Si satis constat de istis interim duabus proprietatibus Iudaicae litteraturae, memento, lector, constitisse, ut, cum tale quid adhibuerimus, non retractetur de forma scripturae, sed de statu causae. Cum igitur haeretica dementia eum Christum venisse praesumeret qui nunquam fuerat annuntiatus, sequebatur ut eum Christum nondum venisse contenderet qui semper fuerat praedicatus; atque ita coacta est cum Iudaico errore sociari et ab eo argumentationem sibi struere, quasi Iudaei certi et ipsi alium fuisse qui venit non modo respuerint eum ut extraneum, verum et interfecerint eum ut adversarium, agnituri sine dubio et omni officio religionis prosecuturi, si ipsorum fuisset. Scilicet nauclero illi non quidem Rhodia lex, sed Pontica caverat errare ludaeos in Christum suum non licere, quando, et si nihil tale praedicatum in illos inveniretur, vel sola utique humana conditio deceptui obnoxia persuasisset Iudaeos errare potuisse, qua homines, nec statim praeiudicium sumendum de sententia eorum quos credibile fuerat errasse. Porro cum et praedicatum sit non agnituros eos Christum ideoque etiam perempturos, iam ergo ipse erit et ignoratus et interemptus ab illis, in quem ita admissuri praenotabantur. Hoc si probari exigis, non eas scripturas evolvam quae interemptibilem Christum edicentes utique et ignorabilem affirmant (nisi enim ignoratus nihil scilicet pati posset), sed reservatis eis ad causam passionum eas praedicationes in praesenti sufficiet adhibere quae interim ignorabilem probent Christum, et hoc breviter, dum ostendunt omnem vim intellectus ademptam populo a creatore. Auferam, inquit, sapientiam sapientium illorum, et prudentiam prudentium eorum abscondam, et, Aure audietis, et non audietis, et oculis videbitis, et non videbitis: incrassatum est enim cor populi huius, et auribus graviter audierunt et oculos concluserunt, ne quando auribus audiant et oculis videant et corde coniciant et convertantur, et sanem illos. Hanc enim obtunsionem salutarium sensuum meruerant, labiis diligentes deum, corde autem longe absistentes ab eo. Igitur si Christus quidem annuntiabatur a creatore solidante tonitruum, et concludente spiritum, et annuntiante in homines Christum suum secundum Io(??)lem prophetam, si omnis spes Iudaeorum, ne dicam etiam gentium, in Christi revelationem destinabatur, sine dubio id demonstrabantur non agnituri et non intellecturi, ablatis agni- tionis et intellegentiae viribus, sapientia atque prudentia, quod annuntiabatur, id est Christus, erraturis in eum principalibus sapientibus eorum, id est scribis et prudentibus eorum, id est pharisaeis, pariter et populo auribus audituro, et non audituro, utique Christum docentem, et oculis visuro, et non visuro, utique Christum signa facientem, secundum quod et alibi, Et quis caecus, nisi pueri mei? et quis surdus, nisi qui dominatur eorum? Sed et cum exprobrat per eundem Esaiam, Filios generavi et exaltavi, at illi me reiecerunt: agnovit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui, Israel autem me non cognovit et populus me non intellexit. Nos quidem certi Christum semper in prophetis locutum, spiritum scilicet creatoris, sicut propheta testatur, Persona spiritus nostri, Christus dominus, qui ah initio vicarius patris in dei nomine et auditus sit et visus, scimus ipsius voces eiusmodi fuisse iam tunc Israeli exprobrantis, quae in illum commissuri praedicabantur, Dereliquistis dominum et in iram provocastis sanctum Israel. Si vero non in Christum, sed in ipsum potius deum volueris referre omnem Iudaicae ignorantiae de pristino reputationem, nolens etiam retro sermonem et spiritum, id est Christum creatoris, despectum ab eis et non agnitum, sic quoque revinceris. Non negans enim filium et spiritum et substantiam creatoris esse Christum eius, concedas necesse est eos qui patrem non agnoverint nec filium agnoscere poluisse per eiusdem substantiae conditionem, cuius si plenitudo intellecta non est, multo magis portio, certe qua plenitudinis consors. His ita dispectis iam apparet quomodo et respuerint Iudaei Christum et interemerint, non ut extraneum Christum intellegentes, sed ut suum non agnoscentes. Qui enim extraneum intellegere potuissent de quo nihil unquam fuerat annuntiatum, cum intellegere non potuissent de quo semper fuerat praedicatum? Id enim intellegi vel non intellegi capit quod habendo substantiam praedicationis habebit et materiam vel agnitionis vel erroris. Quod vero materia caret, non admittit sapientiae eventum. Et adeo non qua alterius dei Christum aversati persecutique sunt, sed qua solummodo hominem, quem planum in signis et aemulum in doctrinis existimabant, ut et ipsum hominem qua suum, id est Iudaeum, sed Iudaismi exorbitatorem et destructorem, deduxerint in indicium et suo iure punierint, alienum scilicet non iudicaluri. Tanto abest ut alienum Christum intellexisse videantur qui nec hominem eius ut alienum iudicaverunt.

si satis consto de iste interim duo proprietas judaicus litteratura memento lector consto ut cum talis quis adhibuerimus non retractetur de forma scribo sed de status causa cos igitur haeretica dementia is christus venio praesumo qui numquam sum annuntiatus sequor ut is christus nondum venio contendo qui semper sum praedico atque ita cogo sum cum judaicus error sociaris et ab is argumentatio sui struo quasi judaeus certus et ipse alius sum qui venio non modo respuerint is ut extraneus verus et interfacio is ut adversarius agnituri sine dubius et omnis officium religio prosequor si ipse sum scilicet nauclero ille non quidem rhodius lex sed ponticus caveo erro ludaeos in christus suus non licet quando et si nihil talis praedico in ille invenio vel solus utique humanus condicio deceptui obnoxius persuadeo judaei erro possum qui homo neque statim praejudicium sumo de sententia is qui credibilis sum erro porro cum et praedico sum non agnituros is christus ideo etiam perempturos iam ergo ipse sum et ignoro et interimo ab ille in qui ita admissuri praenotabantur hic si probaris exigo non is scribo evolvo qui interemptibilis christus edicentes utique et ignorabilis affirmo nisi enim ignoro nihil scilicet patior possum sed reservo is ad causa passio is praedicatio in praesens sufficio adhibeo qui interim ignorabilis probo christus et hic brevis dum ostendo omnis vis intellego adimo populus ab creator aufero inquam sapientia sapiens ille et prudentia prudens is abscondo et auris audio et non audio et oculus video et non video incrasso sum enim cor populus hic et auris gravis audio et oculus concludo ne quando auris audio et oculus video et cor conicio et converto et sano ille hic enim obtunsio salutaris sensus mereo labium diligo deus cor autem longus absistentes ab is igitur si christus quidem annuntiabatur ab creator solidante tonitrus et concludente spiritus et annuntiante in homo christus suus secundus ios lem propheta si omnis spes judaeus ne dico etiam gens in christus revelatio destino sine dubius is demonstro non agnituri et non intellego aufero agnus tio et intellegentia vis sapientia atque prudentia qui annuntiabatur is sum christus erraturis in is principal sapio is is sum scribo et prudens is is sum pharisaeis pariter et populus auris audio et non audio utique christus doceo et oculus visuro et non visuro utique christus signum facio secundus qui et alibi et quis caecus nisi puer meus et quis surdus nisi qui dominor is sed et cum exprobro per idem esaias filius generavi et exalto at ille ego reicio anosco bos possessor suus et asinus praesaepe dominus suus israel autem ego non cognosco et populus ego non intellego nos quidem certus christus semper in propheta loquor spiritus scilicet creator sicut propheta testor persono spiritus noster christus dominus qui ah initium vicarius pater in deus nomen et audio sum et video scio ipse voco eiusmodi sum iam tunc israelis exprobro qui in ille committo praedicabantur derelinquo dominus et in ira provoco sancio israel si verus non in christus sed in ipse potis deus volo refero omnis judaicus ignorantia de pristinus reputatio nolo etiam retro sermo et spiritus is sum christus creator despicio ab is et non agnitum sic quoque revinceris non nego enim filius et spiritus et substantia creator sum christus is concedo necesse sum is qui pater non anosco neque filius agnosco poluisse per idem substantia conditio qui si plenitudo intellego non sum multus magis portio certus qui plenitudo consors hic ita dispectis iam appareo quomodo et respuerint judaeus christus et interemerint non ut extraneus christus intellego sed ut suus non agnosco qui enim extraneus intellego possum de quo nihil umquam sum annuntiatum cum intellego non possum de quo semper sum praedico is enim intellego vel non intellego capio qui habeo substantia praedicatio habeo et materia vel agnitio vel error qui verus materia careo non admitto sapientia evenio et adeo non qui alter deus christus aversor persequor sum sed qui solummodo homo qui planus in signum et aemulis in doctrina existimo ut et ipse homo qui suus is sum judaeus sed iudaismi exorbitator et destructor deduco in indicium et suus ius punierint alienus scilicet non iudicaluri tantus absum ut alienus christus intellego video qui neque homo is ut alienus judico


