expectatricem. In quantum ergo fidem non capit ut idem videatur et dentem pro dente, oculum pro oculo in vicem iniuriae exigere qui non modo vicem, sed etiam ultionem, etiam recordationem et recogitationem iniuriae prohibet, in tantum aperitur nobis quomodo oculum pro oculo et dentem pro dente censuerit, non ad secundam iniuriam talionis permittendam, quam prohibuerat interdieta ultione, sed ad primam coercendam, quam prohibuerat talione, opposito, ut unusquisque respiciens licentiam secundae iniuriae a prima semetipsum contineret. Facilius enim vim comprimi scit repraesentatione talionis quam repromissione ultionis. Utrumque autem constituendum fuit pro natura et fide hominum, ut qui deo crederet, ultionem a deo expectaret, qui minus fideret, leges talionis timeret. Hanc legis voluntatem de intellectu laborantem dominus et sabbati et legis et omnium paternarum dispositionum Christus et revelavit et compotem fecit, mandans alteriusq quoque maxillae oblationem, ut tanto magis vicem iniuriae extingueret quam et lex per talionem voluerat impedisse, certe quam prophetia manifeste coercuerat, et memoriam iniuriae prohibens et ultionem ad deum redigens. Ita si quid Christus intulit, non adversario, sed adiutore praecepto, non destruxit disciptinas creatoris. Denique si in ipsam rationem patientiae praecipiendae, et quidem tam plenae atque perfectae, considerem, non consistet, si non est creatoris, qui vindictam repromittit, qui iudicem praestat. Alioquin si tantum patientiae pondus non modo non repercutiendi, sed et aliam maxillam praebendi, et non modo non remaledicendi, sed etiam benedicendi, et non modo non retinendi tunicam, sed et amplius et pallium concedendi, is mibi imponit qui non sit me defensurus, in vacuum patientiam praecepit, non exbibens mihi mercedem praecepti, patientiae dico fructum, quod est ultio, quam mihi permisisse debueral, si ipse non praestat, aut si mihi non permittebat, ipse praestare; quoniam et disciplinae interest iniuriam vindicari. Metu enim ultionis omnis iniquitas refrenatur. Ceterum passim emissa libertate dominabitur, utrumque oculum effossura et omnem dentem excitatura prae impumtatis securitate. Sed hoc est dei optimi et tantum boni, patientiae iniuriam facere, violentiae ianuam pandere, probos non defendere, improbos non coercere. Omni petenti te dato, utique indigenti, vel tanto magis indigenti, si etiam et abundanti. Ne quis ergo indigeat, datori imperatam habes in Deuteronomio formam creatoris. Non erit, inquit, in te indigens, uti benedicens benedicat te dominus deus tuns, datorem scilicet, qui fecerit non esse indigentem. Et plus hic. Non enim petenti iubet dari. Sed non sit, inquit, indigens in te, id est cura ultro ne sit; quo magis petenti praeiudicat dandum, etiam in sequentibus. Si autem fuerit indigens e fratribus tuis, non avertes cor tuum, nec constringes manum tuam a fratre indigente. Aperiens aperies illi manum, fenus fenerabis illi, quantum desiderarit. Fenus enim nisi petenti dari non solet. Sed de fenore postmodum. Nunc si qui voluerit argumentari creatorem quidem fratribus dari iussisse, Christum vero omnibus petentibus, ut hoc sit novum atque diversum, immo unum erit ex his per quae lex creatoris erit in Christo. Non enim aliud Christus in omnes praecepit quam quod creator in tratres. Nam elsi maior est bonitas quae operatur in extraneos, sed non prior ea quae ante deberet in proximos. Quis enim poterit diligere extraneos? Quodsi secundus gradus bonitatis est in extraneos qui in proximos primus est, eiusdem erit secundus gradus cuius et primus, facilius quam ut eius sit secundus cuius non extitit primus. Ita creator et secundum naturae ordinem primum in proximos docuit benignitatem, emissurus eam postea in extraneos, et secundum rationem dispositionis suae primo in Indaeos, postea et in omne hominum genus. Ideoque quamdiu intra Isra(??)lem erat sacramentum, merito in solos fratres misericordiam mandabat, at ubi Christo dedit gentes haereditatem et possessionem terminos terrae, et coepit expungi quod dictum est per Osee: Non populus meus, popalus meus, et non misericordiam consecuta, misericordiam consecuta, natio scilicet, exinde Christus in omnes legem paternae benignitatis extendit, neminem excipiens in miseratione, sicut in vocatione. Ita et si quid amplius docuit, hoc quoque in haereditatem gentium accepit. Et sicut vobis fieri vultis ab hominibus, ita et vos facite illis. In isto praecepto utique alia pars eius subauditur. Et sicut vobis non vultis fieri ab hominibus, ita et vos ne faciatis illis. Hoc si novus deus et ignotus retro et nondum plane editus praecepit, qui me nulla ante hac institutione formaverit, qua prius scirem quid deberem mihi velle vel nolle atque ita et aliis facere quae et mihi vellem, non facere quae et mihi nollem, passivitatem sententiae meae permisit, nec adstrinxit me ad convenientiam voluntatis et facti, ut id aliis faciam quod mihi velim et id nec aliis faciam quod mihi nolim. Non enim definiit quid mihi atque aliis debeam velle vel nolle, ut ad legem voluntatis parem factum et possim alii non praestare quod ab alio mihi velim praestitum, amorem, obsequium, solatium, praesidium et eiusmodi bona, proinde et alii facere, quod ab alio mihi fieri nolim, vim, iniuriam, contumeliam, fraudem et eiusmodi mala. Denique hac inconvenientia voluntatis et facti agunt ethnici nondum a deo instructi. Nam etsi natura bonum et malum notum est, non tamen dei disciplina, qua cognita tunc demum convenientia voluntatis et facti ex fide, ut sub metu dei, agitur. Itaque deus Marcionis cum maxime revelatus sit, tamen revelatus non potuit huius praecepti, de quo agitur, tam strictum et obscurum et caecum adhuc et facilius pro meo potius arbitrio interpretandum com- pendium emittere, cuius nullam praestruxerat distinctionem. At enim creator meus et olim et ubique praecepit indigentes, pauperes et pupillos et viduas protegi, iuvari, refrigerari; sicut et per Esaiam: Infringito panem tuum mendicis, et qui sine tecto sunt, in domum tuam inducito, et nudum si videris, tegito. Item per Ezechielem de viro iusto: Panem suum dabit esurienti, et nudum conteget. Satis ergo iam tunc me docuit ea facere aliis quae mihi velim fieri. Proinde denuntians, Non occides, Non adulterabis, Non furaberis, Non falsum testimonium dices, docuit ne faciam aliis quae fieri mihi nolim; et ideo ipsius erit praeceptum in evangelio qui illud retro et praestruxit et distinxit et ad arbitrium disciplinae suae disposuit et merito iam compendio substrinxit, quoniam et alias recisum sermonem facturus in terris dominus, id est Christus, praedicabatur.

