Sed quoniam ex hoc iam intellegimur eo struentes liberam hominis potestatem arbitrii sui ut quod ei evenit non deo, sed ipsi debeat exprobrari, ne et tu hinc iam opponas non ita illum institui debuisse, si libertas et potestas arbitrii exitiosa futura esset, hoc quoque prius defendam ita institui debuisse, quo fortius commendem et ita institutum et digne deo institutum, potiora ostensa ea causa quae ita fecit institui. Bonitas dei et ratio eius huic quoque instituto patrocinabuntur, in omnibus conspirantes apud deum nostrum. Nec ratio enim sine bonitate ratio est, nec bonitas sine ratione bonitas, nisi forte penes deum Marcionis irrationaliter bonum, sicut ostendimus. Oportebat deum cognosci; bonum hoc utique et rationale. Oportebat dignum aliquid esse quod deum cognosceret: quid tam dignum prospici posset quam imago dei et similitudo? Et hoc bonum sine dubio et rationale. Oportebat igitur imaginem et similitudinem dei liberi arbitrii et suae potestatis institui in qua hoc ipsum imago et similitudo dei deputaretur, arbitrii scilicet libertas et potestas, in quam rem ea substantia homini accommodata est quae huius status esset, afflatus dei utique liberi et suae potestatis. Sed et alias quale erat ut totius mundi possidens homo non inprimis animi sui possessione regnaret, aliorum dominus, sui famulus? Habes igitur et bonitatem dei agnoscere ex dignatione, et rationem ex dispositione. Sola nunc bonitas deputetur quae tantum bomini largita sit, id est arbitrii libertatem. Aliud sibi ratio defendat in eiusmodi institutionnem. Nam bonus natura deus solus. Qui enim quod est sine initio habet, non institutione habet illud, sed natura. Homo autem, qui totus ex institutione est, habens initium cum initio sortitus est formam qua esset, atque ita non natura in bonum dispositus est, sed institutione, non suum habens bonus esse, quia non natura in bonum dispositus est, sed institutione, secundum institutorem bonum, scilicet bonorum conditorem. Ut ergo bonum iam suum haberet homo, emancipatum sibi a deo, et fieret proprietas iam boni in homine et quodammodo natura, de institutione adscripta est illi quasi libripens emancipati a deo boni libertas et potestas arbitrii, quae efficeret bonum, ut proprium, iam sponte praestari ab homine, quoniam et hoc ratio bonitatis exigeret voluntarie exercendae, ex libertate scilicet arbitrii, non favente institutioni, non serviente, ut ita demum bonus consisteret homo, si secundum institutionem quidem, sed ex voluntate, iam bonus inveniretur, quasi de proprietate naturae, proinde ut et contra malum (nam et illud utique deus providebat) fortior homo praetenderet, liber scilicet et suae potestatis, quia si careret hoc iure, ut bonum quoque non voluntate obiret, sed neces- sitate, usurpabilis etiam malo futurus esset ex infirmitate servitii, proinde et malo sicut bono famulus. Tota ergo libertas arbitrii in utramque partem concessa est illi, ut sui dominus constanter occurreret et bono sponte servando et malo sponte vitando, quoniam et alias positum hominem sub iudicio dei oportebat iustum illud efficere de arbitrii sui meritis, liberi scilicet. Ceterum nec boni nec mali merces iure pensaretur ei qui aut bonus aut malus necessitate fuisset inventus, non voluntate. In hoc et lex constituta est, non excludens, sed probans libertatem de obsequio sponte praestando vel transgressione sponte committenda; ita in utrumque exitum libertas patuit arbitrii. Igitur si et bonitas et ratio dei invenitur circa libertatem arbitrii concessam homini, non oportet omissa prima definitione bonitatis atque rationis, quae ante omnem tractatum constituenda est, post factis praeiudicare non ita deum instituere debuisse, quia aliter quam deum deceret evasit, sed dispecto, quia ita debuerit instituere, salvo eo quod dispectum est cetera explorare. Ceterum facile est offendentes statim in hominis ruinam, antequam conditionem eius inspexerint, in auctorem referre quod accidit, quia nec auctoris examinata sit ratio. Denique et bonitas dei a primordio operum perspecta persuadebit nihil a deo mali evenire potuisse, et libertas hominis recogitata se potius ream ostendet quod ipsa commisit.

sed quoniam ex hic iam intellego is struo liber homo potestas arbitrium suus ut qui is evenio non deus sed ipse debeo exprobraris ne et tu hinc iam oppono non ita ille instituo debeo si libertas et potestas arbitrium exitiosus sum sum hic quoque prior defendo ita instituo debeo quo fortis commendo et ita institus et dignus deus institus potis ostendo is causa qui ita facio instituo bonitas deus et ratio is hic quoque instituo patrocinabuntur in omnis conspiro apud deus nos neque ratio enim sine bonitas ratio sum neque bonitas sine ratio bonitas nisi fors penis deus marcio irrationaliter bonus sicut ostendo oportet deus cognosco bonus hic utique et rational oportet dignus aliquis sum qui deus cognosco quis tam dignus prospicio possum quam imago deus et similitudo et hic bonus sine dubius et rational oportet igitur imago et similitudo deus liber arbitrium et suus potestas instituo in qui hic ipse imago et similitudo deus deputaretur arbitrium scilicet libertas et potestas in quam res is substantia homo accommodo sum qui hic status sum afflo deus utique liber et suus potestas sed et alius qualis sum ut totus mundus possideo homo non imprimis animus suus possessio regno alius dominus suus famulus habeo igitur et bonitas deus agnosco ex dignatio et ratio ex dispositio solus nunc bonitas deputo qui tantus bomini largior sum is sum arbitrium libertas alius sui ratio defendo in eiusmodi institutionnem nam bonus natura deus solus qui enim qui sum sine initium habeo non institutio habeo ille sed natura homo autem qui totus ex institutio sum habeo initium cum initium sortior sum forma qui sum atque ita non natura in bonus dispono sum sed institutio non suus habeo bonus sum quia non natura in bonus dispono sum sed institutio secundus institutor bonus scilicet bonus conditor ut ergo bonus iam suus habeo homo emancipo sui ab deus et fio proprietas iam bonus in homo et quodammodo natura de institutio adscribo sum ille quasi libripens emancipo ab deus bonus libertas et potestas arbitrium qui efficio bonus ut proprius iam sponte praestaris ab homo quoniam et hic ratio bonitas exigo voluntarius exerceo ex libertas scilicet arbitrium non faveo institutio non servio ut ita demum bonus consisto homo si secundus institutio quidem sed ex voluntas iam bonus invenio quasi de proprietas natura proinde ut et contra malus nam et ille utique deus provideo fortis homo praetendo liber scilicet et suus potestas quia si careo hic ius ut bonus quoque non voluntas obeo sed nex sitas usurpabilis etiam malus sum sum ex infirmitas servitium proinde et malus sicut bonus famulus totus ergo libertas arbitrium in uter pars concedo sum ille ut suus dominus consto occurro et bonus sponte servo et malus sponte vito quoniam et alius pono homo sub iudicium deus oportet iustus ille efficio de arbitrium suus meritum liber scilicet ceterum neque bonus neque malus merces ius penso is qui aut bonus aut malus necessitas sum invenio non voluntas in hic et lex constituo sum non excludo sed probo libertas de obsequium sponte praesto vel transgressio sponte committo ita in uterque exitus libertas pateo arbitrium igitur si et bonitas et ratio deus invenio circa libertas arbitrium concedo homo non oportet omitto primus definitio bonitas atque ratio qui ante omnis tractas constituo sum post facio praeiudicaris non ita deus instituo debeo quia aliter quam deus decet evado sed dispecto quia ita debeo instituo salvo is qui dispicio sum ceterus exploraris ceterum facilis sum offendentes statim in homo ruina antequam conditio is inspexerint in auctor refero qui accido quia neque auctor examino sum ratio denique et bonitas deus ab primordius opus perspicio persuadeo nihil ab deus malus evenio possum et libertas homo recogitata sui potis reor ostendo qui ipse committo


Sciebat Christus baptisma Ioannis unde esset. Et cur quasi nesciens interrogabat? Sciebat non responsuros sibi pharisaeos. Et cur frustra interrogabat? An ut ex ore ipsorum iudicaret illos, vel ex corde? Refer ergo et haec ad exeusationem creatoris et ad comparationem Christi, et considera iam quid secuturum esset, si quid pharisaei ad interrogationem renuntiassent. Puta illos renuntiasse humanum Ioannis baptisma, statim lapidibus elisi fuissent. existeret aliqui Marcion adversus Marcionem, qui diceret, O deum optimum, o deum diversam a creatoris exemplis! Sciens praeceps ituros homines ipso illos in praerupium imposuit. Sic enim et de creatore in arboris lege tractatur. Sed de caelis fuit baptisma Ioannis. Et quare, inquit Christus, non credidistis ei? Ergo qui credi voluerat Ioanni, inorepaturus quod non credidissent, eius erat cuius sacramentum Io(??)nnes administrabat. Certe nolentibus renuntiare quid saperent cum et ipse vicem opponit, Et ego non dico vobis in qua virtute hace facio, malum malo reddidit. Reddite quae Caesaris Ca(??)aris, et quae sunt dei deo. Quae erunt dei? Quae similia sunt denario Caesaris; imago scilicet et similitudo eius. Hominem igitur reddi iubet creatori, in cuius imagine et similitudine et nomine et materia expressus est. Quaerat sibi monetam deus Marcionis, Christus denarium hominis suo Caesari iubet reddi, non alieno; nisi quod necesse est, qui suum denarium non habet. Iusta et digna praescriptio est in omni qu(??)estione ad propositum interrogationis pertinere dobere sensum responsionis. Ceterum aliud consulenti aliud respondere dementis est. Quo magis absit a Christo quod no homini quidem convenit. Sadducaei, resurrectionis negatores, de ea habentes interrogationem proposuerant domino ex lege materiam mulieris quae septem fratribus ex ordine defunctis secundum praeceptum legale nupsisset, cuius viri deputanda esset in resurrectione. Haec fuit materia quaestionis, haec substantia consultationis. Ad hoc respondisse Christum necesse est. Neminem timuit, ut quaestines aut declinasse videatur, aut per occasionem earum quod alias palam non docebat subostendisse. Respondit igitur huius quidem aevi filios nubere. Vides quam pertinenter ad causam. Quia de aevo venturo quaerebatur, in quo neminem nubere definiturus praestruxit hic quidem nubi ubi sit et mori. Ques vero diguatus sit deus illius aevi possessione et resurrectione a mortuis, neque nubere neque nubi, quia nec morituri iam sint, cum similes angelorum fiant, dei et resurrectionis filii facti. Cum igitur sensus responsionis non ad aliud sit dirigendus quam ad propositum interrogationis, si hoc sensu responsio propositum absolvitur interrogationis, non aliud responsio domini sapit quam quo quaestio absolvitur. Habes et tempora permissarum et negatarum nuptiarum, non ex sua propria, sed ex resurrectionis quaostione. Habes et ipsius resurrectionis confirmationem, et tetum quod Sadducaei sciscitahantur, non de alio deo interrogantes, nec de proprio nuptiarum iure quaerentes. Quodsi ad ea facis respondere Christum de quibus non est consultus, negas eum de quibus interrogatus est respondere potuisse, Sadducaeorum scilicet sapientia captum. Ex abundanti nunc et post praescriptionem retractabo adversus argumetationes cohacrentes. Necti enim scripturae textum ita in legendo decucurrerunt: Quos autem dignatus est daus illius aevi. Illius aevi deo adiungunt quo alium deum faciant illius aevi; cum sic legi opor(??)eat; Quos autem dignatus est deus, ut facta hic distinctione post deum ad sequentia pertineat illius aevi, id est quos dignutus sit deus illius aovi possessione et resurrectione. Non enim de deo, sed de statu illius aevi consulebatur, cuius uxor futura esset post resurrectionem in illo aevo. Sic et de ipsis nuptiis responsum subvertunt, ut, Filii huius aevi nubunt et nubuntur, de hominibus dictum sit creatoris nuptias permittentis, se autem, quos deus illius aevi, alter scilicet, dignatus sit resurrectione, iam et his non nubere, quia non sint filii huius aevi; quando de nuptiis illius aevi consultus non de huius eas negaverat de quibus consulebatur. Itaque qui ipsam vim et vocis et pronuntiationis et distinotionis exceperant, nihil aliud senscrunt quam quod ad materiam consultationis pertinebat. Atque adeo scribae, Magister, inquiunt, bene dixisti. Confirmaverat enim resurrectionem, formam eius edendo adversus Sadducaeorum opinionem. Denique testimonium eorum qui ita eum respondisse praesumpserant non recusavit. Si autem scribae Christum filium David existimabant, ipse autem David dominum eum appellat, quid hoc ad Christum? Non David errorem scribarum obtundebat, sed ho- norem Christo David procurabat, quem dominum Christum magis quam filium David confirmabat, quod non congrueret destructori creatoris. At ex nostra parto quam conveniens interpretatio! Nam qui olim a caeco illo filius David fuerat invocalus, quod tunc reticuit, non habens in praesentia scribas, nunc ultro coram eis de industria protulit, ut se, quem caecus secundum acribarum doctrinam filium tantum David praedicarat, dominum quoque eius ostenderet, remunerata quidem fide caeci, qua filium David crediderat illum, pulsata vero traditione scribarum, qua non et dominum eum norant. Quodcunque ad gloriam spectaret Christi creatoris, sic non alius tueretur quam Christus creatoris.