Omnem sententiam et omnem paraturam impii atque sacrilegi Marcionis ad ipsum iam evangelium eius provocamus, quod interpotando suum fecit. Et ut fidem instrueret, dotem quandam commentatus est illi, opus ex contrarietatum oppositionibus Antitheses cognominatum et ad separationem legis et evangelii coactum, qua duos deos dividens, proinde diverses, alterum alterius instrumenti, vel, quod magis usui est dicere, testamenti, ut exinde evangelio quoque secundum Antitheses credendo patrocinaretur. Sed et istas proprio congressu cominus, id est per singulas iniectiones Pontici, cecidissem, si non multo opportunius in ipso et cum ipso evangelio, cui procurant, retunderentur; quamquam tam facile est praescriptive occurrere, et quidem ut accepto eas faciam, ut rato habeam, ut nobiscum facere dicam, quo magis de caecitate auctoris sui erubescant, nostrae iam Antitheses adversus Marcionem. Atque adeo confiteor alium ordinem decucurrisse in veteri dispositione apud creatorem, alium in nova apud Christum. Non nego distare documenta eloquii, praecepta virtutis, legis disciplinas, dum tamen tota diversitas in unum et eundem deum competat, illum scilicet a quo constat eam dispositam sicut et praedicatam. Olim contionatur Esaias prodituram ex Sion legem et sermonem domini ex Hierusalem. aliam utique legem aliumque sermonem. Denique iudicabit, inquit, inter nationes, et traducet populum plurimum, scilicet non unius gentis Iudaeorum, sed nationum, quae per novam legem evangelii et novum sermonem apostolorum iudicantur et traducuntur apud semetipsas de pristino errore, simul crediderunt, atque exinde concidunt machaeras suas in aratra, et sibynas, quod genus venabulorum est, in falces, id est feros et saevos quondam animos convertunt in sensns probos et bonae frugis operarios. Et rursus: Audite me, audite me, et populus meus et reges, auribus intendite in me, quoniam lex prodibit a me et iudicium meum in lucem nationum, quo iudicaverat atque decreverat nationes quoque illuminandas per evangelii legem atque sermonem. Haec erit lex et apud David, invituperabilis, qua perfecta, convertens animam, utique ab idolis ad deum. Hic erit et sermo, de quo idem Esaias, Quoniam, inquit, decisum sermonem faciet dominus in terra. Compendiatum est enim novum testamentum et a legis laciniosis oneribus expeditum. Sed quid pluribus, cum manifestius et luce ipsa clarius novatio praedicetur a creatore per eundem? Ne rememineritis priorum, et antiqua ne recogitaveritis: Vetera transierunt, nova oriuntur: Ecce facio nova, quae nunc orientur. Item per Hieremiam: Novate vobis novamen novum, et ne severitis in spinas, et circumcidimini praeputio cordis vestri. Et alibi: Ecce venient dies, dicit dominus, et perficiam domui Iacob et domui Iudae testamentum novum, non secundum testamentum, quod disposui patribus eorum in die qua arripui dispositionem eorum ad educendos eos de terra Aegypti. Adeo pristinum testamentum temporale significat, dum mutabile ostendit, etiam dum aeternum de postero pollicetur. Nam per Esaiam, Audite me et vivetis, et disponam vobis testamentum aeternum, adiciens sancta et fidelia David, ut id testamentum in Christo decursurum de- monstraret. Eundem ex genere David, secundum Mariae censum, etiam in virga ex radice Iesse processura figurate praedicabat. Igitur si alias leges aliosque sermones et novas testamentorum dispositiones a creatore dixit futuras, ut etiam ipsorum sacrificiorum alia officia potiora et quidem apud nationes destinarit, dicente Malachia, Non est voluntas mea in vobis, inquit dominus, et sacrificia vestra non excipiam de manibus vestris, quoniam a solis ortu usque ad occasum glorificatum est in nationibus nomen meum, et in omni loco sacrificaium nomini meo offertur, et sacrificium mundum, scilicet simplex oratio de conscientia pura, necesse est omnis demutatio veniens ex innovatione diversitatem ineat cum his quorum fit, et contrarietatem ex diversitate. Sicut enim nihil demutatum quod non diversum, ita nihil diversum quod non contrarium. Eiusdem ergo deputabitur etiam contrarietas ex diversitate cuius fuerit demutatio ex innovatione. Qui disposuit demutationem, iste instituit et diversitatem; qui praedicavit innovationem, iste praenuntiavit et contrarietatem. Quid differentiam rerum ad distantiam interpretaris potestatum? quid Antitheses exemplorum distorques adversus creatorem, quas in ipsis quoque sensibus et affectionibus eius potes recognoscere? Ego, inquit, percutiam, et ego sanabo: Ego, inquit, occidam, et ego vivificabo, condens scilicet mala et faciens pacem; qua etiam soles illum mobilitatis quoque et inconstantiae nomine reprehendere, prohibentem quae iubet et iubentem quae prohibet. Cur ergo non et Antitheses ad naturalia reputasti contrarii sibi semper creatoris? Nec mundum saltim recogitare potuisti, nisi fallor, etiam apud Ponticos ex diversitatibus structum aemularum invicem substantiarum. Prius itaque debueras alium deum luminis, alium tenebrarum determinasse, ut ita posses alium legis, alium evangelii asseverasse. Ceterum praeiudicatum est ex manifestis, cuius opera et ingenia per Antitheses constant, eadem forma constare etiam sacramenta.

omnis sententia et omnis paro impius atque sacrilegus marcio ad ipse iam evangelium is provocamus qui interpotando suus facio et ut fides instruo doto quidam commento sum ille opus ex contrarietas oppositio antitheses cognomino et ad separatio lex et evangelium cogo qui duo deus divido proinde diverses alter alter instrumentum vel qui magis usus sum dico testamentum ut exinde evangelium quoque secundus antitheses credo patrocinaretur sed et iste proprius congredior comminus is sum per singulus iniectio ponticus cado si non multus opportunus in ipse et cum ipse evangelium qui procuro retunderentur quamquam tam facilis sum praescriptive occurro et quidem ut accipio is facio ut reor habeo ut nos facio dico quo magis de caecitas auctor suus erubesco noster iam antitheses adverro marcio atque adeo confiteor alius ordo decurro in vetus dispositio apud creator alius in novo apud christus non nego distaris documentum eloquium praecipio virtus lex disciplina dum tamen totus diversitas in unus et idem deus competo ille scilicet ab quo consto is dispono sicut et praedico olim contionor esaias prodituram ex sion lex et sermo dominus ex hierusal alius utique lex alius sermo denique iudico inquam inter natio et traduco populus multus scilicet non unus gens judaeus sed natio qui per novus lex evangelium et novus sermo apostolus judico et traduco apud semetipsas de pristinus error simul credo atque exinde concaedes machaera suus in aratrum et sibynas qui genus venabulorum sum in falx is sum ferus et saevus quondam animus converto in sensns probus et bonus frugis operarius et rursus audio ego audio ego et populus meus et rex auris intendo in ego quoniam lex proeo ab ego et iudicium meus in lux natio quo judico atque decerno natio quoque illuminandas per evangelium lex atque sermo hic sum lex et apud david invituperabilis qui perficio converto anima utique ab idolum ad deus hic sum et sermo de quo idem esaias quoniam inquam decisus sermo facio dominus in terra compendiatum sum enim novus testamentum et ab lex laciniosis onus expedio sed quis multus cum manifestius et lux ipse clarus novatio praedicetur ab creator per idem ne rememineritis prior et antiquus ne recogitaveritis vetero transeo novo orior ecce facio novo qui nunc orior item per hieremias novo tu novamen novus et ne severitis in spina et circumcido praeputium chordus vester et alibi ecce venio dies dico dominus et perficio domo jacob et domo judas testamentum novus non secundus testamentum qui dispono pater is in dies qui arripio dispositio is ad educendos is de terra aegyptius adeo pristinus testamentum temporal significo dum mutabilis ostendo etiam dum aeternus de posterus polliceor nam per esaias audio ego et vivo et dispono tu testamentum aeternus adicio sancio et fidelis david ut is testamentum in christus decurro de monstro idem ex genus david secundus maria census etiam in virga ex radix iesse procedo figuro praedico igitur si alius lex alius sermo et novo testamentor dispositio ab creator dico sum ut etiam ipse sacrificus alius officium potis et quidem apud natio destino dico malachia non sum voluntas meus in tu inquam dominus et sacrificium vester non excipio de manus vester quoniam ab sol ortus usque ad occasus glorifico sum in natio nomen meus et in omnis locus sacrificaium nomen meus offertor et sacrificium mundus scilicet simplex oratio de conscientia purus necesse sum omnis demutatio venio ex innovatio diversitas ineo cum hic qui fio et contrarietas ex diversitas sicut enim nihil demutas qui non diverto ita nihil diverto qui non contrarius idem ergo deputo etiam contrarietas ex diversitas qui sum demutatio ex innovatio qui dispono demutatio iste instituo et diversitas qui praedico innovatio iste praenuntio et contrarietas quis differentia res ad distantia interpretaris potestas quis antitheses exemplum distorqueo adverro creator qui in ipse quoque sensus et affectio is possum recognosco ego inquam percutio et ego sano ego inquam occaedes et ego vivifico condo scilicet malus et facio pax qui etiam soleo ille mobilitas quoque et inconstantia nomen reprehendo prohibeo qui iubeo et jubeo qui prohibeo cur ergo non et antitheses ad naturale reputasti contrarius sui semper creator neque mundus saltem recogitaris possum nisi fallo etiam apud pontici ex diversitas struo aemularis invicem substantiaris prior itaque debeo alius deus lumen alius tenebraris determinasse ut ita possum alius lex alius evangelium asseverasse ceterum praejudico sum ex manifestus qui opus et ingenium per antitheses consto idem forma constaris etiam sacramentum