sed tu dico inquam qui audio ostendo hic olim mando ab creator loquor in auris audio diligo inimicus vester et benedico is qui tu odi et oro pro is qui tu calumniantur hic creator unus pronuntiatio claudo per esaias dico frater noster sum is qui tu odi si enim qui inimicus sum et odi et maledico et calumniantur frater appello sum utique et benedici odientes et oraris pro calumniator iubeo qui is frater deputaris praecipio novus planus patientia doceo christus etiam vicis iniuria cohibeo permitto ab creator oculus exigo pro oculus et dens pro dens contra ipse alter amplus maxilla offertor jubeo et super tunica pallium quoque cedo planus hic christus adicio ut supplementum consentaneus disciplina creator atque adeo hic statim renuntio sum an disciplina patientia praedico penis creator si per zachariam praecipio ne unusquisque malitia frater suus memini sed neque propior nam et rursus malitia inquam propior suus unusquisque ne recogito multus magis patientia indico iniuria qui indico oblivio sed et cum dico ego vindicta et ego vindico proinde patientia doceo vindicta expectatrix in quantus ergo fides non capio ut idem video et dens pro dens oculus pro oculus in vicis iniuria exigo qui non modo vicis sed etiam ultio etiam recordatio et recogitatio iniuria prohibeo in tantus aperio nos quomodo oculus pro oculus et dens pro dens censeo non ad secundus iniuria talio permitto quam prohibeo interdieta ultio sed ad primus coerceo quam prohibeo talio oppono ut unusquisque respicio licentia secundus iniuria ab primus semetipsum contineo facilis enim vis comprimo scio repraesentatio talio quam repromissio ultio uterque autem constituo sum pro natura et fides homo ut qui deus credo ultio ab deus expectaret qui paruus fido lex talio timeo hic lex voluntas de intellego laboro dominus et sabbatum et lex et omnis paternaris dispositio christus et revelo et compos facio mando alteriusq quoque maxilla oblatio ut tantus magis vicis iniuria extingueret quam et lex per talio volo impedio certus quam prophetia manifestus coerceo et memoria iniuria prohibeo et ultio ad deus redigo ita si quis christus infero non adversarius sed adiutor praeceptum non destruo disciptinas creator denique si in ipse ratio patientia praecipiendae et quidem tam plenus atque perficio considero non consisto si non sum creator qui vindicta repromitto qui judico praesto alioqui si tantus patientia pondus non modo non repercutio sed et alius maxilla praebeo et non modo non remaledicendi sed etiam benedicendi et non modo non retineo tunica sed et amplus et pallium concedo is mibi impono qui non sum ego defendo in vacuus patientia praecipio non exbibens ego merces praecipio patientia dico fructus qui sum ultio quam ego permitto debueral si ipse non praesto aut si ego non permitto ipse praesto quoniam et disciplina intersum iniuria vindicaris metus enim ultio omnis iniquitas refreno ceterum passim emitto libertas dominor uterque oculus effossura et omnis dens excito prae impumtas securitas sed hic sum deus bonus et tantus bonus patientia iniuria facio violentia ianua pando probus non defendo improbus non coerceo omnis peto tu do utique indigeo vel tantus magis indigeo si etiam et abundo ne quis ergo indigeo dator impero habeo in deuteronomium forma creator non sum inquam in tu indigeo uti benedico benedico tu dominus deus tuns dator scilicet qui facio non sum indigeo et multus hic non enim peto iubeo do sed non sum inquam indigeo in tu is sum cura ultro ne sum quo magis peto praejudico do etiam in sequor si autem sum indigeo e frater tuus non averto cor tuus neque constringo manus tuus ab frater indigente aperio aperio ille manus fenus fenero ille quantus desidero fenus enim nisi peto do non soleo sed de fenore postmodum nunc si qui volo argumentaris creator quidem frater do iubeo christus verus omnis peto ut hic sum novus atque diverto immo unus sum ex hic per qui lex creator sum in christus non enim alius christus in omnis praecipio quam qui creator in tratres nam elsi magnus sum bonitas qui opero in extraneus sed non prior is qui ante debeo in propior quis enim possum diligo extraneus quodsi secundus gradus bonitas sum in extraneus qui in propior primus sum idem sum secundus gradus qui et primus facilis quam ut is sum secundus qui non extitit primus ita creator et secundus natura ordo primus in propior doceo benignitas emitto is postea in extraneus et secundus ratio dispositio suus primus in indaeos postea et in omnis homo genus ideo quamdiu intra isra lem sum sacramentum mereo in solus frater misericordia mando at ubi christus do gens haereditas et possessio terminus terra et coepio expungi qui dico sum per osee non populus meus popalus meus et non misericordia consequor misericordia consequor natio scilicet exinde christus in omnis lex paternus benignitas extendo nemo excipio in miseratio sicut in vocatio ita et si quis amplus doceo hic quoque in haereditas gens accipio et sicut tu fio volo ab homo ita et tu facio ille in iste praeceptum utique alius pars is subaudio et sicut tu non volo fio ab homo ita et tu ne facio ille hic si novus deus et ignosco retro et nondum planus edo praecipio qui ego nullus ante hic institutio formo qui prior scio quis debeo ego volo vel nolo atque ita et alius facio qui et ego volo non facio qui et ego nolo passivitas sententia meus permitto neque astringo ego ad convenientia voluntas et facio ut is alius facio qui ego volo et is neque alius facio qui ego nolo non enim definio quis ego atque alius debeo volo vel nolo ut ad lex voluntas par facio et possum alius non praesto qui ab alius ego volo praesto amor obsequium solacium praesidium et eiusmodi bonus proinde et alius facio qui ab alius ego fio nolo vis iniuria contumelia fraudo et eiusmodi malus denique hic inconvenientia voluntas et facio ago ethnicus nondum ab deus instruo nam etsi natura bonus et malus notus sum non tamen deus disciplina qui cognosco tunc demum convenio voluntas et facio ex fides ut sub metus deus ago itaque deus marcio cum magnus revelo sum tamen revelo non possum hic praecipio de quo ago tam stringo et obscurus et caecus adhuc et facilis pro meus potis arbitrium interpretor com pendium emitto qui nullus praestruo distinctio at enim creator meus et olim et ubique praecipio indigeo pauper et pupillus et viduo protego iuvaris refrigeraris sicut et per esaias infringito panis tuus mendicus et qui sine tectum sum in domus tuus induco et nudus si video tego item per ezechielis de vir justus panis suus do exsurio et nudus conteget satis ergo iam tunc ego doceo is facio alius qui ego volo fio proinde denuntio non occaedes non adultero non furor non falsus testimonium dico doceo ne facio alius qui fio ego nolo et ideo ipse sum praeceptum in evangelium qui ille retro et praestruxit et distinguo et ad arbitrium disciplina suus dispono et mereo iam compendium substrinxit quoniam et alius recido sermo facio in terra dominus is sum christus praedico