scio christus baptisma ioannis unde sum et cur quasi nescio interrogo scio non respondeo sui pharisaeos et cur frustra interrogo an ut ex os ipse iudico ille vel ex cor refero ergo et hic ad exeusatio creator et ad comparatio christus et considero iam quis sequor sum si quis pharisaei ad interrogatio renuntio puta ille renuntio humanus ioannis baptisma statim lapis elido sum exsisto aliqui marcion adverro marcio qui dico o deus bonus o deus diverto ab creator exemplum scio praeceps eo homo ipse ille in praerupium impono sic enim et de creator in arbor lex tracto sed de caelis sum baptisma ioannis et quare inquam christus non credo is ergo qui credo volo ioanni inorepaturus qui non credo is sum qui sacramentum ios nnes administro certus nolo renuntiaris quis sapio cum et ipse vicis oppono et ego non dico tu in qui virtus hace facio malus malus reddo reddo qui caesar ca ara et qui sum deus deus qui sum deus qui similis sum denarius caesar imago scilicet et similitudo is homo igitur reddo iubeo creator in qui imago et similitudo et nomen et materia exprimo sum quaero sui monetam deus marcio christus denarius homo suus caesaris iubeo reddo non alienus nisi qui necesse sum qui suus denarius non habeo iustus et dignus praescriptio sum in omnis qu estio ad propono interrogatio pertineo dobere sensus responsio ceterum alius consulo alius respondeo demo sum quo magis absum ab christus qui no homo quidem convenio sadducaei resurrectio negator de is habeo interrogatio propono dominus ex lex materia mulier qui septem frater ex ordo defungor secundus praeceptum legal nubo qui vir deputanda sum in resurrectio hic sum materia quaestio hic substantia consultatio ad hic respondeo christus necesse sum nemo timeo ut quaestines aut declino video aut per occasio is qui alius palam non doceo subostendisse respondeo igitur hic quidem aevum filius nubo video quam pertinenter ad causa quia de aevum venio quaero in quo nemo nubo definiturus praestruxit hic quidem nubo ubi sum et morior ques verus diguatus sum deus ille aevum possessio et resurrectio ab morior neque nubo neque nubo quia neque morior iam sum cum similis angelus fio deus et resurrectio filius facio cos igitur sensus responsio non ad alius sum dirigendus quam ad propono interrogatio si hic sentio responsio propono absolvo interrogatio non alius responsio dominus sapio quam quo quaestio absolvo habeo et tempus permissaris et negataris nuptiae non ex suus proprius sed ex resurrectio quaostio habeo et ipse resurrectio confirmatio et tetum qui sadducaei sciscitahantur non de alius deus interrogo neque de proprius nuptiae ius quaero quodsi ad is facio respondeo christus de qui non sum consulo nego is de qui interrogo sum respondeo possum sadducaei scilicet sapientia capio ex abundo nunc et post praescriptio retracto adverro argumetatio cohacrentes necto enim scribo textum ita in lego decurro qui autem dignor sum daus ille aevum ille aevum deus adjungo quo alius deus facio ille aevum cum sic lego opor eo qui autem dignor sum deus ut facio hic distinctio post deus ad sequor pertineo ille aevum is sum qui dignutus sum deus ille aovi possessio et resurrectio non enim de deus sed de status ille aevum consulo qui uxor sum sum post resurrectio in ille aevum sic et de ipse nuptiae responsum subverto ut filius hic aevum nubo et nubuntur de homo dico sum creator nuptiae permitto sui autem qui deus ille aevum alter scilicet dignor sum resurrectio iam et hic non nubo quia non sum filius hic aevum quando de nuptiae ille aevum consulo non de hic is nego de qui consulo itaque qui ipse vis et vox et pronuntiatio et distinotio excipio nihil alius senscrunt quam qui ad materia consultatio pertineo atque adeo scriba magister inquam bene dico confirmo enim resurrectio forma is edo adverro sadducaei opinio denique testimonium is qui ita is respondeo praesumpserant non recuso si autem scriba christus filius david existimo ipse autem david dominus is appello quis hic ad christus non david error scribaris obtundo sed ho norem christus david procuro qui dominus christus magis quam filius david confirmo qui non congruo destructor creator at ex noster pario quam convenio interpretatio nam qui olim ab caecus ille filius david sum invocalus qui tunc reticeo non habeo in praesens scribo nunc ultro coram is de industria profero ut sui qui caecus secundus acribaris doctrina filius tantus david praedicarat dominus quoque is ostendo remunerata quidem fides caecus qui filius david credo ille pulso verus traditio scribaris qui non et dominus is norant quicumque ad gloria specto christus creator sic non alius tueor quam christus creator


His compressi erumpunt dicere: Sufficit unicum opus deo nostro, quod hominem liberavit summa et praecipua bonitate sua, et omnibus locustis anteponenda. O deum maiorem, cuius tam magnum opus non potuit inveniri quam in homine dei minoris! Enimvero prius est ut probes eum esse per quae deum probari oportet, per opera, tunc deinde per beneficia. Primo enim quaeritur, an sit, et ita, qualis sit. Alterum de operibus, alterum de beneficiis dinoscetur. Celerum non quia liberasse dicitur hominem, ideo esse eum constat, sed si esse constiterit, tunc et liberasse dicetur, ut et an liberaverit constet, quia potuerit et esse et non liberasse. Quomodo ergo quia liberasse dicetur, etiam esse credetur, cum potuerit et esse et non liberasse? Nunc in isto articulo ab ignoti dei quaestione deducto satis constitit tam nihil illum condidisse quam debuisse condidisse, uti cognosceretur ex operibus, quia si fuisset, cognosci debuisset, et utique a primordio rerum; deum enim non decuisse latuisse. Regrediar necesse est ad originem quaestionis dei ignoti, ut ceteros quoque ramulos eius excutiam. Primo enim quaeri oportebit, qui postea se protulerit in notitiam, cur postea, et non a primordio rerum; quibus utique necessarius, qua deus, et quidem melior quo necessarior, latere non debuit. Non enim potest dici non fuisse aut materiam aut causam cognoscendi deum, cum et homo a primordio esset in saeculo, cui nunc subvenit, et malitia creatoris, adversus quam ut bonus subvenit. Igitur aut ignoravit et causam et materiam suae revelationis necessariae, aut dubitavit, aut non potuit, aut noluit. Omnia haec deo indigna, maxime optimo. Sed et hunc locum alibi implebimus exprobratione serae revelationis, sicut nunc sola demonstratione.

hic comprimo erumpo dico sufficio unicus opus deus noster qui homo libero summus et praecipuus bonitas suus et omnis locusta antepono o deus magnus qui tam magnus opus non possum invenio quam in homo deus paruus enimvero prior sum ut probo is sum per qui deus probaris oportet per opus tunc deinde per beneficium primus enim quaero an sum et ita qualis sum alter de opus alter de beneficium dinoscetur celerum non quia libero dico homo ideo sum is consto sed si sum consto tunc et libero dico ut et an libero consto quia possum et sum et non libero quomodo ergo quia libero dico etiam sum credo cum possum et sum et non libero nunc in iste articulus ab ignosco deus quaestio deduco satis consto tam nihil ille condo quam debeo condo uti cognosco ex opus quia si sum cognosco debeo et utique ab primordius res deus enim non decuisse lateo regrediar necesse sum ad origo quaestio deus ignosco ut ceterus quoque ramulus is excutio primus enim quaero oportet qui postea sui profero in notitia cur postea et non ab primordius res qui utique necessarius qui deus et quidem bonus quo necessarior lateo non debeo non enim possum dico non sum aut materia aut causa cognosco deus cum et homo ab primordius sum in saeculum qui nunc subvenio et malitia creator adverro quam ut bonus subvenio igitur aut ignoro et causa et materia suus revelatio necessaria aut dubito aut non possum aut nolo omnis hic deus indignus magnus bonus sed et hic locus alibi impleo exprobratio sera revelatio sicut nunc solus demonstratio