Sic et paenitentiam apud illum prave interpretaris, quasi proinde mobilitate vel improvidentia, immo iam ex delicti recordatione paeniteat, quoniam quidem dixerit, Paenituit quod regem fecerim Saul, praescribens scilicet paenitentiam confessionem sapere mali operis alicuius vel erroris. Porro non semper. Evenit enim in bonis factis paenitentiae confessio ad invidiam et exprobrationem eius qui beneficii ingratus extiterit, sicut et tunc circa personam Saulis honorandam annuntiatur a creatore, qui non deliquerat cum Saulem assumit in regnum et sancto spiritu auget; optimum enim adhuc, qualis, inquit, non erat in filiis IsraÃ«lis, dignissime adlegerat. Sed nec ignoraverat ita eventurum. Nemo enim te sustinebit improvidentiam adscribentem deo ei quem deum non negans confiteris et providum. Haec enim illi propria divinitas constat. Sed malum factum Saulis, ut dixi, onerabat paenitentiae suae professione, quam vacante delicto circa Saulis adlectionem consequens est invidiosam potius intellegi, non criminosam. Ecce, inquis, criminosam eam animadverto circa Ninivitas, dicente scriptura Ionae, Et paenituit dominum de malitia quam dixerat facturum se illis, nec fecit. Sicut et ipse Ionas ad dominum, Propterea praeveni profugere in Tarsos, quia cognoveram te esse misericordem et miserescentem, patientem et plurimum misericordiae, paenitentem malitiarum. Bene igitur quod praemisit optimi dei titulum, patientissimi scilicet super malos et abundantissimi misericordiae et miserationis super agnoscentes et deplangentes delicta sua, quales tunc Ninivitae. Si enim optimus qui talis, de isto prius cessisse debebis, non competere in lalem, id est in optimum, etiam malitiae concursum. Et quia et Marcion defendit arborem bonam malos quoque fructus non licere producere, sed malitiam tamen nominavit, quod optimus non capit, numquid aliqua interpretatio subest etiam earum malitiarum intellegendarum quae possint et in optimum decucurrisse? Subest autem. Dicimus denique malitiam nunc significari non quae ad naturam redigatur creatoris, quasi mali, sed quae ad potestatem, quasi iudicis; secundum quam enuntiarit, Ego sum qui condo mala, et, Ecce ego emitto in vos mala, non peccatoria, sed ultoria, quorum satis diluimus infamiam ut congruentium iudici. Sicut autem, licet mala dicantur, non reprehenduntur in iudice, nec hoc nomine suo malum iudicem ostendunt, ita et malitia haec erit intellegenda nunc quae ex illis malis iudi- ciariis deputata cum ipsis competat iudici. Nam et apud Graecos interdum malitiae pro vexationibus et laesuris, non pro malignitatibus ponuntur, sicut et in isto articulo. Atque adeo si eius malitiae paenituit creatorem, quasi creaturae reprobandae scilicet, et de delicto vindicandae, atqui nec hic ullum admissum criminosum reputabitur creatori, qui iniquissimam civitatem digne meritoque decreverat abolendam. Ita quod iuste destinaverat non male destinans, ex iustitia, non ex malitia destinarat; sed poenam ipsam malitiam nominavit ex malo et merito passionis ipsius. Ergo, dices, si malitiam iustitiae nomine excusas, quia iuste exitium destinarat in Ninivitas, sic quoque culpandus est, qui iustitiae utique non paenitendae paenitentiam gessit. Immo nec iustitiae, inquam, paenitebit deum, et superest iam agnoscere quid sit paenitentia dei. Non enim, si hominem ex recordatione plurimum delicti, interdum et ex alicuius boni operis ingratia paenitet, ideo et deum proinde. In quantum enim deus nec malum admittit nec bonum damnat, in tantum nec paenitentiae boni aut mali apud eum locus est. Nam et hoc tibi eadem scriptura determinat, dicente Samuele Sauli, Discidit dominus regnum Israelis de manu tua hodie et dabit illud proximo tuo, optimo super te, et scindetur Israel in duas partes, et non convertetur neque paenitentiam aget, quia non sicut homo est ad paenitendum. Haec itaque definitio in omnibus aliam formam divinae paenitentiae statuit, quae neque ex improvidentia neque ex levitate neque ex ulla boni aut mali operis damnatione reputetur, sicut humana. Quis ergo erit mos paenitentiae divinae? Iam relucet, si non ad humanas condiciones eam referas. Nihil enim aliud intellegetur quam simplex conversio sententiae prioris, quae etiam sine reprehensione eius possit admitti, etiam in homine, nedum in deo, cuius omnis sententia caret culpa. Nam et in Graeco sono paenitentiae nomen non ex delicti confessione, sed ex animi demutatione compositum est, quam apud deum pro rerum variantium sese occursu regi ostendimus.

sic et paenitentia apud ille pravus interpretaris quasi proinde mobilitas vel improvidentia immo iam ex delictum recordatio paeniteo quoniam quidem dico paeniteo qui rex facio saul praescribo scilicet paenitentia confessio sapio malus opus aliquis vel error porro non semper evenio enim in bonus facio paenitentia confessio ad invidia et exprobratio is qui beneficium ingratus extiterit sicut et tunc circa persona saulis honorandam annuntiatur ab creator qui non delinquo cum saulis assumo in regnum et sancio spiritus augeo bonus enim adhuc qualis inquam non sum in filius israa lis dignus adlegerat sed neque ignoro ita evenio nemo enim tu sustineo improvidentiam adscribentem deus is qui deus non nego confiteor et providus hic enim ille proprius divinitas consto sed malus facio saulis ut dico onero paenitentia suus professio quam vaco delinquo circa saulis adlectio consequor sum invidiosus potis intellego non criminosus ecce inquam criminosus is animadverto circa ninivitas dico scribo ionas et paeniteo dominus de malitia quam dico facio sui ille neque facio sicut et ipse ionas ad dominus propterea praevenio profugio in tarsus quia cognosco tu sum misericordem et miserescentem patior et multus misericordia paeniteo malitiaris bene igitur qui praemitto bonus deus titulis patientissimi scilicet super malus et abundo misericordia et miseratio super agnosco et deplangentes delictum suus qualis tunc ninivitae si enim bonus qui talis de iste prior cedo debeo non competo in lal is sum in bonus etiam malitia concurro et quia et marcion defendo arbor bonus malus quoque fructus non licet produco sed malitia tamen nomino qui bonus non capio numquid aliqui interpretatio subsum etiam is malitiaris intellegendaris qui possum et in bonus decurro subis autem dico denique malitia nunc significo non qui ad natura redigo creator quasi malus sed qui ad potestas quasi judex secundus quam enuntio ego sum qui condo malus et ecce ego emitto in tu malus non peccatoria sed ultoria qui satis diluo infamia ut congruo judicium sicut autem licet malus dico non reprehendo in iudex neque hic nomen suus malus judico ostendo ita et malitia hic sum intellego nunc qui ex ille malus iudi ciariis deputo cum ipse competo judicium nam et apud graeci interdum malitia pro vexatio et laedo non pro malignitas pono sicut et in iste articulus atque adeo si is malitia paeniteo creator quasi creatura reprobandae scilicet et de delinquo vindico atqui neque hic ullus admitto criminosus reputo creator qui iniquus civitas dignus mereo decerno aboleo ita qui justus destino non malus destino ex iustitia non ex malitia destino sed poena ipse malitia nomino ex malus et mereo passio ipse ergo dico si malitia justitia nomen excuso quia justus exitium destino in ninivitas sic quoque culpo sum qui justitia utique non paeniteo paenitentia gero immo neque justitia inquam paeniteo deus et supersum iam agnosco quis sum paenitentia deus non enim si homo ex recordatio multus delictum interdum et ex aliquis bonus opus ingratia paeniteo ideo et deus proinde in quantus enim deus neque malus admitto neque bonus damno in tantus neque paenitentia bonus aut malus apud is locus sum nam et hic tu idem scribo determino dico samuelis saulis discindo dominus regnum israelis de manus tuus hodie et do ille propior tuus bonus super tu et scindo israel in duo pars et non converto neque paenitentia ago quia non sicut homo sum ad paeniteo hic itaque definitio in omnis alius forma divina paenitentia statuo qui neque ex improvidentia neque ex levitas neque ex ullus bonus aut malus opus damnatio reputo sicut humanus quis ergo sum mos paenitentia divina iam reluceo si non ad humanus condicio is refero nihil enim alius intellego quam simplex conversio sententia prior qui etiam sine reprehensio is possum admitto etiam in homo nedum in deus qui omnis sententia careo culpa nam et in graecum sonus paenitentia nomen non ex delictum confessio sed ex animus demutatio compono sum quam apud deus pro res variantium sui occurro rex ostendo