Immo, inquiunt Marcionitae, deus noster, etsi non ab initio, etsi non per conditionem, sed per semetipsum revelatus est in Christo Iesu. Dabitur et in Christum liber de omni statu eius. Distingui enim materias oportet, quo plenius et ordinatius retractentur. Interim satis erit ad praesentem gradum ita occurrere, ut ostendam Christum Iesum non alterius dei circumlatorem quam creatoris, et quidem paucis. Anno xv Tiberii Christus Iesus de caelo manare dignatus est, spiritus salutaris. Marcionis salutem, qui ita voluit, quoto quidem anno Antonini maioris de Ponto suo exhalaverit aura canicularis non curavi investigare. De quo tamen constat, Antoninianus haereticus est, sub Pio impius. A Tiberio autem usque ad Antoninum anni fere cxv et dimidium anni cum dimidio mensis. Tantundem temporis ponunt inter Christum et Marcionem. Cum igitur sub Antonino primus Marcion hunc deum induxerit, sicut probavimus, statim, qui sapis, plana res est. Praeiudicant tempora quod sub Antonino primum processit sub Tiberio non processisse, id est deum Antoniniani imperii Tiberiani non fuisse, atque ita non a Christo revelatum quem constat a Marcione primum praedicatum. Hoc nunc ut probem constare, quod superest, ab ipsis adversariis sumam. Separatio legis et evangelii proprium et principale opus est Marcionis, nec poterunt negare discipuli eius quod in summo instrumento habent, quo denique initiantur et indurantur in hanc haeresim. Nam hae sunt Antitheses Marcionis, id est contrariae oppositiones, quae conantur discordiam evangelii cum lege committere, ut ex diversitate sententiarum utriusque instrumenti diversitatem quoque argumententur deorum. Igitur cum ea separatio legis et evangelii ipsa sit quae alium deum evangelii insinuaverit adversus deum legis, apparet ante eam separationem deum in notitia non fuisse qui ab argumento separationis innotuit, atque ita non a Christo revelatum, qui fuit ante separationem, sed a Marcione commentatum, qui instituit separationem adversus evangelii legisque pacem, quam retro illaesam et inconcussam ab apparentia Christi usque ad audaciam Marcionis illa utique ratio servavit quae non alium deum et legis et evangelii tuebatur praeter creatorem, adversus quem tanto post tempore separatio a Pontico immissa est.

immo inquam marcionitae deus noster etsi non ab initium etsi non per conditio sed per semetipsum revelo sum in christus iesus do et in christus liber de omnis status is distinguo enim materio oportet quo plenus et ordino retracto interim satis sum ad praesens gradus ita occurro ut ostendo christus iesus non alter deus circumlator quam creator et quidem paucus annus xv tiberius christus iesus de caelum manaris dignor sum spiritus salutaris marcio salus qui ita volo quotus quidem annus antoninus magnus de pontus suus exhalaverit aura canicularis non curo investigaris de quo tamen consto antoninianus haereticus sum sub pius impius ab tiberius autem usque ad antoninus annus fere cxv et dimidium annus cum dimidio mensis tantus tempus pono inter christus et marcio cos igitur sub antoninus primus marcion hic deus induco sicut probo statim qui sapio planum res sum praejudico tempus qui sub antoninus primus procedo sub tiberius non procedo is sum deus antoninianus imperium tiberiani non sum atque ita non ab christus revelo qui consto ab marcio primus praedico hic nunc ut probo constaris qui supersum ab ipse adversarius sumo separatio lex et evangelium proprius et principalis opus sum marcio neque possum nego discipulis is qui in superus instrumentum habeo quo denique initio et indurantur in hic haeresim nam hic sum antitheses marcio is sum contrarius oppositio qui conor discordia evangelium cum lex committo ut ex diversitas sententiaris uterque instrumentum diversitas quoque argumententur deus igitur cum is separatio lex et evangelium ipse sum qui alius deus evangelium insinuaverit adverro deus lex appareo ante is separatio deus in notitia non sum qui ab argumentum separatio innotesco atque ita non ab christus revelo qui sum ante separatio sed ab marcio commentas qui instituo separatio adverro evangelium lego pax quam retro illaesam et inconcussus ab appareo christus usque ad audacia marcio ille utique ratio servo qui non alius deus et lex et evangelium tueor praeter creator adverro qui tantus post tempus separatio ab ponticus immitto sum