Hic nunc de fenore cum interponit, Et si feneraveritis a quibus bus speratis vos recepturos, quae gratia est vobis? percurre sequentia Ezechielis de eodem viro iusto: Pecuniam, inquit, suam fenori non dedit, et quod abundaverit, non sumet, fenoris scilicet redundantiam, quod est usura. Prius igitur fuit ut fructum fenoris eradicaret, quo facilius adsuefaceret hominem ipsi quoque fenori, si forte, perdendo, cuius fructum didicisset amittere. Hanc etenim dicimus operam legis fuisse procurantis evangelio. Quorundam tunc fidem paulatim ad perfectum disciplinae Christianae nitorem primis quibusque praeceptis balbutientis adhuc benignitatis informabat. Nam et supra, Et pignus, inquit, reddes dati; utique si non sit solvendo, quia solutori utique pignus restituendum esse utcunque non scriberet. Multo manifestius in Deuteronomio: Non dormies super pignus eius, redditione reddes illi pallium circa solis occasum, et dormiet in pallio suo. Adhuc clarius supra: Dimittes omne debitum quod tibi proximus debet, et fratrem tuum non reposces, quoniam remissio domini dei tui invocata est. Porro cum debitum dimitti iubet, utique non exsoluturo (plus enim est, etsi exsoluturo, cum reposci vetat), quid aliud docet quam non exsoluturo feneremus, qui tantum detrimentum fenori indixit? Et eritis filii dei. Nihil impudentius, si ille nos sibi filios faciet qui nobis filios facere non permisit auferendo connubium. Quomodo in id nomen allecturus est suos quod iam erasit? Filius spadonis esse non possum, maxime cum patrem habeam eundem quem et omnia. Nam tam pater omnium qui conditor universitatis quam spado qui nullius substantiae conditor. Et si marem ac feminam non miscuisset creator, et si non universis quoque animalibus filios concessisset, hoc eram eius ante paradisum, ante delictum, ante exilium, ante duos, unum. Denuo factus filius fui, statim cum me manibus enixus est, cum de suo halitu movit. Ille me nunc rursus filium nuncupat, iam non in animam, sed in spiritum pariens. Quia ipse, inquit, suavis est adversus ingratos et malos. Euge, Marcion, satis ingeniose detraxisti illi pluvias et soles, ne creator videretur. Sed quis iste suavis, qui ne cognitus quidem usque adhuc? Quomodo suavis, a quo nulla beneficia praecesserant hoc genus suavitatis qua soles et imbres qui feneraverat? non recepturus ab humano genere, ut creator, qui pro tanta elementorum liberalitate facilius idolis quam sibi debitum gratiae referentes homines usque adhuc sustinet. Vere suavis etiam spiritalibus commodis. Eloquia enim domini dulciora super mel et favos. Ille igitur et ingratos suggillavit qui gratos experiri merebatur, cuius solem et imbres tu quoque Marcion ingratus habuisti. Ceterum tuus non poterat iam queri ingratos, qui non paraverat gratos. Misericordiam quoque praecipiens, Estote, inquit, misericordes, sicut pater vester misertus est vestri. Hoc erit, Panem infringito esurienti, et si sine tecto, in domum tuam inducito, et nudum si videris, tegito, et, Iudicate pupillo, et iustificate viduam. Agnosco doctrinam eius veterem qui mavult misericordiam quam sacrificium. Aut si alius nunc misericordiam praecepit, quia et ipse misericors sit, cur tanto aevo misericors mihi non fuit? Nolite iudicare, ne iudicemini. Nolite condemnare, ne condemnemini. Dimittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis, mensuram bonam, pressam ac fluentem dabunt in sinum vestrum. Eadem, qua mensi eritis mensura, remetietur vobis. Ut opinor, haec retribationem pro meritis provocatam sonant. A quo ergo retributio? Si ab hominibus tantum, ergo humanam docet disciplinam et mercedem, et in totum hominibus obediemus: si a creatore, ut a iudice et dispunctore meritorum, ergo illi nostrum impellit obsequium, apud quem constituit retributionem captandam vel timendam, prout quisque iudicaverit aut condemnaverit aut dimiserit aut mensus fuerit: si ab ipso, ergo et ille iam iudicat, quod Marcion negat. Eligant itaque Marcionitae ne tanti sit de magistri regula excidere quanti Christum aut hominibus aut creatori docentem habere. Sed caecus caecum ducit in foveam. Credunt aliqui Marcioni. Sed non est discipulus super magistrum. Hoc meminisse debuerat Apelles, Marcionis de discipulo emendator. Eximat et de oculo sue trabem haereticus, tunc in oculo Christiani si quam putat stipulam revincat. Proinde et arbor bona non proferat malum fructum, quia nec veritas haeresim, nec mala bonum, quia nec haeresis veritatem. Sic nec Marcion aliquid boni de thesauro Cerdonis malo protulit, nec Apelles de Marcionis. Multo enim haec congruentius in ipsos interpretabimur quae Christus in homines allegorizavit, non in duos deos secundum scandalum Marcionis. Puto me non temere hucusque adhuc lineae insistere, qua definio nusquam omnino alium deum a Christo revelstum. In hoc solo adulterium Marcionis manus stupuisse miror. Nisi quod etiam latrones timent. Nullum maleficium sine formidine est, quia nec sine conscientia sui. Tam diu ergo et Iudaei non alium deum norant quam praeter quem neminem adhuc norant nec alium deum appellabant quam quem solum norant. Si ita est, quis videbitur dixisse, Quid vocas, domine, domine? Utrumne qui nunquam hoc fuerat vocatus, ut nusquam adhuc editus, an ille qui semper dominus habebatur, ut a primordio cognitus, deus scilicet Iudaeorum? Quis item adiecisse potuisset, Et non facitis quae dico? Utrumne qui cum maxime edocere temptabat, an qui a primordio ad illos et Iegis et prophetarum eloquia mandaverat? Qui et inobaudientiam illis exprobrare posset, etiam si nunquam alias exprobrasset? Porro qui ante Christum, Populus iste me labiis diligit, cor autem eorum longe absistit a me, contionatus est, veterem utique illis, contumaciam imputabat. Alioquin quam absurdum, ut novus deus, novus Christus, novae tantaeque religionis illuminator, contumaces et inobsequentes pronuntiaret quos non potuisset experiri?

hic nunc de fenore cum interpono et si feneraveritis ab qui bus spero tu recipio qui gratia sum tu percurro sequor ezechielis de idem vir justus pecunia inquam suus fenori non do et qui abundo non sumo fenoris scilicet redundantia qui sum utor prior igitur sum ut fructus fenoris eradicaret quo facilis assuefacio homo ipse quoque fenori si fors perdo qui fructus disco amitto hic etenim dico opera lex sum procuro evangelium quidam tunc fides paulatim ad perficio disciplina christianus nitor primus quisque praecipio balbutientis adhuc benignitas informabat nam et supra et pignus inquam reddo do utique si non sum solvo quia solutor utique pignus restituo sum ut non scribo multus manifestius in deuteronomium non dormio super pignus is redditio reddo ille pallium circa sol occasus et dormio in pallium suus adhuc clarus supra dimitto omnis debeo qui tu proximus debeo et frater tuus non reposco quoniam remissio dominus deus tuus invoco sum porro cum debeo dimitto iubeo utique non exsoluturo multus enim sum etsi exsoluturo cum reposco veto quis alius doceo quam non exsoluturo feneremus qui tantus detrimentum fenori indico et sum filius deus nihil impudens si ille nos sui filius facio qui nos filius facio non permitto aufero conubium quomodo in is nomen allecturus sum suus qui iam erado filius spado sum non possum magnus cum pater habeo idem qui et omnis nam tam pater omnis qui conditor universitas quam spado qui nullus substantia conditor et si maris atque femina non misceo creator et si non universus quoque animal filius concedo hic sum is ante paradisus ante delinquo ante exsilium ante duo unus denuo facio filius sum statim cum ego manus enitor sum cum de suus halitus moveo ille ego nunc rursus filius nuncupo iam non in anima sed in spiritus pario quia ipse inquam suavis sum adverro ingratus et malus euge marcion satis ingeniosus detraho ille pluvia et soleo ne creator video sed quis iste suavis qui ne cognosco quidem usque adhuc quomodo suavis ab quo nullus beneficium praecedo hic genus suavitas qui soleo et imber qui feneraverat non recipio ab humanus genus ut creator qui pro tantus elementor liberalitas facilis idolum quam sui debeo gratia refero homo usque adhuc sustineo verus suavis etiam spirital commodus eloquium enim dominus dulcis super mel et favus ille igitur et ingratus suggillavit qui gratus experior mereo qui sol et imber tu quoque marcion ingratus habeo ceterum tuus non possum iam queror ingratus qui non paro gratus misericordia quoque praecipio sum inquam misericors sicut pater vester misertus sum vester hic sum panis infringito exsurio et si sine tectum in domus tuus induco et nudus si video tego et judico pupillus et justifico vidua agnosco doctrina is vetus qui malo misericordia quam sacrificium aut si alius nunc misericordia praecipio quia et ipse misericors sum cur tantus aevum misericors ego non sum nolo iudicaris ne judico nolo condemnaris ne condemnemini dimitto et dimitto do et do tu mensura bonus premo atque fluo do in sinum vester idem qui metior sum mensura remetior tu ut opinor hic retribatio pro meritum provoco sono ab quo ergo retributio si ab homo tantus ergo humanus doceo disciplina et merces et in totus homo obediemus si ab creator ut ab iudex et dispunctor meritor ergo ille nos impello obsequium apud qui constituo retributio capto vel timeo prout quisque judico aut condemnaverit aut dimitto aut metior sum si ab ipse ergo et ille iam iudico qui marcion nego eligo itaque marcionitae ne tantus sum de magister regula excido quantus christus aut homo aut creator doceo habeo sed caecus caecus duco in foveo credo aliqui marcio sed non sum discipulus super magister hic memini debeo apello marcio de discipulus emendator eximo et de oculus sus trabs haereticus tunc in oculus christianus si quam puto stipula revincat proinde et arbor bonus non profero malus fructus quia neque vereor haeresim neque malus bonus quia neque haeresis veritas sic neque marcion aliquis bonus de thesaurus cerdonis malus profero neque apello de marcio multus enim hic congruo in ipse interpretor qui christus in homo allegorizavit non in duo deus secundus scandalum marcio puto ego non temere hucusque adhuc linea insisto qui definio nusquam omnino alius deus ab christus revelstum in hic solum adulterium marcio manus stupeo miro nisus qui etiam latro timeo nullus maleficium sine formido sum quia neque sine conscientia suus tam diu ergo et judaeus non alius deus norant quam praeter qui nemo adhuc norant neque alius deus appello quam qui solus norant si ita sum quis video dico quis voco dominus dominus uter qui numquam hic sum voco ut nusquam adhuc edo an ille qui semper dominus habeo ut ab primordius cognosco deus scilicet judaeus quis item adiicio possum et non facio qui dico uter qui cum magnus edoceo tento an qui ab primordius ad ille et iegis et propheta eloquium mando qui et inobaudientiam ille exprobraris possum etiam si numquam alius exprobro porro qui ante christus populus iste ego labium diligo cor autem is longus absisto ab ego contionor sum vetus utique ille contumacia imputo alioqui quam absurdus ut novus deus novus christus novus tantus religio illuminator contumax et inobsequens pronuntio qui non possum experior


Certe evangelizat Sion et Hierusalem pacem et bona omnia, certe ascendit in montem et illic pernoctat in oratione et, utique auditur a patre. Evolve igitur prophetas, et ordinem totum recoguosce. In montem excelsum, inquit Esaias, ascende, qui evangelizas Sion, extolle cum vigore vocem tuam, qui evangelizas Hierusalem. Adhuc in vigore obstupescebant in doctrina eius; erat enim docens tanquam virtutem habens. Et rursus: Propterea cognoscet populus nomen meum in illa die. Quod nomen, nisi Christi? Quod ego sum ipse qui loquor. Tunc enim ipse erat qui in prophetis loquebatur, sermo, filius creatoris. Adsum, dum hora est, in montibus, ut evangelizans auditionem pacis, ut evangelizans bona. Item Naum ex duodecim, Quoniam ecce veloces pedes in monte evangelizantis pacem. De voce autem noeturnae orationis ad patrem manifeste psalmus: Deus meus, clamabo per diem, et exandies, et nocte, et non in vanitatem mihi. Et alibi de loco et voce eadem psalmus: Voce mea ad dominum exclamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Habes nominis repraesentationem, habes actum evangelizantis, habes locum montis, et tempus noctis, et sonum vocis, et auditum patris, habes Christum prophetarum. Cur autem duodecim apostolos elegit, et non alium quemlibet numerum? Nae et ex hoc meum Christum interpretari possem, non tantum vocibus prophetarum, sed et argumentis rerum praedicatum. Huius enim numeri figuras apud creatorem deprehendo duodecim fontes Elim, et duodecim gemmas in tunica sacerdotali Aaronis, et duodecim lapides ab Iesu de Iordane electos et in arcam testamenti conditos. Totidem enim apostoli portendebantur, proinde ut fontes et amnes rigaturi aridum retro et desertum a notitia orbem nationum (sicut et per Esaiam: Ponam in terra inaquosa flumina), proinde ut gemmae illuminaturi sacram ecclesiae vestem, quam induit Christus pontifex patris, proinde ut et Iapides solidi fide, quos de lavacro Iordanis Iesus verus elegit et in sacrarium testamenti sui recepit. Quid tale de numeri defensione competit Christo Marcionis? Non potest simpliciter factum ab illo quid videri quod potest videri non simpliciter factum a meo. Eius erit res apud quem invenitur rei praeparatura. Mutat et Petro nomen de Simone, quia et creator Abrahae et Sarae et Auseae nomina reformavit, bunc vocando Iesum, illis syllabas adiciendo. Sed et cur Petrum? Si ob vigorem fidei, multae materiae solidaeque nomen de suo accommodarent. An quia et petra et lapis Christus? Siquidem et legimus positum eum in lapidem offendiculi et in petram scandali. Omitto cetera. Itaque affectavit carissimo discipulorum de figuris suis peculiariter nomen communicare, puto propius quam de non suis. Conveniunt a Tyro et ex aliis regionibus multitudo etiam transmarina. Hoc spectabat psalmus: Et ecce allophyli et Tyrus et populus Aethiopum, isti fuerunt illic. Mater Sion dicet homo, et homo factus est in illa (quoniam deus homo natus est), et aedificavit eam voluntate patris, ut scias ad eum tunc gentiles convenisse, quia deus homo natus erat aedificaturus ecclesiam ex voluntate patris, ex allophylis quoque. Sic et Esaias: Ecce isti veniunt de longinquo, isti autem veniunt ab aquilone et mari, alii autem de terra Persarum. De quibus et rursus: Attolle per circutum oculos tuos, et vide, omnes congregati sunt. De quibus et infra: Vides ignotos et extraneos, et dices cordi tuo, Quis istos genuit mihi? porro hos quis mihi educavit? at hi mihi ubi fuerunt? Hic erit Christus non prophetarum? et quis erit Christus Marcionitarum? Si perversitas placet, qui non fuerit prophetarum.