Duos Ponticus deos affert, tanquam duas Symplegadas naufragii sui, quem negare non potuit, id est creatorem nostrum, et quem probare non poterit, id est suum; passus infelix huius praesumptionis instinctum de simplici capitulo dominicae pronuntiationis in homines non in deos disponentis exempla illa bonae et malae arboris, quod neque bona malos neque mala bonos proferat fructus, id est neque mens vel fides bona malas edat operas neque mala bonas. Languens enim (quod et nunc multi, et maxime haeretici), circa mali quaestionem, unde malum, et obtunsis sensibus ipsa enormitate curiositatis inveniens creatorem pronuntiantem, Ego sum qui condo mala, quanto ipsum praesumpserat mali auctorem et ex aliis argumentis, quae ita persuadent perverso cuique, tanto in creatorem interpretatus malam arborem malos fructus condentem, scilicet mala, alium deum praesumpsit esse debere in partem bonae arboris bonos fructus. Et ita in Christo quasi aliam inveniens dispositionem solius et purae benignitatis, ut diversae a creatore, facile novam et hospitam argumentatus est divinitatem in Christo suo revelatam, modicoque exinde fermento totam fidei massam haeretico acore desipuit. Habuit et Cerdonem quendam, informatorem scandali huius, quo facilius duos deos caeci perspexisse se existimaverunt. Unum enim non integre viderant. Lippientibus etiam singularis lucerna numerosa est. Alterum igitur deum, quem confiteri cogebatur, de malo infamando destruxit, alterum, quem commentari connitebatur, de bono praestruendo construxit. Has naturas quibus disposuerit articulis per ipsas responsiones nostras ostendimus.

duo ponticus deus affero tamquam duo symplegadas naufragium suus qui nego non possum is sum creator nos et qui probaris non possum is sum suus patior infelix hic praesumptio instinguo de simplex capitulum dominicus pronuntiatio in homo non in deus dispono exemplum ille bonus et malus arbor qui neque bonus malus neque malus bonus profero fructus is sum neque mens vel fides bonus mala edo opera neque malus bonus langueo enim qui et nunc multus et magnus haeretici circa malus quaestio unde malus et obtundo sensus ipse enormitas curiositas invenio creator pronuntio ego sum qui condo malus quantus ipse praesumo malus auctor et ex alius argumentum qui ita persuadeo perverto quisque tantus in creator interpretor malus arbor malus fructus condo scilicet malus alius deus praesumo sum debeo in pars bonus arbor bonus fructus et ita in christus quasi alius invenio dispositio solus et purus benignitas ut diverto ab creator facilis novus et hospita argumentor sum divinitas in christus suus revelatam modicus exinde fermento totus fides massa haeretico acor desipuit habeo et cerdo quidam informator scandal hic quo facilis duo deus caecus perspicio sui existimo unus enim non integer video lippio etiam singularis lucerna numerosus sum alter igitur deus qui confiteor cogo de malus infamando destruo alter qui commentaris connitebatur de bonus praestruendo construo hic natura qui dispono articulis per ipse responsio noster ostendo


Anno quintodecimo principatus Tiberiani proponit eum descendisse in civitatem Galilaeae Capharnaum, utique de caelo creatoris, in quod de suo ante descenderat. Ecquid ergo ordinis fuerat, ut prius de suo caelo in creatoris descendens describeretur? Cur enim non et ista reprehendam quae non implent fidem ordinariae narrationis, deficientis in mendacio semper? Plane semel dicta sint per quae iam alibi retractavimus an descendens per creatorem, et quidem adversus ipsum, potuerit ab eo admitti et inde tramitli in terram aeque ipsius. Nunc autem et reliquum ordinem descensionis expostulo, tenens descendisse illum. Viderit enim sicubi apparuisse positum est. Apparere subitum ex inopinato sapit conspectum, qui semel impegerit oculos in id quod sine mora apparuit. Descendisse autem dum fit, videtur et subit oculos. De facto etiam ordinem facit, atque ita cogit exigere, quali habitu, quali suggestu, quonam impetu vel temperamento, etiam quo in tempore diei noctisve descenderit. Praeterea quis viderit descendentem, quis retulerit, quis asseveraverit rem utique nec asseveranti facile credendam. Indignum denique ut Romulus quidem ascensus sui in caelum habuerit Proculum alfirmatorem, Christus vero dei descensus de caelo sui non invenerit annuntiatorem, quasi non sic et ille ascenderit iisdem mendacii scalis, sicut et iste descendit. Quid autem illi cum Galilaea, si non erat creatoris, cui ista regio destinabatur ingressuro praedicationem? dicente Esaia, Hoc primum bibito, cito facito, regio Zabulon et terra Nephthalim, et ceteri qui maritimam et Iordanis, Galilaea nationum, populus, qui sedetis in tenebris, videte lumen magnum: qui habitatis terram, sedentes in umbra mortis, lumen ortum est super vos. Bene autem quod et deus Marcionis illuminator vindicatur nationum, quo magis debuerit vel de caelo descendere, et, si utique, in Pontum potius descendere quam in Galilaeam. Ceterum et loco et illuminationis opere secundum praedicationem occurrentibus Christo iam eum prophetatum incipimus agnoscere, ostendentem in primo ingressu venisse se, non ut legem et prophetas phetas dissolveret, sed ut potius adimpleret. Hoc enim Marcion ut additum erasit. Sed frustra negabit Christum dixisse quod statim fecit ex parte. Prophetiam enim interim de loco adimplevit. De caelo statim ad synagogam. Ut dici solet, ad quod venimus, hoc age, Marcion, aufer etiam illud de evangelio, Non sum missus, nisi ad oves perditas domus Isra(??)l, et, Non est auferre panem filiis et dare eum canibus, ne scilicet Christus Isra(??)lis videretur. Sufficiunt mihi facta pro dictis. Detrabe voces Christi mei, res loquentur. Ecce venit in synagogam; certe ad oves perdilas domus Isra(??)lis. Ecce doctrinae suae panem prioribus offert Isra(??)litis; certe ut filios praefert. Ecce aliis eum nondum im- pertit; certe ut canes praeterit. Quibus autem magis impertisset quam extraneis creatoris, si ipse inprimis non fuisset creatoris? Et tamen quomodo in synagogam potuit admitti tam repentinus, tam ignotus, cuius nemo adhuc certus de tribu, de populo, de domo, de censu denique Augusti, quem testem fidelissimum dominicae nativitatis Romana archiva custodiunt? Meminerant certe, nisi circumcisum scirent, non admittendum in sancta sanctorum. Sed etsi passim synagoga adiretur, non tamen ad docendum nisi ab optime cognito et explorato et probato, iam pridem in hoc ipsum vel aliunde commendato cum hoc munere. Stupebant autem omnes ad doctrinam eius. Plane. Quoniam, inquit, in potestate erat sermo eius, non quoniam adversus legem et prophetas docebat. Utique enim eloquium divinum et vim et gratiam praestabat, magis exstrueus quam destruens substantiam legis et prophetarum. Alioquin non stuperent, sed horrerent. Nec mirarentur, sed statim aversarentur destructorem legis et prophetarum, et utique inprimis alterius dei praedicatorem, quia nec potuisset adversus legem et prophetas docere et hoc nomine adversus creatorem, non praemissa diversae atque aemulae divinitatis professione. Cum ergo nihil tale scriptura significet, nisi solam vim et potestatem sermonis admirationi fuisse, facilius ostendit secundum creatorem docuisse illum, quia non negavit, quam adversus creatorem, quia non significavit. Atque ita aut eius erit agnoscendus secundum quem docuit, aut praevaricator iudicandus, si secundum eum adversus quem venerat docuit. Exclamat ibidem spiritus daemonis. Quid nobis et tibi est Iesu? Venisti perdere nos. Scio qui sis, sanctus dei. Hic ego non retractabo an et hoc cognomentum competierit ei quem nec Christum vocari oporteret, si non creatoris. Alibi iam de nominibus expostulatum est. At nunc discepto quomodo hoc eum vocari cognoverit daemon, nulla unquam retro emissa praedicatione in illum a deo ignoto et in id temporis muto, cuius nec sanctum eum contestari potuit, ut ignoti etiam ipsi suo creatori. Quid autem iam tale ediderit novae divinitatis per quod posset alterius dei sanctus intellegi? Tantum quod synagogam introgressus, et nec sermone operatus aliquid adversus creatorem? Sicut ergo quem ignorabat nulfo modo poterat Iesum et sanctum dei agnoscere, ita quem norat agnovit. Nam et prophetam meminerat sanctum dei praedicasse, et Iesum nomen dei esse in filio Nave. Haec et ab angelo exceperat secundum nostrum evangelium. Propterea quod in te nascetur vocabitur sanctum, filius dei, et vocabis nomeu eius Iesum. Sed et habebat utique sensum aliquem dominicae dispositionis (licet daemon tamen), magis quam alienae et nondum satis cognitae. Nam et praemisit, Quid nobis et tibi? non quasi in extraneum Iesu, ad quem pertinent spiritus creatoris. Nec enim dixit, Quid tibi et nobis? sed, Quid nobis et tibi? se deplorans et sorti suae exprobrans; quam iam videns adicit, Venisti perdere nos. Adeo iudicis et ultoris et, ut ita dixerim, saevi dei filium agnoverat Iesum, non optimi illius, et perdere et punire nescientis. Quorsum hunc locum praemisimus? Ut Iesum et a daemone non alium doceamus agnitum et a semetipso non alium confirmatum quam creatoris. Atquin, inquis, increpuit illum Iesus. Plane, ut invidiosum, et in ipsa confessione petulantem et male adulantem; quasi haec esset summa gloria Christi, si ad perditionem daemonum venisset et non potius ad hominum salutem, qui nec discipulos de subactione spirituum, sed de candida salutis gloriari volebat. Aut cur eum increpuit? Si quasi mentitum in totum, ergo non fuit Iesus, nec dei sanctus omnino: si quasi ex parte mentitum, quod eum Iesum quidem et sanctum dei, sed creatoris, existimasset, iniustissime increpuit hoc sentientem quod sciebat sentiendum, et hoc non existimantem quod ignorabat existimandum, alium Iesum et alterius dei sanctum. Quodsi verisimiliorem statum non habet increpatio nisi quem nos interpretamur, iam ergo et daemon nihil mentitus est, non ob mendacium increpitus; ipse enim erat Iesus, praeter quem alium daemon agnovisse non poterat, et Iesus eum confirmavit quem agnoverat daemon, dum non ob mendacium increpat daemonem.