De tot generibus operum quid utique ad piscaturam respexit, ut ab illa in apostolos sumeret Simonem et filios Zebedaei (non enim simplex factum videri potest de quo argumentum processurum erat), dicens Petro trepidanti de copiosa indagine piscium, Ne time, abhinc enim homines eris capiens? Hoc enim dicto intellectum illis suggerebat adimpletae prophetiae, se eum esse qui per Hieremiam pronuntiarat, Ecce ego mittam piscatores multos, et piscabuntur illos, homines scilicet. Denique relictis naviculis secuti sunt eum, ipsum intellegentes qui coeperat facere quod edixerat. Aliud est si affectavit de naviculariorum collegio adlegere, habiturus apostolum quandoque nauclerum Marcionem. Praestruximus quidem adversus Antitheses nihil proficere proposito Marcionis quam putat diversitatem Iegis et evangelii, ut et hanc a creatore dispositam, denique praedicatam in repromissione novae legis et novi sermonis et novi testamenti. Sed quoniam attentius argumentatur apud illum suum nescio quem ÏÏ Î½ÏÎ±Î»Î±á½·ÏÏÏÎ¿Î½, id est commiseronem, et ÏÏ Î¼Î¼Î¹ÏÎ¿á½»Î¼ÎµÎ½Î¿Î½, id est coodibilem, in leprosi purgationem, non pigebit ei occurrere et inprimis figuratae legis vim ostendere, quae in exemplo leprosi non contingendi, immo ab omni commercio submovendi, communicationem prohibebat hominis delictis commaculati, cum qualibus et apostolus cibum quoque vetat sumere; participari enim stigmata delictorum, quasi ex contagione, si qui se cum peccatore miscuerit. Itaque dominus volens altius intellegi legem per carnalia spiritalia signiticantem, et hoc nomine non destruens, sed magis exstruens quam pertinentius volebat agnosci, tetigit leprosum, a quo etsi homo inquinari potuisset, deus utique non inquinaretur, incontaminabilis scilicet. Ita non praescribetur illi quod debuerit legem observare et non contingere immundum, quem contaetus immundi non erat inquinaturus. Hoc magis meo Christo competere sic doceo, dum tuo non competere demonstro. Si enim ut aemulus legis tetigit leprosum, nihili faciens praeceptum legis per contemptum inquinamenti, quomodo posset inquinari, qui corpus non habebat quod inquinaretur? Phantasma enim inquinari non posset. Qui ergo inquinari non poterat ut phantasma, iam non virtute divina incontaminabilis erit, sed phantasmatis inanitate; nec contempsisse videri potest inquinamentum, cuius materiam non habebat; ita nec legem destruxisse, qui inquinamentum ex occasione phantasmatis, non ex ostentatione virtutis, evaserat. Si autem Helisaeus prophetes creatoris unicum leprosum Naaman Syrum ex tot leprosis Israelitis emundavit, nec hoc ad diversitatem facit Christi, quasi hoc modo melioris, dum Israeliten leprosum emundat extraneus, quem suus dominus emundare non valuerat, Syro facilius emundato significato per nationes emundationis in Christo lumine earum quae septem maculis capitalium delictorum inhorrerent, idololatria, blasphemia, homicidio, adulterio, stupro, falso testimonio, fraude. Quapropter septies, quasi per singulos titulos, in Iordane lavit, simul et ut totius hebdomadis caneret expiationem, et quia unius lavacri vis et plenitudo Christo soli dicabatur, facturo in terris, sicut sermonem compendiatum, ita et Iavacrum. Nam et hoc opponit Marcion, Helisaeum quidem materia eguisse, aquam adhibuisse, et eam septies, Christum vero verbo solo, et hoc semel, functum curationem statim repraesentasse. Quasi non audeam et verbum ipsum in substantiam creatoris vindicare. Nullius rei non ille potior auctor qui prior. Incredibile plane ut potestas creatoris verbo remedium vitii unius operata sit, quae verbo tantam mundi molem semel protulit. Unde magis dinoscitur Christus creatoris quam ex verbi potestate? Sed ideo alius Christus, quia aliter quam Helisaeus, quia potentior dominus famulo suo. Quid constituis, Marcion, proinde res agi a servis quemadmodum ab ipsis dominis? Non times, ne in dedecus tibi vertat, si ideo Christum negas creatoris quia potentior fucrit famulo creatoris, qui ad Helisaci pusillitatem maior agnoscitur, si tamen maior? Par enim curatio, licet distet operatio. Quid amplius praestilit tuus Christus quam meus Helisaeus? Immo quid magnum praestitit tui Christi verbum, cum id praestiterit quod fluvius creatoris? Secundum haec cetera quoque occurrunt. Quantum enim ad gloriae humanae aversionem pertinebat, vetuit eum divulgare, quantum autem ad tutelam legis, iussit ordinem impleri. Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses. Argumenta enim figurata utpote prophetatae legis adhuc in suis imaginibus tuebatur, quae significabant hominem quondam peccatorem verbo mox dei emaculatum offerre debere munus deo apud templum, orationem scilicet et actionem gratiarum apud ecclesiam per Christum Iesum, catholicum patris sacerdotem. Itaque adiecit, Ut sit vobis in testimonium, sine dubio quo testabatur se legem non dissolvere, sed adimplere, quo testabatur se ipsum esse qui morbos et valetudines eorum suscepturus annuntiabatur. Hanc tam congruentem et debitam interpretationem testimonii adulator Christi sui Marcion sub obtentu mansuetudinis et lenitatis quaerit excludere. Nam et bonus, inquit, praeterea sciens omnem qui lepra esset liberatus solemnia legis executurum, ideo ita praecepit. Quid tum? Perseveravitne in bonitate, id est permissione legis, an non? Si enim bonus perseveravit, nunquam destructor erit legis, nec dei alterius habebitur, cessante legis destructione per quam alterius dei vindicatur. Si non perseveravit bonus, destruendo postea legem, falsum ergo testimonium postea collocavit apud illos in curatione Ieprosi; deseruit enim bonitatem, dum destruit legem. Malus iam, quando legis eversor, si bonus, cum legis indultor. Sed et eo, quod indulsit legi obsequium, bonam legem confirmavit. Nemo enim malo obsequi patitur. Ergo et sic malus, si obsequium malae legi indulsit, et sic deterior, si bonae legis destructor advenit. Proinde si ut sciens omnem qui lepra liberatus esset ita facturum ideo praecepit munus offerre, potuit et non praecepisse quod sciebat ultro futurum. In vanum ergo descendit, quasi legem destructurus, cum cedit obsecutoribus legis. Atquin quasi sciens formam eorum magis ab ea avertendos praevenire debuerat, si in hoc venerat. Cur ergo non tacuit, ut homo solo suo arbitrio legi obediret? tunc enim aliquatenus posset videri patientiae suae perstitisse. Sed adicit etiam auctoritatem suam exaggeratam testimonii pondere. Cuius iam testimonii, nisi legis assertae? Certe nihil interest quomodo firmaverit legem, sive qua bonus, sive qua supervacuus, sive qua patiens, sive qua inconstans, dum te, Marcion, de gradu pellam. Ecce praecepit legem impleri. Quocunque modo praecepit, eodem potuit etiam illam praemisisse sententiam, Non veni legem dissolvere, sed adimplere. Quid ergo tibi fuit de evangelio erasisse quod salvum est? Confessus es enim prae bonitate fecisse illum quod negas dixisse. Constat ergo dixisse illum, quia et fecit, et te potius vocem domini de evangelio erasisse quam nostros iniecisse.

de tot genus opus quis utique ad piscaturam respicio ut ab ille in apostolus sumo simo et filius zebedaei non enim simplex facio video possum de quo argumentum procedo sum dico petro trepido de copiosus indago piscis ne timeo abhinc enim homo sum capio hic enim dico intellego ille suggero adimpleo prophetia sui is sum qui per hieremias pronuntiarat ecce ego mitto piscator multus et piscor ille homo scilicet denique relinquo naviculis sequor sum is ipse intellego qui coepio facio qui edico alius sum si affecto de naviculariorum collegium adlegere habeo apostolus quandoque nauclerum marcio praestruximus quidem adverro antitheses nihil proficio propono marcio quam puto diversitas iegis et evangelium ut et hic ab creator dispono denique praedico in repromissio novus lex et nosco sermo et nosco testamentum sed quoniam attendo argumentor apud ille suus nescio qui i i i i i i i a i i i i i is sum commiseronem et i i i i i i i a i i i i i is sum coodibilis in leprosus purgatio non pigeo is occurro et imprimis figuro lex vis ostendo qui in exemplum leprosus non contingo immo ab omnis commercium submovendi communicatio prohibeo homo delinquo commaculati cum qual et apostolus cibus quoque veto sumo participaris enim stigma delictum quasi ex contagio si qui sui cum peccator misceo itaque dominus volo altus intellego lex per carnalia spiritalis signiticantem et hic nomen non destruo sed magis exstruens quam pertinentius volo agnosco tango leprosus ab quo etsi homo inquino possum deus utique non inquino incontaminabilis scilicet ita non praescribo ille qui debeo lex observaris et non contingo immundus qui contaetus immundus non sum inquinaturus hic magis meus christus competo sic doceo dum tuus non competo demonstro si enim ut aemulus lex tango leprosus nihilis facio praeceptum lex per contemno inquinamenti quomodo possum inquino qui corpus non habeo qui inquino phantasma enim inquino non possum qui ergo inquino non possum ut phantasma iam non virtus divino incontaminabilis sum sed phantasmatis inanitas neque contemno video possum inquinamentum qui materia non habeo ita neque lex destruo qui inquinamentum ex occasio phantasmatis non ex ostentatio virtus evado si autem helisaeus prophetes creator unicus leprosus naaman syrus ex tot leprosis israelitis emundo neque hic ad diversitas facio christus quasi hic modo bonus dum israeliten leprosus emundat extraneus qui suus dominus emundaris non valeo syrus facilis emundato significo per natio emundatio in christus lumen is qui septem maculis capitalis delictum inhorrerent idololatria blasphemia homicidium adulterium stuprum fallo testimonium fraus quapropter septies quasi per singuli titulus in jordanes lavo simul et ut totus hebdomadis caneo expiatio et quia unus lavacrum volo et plenitudo christus solus dico facio in terra sicut sermo compendiatum ita et iavacrum nam et hic oppono marcion helisaeum quidem materia egeo aqua adhibeo et is septies christus verus verbum solum et hic semel fungor curatio statim repraesentasse quasi non audeo et verbum ipse in substantia creator vindicaris nullus res non ille potis auctor qui prior incredibilis planus ut potestas creator verbum remedium vitium unus opero sum qui verbum tantus mundus moles semel profero unde magis dignosco christus creator quam ex verbum potestas sed ideo alius christus quia aliter quam helisaeus quia possum dominus famulo suus quis constituo marcion proinde res ago ab servio quemadmodum ab ipse dominus non timeo ne in dedecus tu verto si ideo christus nego creator quia possum fucrit famulo creator qui ad helisaci pusillitas magnus agnosco si tamen magnus par enim curatio licet disto operatio quis amplus praestilit tuus christus quam meus helisaeus immo quis magnus praesto tuus christus verbum cum is praesto qui fluvius creator secundus hic ceterus quoque occurro quantus enim ad gloria humanus aversio pertineo veto is divulgaris quantus autem ad tutela lex iubeo ordo impleo vado ostendo tu sacerdos et offertor munus qui praecipio moyses argumentum enim figuro utpote prophetatae lex adhuc in suus imago tueor qui significo homo quondam peccator verbum mox deus emaculo offero debeo munus deus apud templum oratio scilicet et actio gratia apud ecclesia per christus iesus catholicus pater sacerdos itaque adiicio ut sum tu in testimonium sine dubius quo testo sui lex non dissolvo sed adimpleo quo testo sui ipse sum qui morbus et valetudo is suscipio annuntiabatur hic tam congruo et debeo interpretatio testimonium adulator christus suus marcion sub obtendo mansuetudo et lenitas quaero excludo nam et bonus inquam praeterea scio omnis qui lepra sum libero solemnia lex executurum ideo ita praecipio quis tum perseveravitne in bonitas is sum permissio lex an non si enim bonus persevero numquam destructor sum lex neque deus alter habeo cesso lex destructio per quam alter deus vindico si non persevero bonus destruo postea lex falsus ergo testimonium postea colloco apud ille in curatio ieprosi desero enim bonitas dum destruo lex malus iam quando lex eversor si bonus cum lex indultor sed et is qui indulgeo lego obsequium bonus lex confirmo nemo enim malus obsequor patior ergo et sic malus si obsequium malus lego indulgeo et sic deterior si bonus lex destructor advenio proinde si ut scio omnis qui lepra libero sum ita facio ideo praecipio munus offero possum et non praecipio qui scio ultro sum in vanus ergo descendo quasi lex destructurus cum cedo obsecutor lex atqui quasi scio forma is magis ab is avertendos praevenio debeo si in hic venio cur ergo non taceo ut homo solum suus arbitrium lego obediret tunc enim aliquatenus possum video patientia suus persto sed adicio etiam auctoritas suus exaggero testimonium pondus qui iam testimonium nisi lex assertae certus nihil intersum quomodo firmo lex sive qui bonus sive qui supervacuus sive qui patior sive qui inconsto dum tu marcion de gradus pello ecce praecipio lex impleo quocunque modo praecipio idem possum etiam ille praemitto sententia non venio lex dissolvo sed adimpleo quis ergo tu sum de evangelium erasisse qui salvus sum confiteor sum enim prae bonitas facio ille qui nego dico consto ergo dico ille quia et facio et tu potis voco dominus de evangelium erasisse quam noster injacio