certus evangelizo sion et hierusal pax et bonus omnis certus ascendo in mons et illic pernoctat in oratio et utique audio ab pater evolvo igitur propheta et ordo totus recoguosce in mons excello inquam esaias ascendo qui evangelizo sion extollo cum vigor voco tuus qui evangelizo hierusal adhuc in vigor obstupesco in doctrina is sum enim doceo tamquam virtus habeo et rursus propterea cognosco populus nomen meus in ille dies qui nomen nisi christus qui ego sum ipse qui loquor tunc enim ipse sum qui in propheta loquor sermo filius creator adsum dum hora sum in mons ut evangelizo auditio pax ut evangelizo bonus item nautilus ex duodecim quoniam ecce velox pes in mons evangelizo pax de vox autem noeturnae oratio ad pater manifestus psalmus deus meus clamo per dies et exandies et nox et non in vanitas ego et alibi de locus et vox idem psalmus vox meus ad dominus exclamo et exaudio ego de mons sancio suus habeo nomen repraesentatio habeo ago evangelizo habeo locus mons et tempus nox et sonus vox et audio pater habeo christus propheta cur autem duodecim apostolus eligo et non alius qui numerus nautilus et ex hic meus christus interpretaris possum non tantus vox propheta sed et argumentum res praedico hic enim numerus figura apud creator deprehendo duodecim fons elim et duodecim gemma in tunica sacerdotal aaronis et duodecim lapis ab iesus de jordanes eligo et in arca testamentum condio totidem enim apostolus portendo proinde ut fons et amnis rigaturi aridus retro et desertum ab notitia orbis natio sicut et per esaias pono in terra inaquosus flumen proinde ut gemma illuminaturi sacer ecclesia vestis quam induo christus pontifex pater proinde ut et iapides solidus fides qui de lavacrum jordanes iesus verus eligo et in sacrarium testamentum suus recipio quis talis de numerus defensio competo christus marcio non possum simplex facio ab ille quis video qui possum video non simplex facio ab meus is sum res apud qui invenio res praeparatura muto et petro nomen de simo quia et creator abrahae et sarae et auseae nomen reformo bunc voco iesus ille syllaba adicio sed et cur petrum si ob vigor fides multus materia solidus nomen de suus accommodo an quia et petra et lapis christus siquidem et lego pono is in lapis offendiculis et in petra scandal omitto ceterus itaque affecto carus discipulus de figura suus peculiaris nomen communicaris puto propius quam de non suus convenio ab tyro et ex alius regio multitudo etiam transmarinus hic specto psalmus et ecce allophyli et tyrus et populus aethiopus iste sum illic mater sion dico homo et homo facio sum in ille quoniam deus homo nascor sum et aedifico is voluntas pater ut scio ad is tunc gentilis convenio quia deus homo nascor sum aedifico ecclesia ex voluntas pater ex allophylis quoque sic et esaias ecce iste venio de longinquus iste autem venio ab aquilo et mare alius autem de terra persaris de qui et rursus attollo per circutum oculus tuus et video omnis congrego sum de qui et infra video ignotus et extraneus et dico chordus tuus quis iste gigno ego porro hic quis ego educo at hic ego ubi sum hic sum christus non propheta et quis sum christus marcionitaris si perversitas placeo qui non sum propheta


Iustitiam ergo primo iudicis dispice, cuius si ratio constiterit, tunc et severitas, et per quae severitas decurrit, rationi et iustitiae reputabuntur. Ac ne pluribus immoremur, asserite causas ceteras quoque, ut sententias condemnetis, excusate delicta, ut iudicia reprobetis. Nolite reprehendere iudicem, sed revincite malum iudicem. Nam et si patrum delicta de filiis exigebat, duritia populitalia remedia compulerat, ut vel posteritatibus suis prospicientes legi divinae obedirent. Quis enim non magis filiorum salutem quam suam curet? Sed et si benedictio patrum semini quoque eorum destinabatur, sine ullo adbuc merito eius, cur non et reatus patrum in filios quoque redundaret? Sicut gratia, ita et offensa; ut per totum genus et gratia decurreret et offensa, salvo eo quod postea decerni habebat, non dicturos acidam uvam patres manducasse et filiorum dentes obstupuisse, id est non sumpturum patrem delictum filii, nec filium delictum patris, sed unumquemque delicti sui reum futurum, ut post duritiam populi duritia legis edomita iustitia iam non genus, sed personas iudicaret. Quamquam si evangelium veritatis accipias, ad quos pertineat sententia reddentis in filios patrum delicta cognosces, ad illos scilicet qui hanc ultro sibi sententiam fuerant irrogaturi, Sanguis illius super capita nostra et filiorum nostrorum. Hoc itaque omnis providentia dei censuit quod iam audierat.

iustitia ergo primus judex dispicio qui si ratio consto tunc et severitas et per qui severitas decurro ratio et justitia reputo atque ne multus immoremur asserite causa ceterus quoque ut sententia condemno excuso delictum ut iudicium reprobetis nolo reprehendo judico sed revincite malus judico nam et si pater delictum de filius exigo duritia populitalia remedio compello ut vel posteritas suus prospicio lego divina obedirent quis enim non magis filius salus quam suus curo sed et si benedictio pater semen quoque is destino sine ullus adbuc mereo is cur non et reatus pater in filius quoque redundo sicut gratia ita et offendo ut per totus genus et gratia decurro et offendo salvo is qui postea decerno habeo non dico acidus labrusca pater manduco et filius dens obstupuisse is sum non sumo pater delinquo filius neque filius delinquo pater sed unumquemque delictum suus reus sum ut post duritia populus duritia lex edomo iustitia iam non genus sed persono iudico quamquam si evangelium veritas accipio ad qui pertineo sententia reddo in filius pater delictum cognosco ad ille scilicet qui hic ultro sui sententia sum irrogaturi sanguis ille super caput noster et filius noster hic itaque omnis provideo deus censeo qui iam audio


Adlegit et alios septuaginta apostolos super duodecim. Quo enim duodecim secundum totidem fontes in Elim, si non et septuaginta secundum totidem arbusta palmarum? Antitheses plurimum causarum diversitas fecit, non potestatum. Sed qui diversitatem causarum non respexit, facile eam potestatum existimavit. Profectionem filiorum Israelis creator etiam illis spoliis aureorum et argenteorum vasculorum et vestium praeter oneribus consparsionum offarcinatam educit ex Aegypto, Christus autem nec virgam discipulis in viam ferre praescripsit. Illi enim in solitudinem promovebantur, hi autem in civitates mittebantur. Considera causarum offerentiam, et intelleges unam et eandem potestatem quae secundum penuriam et copiam expeditionem suorum disposuit, proinde per civitates abundaturam circumcidens sicut et egituram per solitudinem struxerat. Etiam calciamenta portare vetnit illos. Ipse enim erat sub quo nec in solitudine per tot annos populus calciamenta detriverat. Neminem, inquit, per viam salutaveritis. O Christum destructorem prophetarum, a quibus hoc quoque accepit! Helisaeus, cum Giezin puerum suum mitteret in viam ad filium Sunamitidis resuscitandum de morte, puto sic ei praccepit: Accinge lumbos tuos et sume bacillum meum in manum et vade: quemcunque conveneris in via, ne benedixeris cum, id est no salutaveris, et qui te benedixerit, ne responderis ei, id est ne resalutaveris. Quae est enim inter vias benedictio nisi ex occursu mutua salutatio? Sic et dominus, In quam introissent domum, pacem ei dicere. Exemplo eoem est. Mandavit enim et hoc Helisaeus, cum introisset ad Sunamitin, diceret ei, Pax viro tuo, pax filio tuo. Haec erunt potius nostrae Antitheses, quae comparant, non quae separant Christum. Dignus est autem operarius mercede sua, quis magis pronuntiarit quam deus index? quia et hoc ipsum iudicare est, dignum facere mercede operarium. Nulla retributio non ex indicatione constitit. Iam nunc et hic lex consiguatur creatoris, etiam boves operantes dignos operarios mercede iudicantis. Bovi, inquit, terenti os non colligabis. Quis tam praestans in homines nisi qui et in pecudes? Quodsi et Christus dignos pronuntiat mercede operarios, excusavit pracceptum illud creatoris de vasis aureis et argenteis Aegyptiorum auferendis. Qui enim villas et urbes operati fuerant Aegyptiis, digni utique operarii mercede, non ad fraudem sunt instructi, sed ad mercedis compensationem, quam alias a dominatoribus exigere non poterant. Regnum dei neque novum neque inauditum sic quoque confirmavit, dum illud iubet annuntiari appropinquasse. Quod enim longe fuerat aliquando, id potest dici appropinquasse. Si autem nunquam retro fuisset antequam appropinquasset, nec dici potuisset appropinquasse quod nunquam longe fuisset. Omne quod novum et incognitum est, subitum est. Omne quod subitum est cum annuntiatur, tunc primum speciem inducens tunc primum accipit tempus. Ceterum nec retro tardasse poterit, quamdiu non annuntiabatur, nec ex quo annuntiari coeperit, appropinquasse. Etiam adicit, ut eis qui illos non recepissent dicerent, Scitote tamen appropinquasse regnum dei. Si hoc non et comminationis gratia mandat, vanissime mandat. Quid enim ad illos si appropinquaret regnum, nisi quia cum iudicio appropinquat? in salutem scilicet eorum qui annuntiationem eius recepissent. Quomodo, si comminatio potest sine executione, habes deum executorem in comminatore et iudicem in utroque? Sic et pulverem iubet excuti in illos, in testificationem, et harentia terrae eorum, nedum communicationis reliquae. Si enim inhumanitas et inhospitalitas nullam ab eo relaturae sunt ultionem, cui rei praemittit testificationem, minas utique portendentem? Porro cum etiam creater in Deuteronomio Ammonitas et Moabitas probibeat recipi in ecclesiam, quod populum Aegypto profectum inhumane et inhospitaliter copiis defraudassent, ergo in Christum inde manasse constabit communicationis interdictum, ubi habet formam, Qui vos spernit, me spernit. Hoc et Moysi creator: Non te contempserunt, sed me. Tam enim apostolus Moyses quam et apostoli prophetae. Aequanda erit auctoritas utriusque officii, ab uno codemque domino apostolerum et prophetarum. Quis nunc dabit potestatem calcandi super colubros et scorpios? Utrumne omnium animalium dominus, an nec unius lacertae deus? Sed bene quod creator hanc potestatem etiam parvulis pueris per Esaiam repromisit, conicere manum in cavernam aspidum et in cubile natorum aspidum, nec omnino laedi. Et utique scimus (salva simplicitate scripturae, nam nec et ipsae bestiae nocere potuerunt ubi fides fuerit) figurate scorpios et colubros portendi spiritalia malitiae, quorum ipse quoque princeps in serpentis et draconis et emiuentissimae cuiusque bestiae nomine deputetur penes creatorem, largitum hanc potestatem priori Christo suo, sicut nonagesimus psalmus ad eum: Super aspidem et basiliscum incedes, et conculcabis leonem et draconem. Sicut etiam Esaias: Illa die superducet dominus deus machaeram sanctam, magnam et fortem, Christum scilicet suum, in draconem illum, colubrum magnum et tortuosum, et interficiet eum illa die. Sed cum idem, Via munda et via sancta vocabitur, et non transibit illic immundum, nec erit illic via immunda, qui autem dispersi erunt, vadent in ea, et non errabunt, et non erit iam illic leo, nec ex bestiis pessimis quicquam ascendet in eam, nec invenietur illic, cum via fidem demonstret, per quam ad deum perveniemus, iam tunc eidem viae, id est fidei, hanc evacuationem et subiectionem bestiarum pollicetur. Denique et tempora promissionis congruere invenias, si quae antecedunt legas: Invalescite manus dimissae et genua resoluta: tunc patefient oculi caecorum, et aures exaudient sudorum: tunc saliet claudus ut cervus, et clara erit lingua mutorum. Igitur ubi medicinarum edidit beneficia, tunc et scorpios et serpentes sanctis suis subdidit, ille scilicet qui hanc potestatem, ut et aliis praestaret, prior acceperat a patre et secundum ordinem praedicationis exhibuit.