annus quintodecimo principatus tiberiani propono is descendo in civitas galilaea capharnaum utique de caelum creator in qui de suus ante descendo ecquis ergo ordo sum ut prior de suus caelum in creator descendo describo cur enim non et iste reprehendo qui non impleo fides ordinarius narratio deficio in mendacium semper planus semel dictum sum per qui iam alibi retractavimus an descendo per creator et quidem adverro ipse possum ab is admitto et inde tramitli in terra aequus ipse nunc autem et reliquus ordo descensio expostulo teneo descendo ille video enim sicubi appareo pono sum appareo subeo ex inopinor sapio conspectus qui semel impegerit oculus in is qui sine mora appareo descendo autem dum fio video et subeo oculus de facio etiam ordo facio atque ita cogo exigo qual habitus qual suggero quonam impetus vel temperamentum etiam quo in tempus dies nox descendo praeterea quis video descendo quis refero quis asseveraverit res utique neque asseveranti facilis credo indignus denique ut romulus quidem ascensus suus in caelum habeo proculis alfirmator christus verus deus descensus de caelum suus non invenio annuntiator quasi non sic et ille ascenderit idem mendacium scalae sicut et iste descendo quis autem ille cum galilaeus si non sum creator qui iste regius destino ingressuro praedicatio dico esaias hic primus bibo cito facio regius zabulon et terra nephthalim et ceterus qui maritimus et jordanes galilaeus natio populus qui sedeo in tenebrae video lumen magnus qui habito terra sedeo in umbra mors lumen orior sum super tu bene autem qui et deus marcio illuminator vindico natio quo magis debeo vel de caelum descendo et si utique in pontus potis descendo quam in galilaea ceterum et locus et illuminatio opus secundus praedicatio occurro christus iam is prophetas incipio agnosco ostendentem in primus ingredior venio sui non ut lex et propheta phetas dissolvo sed ut potis adimpleret hic enim marcion ut addo erado sed frustra nego christus dico qui statim facio ex pars prophetia enim interim de locus adimpleo de caelum statim ad synagoga ut dico soleo ad qui venio hic ago marcion aufero etiam ille de evangelium non sum mitto nisi ad ovo perdo domus isra l et non sum aufero panis filius et do is canis ne scilicet christus isra lis video sufficio ego facio pro dictum detrabe voco christus meus res loquor ecce venio in synagoga certus ad ovo perdilas domus isra lis ecce doctrina suus panis prior offero isra lis certus ut filius praefero ecce alius is nondum im pertit certus ut canis praetereo qui autem magis impertisset quam extraneus creator si ipse imprimis non sum creator et tamen quomodo in synagoga possum admitto tam repentinus tam ignosco qui nemo adhuc certus de tribus de populus de domus de census denique augustus qui testo fidelis dominicus nativitas romanus archiva custodio memini certus nisi circumcido scio non admitto in sancio sancio sed etsi passim synagoga adeo non tamen ad doceo nisi ab optume cognosco et exploro et probo iam pridem in hic ipse vel aliunde commendo cum hic munus stupeo autem omnis ad doctrina is planus quoniam inquam in potestas sum sermo is non quoniam adverro lex et propheta doceo utique enim eloquium divinus et vis et gratia praesto magis exstrueus quam destruo substantia lex et propheta alioqui non stupeo sed horreo neque miro sed statim aversor destructor lex et propheta et utique imprimis alter deus praedicator quia neque possum adverro lex et propheta doceo et hic nomen adverro creator non praemitto diverto atque aemulus divinitas professio cos ergo nihil talis scribo significo nisi solus vis et potestas sermo admiratio sum facilis ostendo secundus creator doceo ille quia non nego quam adverro creator quia non significo atque ita aut is sum agnosco secundus qui doceo aut praevaricator judico si secundus is adverro qui venio doceo exclamo ibidem spiritus daemon quis nos et tu sum iesus venio perdo nos scio qui sum sancio deus hic ego non retracto an et hic cognomentum competierit is qui neque christus vocaris oportet si non creator alibi iam de nomen expostulo sum at nunc discepto quomodo hic is vocaris cognosco daemon nullus umquam retro emitto praedicatio in ille ab deus ignosco et in is tempus muto qui neque sancio is contestaris possum ut ignosco etiam ipse suus creator quis autem iam talis edo novus divinitas per qui possum alter deus sancio intellego tantus qui synagoga introgressus et neque sermo opero aliquis adverro creator sicut ergo qui ignoro nulfo modo possum iesus et sancio deus agnosco ita qui norat anosco nam et propheta memini sancio deus praedicasse et iesus nomen deus sum in filius navus hic et ab angelus excipio secundus nos evangelium propterea qui in tu nasco voco sancio filius deus et voco nomeu is iesus sed et habeo utique sensus aliquis dominicus dispositio licet daemon tamen magis quam alienus et nondum satis cognosco nam et praemitto quis nos et tu non quasi in extraneus iesus ad qui pertineo spiritus creator neque enim dico quis tu et nos sed quis nos et tu sui deploro et sortio suus exprobro quam iam video adicio venio perdo nos adeo judex et ultor et ut ita dico saevus deus filius anosco iesus non bonus ille et perdo et punio nescio quorsum hic locus praemitto ut iesus et ab daemon non alius doceo agnitum et ab semetipso non alius confirmo quam creator atqui inquam increpo ille iesus planus ut invidiosus et in ipse confessio petulans et malus adulo quasi hic sum summus gloria christus si ad perditio daemon venio et non potis ad homo salus qui neque discipulus de subactio spiritus sed de candidus salus glorior volo aut cur is increpo si quasi mentior in totus ergo non sum iesus neque deus sancio omnino si quasi ex pars mentior qui is iesus quidem et sancio deus sed creator existimo injustus increpo hic sentio qui scio sentio et hic non existimo qui ignoro existimo alius iesus et alter deus sancio quodsi verisimiliorem status non habeo increpatio nisi qui nos interpretor iam ergo et daemon nihil mentior sum non ob mendacium increpo ipse enim sum iesus praeter qui alius daemon anosco non possum et iesus is confirmo qui anosco daemon dum non ob mendacium increpo daemon


In summa, si constat id verius quod prius, id prius quod et ab initio, id ab initio quod ab apostolis, pariter utique constabit id esse ab apostolis traditum quod apud ecclesias apostolorum fuerit sacrosanctum. Videamus quod lac a Paulo Corinthii hauserint, ad quam regulam Galatae sint recorrecti, quid legant Philippenses, Thessalonicenses, Ephesii, quid etiam Romani de proximo sonent, quibus evangelium et Petrus et Paulus sanguine quoque suo signatum reliquerunt. Habemus et Ioannis alumnas ecclesias. Nam etsi Apocalypsin eius Marcion respuit, ordo tamen episcoporum ad originem recensus in Ioannem stabit auctorem. Sic et ceterarum generositas recognoscitur. Dico itaque apud illas, nec solas iam apostolicas, sed apud universas quae illis de societate sacramenti confoederantur, id evangelium Lucae ab initio editionis suae stare quod cum maxime tuemur, Marcionis vero plerisque nec notum, nullis autem notum ut non eadem damnatum. Habet pla(??)e et illud eoclesias, sed suas, tam posteras quam adulteras, quarm si censum requiras, facilius apostaticum invenias quam apostolicum, Marcione scilicet conditore, vel aliquo de Marcionis examine. Faciunt favos et vespae, faciunt ecclesias et Marcionitae. Eadem auctoritas ecclesiarum apostolicarum ceteris quoque patrocinabitur evangeliis, quae proinde per illas et secundum illas habemus, Ioannis dico et Matthaei, licet et Marcus quod edidit Petri affirmetur, cuius interpres Marcus. Nam et Lucae digestum Paulo adscribere solent. Capit magistrorum videri quae discipuli promulgarint. Itaque et de his Marcion flagitandus, quod omissis eis Lucae potius institerit, quasi non et haec apud ecclesias a primordio fuerint, quemadmodum et Lucae. Atquin haec magis a primordio fuisse credibile est, ut priora, qua apostolica, ut cum ipsis ecclsiis dedicata. Ceterum quale est, si nihil apostoli ediderunt, ut discipuli potius ediderint, qui nec discipuli existere potuissent sine ulla doctrina magistrorum? Igitur dum constet haec quoque apud ecclesias fuisse, cur non haec quoque Marcion attigit aut emendanda, si adulterata, aut agnoscenda, si integra? Nam et competit ut, si qui evangelium pervertebant, eorum magis curarent perversionem quorum sciebant auctoritatem receptiorem. Ideo et pseudapostoli, quod per falsum apostolos imitarentur. In quantum ergo emendasset quae fuissent emendanda, si fuissent corrupta, in tantum confirmavit non fuisse corrupta quae non putavit emendanda. Denique emendavit quod corruptum existimavit. Sed nec hoc merito, quia non fuit corruptum. Si enim apostolica integre de- cucurrerunt, Lucae autem, quod est secundum nos, adeo congruit regulae eorum ut cum illis apud ecclesias maneat, iam et Lucae constat integrum decucurrisse usque ad sacrilegium Marcionis, Denique ubi manus illi Marcion intulit, tunc diversum et aemulum factum est apostolicis. Igitur dabo consilium discipulis eius, ut aut illa convertant, licet sero, ad formam sui, quo cum apostolicis convenire videantur (nam et cotidie reformant illud, prout a nobis cotidie revincuntur), aut erubescant de magistro utrobique traducto, cum evangelii veritatem nunc ex conscientia tramittit, nunc ex impudentia evertit. His fere compendiis utimur, cum de evangelii fide adversus haereticos expedimur, defendentibus et temporum ordinem posteritati falsariorum praescribentem, et auctoritatem ecclesiarum traditioni apostolorum patrocinantem, quia veritas falsum praecedat necesse est, et ab eis procedat a quibus tradita est.