Sufficit hucusque de his interim ordinem Christi decucurrisse, quo talis probatus qualiter annuntiabatur non alius haberi debeat quam qui talis annuntiabatur, ut iam ex ista consonantia rerum eius et scripturarum creatoris illis etiam restituenda sit fides ex praeiudicio maioris partis quae ad diversas sententias vel in dubium deducuntur vel negantur. Amplius nunc superstruimus ea quoque paria ex scripturis creatoris quaequae post Christum futura praecinebantur. Nec enim dispositio expuncta inveniretur, si non ille venisset post quem habebat evenire. Aspice universas nationes de voragine erroris humani exinde emergentes ad deum creatorem, ad deum Christum, et, si audes, nega prophetatum. Sed statim tibi in psalmis promissio patris occurret. Filius meus es tu, ego hodie generavi te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Nec poteris magis David filium eum vindicare quam Christum, aut terminos terrae David potius promissos, qui intra unicam ludaeorum gentem regnavit, quam Christo, qui totum iam orbem evangelii sui fide cepit. Sic et per Esaiam: Ecce dedi te in dispositionem generis, in lucem nationum, aperire oculos caecorum, utique errantium, exsolvere de vinculis vinctos, id est de delictis liberare, et de cella carceris, id est mortis, sedentes in tenebris, ignorantiae scilicet. Quae si per Christum eveniunt, non in alium erunt prophetata quam per quem eveniunt. Item alibi: Ecce testimonium eum nationibus posui, principem et imperantem nationibus; nationes, quae te non sciunt, invocabunt te, et populi confugient ad te. Nec enim haec in David interpretaberis, quia praemisit, Et disponam vobis dispositionem aeternam, religiosa et fidelia David. Atquin hinc magis Christum intellegere debebis ex David deputatum carnali genere ob Mariae virginis censum. De hoc enim promisso iuratur in psalmo ad David, Ex fructu ventris tui collocbo super thronum tuum. Quis iste venter est? Ipsius David? Utique non. Neque enim pariturus esset David. Sed nec uxoris eius. Non enim dixisset, Ex fructu ventris tui, sed potius, Ex fructu ventris uxoris tuae. Ipsius autem dicendo ventrem superest ut aliquem de genere eius ostenderit cuius ventris futurus esset fructus caro Christi, quae ex utero Mariae floruit. Ideoque et fructum ventris tantum nominavit, ut proprie ventris, quasi solius ventris, non etiam viri, et ipsum ventrem ad David redegit, ad principem generis et familiae patrem. Nam quia viro deputare non poterat virginis, eum ventrem patri deputavit. Ita quae to Christo nova dispositio invenitur hodie, haec erit quam tunc creator pollicebatur, religiosa et fidelia David appellans, quae erant Christi, quia Christus ex David, immo ipsa erit caro eius religiosa et fidelia David, iam sancta religione et fidelis ex resurrectione. Nam et Nathan propheta in prima Ba siliarum professionem ad David facit semini eius. Quod erit, inquit, ex ventre ipsius. Hoc si in Salomonem simpliciter edisseres, risum mihi incuties. videbitur enim David peperisse Salomonem. An et hic Christus significatur ex eo ventre semen David qui esset ex David, id est Mariae? Quia et aedem dei magis Christus aedificaturus esset, hominem scilicet sanctum, in quo potiore templo inhabitaret dei spiritus, in dei filium magis Christus habendus esset quam Salomon filius David. Denique et thronus in aevum et reguum in aevum magis Christo competit quam Salomoni, temporali scilicet regi. Sed et a Christo misericordia dei non abscessit, Salomoni vero etiam ira dei accessit post luxuriam et idololatriam. Suscitavit enim illi Satan hostem Idumaeum. Cum ergo nihil horum competat in Salomonem, sed in Christum, certa erit ratio interpretationum nostrarum, ipso etiam exitu rerum probante quas in Christum apparet praedicatas. Et ita in hoc erunt sancta et fidelia David. Hunc deus testimonium nationibus posuit, non David; principem et imperantem nationibus, non David, qui soli Isra(??)li imperavit. Christum hodie invocant nationes, quae eum non sciebant, et populi ad Christum hodie confugiunt, quem retro ignorabant. Non potest futurum dici quod vides fieri.