allego et alius septuaginta apostolus super duodecim quo enim duodecim secundus totidem fons in elim si non et septuaginta secundus totidem arbustus palmaris antitheses multus causaris diversitas facio non potestas sed qui diversitas causaris non respicio facilis is potestas existimo profectio filius israelis creator etiam ille spolium aureus et argenteus vasculorum et vestis praeter onus consparsio offarcinatam educo ex aegyptus christus autem neque virga discipulis in via fero praescribo ille enim in solitudo promovebantur hic autem in civitas mitto considero causaris offerentiam et intellego unus et idem potestas qui secundus penuria et copia expeditio suus dispono proinde per civitas abundaturam circumcidens sicut et egituram per solitudo struo etiam calceamentum porto vetnit ille ipse enim sum sub quo neque in solitudo per tot annus populus calceamentum detero nemo inquam per via saluto o christus destructor propheta ab qui hic quoque accipio helisaeus cum giezin puer suus mitto in via ad filius sunamitidis resuscitandum de mors puto sic is praccepit accingo lumbus tuus et sumo bacillum meus in manus et vado quicumque convenio in via ne benedico cum is sum no salutaveris et qui tu benedico ne respondeo is is sum ne resalutaveris qui sum enim inter via benedictio nisi ex occurro mutuus salutatio sic et dominus in quam introissent domus pax is dico exemplum eoem sum mando enim et hic helisaeus cum introisset ad sunamitis dico is pax vir tuus pax filius tuus hic sum potis noster antitheses qui comparo non qui separo christus dignus sum autem operarius merces suus quis magis pronuntio quam deus index quia et hic ipse iudicaris sum dignus facio merces operarius nullus retributio non ex indicatio consto iam nunc et hic lex consiguatur creator etiam bos opero dignus operarius merces judico bos inquam tero os non colligo quis tam praesto in homo nisi qui et in pecus quodsi et christus dignus pronuntio merces operarius excuso pracceptum ille creator de vasum aureus et argenteus aegyptius aufero qui enim villa et urbs opero sum aegyptius dignus utique operarius merces non ad fraudo sum instruo sed ad merces compensatio quam alius ab dominator exigo non possum regnum deus neque novus neque inaudio sic quoque confirmo dum ille iubeo annuntiaris appropinquasse qui enim longus sum aliquando is possum dico appropinquasse si autem numquam retro sum antequam appropinquo neque dico possum appropinquasse qui numquam longus sum omnis qui novus et incognitus sum subeo sum omnis qui subeo sum cum annuntiatur tunc primus species induco tunc primus accipio tempus ceterum neque retro tardasse possum quamdiu non annuntiabatur neque ex quo annuntiaris coepio appropinquasse etiam adicio ut is qui ille non recipio dico scio tamen appropinquasse regnum deus si hic non et comminatio gratia mando vanissime mando quis enim ad ille si appropinquo regnum nisi quia cum iudicium appropinquo in salus scilicet is qui annuntiatio is recipio quomodo si comminatio possum sine executio habeo deus executor in comminator et judico in uterque sic et pulvis iubeo excutio in ille in testificatio et harentia terra is nedum communicatio reliquus si enim inhumanitas et inhospitalitas nullus ab is refero sum ultio qui res praemitto testificatio minae utique portendentem porro cum etiam creater in deuteronomium ammonitas et moabites probibeat recipio in ecclesia qui populus aegyptus proficiscor inhumanus et inhospitaliter copia defraudassent ergo in christus inde manasse consto communicatio interdictum ubi habeo forma qui tu sperno ego sperno hic et moysi creator non tu contemno sed ego tam enim apostolus moyses quam et apostolus propheta aequo sum auctoritas uterque officium ab unus codemque dominus apostolerum et propheta quis nunc do potestas calceo super coluber et scorpius uter omnis animal dominus an neque unus lacerta deus sed bene qui creator hic potestas etiam parvulis puer per esaias repromitto conicio manus in caverna aspis et in cubile nascor aspis neque omnino laedo et utique scio salvo simplicitas scribo nam neque et ipse bestia noceo possum ubi fides sum figuro scorpius et coluber portendo spiritalis malitia qui ipse quoque princeps in serpens et draco et emiuentissimae quisque bestia nomen deputo penis creator largior hic potestas prior christus suus sicut nonagesimus psalmus ad is super aspis et basiliscus incedes et conculco leo et draco sicut etiam esaias ille dies superducet dominus deus machaera sancio magnus et fortis christus scilicet suus in draco ille coluber magnus et tortuosus et interfacio is ille dies sed cum idem via mundo et via sancio voco et non transeo illic immundus neque sum illic via immundus qui autem dispermulceo sum vado in is et non erro et non sum iam illic leo neque ex bestia malus quisquam ascendo in is neque invenio illic cum via fides demonstro per quam ad deus pervenio iam tunc idem via is sum fides hic evacuatio et subiectio bestia polliceor denique et tempus promissio congruo invenio si qui antecedo lego invalescite manus dimitto et genu resolvo tunc patefient oculus caecus et auris exaudio sudor tunc salio claudus ut cervus et clarus sum lingua mutor igitur ubi medicinaris edo beneficium tunc et scorpius et serpo sanctus suus subdo ille scilicet qui hic potestas ut et alius praesto prior accipio ab pater et secundus ordo praedicatio exhibeo


Occasio reformandi opusculi huius, cui quid acciderit primo libellulo praefati sumus, hoc quoque contulit nobis, uti duobus deis adversus Marcionem retractandis suum cuique tilulum et volumen distingueremus pro materiae divisione, alterum deum definientes omnino non esse, alterum defendentes digne deum esse, quatenus ita Pontico placuit alterum inducere, alterum excludere. Non enim poterat aedificare mendacium sine demolitione veritatis. Aliud subruere necesse habuit, ut quod vellet exstrueret. Sic aedificat qui propria paratura caret. Oportuerat autem in hoc solum disceptasse, quod nemo sit deus ille qui creatori superducitur, ut falso deo depulso regulis certis et unicam et perfectam praescribentibus. divinitatem nihil iam quaereretur in deum verum, quem quanto constaret esse sic quoque dum alium esse non constat, tanto qualemcunque sine controversia haberi deceret, adoraudum potius quam iudicandum, et demerendum magis quam retractandum, vel quam timendum ob severitatem. Quid enim amplius homini necessarium quam cura in deum verum, in quem, ut ita dixerim, inciderat, quia alius deus non erat?

occasio reformandi opusculis hic qui quis accido primus libellulo praefor sum hic quoque confero nos uti duo deus adverro marcio retracto suus quisque tilulis et volumen distingueremus pro materia divisio alter deus definio omnino non sum alter defendo dignus deus sum quatenus ita ponticus placeo alter induco alter excludo non enim possum aedificaris mendacium sine demolitio veritas alius surruo necesse habeo ut qui volo exstruo sic aedifico qui proprius paratura careo oportet autem in hic solus disceptasse qui nemo sum deus ille qui creator superducitur ut fallo deus depello regulis certus et unicus et perficio praescribentibus divinitas nihil iam quaero in deus verus qui quantus consto sum sic quoque dum alius sum non consto tantus qualis sine controversia habeo decet adoraudum potis quam judico et demerendum magis quam retracto vel quam timeo ob severitas quis enim amplus homo necessarius quam cura in deus verus in qui ut ita dico incido quia alius deus non sum


Post haec, vel ante haec, cum dixeris esse et illi conditionem suam et suum mundum et suum caelum, de caelo quidem illo tertio videbimus, si et ad apostolum vestrum discutiendum pervenerimus, interim, quaecunque substantia est, cum suo utique deo apparuisse debuerat. At nunc quale est ut dominus a XII Tiberii Caesaris revelatus sit, substantia vero ad XV iam Severi imperatoris nulla omnino comperta sit quae frivolis creatoris praecellens utique latere desisset, non latente iam domino suo et auctore? Et ideo si ipsa non potuit manifestari in hoc mundo, quomodo dominus paruit eius in hoc mundo? Si dominum cepit hic mundus, cur substantiam capere non potuit, nisi domino fortasse maiorem? Iam nunc de loco quaestio est, pertinens et ad mundum illum superiorem et ad ipsum deum eius. Ecce enim si et ille habet mundum suum infra se, super creatorem, in loco utique fecit eum cuius spatium vacabat inter pedes suos et caput creatoris. Ergo et deus ipse in loco erat, et mundum in loco faciebat, et erit iam locus ille maior et deo et mundo. Nihil enim non maius est id quod capit eo quod capitur. Et videndum ne qua adhuc illic vacent subsiciva, in quibus et tertius aliqui stipare deus se cum mundo suo possit. Ergo iam incipe deos computare. Erit enim et locus deus, non tantum qua deo maior, sed et qua innatus et infectus ac per hoc aeternus et deo par, in quo semper deus fuerit. Dehinc si et ille mundum ex aliqua materia subiacente molitus est innata et infecta et contemporali deo, quemadmodum de creatore Marcion sentit, redigis et hoc ad maiestatem loci, qui et deum et materiam, duos deos, clusit. Et materia enim deus, secundum formam divinitatis innata scilicet et infecta et aeterna. Aut si de nihilo molitus est mundum, hoc et de creatore sentire cogetur, cui materiam subicit in substantia mundi. Sed ex materia et ille fecisse debebit, eadem ratione occurrente illi quoque deo quae opponeretur creatori, ut aeque deo. Atque ita tres interim mihi deos numera Marcionis, factorem et locum et materiam. Proinde et creatorem in loco facit utique eadem condicione censendo, et materiam ei subicit utique innatam et infectam et hoc nomine aeternam, ut domino. Amplius et malum materiae deputans, innatum innatae, infectum infectae et aeternum acternae, quartum iam hic deum fecit. Habes igitur in superioribus tres substantias divinitatis, in inferioribus quatuor. His cum accedunt et sui Christi, alter qui apparuit sub Tiberio, alter qui a creatore promittitur, manifestam iam fraudem Marcion patitur ab eis qui duos illum deos inferre praesumunt, cum novem assignet, licet nesciens.

post hic vel ante hic cum dico sum et ille conditio suus et suus mundus et suus caelum de caelum quidem ille tertius video si et ad apostolus vester discutio pervenio interim quicumque substantia sum cum suus utique deus appareo debeo at nunc qualis sum ut dominus ab duodecim tiberius caesar revelo sum substantia verus ad xv iam severus imperator nullus omnino comperio sum qui frivolus creator praecello utique lateo desino non lateo iam dominus suus et auctor et ideo si ipse non possum manifestaris in hic mundus quomodo dominus pareo is in hic mundus si dominus capio hic mundus cur substantia capio non possum nisi dominus fortasse magnus iam nunc de locus quaestio sum pertineo et ad mundus ille superus et ad ipse deus is ecce enim si et ille habeo mundus suus infra sui super creator in locus utique facio is qui spatium vaco inter pes suus et caput creator ergo et deus ipse in locus sum et mundus in locus facio et sum iam locus ille magnus et deus et mundus nihil enim non magnus sum is qui capio is qui capio et video ne qui adhuc illic vaco subsicivus in qui et tertius aliqui stiparis deus sui cum mundus suus possum ergo iam incipio deus computaris sum enim et locus deus non tantus qui deus magnus sed et qui innascor et inficio atque per hic aeternus et deus par in quo semper deus sum dehinc si et ille mundus ex aliqui materia subjaceo molio sum innato et inficio et contemporal deus quemadmodum de creator marcion sentio redigo et hic ad maiestas locus qui et deus et materia duo deus claudo et materia enim deus secundus forma divinitas innato scilicet et inficio et aeternus aut si de nihilum molio sum mundus hic et de creator sentio cogo qui materia subicio in substantia mundus sed ex materia et ille facio debeo idem ratio occurro ille quoque deus qui oppono creator ut aequus deus atque ita tres interim ego deus numero marcio factor et locus et materia proinde et creator in locus facio utique idem condicio censeo et materia is subicio utique innascor et inficio et hic nomen aeternus ut dominus amplus et malus materia deputans innascor innascor inficio inficio et aeternus acternae quartus iam hic deus facio habeo igitur in superus tres substantia divinitas in inferus quattuor hic cum accedo et suus christus alter qui appareo sub tiberius alter qui ab creator promitto manifestam iam fraudo marcion patior ab is qui duo ille deus infero praesumo cum novo assigno licet nescio