in summus si consto is verus qui prior is prior qui et ab initium is ab initium qui ab apostolus pariter utique consto is sum ab apostolus trado qui apud ecclesia apostolus sum sacrosanctus video qui lac ab paulus corinthius haurio ad quam regula galeo sum recorrecti quis lego philippensis thessalonicenses ephesius quis etiam romanus de propior sono qui evangelium et petrus et paulus sanguis quoque suus signo relinquo habeo et ioannis alumno ecclesia nam etsi apocalypsis is marcion respuo ordo tamen episcoporum ad origo recensus in ioannem sto auctor sic et ceteraris generositas recognosco dico itaque apud ille neque solo iam apostolicas sed apud universus qui ille de societas sacramentum confoederantur is evangelium luca ab initium editio suus sto qui cum magnus tueor marcio verus plerusque neque notus nullus autem notus ut non idem damno habeo pla e et ille eoclesias sed suus tam posteras quam adultero quarm si census requiro facilis apostaticum invenio quam apostolicus marcio scilicet conditor vel aliquis de marcio examen facio favus et vespa facio ecclesia et marcionitae idem auctoritas ecclesia apostolicaris ceterus quoque patrocinabitur evangeliis qui proinde per ille et secundus ille habeo ioannis dico et matthaei licet et marcus qui edo petri affirmo qui interpres marcus nam et luca digero paulus adscribo soleo capio magister video qui discipulis promulgarint itaque et de hic marcion flagitandus qui omitto is luca potis insto quasi non et hic apud ecclesia ab primordius sum quemadmodum et luca atqui hic magis ab primordius sum credibilis sum ut prior qui apostolicus ut cum ipse ecclsiis dedico ceterum qualis sum si nihil apostolus edo ut discipulis potis edo qui neque discipulis existere possum sine ullus doctrina magister igitur dum consto hic quoque apud ecclesia sum cur non hic quoque marcion attigo aut emendo si adultero aut agnosco si integer nam et competo ut si qui evangelium pervertebant is magis curo perversio qui scio auctoritas receptiorem ideo et pseudapostoli qui per falsus apostolus imito in quantus ergo emendo qui sum emendo si sum corrumpo in tantus confirmo non sum corrumpo qui non puto emendo denique emendo qui corrumpo existimo sed neque hic mereo quia non sum corrumpo si enim apostolicus integer de curro luca autem qui sum secundus nos adeo congruo regula is ut cum ille apud ecclesia maneo iam et luca consto integer decurro usque ad sacrilegium marcio denique ubi manus ille marcion infero tunc diverto et aemulis facio sum apostolicis igitur do consilium discipulis is ut aut ille converto licet serus ad forma suus quo cum apostolicis convenio video nam et cottidie reformo ille prout ab nos cottidie revincuntur aut erubesco de magister utrobique traduco cum evangelium veritas nunc ex conscientia transmitto nunc ex impudens everto hic fere compendium utor cum de evangelium fides adverro haereticos expedimur defendo et tempus ordo posteritas falsariorum praescribentem et auctoritas ecclesia traditio apostolus patrocinor quia vereor falsus praecedo necesse sum et ab is procedo ab qui trado sum


Aliam illi regulam praetendo, sicut naturalia, ita rationalia esse debere in deo omnia. Exigo rationem bonitatis, quia nec aliud quid bonum haberi liceat quod non rationaliter bonum sit, nedum ut ipsa bonitas irrationalis deprehendatur. Facilius malum cui rationis aliquid affuerit pro bono habebitur quam ut bonum ratione desertum non pro male iudicetur. Nego rationalem bonitatem dei Marcionis iam hoc primo quod in salutem processerit hominis alieni. Scio dicturos atquin hanc esse principalem et perfectam bonitatem, cum sine ullo debito familiaritatis in extraneos voluntaria et libera effunditur, secundum quam inimicos quoque nostros et hoc nomine iam extraneos diligere iubeamur. Cum ergo non a primordio hominem respexit, a primordio extraneum, cessando praeiudicavit cum extraneo nihil sibi esse. Ceterum disciplinam diligendi extraneum vel inimicum antecessit praeceptum diligendi proximum tanquam teipsum, quod etsi ex lege creatoris, et tu quoque illud excipere debebis, ut a Christo non destructum, sed potius exstructum. Nam quo magis proximum diligas, diligere iuberis inimicum et extraneum. Exaggeratio est debitae bonitatis exactio indebitae. Antecedit autem debita indebitam, ut principalis, ut dignior ministra et comite sua, id est indebita. Prior igitur cum prima bonitatis ratio sit in rem suam exhiberi ex iustitia, secunda autem in alienam ex redundantia iustitiae super Scribarum et Pharisaeorum, quale est secundam ei rationem referri cui deficit prima, non habenti proprium hominem, ac per hoc quoque exiguae? Porro exigua, quae suum non habuit, quomodo in alienum redundavit? Exhibe principalem rationem, et tunc vindica sequentem. Nulla res sine ordine rationalis potest vindicari, tanto abest ut ratio ipsa in aliquo ordinem amittat. Sit nunc et a secundo gradu incipiens ratio bonitatis, in extraneum scilicet, nec secundus illi gradus ratione constabit alio modo destructus. Tunc enim rationalis habebitur vel secunda in extraneum bonitas, si sine iniuria eius operetur cuius est res. Quamcunque bonitatem iustitia prima efficit rationalem. Sic et in principali gradu rationalis erit, cum in rem suam exhibetur, si iusta sit. Sic et in extraneum rationalis videri poterit, si non sit iniusta. Ceterum qualis bonitas quae per iniuriam constat, et quidem pro extraneo? Fortasse enim pro domestico aliquatenus rationalis habeatur bonitas iniuriosa. Pro extraneo vero, cui nec proba legitime deberetur, qua ratione tam iniusta rationalis defendetur? Quid enim iniustius, quid iniquius et improbius quam ita alieno benefacere servo, ut domino eripiatur, ut alii vindicetur, ut adversus caput domini subornetur, et quidem, quo indignius, in ipsa adhuc domo domini, de ipsius adhuc horreis vivens, sub ipsius adhuc plagis tremens? Talis assertor etiam damnaretur in saeculo, nedum plagiator. Non aliter deus Marcionis irrumpens in alienum mundum, eripiens deo hominem, patri filium, educatori alumnum, domino famulum, ut eum efficiat deo impium, patri irreligiosum, educatori ingratum, domino nequam. Oro te, si rationalis bonitas talem facit qualem faceret irrationalis ? Non putem impudentiorem quam qui in aliena aqua alii deo tinguitur, ad alienum caelum alii deo expanditur, in aliena terra alii deo sternitur, super alienum panem alii deo gratiarum actionibus fungitur, de alienis bonis ob alium deum nomine eleemosynae et dilectionis operatur. Quis iste deus tam bonus ut homo ab illo malus fiat, tam propitius ut alium illi deum, et dominum quidem ipsius, faciat iratum?