sufficio hucusque de hic interim ordo christus decurro quo talis probo qualis annuntiabatur non alius habeo debeo quam qui talis annuntiabatur ut iam ex iste consono res is et scripturaris creator ille etiam restituo sum fides ex praejudicium magnus pars qui ad diverto sententia vel in dubius deduco vel nego amplus nunc superstruimus is quoque par ex scribo creator quaequae post christus sum praecinebantur neque enim dispositio expuncta invenio si non ille venio post qui habeo evenio aspicio universus natio de vorago error humanus exinde emergo ad deus creator ad deus christus et si audeo nego prophetas sed statim tu in psalmus promissio pater occurro filius meus sum tu ego hodie generavi tu postulo ab ego et do tu gens haereditas tuus et possessio tuus terminus terra neque possum magis david filius is vindicaris quam christus aut terminus terra david potis promitto qui intra unicus ludaeorum gens regno quam christus qui totus iam orbis evangelium suus fides capio sic et per esaias ecce do tu in dispositio genus in lux natio aperio oculus caecus utique erro exsolvo de vinculis vincio is sum de delinquo liberaris et de cella carcer is sum mors sedeo in tenebrae ignorantia scilicet qui si per christus evenio non in alius sum prophetata quam per qui evenio item alibi ecce testimonium is natio pono princeps et impero natio natio qui tu non scio invoco tu et populus confugio ad tu neque enim hic in david interpretaberis quia praemitto et dispono tu dispositio aeternus religiosus et fidelis david atqui hinc magis christus intellego debeo ex david deputas carnal genus ob maria virgo census de hic enim promitto juro in psalmus ad david ex fructus venter tuus collocbo super thronus tuus quis iste venter sum ipse david utique non neque enim pareo sum david sed neque uxor is non enim dico ex fructus venter tuus sed potis ex fructus venter uxor tuus ipse autem dico venter supersum ut aliquis de genus is ostendo qui venter sum sum fructus carus christus qui ex uterus maria floreo ideo et fructus venter tantus nomino ut proprius venter quasi solus venter non etiam vir et ipse venter ad david redigo ad princeps genus et familia pater nam quia vir deputaris non possum virgo is venter pater deputo ita qui to christus novo dispositio invenio hodie hic sum quam tunc creator polliceo religiosus et fidelis david appello qui sum christus quia christus ex david immo ipse sum carus is religiosus et fidelis david iam sancio religio et fidelis ex resurrectio nam et nathan propheta in primus ba siliaris professio ad david facio semen is qui sum inquam ex venter ipse hic si in salomon simplex edisseres risus ego incutio video enim david pario salomon an et hic christus significo ex is venter semen david qui sum ex david is sum maria quia et aedes deus magis christus aedifico sum homo scilicet sancio in quo potis templum inhabitaret deus spiritus in deus filius magis christus habeo sum quam salomon filius david denique et sedes in aevum et reguum in aevum magis christus competo quam salomon temporal scilicet rex sed et ab christus misericordia deus non abscedo salomon verus etiam ira deus accedo post luxuria et idololatriam suscito enim ille sero hostis idumaeum cos ergo nihil hic competo in salomon sed in christus certus sum ratio interpretatio nostraris ipse etiam exeo res probo qui in christus appareo praedicatas et ita in hic sum sancio et fidelis david hic deus testimonium natio pono non david princeps et impero natio non david qui solus isra li impero christus hodie invoco natio qui is non scio et populus ad christus hodie confugio qui retro ignoro non possum sum dico qui video fio


Igitur cum cognoscendo deo hominem prospexisset bonitas dei ipsius, etiam hoc praeconio suo addidit, quod prius domicilium homini commentata est, aliquam postmodum molem maximam, postmodum et maiorem, ut in magna tanquam in minore proluderet atque proficeret, et ita de bono dei, id est de magno, ad optimum quoque eius, id est ad maius habitaculum promoveretur. Adhibet operi bono optimum etiam ministrum, sermonem suum. Eructavit, inquit, cor meum sermonem optimum. Agnoscat hinc primum fructum optimum utique optimae arboris Marcion. Imperitissimus rusticus quidem in malam bonam inseruit. Sed non valebit blasphemiae surculus; arescet cum suo artifice, et ita se bonae arboris natura testabitur. Aspice ad summam, qualia sermo fructificaverit. Et dixit deus, Fiat, et factum est, et vidit deus, quis bonum, non quasi nesciens bonum, nisi videret, sed quia bonum, ideo videns honorans et consignans et dispungens bonitatem operum dignatione conspectus. Sic et benedicebat quae benefaciebat, ut tibi totus deus commendaretur, bonus et dicere et facere. Maledicere adhuc sermo non norat, quia nec malefacere. Videbimus causas quae hoc quoque a deo exegerunt. Interim mundus ex bonis omnibus constitit, satis praemonstrans quantum boni pararetur illi cui praeparabatur hoc totum. Quis denique dignus incolere del opera quam ipsius imago et similitude? Eam quoque bonitas et quidem operantior operata est, non imperiali verbo, sed familiari manu, etiam verbo blandienti praemisso, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Bonitas dixit, bonitas finxit hominem de limo in tantam substantiam carnis ex una materia tot qualitatibus exstructam. Bonitas inflavit animam, non mortuam, sed vivam. Bonitas praefecit universis fruendis atque regnandis, etiam cogno minandis. Bonitas amplius delicias adiecit homini, ut, quamquam totius orbis possidens, in amoenioribus moraretur translatus in paradisum iam tunc de mundo in ecelesiam. Eadem bonitas et adiutorium prospexit, ne quid non boni. Non est enim, inquit, bonum, solum esse bominem. Sciebat illi sexum Mariae et deinceps ecclesiae profuturum. Sed et quam arguis legem, quam in controversias torques, bonitas erogavitd, consulens homini, quo deo adhaereret, ne non tam liber quam abiectus videretur, aequandus famulis suis, ceteris animalibus, solutis a deo et ex fastidio liberis, sed ut solus homo gloriaretur, quod solus dignus fuisset qui legem a deo sumeret, utque animal rationale intellectus et scientiae capax ipsa quoque libertate rationali contineretur, ei subiectus qui subiecerat illi omnia. Cuius legis observandae consilium bonitas pariter adscripsit: Qua die autem ederitis, morte moriemini. Benignissime enim demonstravit exitum transgressionis, ne ignorantia periculi neglegentiam iuvaret obsequii. Porro si legis imponendae ratio praecessit, sequebatur etiam observandae, ut poena transgressioni adscriberetur, quam tamen evenire noluit qui ante praedixit. Agnosce igitur bonitatem dei nostri interim vel bucusque ex operibus bonis, ex benedictionibus bonis, ex indulgentiis, ex providentiis, ex legibus et praemonitionibus bonis et benignis.