Sed alium iam hinc inimus gradum, ipsum, ut professi sumus, evangelium Marcionis provocantes, sic quoque probaturi adulteratum. Certe enim totum quod elaboravit etiam Antitheses praestruendo in hoc cogit, ut veteris et novi testamenti diversitatem constituat, proinde Christum suum a creatore separatum, ut dei alterius, ut alienum legis et prophetarum. Certe propterea contraria quaeque sententiae suae erasit, conspirantia cum creatore, quasi ab assertoribus eius intexla: competentia autem sententiae suae reservavit. Haec conveniemus, haec amplectemur, si nobiscum magis fuerint, si Marcionis praesumptionem percusserint. Tunc et illa constabit eodem vilio haereticae caecitatis erasa quo et haec reservata. Sic habebit intentio et forma opusculi nostri, sub illa utique condicione quae ex utraque parte condicta sit. Constituit Marcion alium esse Christum qui Tiberianis temporibus a deo quondam ignoto revelatus sit in salutem omnium gentium, alium qui a deo creatore in restitutionem Iudaici status sit destinatus quandoque venturus. Inter hos maguam et omnem differentiam scindit, quantam inter iustum et bonum quantam inter legem et evangelium, quantam inter Iudaismum et Christianismum. Hinc erit et nostra praescriptio, qua defigimus nihil Christo dei alterius commune esse debere cum creatore, ceterum creatoris pronuntiandum, si administraverit dispositiones eius, si impleverit prophetias eius, si adiuverit leges eius, si repraesentaverit promissiones eius, si restauraverit virtutes eius, si sententias reformaverit, si mores, si proprietates expresserit. Huius pacti et huius praescripti, quaeso te, lector, memineris ubique, et incipe recognoscere aut. Marcionis Christum aut creatoris.

sed alius iam hinc ineo gradus ipse ut profiteor sum evangelium marcio provoco sic quoque probo adultero certus enim totus qui elaboro etiam antitheses praestruendo in hic cogo ut veto et nosco testamentum diversitas constituo proinde christus suus ab creator separo ut deus alter ut alienus lex et propheta certus propterea contrarius quisque sententia suus erado conspirantia cum creator quasi ab assertor is intexla competo autem sententia suus reservo hic conveniemus hic amplectemur si nos magis sum si marcio praesumptio percutio tunc et ille consto idem vilio haereticae caecitas erado quo et hic reservo sic habeo intentio et forma opusculis noster sub ille utique condicio qui ex uter pars condico sum constituo marcion alius sum christus qui tiberianis tempus ab deus quondam ignosco revelo sum in salus omnis gens alius qui ab deus creator in restitutio judaicus status sum destino quandoque venio inter hic maguam et omnis differentia scindo quantus inter iustus et bonus quantus inter lex et evangelium quantus inter iudaismum et christianismum hinc sum et noster praescriptio qui defigimus nihil christus deus alter communis sum debeo cum creator ceterum creator pronuntio si administraverit dispositio is si impleo prophetia is si adjuvo lex is si repraesentaverit promissio is si restauraverit virtus is si sententia reformaverit si mos si proprietas exprimo hic paciscor et hic praescribo quaeso tu lector memini ubique et incipio recognosco aut marcio christus aut creator


In ista quaestione qui putaveris opponendos esse nobis angelos creatoris, quasi et illi in phantasmate, putativae utique carnis, egerint apud Abraham et Loth, et tamen vere sint et congressi et pasti et operati quod mandatum eis fuerat, primo non admitteris ad eius dei exempla quem destruis. Nam et quanto meliorem et perfectiorem deum inducis, tanto non competunt illi eius exempla quo nisi diversus in totum non erit omnino melior atque perfectior. Dehinc scito nec illud concedi tibi, ut putativa fuerit in angelis caro, sed verae et solidae substantiae humanae. Si enim difficile non fuit illi putativae carnis veros et sensus et actus exhibere, multo facilius habuit veris et sensibus et actibus veram dedisse substantiam carnis, vel qua proprius auctor et artifex eius. Tuus autem deus, eo quod carnem nullam omnino produxerit, merito fortasse phantasma eius intulerit cuius non valuerat veritatem. Meus autem deus, qui illam de limo sumptam in hac reformavit qualitate, nondum ex semine coniugali et tamen carnem, aeque potuit ex quacunque materia angelis quoque adstruxisse carnem, qui etiam mundum ex nihilo in tot ac talia corpora, et qui- dem verbo aedificavit. Et utique, si deus tuus veram quandoque substantiam angelorum hominibus pollicetur, Erunt enim, inquit, sicut angeli, cur non et deus meus veram substantiam hominum angelis accommodarit undeunde sumptam? Quia nec tu mihi respondebis unde illa apud te angelica sumatur, sufficit mihi hoc definire quod deo congruit, veritatem scilicet eius rei quam tribus testibus sensibus obiecit, visui, tactui, auditui. Difficilius deo mentiri quam carnis veritatem undeunde producere, licet non natae. Ceterum et aliis haereticis, definientibus carnem illam in angelis ex carne nasci debuisse si vere fuisset humana, certa ratione respondemus, qua et humana vere fuerit et innata: humana vere propter dei veritatem a mendacio et fallacia extranei, et quia non possent humanitus tractari ab hominibus nisi in substantia humana; innata autem, quia solus Christus in carnem ex carne nasci habebat, ut nativitatem nostram nativitate sua reformaret, atque ita etiam mortem nostram morte sua dissolveret resurgendo in carne, in qua natus est, ut et mori posset. Ideoque et ipse cum angelis tunc apud Abraham in veritate quidem carnis apparuit, sed nondum natae, quia nondum moriturae, sed et discentis iam inter homines conversari. Quo magis angeli, neque ad moriendum pro nobis dispositi, brevem carnis commeatum non debuerunt nascendo sumpsisse, quia nec moriendo deposituri eam fuerant, sed undeunde sumptam et quoquo modo omnino dimissam, mentiti eam tamen non sunt. Si creator facit angelos spiritus et apparitores suos ignem flagrantem, tam vere spiritus quam et ignem, idem illos vere fecit et carnem, ut nunc recordemur et haereticis renuntiemus eius esse promissum homines in angelos reformandi quandoque qui angelos in homines formarit aliquando.

in iste quaestio qui puto opponendos sum nos angelus creator quasi et ille in phantasmate putativae utique caro ago apud abraham et loth et tamen verus sum et congredior et pasco et opero qui mando is sum primus non admitto ad is deus exemplum qui destruis nam et quantus bonus et perfectiorem deus induco tantus non competo ille is exemplum quo nisi diverto in totus non sum omnino bonus atque perficio dehinc scio neque ille concedo tu ut putativa sum in angelus carus sed verus et solidus substantia humanus si enim difficilis non sum ille putativae caro verus et sensus et ago exhibeo multus facilis habeo verus et sensus et actus verus do substantia caro vel qui proprius auctor et artifex is tuus autem deus is qui caro nullus omnino produco mereo fortasse phantasma is infero qui non valeo veritas meus autem deus qui ille de limus sumo in hic reformo qualitas nondum ex semen coniugal et tamen caro aequus possum ex quicumque materia angelus quoque adstruxisse caro qui etiam mundus ex nihilum in tot atque talis corpus et qui do verbum aedifico et utique si deus tuus verus quandoque substantia angelus homo polliceor sum enim inquam sicut angelus cur non et deus meus verus substantia homo angelus accommodarit undeunde sumo quia neque tu ego respondeo unde ille apud tu angelica sumo sufficio ego hic definio qui deus congruo veritas scilicet is res quam tres testis sensus obiacio visus tactui auditus difficilis deus mentior quam caro veritas undeunde produco licet non nascor ceterum et alius haereticis definientibus caro ille in angelus ex carnis nascor debeo si verus sum humanus certus ratio respondeo qui et humanus verus sum et innato humanus verus propter deus veritas ab mendacium et fallacia extraneus et quia non possum humanitus tractaris ab homo nisi in substantia humanus innato autem quia solus christus in caro ex carnis nascor habeo ut nativitas noster nativitas suus reformo atque ita etiam mors noster mors suus dissolvo resurgendo in carnis in qui nascor sum ut et morior possum ideo et ipse cum angelus tunc apud abraham in veritas quidem caro appareo sed nondum nascor quia nondum morior sed et disco iam inter homo conversaris quo magis angelus neque ad morior pro nos dispono brevis caro commeatus non debeo nasco sumo quia neque morior depono is sum sed undeunde sumo et quisquis modo omnino dimitto mentior is tamen non sum si creator facio angelus spiritus et apparitor suus ignis flagro tam verus spiritus quam et ignis idem ille verus facio et caro ut nunc recordor et haereticis renuntiemus is sum promitto homo in angelus reformandi quandoque qui angelus in homo formo aliquando


Iam nunc, ut et cetera compendio absolvam, quaecunque adhuc ut pusilla et infirma et indigna colligitis ad destructionem creatoris, simplici et certa ratione proponam: deum non potuisse humanos congressus inire, nisi humanos et sensus et affectus sucepisset, per quos vim maiestatis suae, intolerabilem utique humanae mediocritati, humilitate temperaret, sibi quidem indigna, homini autem necessaria, et ita iam deo digna, quia nihil tam dignum deo quam salus hominis. De isto pluribus retractarem, si cum ethnicis agerem; quamquam et cum haereticis non multo diversa stet congressio. Quatenus et ipsi deum in figura et in reliquo ordine humanae conditionis diversatum iam credidistis, non exigetis utique diutius persuaderi deum conformasse semetipsum humanitati, sed de vestra fide revincimini. Si enim deus, et quidem sublimior, tanta humilitate fastigium maiestatis suae stravit, ut etiam morti subiceret, et morti crucis, cur non putetis nostro quoque deo aliquas pusillitates congruisse, tolerabiliores tamen Iudaicis contumeliis et patibulis et sepulcris? An hae sunt pusillitates, quae iam hinc praeiudicare debebunt Christum humanis passionibus obiectum eius dei esse cui humanitates exprobrantur a vobis? Nam et profitemur Christum semper egisse in dei patris nomine, ipsum ab initio conversatum, ipsum congressum cum patriarchis et prophetis, filium creatoris, sermonem eius, quem ex semetipso proferendo filium fecit, et exinde omni dispositioni suae voluntatique praefecit, diminuens illum modico citra angelos, sicut apud David scriptum est; qua diminutione in haec quoque dispositus est a patre quae ut humana reprehenditis, ediscens iam inde a primordio, iam inde hominem, quod erat futurus in fine. Ille est qui descendit, ille qui interrogat, ille qui postulat, ille qui iurat Ceterum patrem nemini visum etiam commune testabitur evangelium dicente Christo, Nemo cognovit patrem nisi filius. Ipse enim et veteri testamento pronuntiarat, Deum nemo videbit et vivet, patrem invisibilem determinans, in cuius auctoritate et nomine ipse erat deus, qui videbatur dei filius. Sed et penes nos Christus in persona Christi accipitur, quia et hoc modo noster est. Igitur quaecunque exigitis deo digna, habebuntur in patre invisibili incongressibilique et placido et, ut ita dixerim, philosophorum deo. Quaecunque autem ut indigna reprehenditis, deputabuntur in filio et viso et audito et congresso, arbitro patris et ministro, miscente in semetipso hominem et deum, in virtutibus deum, in pusillitatibus hominem, ut tantum homini conferat quantum deo detrahit. Totum denique dei mei penes vos dedecus sacramentum est humanae salutis. Conversabatur deus, ut homo divina agere doceretur. Ex aequo agebat deus cum homine, ut homo ex aequo agere cum deo posset. Deus pusillus inventus est, ut homo maximus fieret. Qui talem deum dedignaris, nescio an ex fide credas deum crucifixum. Quanta itaque perversitas vestra erga utrumque ordinem creatoris? Iudicem eum designatis, et severitatem iudicis secundum merita causarum congruentem pro saevitia exprobratis. Deum optimum exigitis, et lenitatem eius benignitati congruentem pro captu mediocritatis humanae deiectius conversatam ut pusillitatem depretiatis. Nec magnus vobis placet, nec modicus, nec index, nec amicus. Quid si nunc eadem et in vestro deprehendantur? Iudicem quidem et illum esse iam ostendimus in libello suo, et de iudice necessarie severum, et de severo sic et saevum, si lamen saevum.