alius ille regula praetendo sicut naturale ita rationale sum debeo in deus omnis exigo ratio bonitas quia neque alius quis bonus habeo licet qui non rationalis bonus sum nedum ut ipse bonitas irrational deprehendo facilis malus qui ratio aliquis adsum pro bonus habeo quam ut bonus ratio desertum non pro malus judico nego rational bonitas deus marcio iam hic primus qui in salus procedo homo alienus scio dico atqui hic sum principal et perficio bonitas cum sine ullus debeo familiaritas in extraneus voluntarius et liber effundo secundus quam inimicus quoque noster et hic nomen iam extraneus diligo iubeamur cos ergo non ab primordius homo respicio ab primordius extraneus cesso praejudico cum extraneus nihil sui sum ceterum disciplina diligo extraneus vel inimicus antecedo praeceptum diligo propior tamquam teipsum qui etsi ex lex creator et tu quoque ille excipio debeo ut ab christus non destruo sed potis exstruo nam quo magis propior diligo diligo jubeo inimicus et extraneus exaggeratio sum debeo bonitas exactio indebitus antecedo autem debeo indebitus ut principal ut dignus ministro et comes suus is sum indebitus prior igitur cum primus bonitas ratio sum in res suus exhibeo ex iustitia secundus autem in alienus ex redundo justitia super scribaris et pharisaeus qualis sum secundus is ratio refero qui deficio primus non habeo proprius homo atque per hic quoque exiguus porro exiguus qui suus non habeo quomodo in alienus redundo exhibeo principal ratio et tunc vindico sequor nullus res sine ordo rational possum vindicaris tantus absum ut ratio ipse in aliquis ordo amitto sum nunc et ab secundus gradus incipio ratio bonitas in extraneus scilicet neque secundus ille gradus ratio consto alius modo destruo tunc enim rational habeo vel secundus in extraneus bonitas si sine iniuria is opero qui sum res quicumque bonitas iustitia primus efficio rational sic et in principal gradus rational sum cum in res suus exhibeo si iustus sum sic et in extraneus rational video possum si non sum iniustus ceterum qualis bonitas qui per iniuria consto et quidem pro extraneus fortasse enim pro domesticus aliquatenus rational habeo bonitas injuriosus pro extraneus verus qui neque probus legitimus debeo qui ratio tam iniustus rational defendo quis enim injustus quis iniquus et improbus quam ita alienus benefacio servo ut dominus eripio ut alius vindico ut adverro caput dominus subornetur et quidem quo indignus in ipse adhuc domus dominus de ipse adhuc horreum vivo sub ipse adhuc plaga tremo tal assertor etiam damno in saeculum nedum plagiator non aliter deus marcio irrumpens in alienus mundus eripio deus homo pater filius educator alumnus dominus famulis ut is efficio deus impius pater irreligiosum educator ingratus dominus nequam oro tu si rational bonitas talis facio qual facio irrational non puto impudens quam qui in alienus aqua alius deus tinguitur ad alienus caelum alius deus expando in alienus terra alius deus sterno super alienus panis alius deus gratia actio fungor de alienus bonus ob alius deus nomen eleemosynae et dilectio opero quis iste deus tam bonus ut homo ab ille malus fio tam propitius ut alius ille deus et dominus quidem ipse facio irascor


At hic sufficit perversissimum deum ostendi in ipso praeconio solitariae bonitatis, qua nolunt ei adscribere eiusmodi motus animi quos in creatore reprehendunt. Si enim neque aemulatur neque irascitur neque damnat neque vexat, utpote qui nec iudicem praestat, non invenio quomodo illi disciplinarum ratio consistat, et quidem plenior. Quale est enim ut praecepta constituat non executurus, ut delicta prohibeat non vindicaturus, quia non iudicaturus, extraneus scilicet ab omnibus sensibus severitatis et animadversionis? Cur enim prohibet admitti quod non defendit admissum, cum multo rectius non prohibuisset quod defensurus non esset quam ut non defenderet quod prohibuisset? Immo et permisisse directo debuit, sine causa prohibiturus, ut non defensurus. Nam et nunc tacite permissum est quod sine ultione prohibetur. Et utique non aliud prohibet admitti quam quod non amat fieri. Stupidissimus ergo qui non offenditur facto quod non amat fieri, quando offensa comes sit frustratae voluntatis. Aut si offenditur, debet irasci; si irascitur, debet ulcisci. Nam et ultio fructus est irae, et ira debitum offensae, et offensa, ut dixi, comes frustratae voluntatis. Sed non ulciscitur; ergo nec offenditur. Sed non offenditur, ergo nec laeditur voluntas eius, cum fit quod fieri noluit, et fit iam delictum secundum voluntatem eius, quia non fit adversus voluntatem quod non laedit voluntatem. Aut si hoc erit divinae virtutis sive bonitatis, nolle quidem fieri et prohibere fieri, non moveri tamen, si fiat, dicimus iam motum esse illum qui noluit, et vane non moveri ad factum qui motus sit ad non faciendum, quando noluit fieri. Nolendo enim prohibuit. Non enim et iudicavit nolendo fieri et idcirco prohibendo? Non faciendum enim iudicavit et prohibendum pronuntiavit. Ergo et ille iam iudicat. Si indignum est deum iudicare, aut si eatenus dignum est deum iudicare qua tantummodo nolit et prohibeat, non etiam defendat admissum. Atquin nihil deo tam indignum quam non exequi quod noluit et prohibuit admitti: primo, quod qualicunque sententiae suae et legi debeat vindictam in auctoritatem et obsequii necessitatem, secundo, quia aemulum sit necesse est quod noluit admitti et nolendo prohibuit. Malo autem parcere deum indignius sit quam animadvertere, et quidem deo optimo, qui non alias plene bonus sit, nisi mali aemulus, uti boni amorem odio mali exerceat et boni tutelam expugnatione mali impleat.

at hic sufficio perversissimum deus ostendo in ipse praeconium solitarius bonitas qui nolo is adscribo eiusmodi moueo animus qui in creator reprehendo si enim neque aemulo neque irascor neque damno neque vexo utpote qui neque judico praesto non invenio quomodo ille disciplinaris ratio consisto et quidem plenus qual sum enim ut praecipio constituo non executurus ut delictum prohibeo non vindico quia non judico extraneus scilicet ab omnis sensus severitas et animadversio cur enim prohibeo admitto qui non defendo admitto cum multus rectus non prohibeo qui defendo non sum quam ut non defendo qui prohibeo immo et permitto dirigo debeo sine causa prohibeo ut non defendo nam et nunc taceo permitto sum qui sine ultio prohibeo et utique non alius prohibeo admitto quam qui non amo fio stupidissimus ergo qui non offendo facio qui non amo fio quando offendo comes sum frustro voluntas aut si offendo debeo irascor si irascor debeo ulciscor nam et ultio fructus sum ira et ira debeo offendo et offendo ut dico comes frustro voluntas sed non ulciscor ergo neque offendo sed non offendo ergo neque laedo voluntas is cum fio qui fio nolo et fio iam delinquo secundus voluntas is quia non fio adverro voluntas qui non laedo voluntas aut si hic sum divina virtus sive bonitas nolo quidem fio et prohibeo fio non moveo tamen si fio dico iam motus sum ille qui nolo et vanus non moveo ad facio qui moueo sum ad non facio quando nolo fio nolendo enim prohibeo non enim et judico nolendo fio et idcirco prohibeo non facio enim judico et prohibeo pronuntio ergo et ille iam iudico si indignus sum deus iudicaris aut si eatenus dignus sum deus iudicaris qui tantummodo nolo et prohibeo non etiam defendo admitto atqui nihil deus tam indignus quam non exequio qui nolo et prohibeo admitto primus qui qualis sententia suus et lego debeo vindicta in auctoritas et obsequium necessitas secundus quia aemulis sum necesse sum qui nolo admitto et nolendo prohibeo malus autem parco deus indignus sum quam animadverto et quidem deus bonus qui non alius plenus bonus sum nisi malus aemulus uti bonus amor odium malus exerceo et bonus tutela expugnatio malus impleo


Discat nunc haereticus ex abundanti cum ipso licebit Iudaeo rationem quoque errorum eius, a quo ducatum muluatus in hac argumentatione caecus a caeco in eandem decidit foveam. Duos dicimus Christi habitus a prophetis demonstratos totidem adventus eius praenotasse: unum in humilitate, utique primum, cum tanquam ovis ad victimam deduci habebat, et tanquam agnus ante tondentem sine voce, ita non aperiens os suum, ne aspectu quidem honestus. Annuntiavimus enim, inquit, de illo: sicut puerulus, sicut radix in terra sitienti, et non est species eius neque gloria, et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, sed species eius inhonorata, deficiens citra filios hominum, homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, ut positus a patre in lapidem offensionis et petram scandali, minoratus ab eo modicum citra angelos, vermem se pronuntians, et non hominem, ignominiam hominis et nullificamen populi. Quae ignobilitatis argumenta primo adventui competunt, sicut sublimitatis secundo, cum fiet iam non lapis offensionis nec petra scandali, sed lapis summus angularis post reprobationem adsumptus et sublimatus in consummationem templi, ecclesiae scilicet, et petra sane illa apud Danielem, de monte praecisa, quae imaginem saecularium regnorum comminuet et conteret. De quo adventu idem prophetes, Et ecce cum nubibus caeli, tanquam filius hominis veniens, venit usque ad veterem dierum, aderat in conspectu eius, et qui adsistebant, adduxerunt illum, et data est ei potestas regia, et omnes nationes terrae secundum genera, et omnis gloria famulabunda, et potestas eius usque in sevum, quae non auferetur, et regnum eius, quod non vitiabitur, tunc scilicet habiturus et speciem honorabilem et decorem indeficientem super filios hominum. Tempestivus enim, inquit, decore citra filios hominum, effusa est gratia in labiis tuis, propterea benedixit te deus in aevum. Accingere ensem super femur tuum, potens tempestivitate tua et pulchritudine tua; cum et pater, posteaquam diminuit eum modicum quid citra angelos, gloria et honore coronabit illum et subiciet omnia pedibus eius. Tunc et cognoscent eumz qui compugerunt, et caedent pectora sua tribus ad tribum, utique quod retro non agnoverunt eum in humilitate condicionis humanae. Et homo est, inquit Hieremias, et quis cognoscet illum? Quia et, Nativitatem eius Esaias, quis, inquit, enarrabit? Sic et apud Zachariam in persona Iesu, immo et in ipso nominis sacramento, verus summus sacerdos patris, Christus Iesus, duplici habitu in dues adventus delineatur, primo sordidis indutus, id est carnis passibilis et mortalis indignitate, cum et diabolus adversabatur ei, auctor scilicet Iudae traditoris, ne dicam etiam post baptisma temptator, debinc despoliatus pristinas sordes, et exornatus podere et mitra et cidari munda, id est secundi adventus gloria et houore. Si enim et duorum hircorum qui ieiunio offerebantur faciam interpretationem, nonne et illi utrumque ordinem Christi figurant? Pares quidem atque consimiles propter eundem dominum conspectum, quia non in alia venturus est forma, ut qui agnosci habeat, a quibus laesus est. Alter autem eorum circumdatus coccino, maledictus et consputus et convulsus et compunctus, a populo extra civitatem adiciebatur in perditionem, manifestis notatus insignibus dominicae passionis. Alter vero pro delictis oblatus et sacerdotibus templi in pabulum datus secundae repraesentationis argumenta signabat, qua delictis omnibus expiatis sacerdotes templi spiritalis, id est ecclesiae, dominicae gratiae quasi visceratione quadam fruerentur, ieiunantibus ceteris a salute. Igitur quoniam primus adventus et plurimum figuris obscuratus et omni inhonestate prostratus canebatur, secundus vero et manifestus et deo condignus, idcirco quem facile et intellegere et credere potuerunt, eum solum intuentes, id est secundum, non immerito decepti sunt circa obscuriorem, certe indigniorem, id est primum. Atque ita in hodiernum negant venisse Christum suum, quia non in sublimitate venerit, dum ignorant etiam in humilitate fuisse venturum.