igitur cum cognosco deus homo prospicio bonitas deus ipse etiam hic praeconium suus addo qui prior domicilium homo commento sum aliqui postmodum moles maximus postmodum et magnus ut in magnus tamquam in paruus proluderet atque proficio et ita de bonus deus is sum de magnus ad bonus quoque is is sum ad magnus habitaculis promoveretur adhibeo operio bonus bonus etiam minister sermo suus eructo inquam cor meus sermo bonus agnosco hinc primus fructus bonus utique bonus arbor marcion imperitus rusticus quidem in malus bonus inservio sed non valeo blasphemia surculus aresco cum suus artifex et ita sui bonus arbor natura testo aspicio ad summa qualis sermo fructificaverit et dico deus fio et facio sum et video deus quis bonus non quasi nescio bonus nisi video sed quia bonus ideo video honorans et consignans et dispungo bonitas opus dignatio conspicio sic et benedico qui benefaciebat ut tu totus deus commendo bonus et dico et facio maledico adhuc sermo non norat quia neque malefacio video causa qui hic quoque ab deus exigo interim mundus ex bonus omnis consto satis praemonstrans quantus bonus paro ille qui praeparo hic totus quis denique dignus incolo del opus quam ipse imago et similitude is quoque bonitas et quidem operantior opero sum non imperial verbum sed familiaris manus etiam verbum blandio praemitto facio homo ad imago et similitudo noster bonitas dico bonitas fingo homo de limus in tantus substantia caro ex unus materia tot qualitas exstruo bonitas inflo anima non morior sed vivo bonitas praeficio universus fruor atque regnandis etiam cogno minandis bonitas amplus deliquia adiicio homo ut quamquam totus orbis possideo in amoenus moror transfero in paradisus iam tunc de mundus in ecelesiam idem bonitas et adjutorium prospicio ne quis non bonus non sum enim inquam bonus solus sum bominem scio ille sexus maria et deinceps ecclesia possum sed et quam arguo lex quam in controversia torqueo bonitas erogavitd consulo homo quo deus adhaereo ne non tam liber quam abicio video aequo famulis suus ceterus animal soluo ab deus et ex fastidium liber sed ut solus homo glorior qui solus dignus sum qui lex ab deus sumo ut animal rational intellego et scientia capax ipse quoque libertas rational contineo is subicio qui subjacio ille omnis qui lex observo consilium bonitas pariter adscribo qui dies autem ederitis mors morior benignus enim demonstro exitus transgressio ne ignoro periculum neglegentia juvo obsequium porro si lex impono ratio praecedo sequor etiam observo ut poena transgressio adscribo quam tamen evenio nolo qui ante praedico agnosco igitur bonitas deus noster interim vel bucusque ex opus bonus ex benedictio bonus ex indulgentiis ex providentiis ex lex et praemonitio bonus et benignus


Adiuvabitur haec nostra interpretatio , dum et alibi bellatorem existimans Christum, ob armorum quorundam vocabula et eiusmodi verba, ex reliquorum quoque sensuum comparatione convinceris. Accingere, inquit David, ense super femur. Sed quid supra legis de Christo? Tempestivus decore praeter filios hominum, effusa est gratia in labiis tuis. Rideo, si, quem ad bellum ense cingebat, ei de tempestivitate decoris et labiorum gratia blandiebatur. Sic item subiungens, Et extende et prosperare et regna, adiecit propter veritatem et lenitatem et iustitiam. Quis enim haec ense operabitur, et non contraria potius, dolum et asperitatem et iniustitiam, propria scilicet negotia proeliorum? Videamus ergo an alius sit ensis ille, cuius alius est actus. Nam et apostolus Ioannes in Apocalypsi ensem describit ex ore dei prodeuntem bis acutum, praeacutum, quem intellegi oportet sermonem divinum, bis acutum, duobus testamentis legis et evangelii, acutum sapientia, infestum diabolo, armantem nos adversus hostes spiritales nequitiae et concupiscentiae omnis, amputantem etiam a carissimis ob dei nomen. Quodsi Ioannem agnitum non vis, habes communem magistrum Paulum, praecingentem lumbos nostros veritate et lorica iustitiae, et calciantem nos praeparationem evangelii pacis, non belli, adsumere iubentem scutum fidei, in quo possimus omnia diaboli ignita tela extinguere, et galeam salutaris, et gladium spiritus, quod est, inquit, dei sermo. Hanc et dominus ipse machaeram venit mittere in terram, non pacem. Si tuus Christus est, ergo et ipse bellator est. Si bellator non est, machaeram inteutans allegoricam, licuit ergo et Christo creatoris in psalmo sine bellicis rebus ense sermonis praecingi figurato, cui supradicta tempestivitas congruat et gratia labiorum, quem tunc iam cingebatur super femur apud David, quandoque missurus in terram. Hoc est enim, quod ait, Et extende et prosperare et regna. Extendens sermonem in omnem terram ad universarum gentium vocationem, prosperaturus successu fidei, qua est receptus, et regnans exinde, qua mortem resurrectione devicit. Et deducet te, inquit, mirifice dextera tua, virtus scilicet gratiae spiritalis, qua Christi agnitio deducitur. Sagittae tuae acutae, pervolantia ubique praecepta, et minae et traductiones cordis, compungentes et transfigentes conscientiam quamque. Populi sub te concident, utique adorantes. Sic bellipotens et armiger Christus creatoris, sic et nunc accipiens spolia, non solius Samariae, verum et omnium gentium. Agnosce et spolia figurata, cuius et arma allegorica didicisti. Figurate itaque et domino eiusmodi loquente et apostolo scribente non temere interpretationibus eius utimur, quarum exempla etiam adversarii admittunt, atque ita in tantum Esaiae erit Christus qui venit, in quantum non fuit bellator, quia non talis ab Esaia praedicatur.

adjuvo hic noster interpretatio dum et alibi bellator existimo christus ob armus quidam vocabulum et eiusmodi verbum ex reliquus quoque sensus comparatio convinco accingo inquam david ensis super femur sed quis supra lex de christus tempestivus decus praeter filius homo effundo sum gratia in labium tuus rideo si qui ad bellum ensis cingo is de tempestivitas decor et labium gratia blandio sic item subiungens et extendo et prosperaris et regnum adiicio propter veritas et lenitas et iustitia quis enim hic ensis opero et non contrarius potis dolus et asperitas et injustitia proprius scilicet negotium proelium video ergo an alius sum ensis ille qui alius sum ago nam et apostolus joannis in apocalypsis ensis describo ex os deus proeo bis acutus praeacuo qui intellego oportet sermo divinus bis acutus duo testamentum lex et evangelium acutus sapientia infestus diabolus armo nos adverro hostis spirital nequitia et concupiscentia omnis amputo etiam ab carus ob deus nomen quodsi ioannem agnitum non volo habeo communis magister paulis praecingentem lumbus noster veritas et lorica justitia et calciantem nos praeparatio evangelium pax non bellum adsumo jubeo scutum fides in quo possum omnis diabolus ignio telum extinguere et galea salutaris et gladius spiritus qui sum inquam deus sermo hic et dominus ipse machaera venio mitto in terra non pax si tuus christus sum ergo et ipse bellator sum si bellator non sum machaera inteutans allegoricam licet ergo et christus creator in psalmus sine bellicus res ensis sermo praecingo figuro qui supradicta tempestivitas congruo et gratia labium qui tunc iam cingo super femur apud david quandoque mitto in terra hic sum enim qui aio et extendo et prosperaris et regnum extendo sermo in omnis terra ad universaris gens vocatio prosperaturus succedo fides qui sum recipio et regno exinde qui mors resurrectio devinco et deduco tu inquam mirificus dextera tuus virtus scilicet gratia spirital qui christus agnitio deduco sagitta tuus acuo pervolo ubique praecipio et minae et traductio chordus compungentes et transfigentes conscientia quisque populis sub tu concaedes utique adoro sic bellipotens et armiger christus creator sic et nunc accipio spolium non solus samaria verus et omnis gens agnosco et spolium figuro qui et arma allegorica disco figuro itaque et dominus eiusmodi loquor et apostolus scribo non temere interpretatio is utor qui exemplum etiam adversarius admitto atque ita in tantus esaias sum christus qui venio in quantus non sum bellator quia non talis ab esaias praedico