iam nunc ut et ceterus compendium absolvo quicumque adhuc ut pusillus et infirmo et indignus colligo ad destructio creator simplex et certus ratio propono deus non possum humani congredior ineo nisi humani et sensus et afficio sucepisset per qui vis maiestas suus intolerabilis utique humanus mediocritas humilitas tempero sui quidem indignus homo autem necessarius et ita iam deus dignus quia nihil tam dignus deus quam salus homo de iste multus retractaris si cum ethnicis ago quamquam et cum haereticis non multus diverto sto congressio quatenus et ipse deus in figuro et in reliquus ordo humanus conditio diversatum iam credo non exigo utique diu persuadeo deus conformasse semetipsum humanitas sed de vester fides revincimini si enim deus et quidem sublimis tantus humilitas fastigium maiestas suus sterno ut etiam mors subicio et mors crux cur non puteo noster quoque deus aliqui pusillitas congruisse tolerabilis tamen judaicus contumelia et patibulis et sepulcrum an hic sum pusillitas qui iam hinc praeiudicaris debeo christus humanus passio obicio is deus sum qui humanitas exprobrantur ab tu nam et profiteor christus semper ago in deus pater nomen ipse ab initium conversatum ipse congredior cum patriarchis et propheta filius creator sermo is qui ex semetipso profero filius facio et exinde omnis dispositio suus voluntas praeficio diminuens ille modicus citer angelus sicut apud david scribo sum qui diminutio in hic quoque dispono sum ab pater qui ut humanus reprehendo ediscens iam inde ab primordius iam inde homo qui sum sum in finis ille sum qui descendo ille qui interrogo ille qui postulo ille qui juro ceterum pater nemo video etiam communis testo evangelium dico christus nemo cognosco pater nisi filius ipse enim et vetus testamentum pronuntiarat deus nemo video et vivo pater invisibilis determinans in qui auctoritas et nomen ipse sum deus qui video deus filius sed et penis nos christus in persono christus accipio quia et hic modo noster sum igitur quicumque exigo deus dignus habeo in pater invisibilis incongressibilique et placidus et ut ita dico philosophus deus quicumque autem ut indignus reprehendo deputo in filius et video et audio et congredior arbiter pater et ministro misceo in semetipso homo et deus in virtus deus in pusillitas homo ut tantus homo confero quantus deus detraho totus denique deus meus penis tu dedecus sacramentum sum humanus salus conversabatur deus ut homo divino ago doceo ex aequus ago deus cum homo ut homo ex aequus ago cum deus possum deus pusillus invenio sum ut homo magnus fio qui talis deus dedignaris nescio an ex fides credo deus crucifixum quantus itaque perversitas vester erga uterque ordo creator judico is designo et severitas judex secundus mereo causaris congruo pro saevitia exprobro deus bonus exigo et lenitas is benignitas congruo pro capio mediocritas humanus deiectius conversatam ut pusillitas depretiatis neque magnus tu placeo neque modicus neque index neque amicus quis si nunc idem et in vester deprehendo judico quidem et ille sum iam ostendo in libellus suus et de iudex necessarius severus et de sero sic et saevus si lamen saevus


Naxaraeus vocari habebat secundum prophetiam Christus creatoris. Unde et ipso nomine nos Iudaei Nazaraeos appellant per Nam et sumus de quibus scriptum est: Nazaraei exalbati sunt super nivem, qui scilicet retro luridati delinquentiae maculis et nigrati ignorantiae tenebris. Christo autem appellatio Nazaraei competitura erat ex infantiae latebris, ad quas apud Nazareth descendit, vitando Archelaum, filium Herodis. Hoc propterea non omisi, quia Christum Marcionis oportuerat omne commercium eierasse etiam locorum familiarium Christi creatoris, habentem tanta Iudaeae oppida, non ita Christo creatoris per prophetas emancipata. Ceterum prophetarum erit Christus ubicunque secundum prophetas invenitur. Et tamen apud Nazareth quoque nihil novi notatur praedicasse, dum alio, merito unius proverbii, eiectus refertur. Hic primum manus ei iniectas animadvertens necesse habeo iam de substantia eius corporali praefinire, quod non possit phantasma credi qui contactum et quidem violentia plenum detentus et captus et ad praecipitium usque protractus admiserit. Nam etsi per medios evasit, sed ante iam vim expertus, et postea dimissus; scilicet soluto, uti assolet, tumultu, vel etiam irrupto, non tamen per caliginem eluso, quae nulli omnino tactui succidisset, si fuisset.

naxaraeus vocaris habeo secundus prophetia christus creator unde et ipse nomen nos judaeus nazaraeos appello per nam et sum de qui scribo sum nazaraei exalbati sum super nix qui scilicet retro luridati delinquentiae maculis et nigrati ignorantia tenebrae christus autem appellatio nazaraei competo sum ex infantia latebra ad qui apud nazareth descendo vito archelaus filius herodes hic propterea non omitto quia christus marcio oportet omnis commercium eierasse etiam locus familiaris christus creator habeo tantus judaea oppidum non ita christus creator per propheta emancipo ceterum propheta sum christus ubi secundus propheta invenio et tamen apud nazareth quoque nihil nosco noto praedicasse dum alius mereo unus proverbium eicio refero hic primus manus is injecto animadverto necesse habeo iam de substantia is corporal praefinio qui non possum phantasma credo qui contingo et quidem violens plenus detendo et capio et ad praecipitium usque protraho admitto nam etsi per medius evado sed ante iam vis experior et postea dimitto scilicet solvo uti assoleo tumultus vel etiam irrupto non tamen per caligo eludo qui nullus omnino tactui succido si sum


Quoquo tamen, inquis, modo substantia creatoris delicti capax invenitur, cum afflatus dei, id est anima, in homine deliquit, nec potest non ad originalem summam referri corruptio portionis. Ad hoc interpretanda erit qualitas animae. Inprimis tenendum quod Graeca scriptura signavit, afflatum nominans, non spiritum. Quidam enim de Graeco interpretantes non recogitata differentia nec curata proprietate verborum pro afflatu spiritum ponunt, et dant haereticis occasionem spiritum dei delicto infuscandi, id est ipsum deum. Et usurpata iam quaestio est. Intellege itaque afflatum minorem spiritu esse, etsi de spiritu accidit, ut aurulam eius, non tamen spiritum. Nam et aura vento rarior, et si de vento aura, non tamen ventus aura. Capit etiam imaginem spiritus dicere flatum. Nam et ideo homo imago dei, id est spiritus; deus enim spiritus. Imago ergo spiritus afflatus. Porro imago veritati non usquequaque adaequabitur. Aliud est enim secundum veritatem esse, aliud ipsam veritatem esse. Sic et afflatus cum imago sit spiritus, non potest ita imaginem dei comparare, ut, quia veritas, id est spiritus, id est deus, sine delicto est, ideo et afflatus, id est imago, non debuerit admisisse delictum. In hoc erit imago minor veritate et afflatus spiritu inferior, habens illas utique lineas dei, qua immortalis anima, qua libera et sui arbitrii, qua praescia plerumque, qua rationalis, capax intellectus et scicntiae, tamen et in his imago, et non usque ad ipsam vim divintatis, sic nec usque ad iutegritatem a delicto, quia hoc soli deo cedit, id est veritati, et hoc solum imagini non licet. Sicut enim imago, cum omnes lineas exprimat veritalis, vi tamen ipsa caret, non babens motum, ita et anima, imago spiritus, solam vim eius exprimere non valuit, id est non delinquendi felicitatem. Ceterum non esset anima, sed spiritus, nec homo, qui animam sortitus est, sed deus. Et alias autem non omne quod dei erit deus habebitur, ut expostules deum et alflatum, id est vacuum a delicto, quia dei sit afflatus. Nec tu enim si in tibiam flaveris, hominem tibiam feceris, quamquam de anima tua flaveris, sicut el deus de spiritu suo. Denique cum manifeste scriptura dicat flasse deum in faciem bominis, et factum hominem in animam vivam, non in spiritum vivificatorem, separavit eam a condicione factoris. Opus enim aliud sit necesse est ab artifice, id est inferius artifice. Nec urceus enim factus a figulo ipse erit figulus, ita nec afflatus factus a spiritu ideo erit spiritus. Ipsum quod anima vocitatus est flatus. Vide etiam ne de afflatus condicione transierit in aliquam deminutiorem qualitatem. Ergo, inquis, dedisti animae infirmitatem supra negatam. Plane cum illam exigis deo parem, id est delicti immunem, dico infirmam. Cum vero ad angelum provocatur, fortiorem defendam necesse est domnum universitatis, cui iam angeli administrant, qui etiam angelos iudicaturus est, si in dei lege constiterit, quod in primordio noluit. Hoc ipsum ergo potuit afflatus dei admittere; potuit, sed non debuit. Potuisse enim babuit per substantiae exilitatem, qua afflatus, non spiritus, non debuisse autem per arbitrii potestatem, qua liber, non servus, adsistente amplius demonstratione non delinquendi, sub comminatione moriendi, qua substrueretur substantiae exilitas et regeretur sententiae libertas. Itaque non per illud iam videri potest anima deliquisse quod illi cum deo affine est, id est per afflatum, sed per illud quod substantiae accessit, id est per liberum arbitrium, a deo quidem rationaliter attributum, ab homine vero qua voluit agitatum. Quodsi ita se habent, omnis iam dei dispositio de mali exprobratione purgatur. Libertas enim arbitrii non ei culpam suam respuet a quo data est, sed a quo non ut debuit administrata est. Quod denique malum describes crea(??)? Si delictum hominis, non erit dei quod est hominis, nec idem habendus est delicti auctor qui invenitur interdictor, immo et condemnator. Si mors malum, nec mors comminatori suo, sed contemptori faciet invidiam, ut auctori. Contemnendo enim eam fecit, non utique futuram si non contempsisset.

quisquis tamen inquam modo substantia creator delictum capax invenio cum afflo deus is sum anima in homo delinquo neque possum non ad original summa refero corruptio portio ad hic interpretor sum qualitas anima imprimis teneo qui graecum scribo signo afflo nomino non spiritus quidam enim de graecum interpretor non recogitata differentia neque curo proprietas verbum pro afflo spiritus pono et do haereticis occasio spiritus deus delinquo infuscandi is sum ipse deus et usurpo iam quaestio sum intellego itaque afflo paruus spiritus sum etsi de spiritus accido ut aurulam is non tamen spiritus nam et aura venio rarus et si de venio aura non tamen venio aura capio etiam imago spiritus dico flo nam et ideo homo imago deus is sum spiritus deus enim spiritus imago ergo spiritus afflo porro imago veritas non usquequaque adaequo alius sum enim secundus veritas sum alius ipse veritas sum sic et afflo cum imago sum spiritus non possum ita imago deus comparo ut quia vereor is sum spiritus is sum deus sine delinquo sum ideo et afflo is sum imago non debeo admitto delinquo in hic sum imago paruus veritas et afflo spiritus inferus habeo ille utique linea deus qui immortal anima qui liber et suus arbitrium qui praescius plerusque qui rational capax intellego et scicntiae tamen et in hic imago et non usque ad ipse vis divintas sic neque usque ad iutegritas ab delinquo quia hic solus deus cedo is sum veritas et hic solus imago non licet sicut enim imago cum omnis linea exprimo verital vis tamen ipse careo non babens motus ita et anima imago spiritus solus vis is exprimo non valeo is sum non delinquo felicitas ceterum non sum anima sed spiritus neque homo qui anima sortior sum sed deus et alius autem non omnis qui deus sum deus habeo ut expostulis deus et alflatum is sum vacuus ab delinquo quia deus sum afflo neque tu enim si in tibia flaveris homo tibia facio quamquam de anima tuus flaveris sicut el deus de spiritus suus denique cum manifestus scribo dico flasse deus in facies bominis et facio homo in anima vivo non in spiritus vivificator separo is ab condicio factor opus enim alius sum necesse sum ab artifex is sum inferus artifex neque urceus enim facio ab figulus ipse sum figulus ita neque afflo facio ab spiritus ideo sum spiritus ipse qui anima vocito sum flo video etiam ne de afflo condicio transeo in aliqui deminutiorem qualitas ergo inquam do anima infirmitas supra nego planus cum ille exigo deus par is sum delictum immunis dico infirmus cos verus ad angelus provoco fortis defendo necesse sum domnum universitas qui iam angelus administro qui etiam angelus judico sum si in deus lex consto qui in primordius nolo hic ipse ergo possum afflo deus admitto possum sed non debeo possum enim babuit per substantia exilitas qui afflo non spiritus non debeo autem per arbitrium potestas qui liber non servus assisto amplus demonstratio non delinquo sub comminatio morior qui substrueretur substantia exilitas et rego sententia libertas itaque non per ille iam video possum anima delinquo qui ille cum deus affine sum is sum per afflo sed per ille qui substantia accedo is sum per liber arbitrium ab deus quidem rationalis attribuo ab homo verus qui volo agito quodsi ita sui habeo omnis iam deus dispositio de malus exprobratio purgo libertas enim arbitrium non is culpa suus respuo ab quo do sum sed ab quo non ut debeo administro sum qui denique malus describo creo si delinquo homo non sum deus qui sum homo neque idem habeo sum delictum auctor qui invenio interdictor immo et condemnator si mors malus neque mors comminator suus sed contemptor facio invidia ut auctor contemno enim is facio non utique sum si non contemno


Quibus duobus dominis neget posse serviri, quia alterum offendi sit necesse, alterum defendi, ipse declarat, deum proponens et mammonam. Deinde mammonam quem intellegi velit, si interpretem non habes, ab ipso potes discere. Admonens enim nos de saecularibus suffragia nobis prospicere amicitiarum, secundum servi illius exemplum qui ab actu summotus dominicos debitores deminutis cautionibus relevat in subsidium sibi, Et ego, inquit, dico vobis, facite vobis amicos de mammona iniustitiae, de nummo scilicet, de quo et servus ille. Iniustitiae enim auctorem et dominatorem totius saeculi nummum scimus omnes. Cui famulatam videns pharisaeorum cupiditatem ammentavit hanc sententiam: Non potestis deo servire et mammonae. Irridebant denique pharisaei pecuniae cuniae cupidi, quod intellexissent scilicet mammonam de nummo dictum. Ne quis existimet in mammona creatorem intellegendum et Christum a creatoris illos servitute revocasse. âQuid? nunc potius ex hoc disce unum a Christo deum ostensum. Duos enim dominos nomiuavit, deum et mammonam, creatorem et nummum. Denique non potestis deo servire, utique ei cui servire videbantur, et mammonae, cui magis destinabantur. Quodsi ipse alium se ageret, non duos dominos, sed tres demonstrasset. Et creator enim dominus, quia deus, et utique magis dominus quam mammonas, magisque observandus, qua magis dominus. Quale est enim ut qui mammonam dominum dixerat, et cum deo iunxerat, vere ipsorum dominum taceret, id est creatorem? Aut numquid tacendo eo concessit serviendum ei esse, si selummodo sibi et mammonae negavit posse serviri? Ita cum unum deum ponit, nominaturus et creatorem, si alins esset ipse, creatorem nominavit, quem dominum sine alio deo non posuit. Et illud itaque relucebit, quomodo dictum, Si in mammona iniusto fideles non extitistis, quod verum quis vobis credet? in nummo scilicet iniuste, non in creatore, quem et Marcion iustum facit. Et si in alieno fideles inventi non estis, meum quis dabit vobis? alienum enim debet esse a servis dei quod iniustum est. Creator autem quomodo alienus erat pharisaeis, proprius deus Iudaicae gentis? Si ergo haec non cadunt in creatorem, sed in mammonam, Quis vobis credet quod verius est? et, Quis vobis dabit quod meum est? non potest quasi alius dixisse de alterius dei gratia. Tunc enim videretur ita dixisse, si eos in creatorem, non in mammonam, infideles notando per creatoris mentionem distinctiones fecisset dei alterius, non commissuri suam veritatem infidelibus creatoris. Quomodo tunc alterius videri potest, si non ad hoc proponatur ut a re de qua agitur separetur? Si autem et iustificantes se coram hominibus pharisaei spem mercedis in homine ponebant, illo eos sensu increpabat quo et propheta Hieremias: Miser homo, qui spem habel in homine. Si et adicit, Scit autem deus corda vestra, itlius dei vim commemorabat qui lucernam se pronuntiabat, scrutantem renes et corda, Si superbiam tangit, Quod elatum est apud homines, perosum est deo, Esaiam ponit ante oculos: Dies enim domini sabaoth, in omnem contumeliosum et superbum, in omnem sublimem et elatum, et humiliabuntur. Possum iam colligere cur tanto aevo deus Marcionis fuerit in occulto. Expectabat, opinor, donec haec omnia disceret a creatore. Didicit ergo usque ad Ioannis tempora, atque ita exinde prooessit annuntiare regnum dei, dicens, Lex et prophetae usque ad loannem, ex quo regnum dei annuntiatur. Quasi non et nos limitem quendam agnoscamus Ioannem constitutum inter vetera et nova, ad quem desineret Iudaismus et a quo inciperet Christianismus, non tamen ut ab alia virtute facta sit sedatio legis et prophetarum et initiatio evangelii, in que est dei regnum, Christus ipse. Nam etsi probavimus et vetera transitura et nova successura praedicari a creatore, si et Ioannes antecursor et praeparator osten- ditur viarum domini evangelium superducturi et regnum dei promulgaturi, et ex hoc iam quod Ioannes venit ipse erit Christus qui Ioannem erat subsecuturus ut antecursorem, et si desierunt vetera et coeperunt nova interstite Ioanne, non erit mirum quod ex dispositione est creatoris, ut undeunde magis probetur quam ex legis et prophetarum in Ioannem occasu et exinde ortu regnum dei. Transeat igitur caelum et terra citius, sicut et lex et prophetae, quam unus apex verborum domini. Verbum enim, inquit Esaias, dei nostri manet in aevum. Nam quoniam in Esaia iam tunc Christus, sermo scilicet et spiritus creatoris, Ioannem praedicarat, vocem clamantis in deserto parare viam domini, in hoc venturum ut legis et prophetarum ordo exinde cessaret, per adimpletionem, non per destructionem, et regnum dei a Christo annuntiaretur, ideo subtexuit facilius elementa transitura quam verba sua, confirmans hoc quoque quod de Ioanne dixerat non praeterisse.

qui duo dominus nego possum serviri quia alter offendo sum necesse alter defendo ipse declaro deus propono et mammonam deinde mammonam qui intellego volo si interpres non habeo ab ipse possum disco admoneo enim nos de saecularis suffragium nos prospicio amicitiaris secundus servio ille exemplum qui ab actus summoveo dominicos debitor deminuo cautio relevo in subsidium sui et ego inquam dico tu facio tu amicus de mammona injustitia de nummus scilicet de quo et servus ille injustitia enim auctor et dominator totus saeculis nummus scio omnis qui famulatam video pharisaeorum cupiditas ammentavit hic sententia non possum deus servio et mammonae irridebant denique pharisaei pecunia cuniae cupidus qui intellego scilicet mammonam de nummus dico ne quis existimo in mammona creator intellego et christus ab creator ille servitus revoco a quis nunc potis ex hic disco unus ab christus deus ostendo duo enim dominus nomiuavit deus et mammonam creator et nummus denique non possum deus servio utique is qui servio video et mammonae qui magis destino quodsi ipse alius sui ago non duo dominus sed tres demonstro et creator enim dominus quia deus et utique magis dominus quam mammonas magus observandus qui magis dominus qual sum enim ut qui mammonam dominus dico et cum deus jungo verus ipse dominus taceo is sum creator aut numquid taceo is concedo servio is sum si selummodo sui et mammonae nego possum serviri ita cum unus deus pono nomino et creator si alins sum ipse creator nomino qui dominus sine alius deus non pono et ille itaque relucebit quomodo dico si in mammona iniustus fidelis non extitistis qui verus quis tu credo in nummus scilicet injustus non in creator qui et marcion iustus facio et si in alienus fidelis invenio non sum meus quis do tu alienus enim debeo sum ab servio deus qui iniustus sum creator autem quomodo alienus sum pharisaeis proprius deus judaicus gens si ergo hic non cado in creator sed in mammonam quis tu credo qui verus sum et quis tu do qui meus sum non possum quasi alius dico de alter deus gratia tunc enim video ita dico si is in creator non in mammonam infidelis noto per creator mentio distinctio facio deus alter non committo suus veritas infidelis creator quomodo tunc alter video possum si non ad hic propono ut ab res de qui ago separo si autem et iustificantes sui coram homo pharisaei spes merces in homo pono ille is sentio increpo quo et propheta hieremias miser homo qui spes habel in homo si et adicio scio autem deus cor vester itlius deus vis commemoro qui lucerna sui pronuntio scrutor renes et cor si superbia tango qui effero sum apud homo perosus sum deus esaias pono ante oculus dies enim dominus sabaoth in omnis contumeliosus et superbus in omnis sublimo et effero et humilio possum iam colligo cur tantus aevum deus marcio sum in occulo expectabat opinor donec hic omnis disco ab creator disco ergo usque ad ioannis tempus atque ita exinde prooessit annuntiaris regnum deus dico lex et propheta usque ad loannem ex quo regnum deus annuntiatur quasi non et nos limito quidam agnosco ioannem constituo inter vetero et novo ad qui desino iudaismus et ab quo incipio christianismus non tamen ut ab alius virtus facio sum sedatio lex et propheta et initiatio evangelium in que sum deus regnum christus ipse nam etsi probo et vetero transeo et novo succedo praedicaris ab creator si et joannis antecursor et praeparator ostes ditur viaris dominus evangelium superducturi et regnum deus promulgaturi et ex hic iam qui joannis venio ipse sum christus qui ioannem sum subsecuturus ut antecursor et si desino vetero et coepio novo interstite ioanne non sum mirus qui ex dispositio sum creator ut undeunde magis probo quam ex lex et propheta in ioannem occasus et exinde ortus regnum deus transeo igitur caelum et terra cieo sicut et lex et propheta quam unus apex verbum dominus verbum enim inquam esaias deus noster maneo in aevum nam quoniam in esaias iam tunc christus sermo scilicet et spiritus creator ioannem praedicarat voco clamo in desero paro via dominus in hic venio ut lex et propheta ordo exinde cesso per adimpletio non per destructio et regnum deus ab christus annuntiaretur ideo subtexo facilis elementum transeo quam verbum suus confirmo hic quoque qui de ioanne dico non praetereo