His proluserim quasi de gradu primo adhuc et quasi de longinquo. Sed et hinc iam ad certum et cominus dimicaturus video aliquas etiam nunc lineas praeducendas, ad quas erit dimicandum, ad scripturas scilicet creatoris. Secundum eas enim probaturus Christum creatoris fuisse, ut postea Christo suo adimpletas, necesse habeo ipsarum quoque scripturarum formam et, ut ita dixerim, naturam demandare, ne tunc in controversiam deductae, cum adhibentur ad causas, et sua et causarum defensione commixtae obtundant lectoris intentionem. Duas itaque causas prophetici eloquii adlego agnoscendas abhinc adversariis nostris. Unam, qua futura interdum pro iam transactis enuntiantur. Nam et divinitati competit quaecunque decreverit ut perfecta reputare, quia non sit apud illam differentia temporis apud quam uniformem statum temporum dirigit aeternitas ipsa. Et divinationi propheticae magis familiare est id quod prospiciat, dum prospicit, iam visum atque ita iam expunctum, id est omni modo futurum, demonstrare, sicut per Esaiam, Dorsum meum posui in flagella, maxillas autem meas in palmas, faciem meam vero non averti a sputaminibus. Sive enim Christus iam tunc in semetipsum secundum nos sive prophetes de semetipso secuudum Iudaeos pronuntiabat, nondum tamen factum pro iam transacto sonabat. Alia species erit qua pleraque figurate portenduntur per aenigmata et allegorias et parabolas, aliter intellegenda quam scripta sunt. Nam et montes legimus destillaturos dulcorem, non tamen ut sapam de petris aut defrutum de rupibus speres, et terram audimus lacte et melle manantem, non tamen ut de glebis credas te unquam placentas et Samias coacturum; quia nec statim aquilicem et agricolam se deus repromisit, dicens, Ponam flumina in regione sitienti et in solitudine buxum et cedrum. Sicut et praedicans de nationum conversione, Benedicent me bestiae agri, sirenes et filiae passerum, non utique ab hirundinum pullis et vulpeculis et illis monstruosis fabulosisque cantricibus fausta omina relaturus est. Et quid ego de isto genere amplius? cum etiam haereticorum apostolus ipsam legem indulgentem bubus terentibus os liberum non de bubus, sed de nobis interpretetur, et petram potui subministrando comitem Christum adleget fuisse, docens proinde et Galatas duo argumenta filiorum Abrahae allegorice cucurrisse, et suggerens Ephesiis quod in primordio de homine praedicatum est relicturo patrem et matrem et futuris duobus in unam carnem, id se in Christum et ecclesiam agnoscere.

hic proluserim quasi de gradus primus adhuc et quasi de longinquus sed et hinc iam ad certus et comminus dimico video aliqui etiam nunc linea praeducendas ad qui sum dimico ad scribo scilicet creator secundus is enim probo christus creator sum ut postea christus suus adimpletas necesse habeo ipsaris quoque scripturaris forma et ut ita dico natura demandaris ne tunc in controversia deduco cum adhibeo ad causa et suus et causaris defensio commisceo obtundo lector intentio duo itaque causa prophetici eloquium adlego agnoscendas abhinc adversarius noster unus qui sum interdum pro iam transigo enuntio nam et divinitas competo quicumque decerno ut perficio reputaris quia non sum apud ille differentia tempus apud quam uniformem status tempus dirigo aeternitas ipse et divinatio propheticae magis familiaris sum is qui prospicio dum prospicio iam video atque ita iam expunctum is sum omnis modo sum demonstro sicut per esaias dorsum meus pono in flagello maxilla autem meus in palmo facies meus verus non averto ab sputaminibus sive enim christus iam tunc in semetipsum secundus nos sive prophetes de semetipso secuudum judaei pronuntio nondum tamen facio pro iam transigo sono alius species sum qui plerusque figuro portendo per aenigma et allegorias et parabola aliter intellego quam scribo sum nam et mons lego destillaturos dulcorem non tamen ut sapa de petra aut defrutum de rupes spero et terra audio lac et mel mano non tamen ut de glaeba credo tu umquam placenta et samia cogo quia neque statim aquilicem et agricola sui deus repromitto dico pono flumen in regio sitio et in solitudo buxus et cedrus sicut et praedico de natio conversio benedico ego bestia ager sirenes et filia passer non utique ab hirundo pullus et vulpeculis et ille monstruosus fabulosisque cantrix faustus omen refero sum et quis ego de iste genus amplus cum etiam haereticorum apostolus ipse lex indulgeo bos tero os liber non de bos sed de nos interpretor et petra possum subministrando comes christus adlego sum doceo proinde et galatae duo argumentum filius abrahae allegoricus curro et suggero ephesius qui in primordius de homo praedico sum relicturo pater et mater et sum duo in unus caro is sui in christus et ecclesia agnosco


Secundum vestigia pristini operis, quod amissum reformare perseveramus, iam hinc ordo de Christo, licet ex abundanti post decursam defensionem unicae divinitatis. Satis etenim praeiudicatum est Christum non alterius dei intellegendum quam creatoris, cum determinatum est alium deum non credendum praeter creatorem, quem adeo Christus praedicaverit, et deinceps apostoli non alterius Christum adnuntiaverint quam eius dei quem Christus praedicavit, id est creatoris, ut nulla mentio alterius dei atque ita nec alterius Christi agitata sit ante scandalum Marcionis. Facillime hoc probatur apostolicarum et haereticarum ecclesiarum recensu, illic scilicet pronuntiandam regulae interversionem ubi posteritas invenitur. Quod etiam primo libello intexui. Sed et nunc congressio ista seorsum in Christum examinatura eo utique proficiet, ut dum Christum probamus creatoris, sic quoque deus excludatur Marcionis. Decet veritatem totis viribus uti suis, non ut laborantem. Ceterum in praescriptionum compendiis vincit. Sed decretum est ut gestientem ubique adversario occurrere, in tantum furenti ut facilius praesumpserit eum venisse Christum qui nunquam sit adnuntiatus quam eum qui semper sit praedicatus.

secundus vestigium pristinus opus qui amitto reformaris persevero iam hinc ordo de christus licet ex abundo post decursam defensio unicus divinitas satis etenim praejudico sum christus non alter deus intellego quam creator cum determino sum alius deus non credo praeter creator qui adeo christus praedicaverit et deinceps apostolus non alter christus adnuntiaverint quam is deus qui christus praedico is sum creator ut nullus mentior alter deus atque ita neque alter christus agito sum ante scandalum marcio facilis hic probo apostolicaris et haereticaris ecclesia recensu illic scilicet pronuntio regula interversio ubi posteritas invenio qui etiam primus libellus intexo sed et nunc congressio iste seorsus in christus examinatura is utique proficio ut dum christus probo creator sic quoque deus excludo marcio decet veritas totus vis uti suus non ut laboro ceterum in praescriptio compendium vincio sed decretum sum ut gestientem ubique adversarius occurro in tantus furo ut facilis praesumo is venio christus qui numquam sum adnuntiatus quam is qui semper sum praedico