disco nunc haereticus ex abundo cum ipse liceo judaeus ratio quoque error is ab quo ducatus muluatus in hic argumentatio caecus ab caecus in idem decido foveo duo dico christus habitus ab propheta demonstro totidem advenio is praenotasse unus in humilitas utique primus cum tamquam ovum ad victima deduco habeo et tamquam agnus ante tondentem sine vox ita non aperio os suus ne aspectus quidem honestus annuntiavimus enim inquam de ille sicut puerulus sicut radix in terra sitio et non sum species is neque gloria et video is et non habeo species neque decoro sed species is inhonoro deficio citer filius homo homo in plaga et scio fero infirmitas ut pono ab pater in lapis offensio et petra scandal minoro ab is modicus citer angelus vermis sui pronuntio et non homo ignominia homo et nullificamen populus qui ignobilitas argumentum primus adventus competo sicut sublimitas secundus cum fio iam non lapis offensio neque petra scandal sed lapis summus angularis post reprobatio adsumo et sublimo in consummatio templum ecclesia scilicet et petra sanus ille apud danielis de mons praecido qui imago saecularis regnum comminuo et contero de quo advenio idem prophetes et ecce cum nubis caelum tamquam filius homo venio venio usque ad vetus dies adsum in conspectus is et qui assisto adduco ille et do sum is potestas regius et omnis natio terra secundus genus et omnis gloria famulabunda et potestas is usque in sebum qui non aufero et regnum is qui non vitio tunc scilicet habeo et species honorabilis et decoro indeficientem super filius homo tempestivus enim inquam decus citer filius homo effundo sum gratia in labium tuus propterea benedico tu deus in aevum accingo ensis super femur tuus possum tempestivitas tuus et pulchritudo tuus cum et pater posteaquam diminuit is modicus quis citer angelus gloria et honor corono ille et subicio omnis pes is tunc et cognosco eumz qui compugerunt et caedo pectus suus tres ad tribus utique qui retro non anosco is in humilitas condicio humanus et homo sum inquam hieremias et quis cognosco ille quia et nativitas is esaias quis inquam enarro sic et apud zachariam in persono iesus immo et in ipse nomen sacramentum verus summus sacerdos pater christus iesus duplex habitus in dues advenio delineatur primus sordidus induo is sum caro passibilis et mortalis indignitas cum et diabolus adverso is auctor scilicet judas traditor ne dico etiam post baptisma temptator debinc despolio pristinus sordeo et exorno poderes et mitra et cidaris mundo is sum secundus advenio gloria et houore si enim et duo hircorum qui jejunium offertor facio interpretatio nonne et ille uterque ordo christus figuro paris quidem atque consimilis propter idem dominus conspectus quia non in alius venio sum forma ut qui agnosco habeo ab qui laedo sum alter autem is circumdo coccinum maledico et consputus et convulsus et compunctus ab populus extra civitas adicio in perditio manifestus noto insignis dominicus passio alter verus pro delinquo offertor et sacerdos templum in pabulis do secundus repraesentatio argumentum signo qui delinquo omnis expio sacerdos templum spirital is sum ecclesia dominicus gratia quasi visceratio quidam fruor jejuno ceterus ab salus igitur quoniam primus advenio et multus figura obscuro et omnis inhonestas prosterno caneo secundus verus et manifestus et deus condignus idcirco qui facilis et intellego et credo possum is solus intueor is sum secundus non immeritus decipio sum circa obscurus certus indignus is sum primus atque ita in hodiernus nego venio christus suus quia non in sublimitas venio dum ignoro etiam in humilitas sum venio


Hac definitione omnia deo salva sunt, et natura bonitatis et ratio dispositionis et praescientiae et potentiae copia. Exigere tamen a deo debes et gravitatem summam et fidem praecipuam in omni institutione eius, ut desinas quaerere an deo nolente potuerit quid evenire. Tenens enim gravitatem et fidem dei boni, sed rationalibus institutionibus eius vindicandas, nec illud miraberis, quod deus non intercesserit adversus ea quae noluit evenire ut conservaret ea quae voluit. Si enim semel homini permiserat arbitrii libertatem et potestatem, et digne permiserat, sicut ostendimus, utique fruendas eas ex ipsa institutionis auctoritate permiserat, fruendas autem, quantum in ipso, secundum ipsum, id est secundum deum, id est in bonum (quis enim adversus se permittet aliquid?), quantum vero in homine, secundum motus libertatis ipsius (quis enim non hoc praestat ei cui quid semel frui prae- stat ut pro animo et arbitrio suo fruatur?). Igitur consequens erat uti deus secederet a libertate, semel concessa homini, id est contineret in ipso et praescientiam et praepotentiam suam, per quas intercessisse potuisset, quominus homo male libertate sua frui aggressus in periculum laberetur. Si enim intercessisset, rescidisset arbitrii libertatem, quam ratione et bonitate permiserat. Denique puta intercessisse, puta rescidisse illum arbitrii libertatem, dum revocat ab arbore, dum ipsum circumscriptorem colubrum a congressu feminae arcet, nonne exclamaret Marcion, O dominum futilem, instabilem, infidelem, rescindentem quae instituit? Cur permiserat liberum arbitrium, si intercedit? Cur intercedit, si permisit? Eligat ubi semetipsum erroris notet, in institutione, an in rescissione. Nonne tunc magis deceptus ex impraescientia futuri videretur, cum obstitisset? et quod quasi ignorans quomodo evasurum esset indulserat, quis non diceret? Sed etsi praescierat male hominem institutione sua usurum, quid tam dignum deo quam gravitas, quam fides institutionum qualiumcunque? Vidisset homo, si non bene dispunxisset quod bene acceperat, ut ipse legi reus fuisset cui obsequi noluisset, non ut legislator ipse fraudem legi suae faceret, non sinendo praescriptum eius impleri. Haec dignissime peroraturus in creatorem, si libero arbitrio hominis ex providentia et potentia, quas exigis, obstitisset, nunc tibi insusurra pro creatore et gravitatem et patientiam et fidem, institutionibus suis functo ut et rationalibus et bonis.

hic definitio omnis deus salvo sum et natura bonitas et ratio dispositio et praescientiae et potentia copia exigo tamen ab deus debeo et gravitas summa et fides praecipuus in omnis institutio is ut desino quaero an deus nolo possum quis evenio teneo enim gravitas et fides deus bonus sed rational institutio is vindico neque ille miro qui deus non intercedo adverro is qui nolo evenio ut conservo is qui volo si enim semel homo permitto arbitrium libertas et potestas et dignus permitto sicut ostendo utique fruor is ex ipse institutio auctoritas permitto fruor autem quantus in ipse secundus ipse is sum secundus deus is sum in bonus quis enim adverro sui permitto aliquis quantus verus in homo secundus moueo libertas ipse quis enim non hic praesto is qui quis semel fruor prae sto ut pro animus et arbitrium suus fruor igitur consequor sum uti deus secedo ab libertas semel concedo homo is sum contineo in ipse et praescientia et praepotentia suus per qui intercedo possum quominus homo malus libertas suus fruor aggredior in periculum labor si enim intercedo rescidisset arbitrium libertas quam ratio et bonitas permitto denique puto intercedo puto rescidisse ille arbitrium libertas dum revoco ab arbor dum ipse circumscriptor coluber ab congredior femina arceo nonne exclamo marcion o dominus futilis instabilis infidelis rescindentem qui instituo cur permitto liber arbitrium si intercedo cur intercedo si permitto eligo ubi semetipsum error noto in institutio an in rescissio nonne tunc magis decipio ex impraescientia sum video cum obsto et qui quasi ignoro quomodo evado sum indulgeo quis non dico sed etsi praescierat malus homo institutio suus utor quis tam dignus deus quam gravitas quam fides institutio qualiumcunque video homo si non bene dispunxisset qui bene accipio ut ipse lego reus sum qui obsequor nolo non ut legislator ipse fraudo lego suus facio non sino praescribo is impleo hic dignus peroro in creator si liber arbitrium homo ex provideo et potentia qui exigo obsto nunc tu insusurra pro creator et gravitas et patientia et fides institutio suus fungor ut et rational et bonus


Secundum haec, inquit, faciebant prophetis patres eorum. O Christum versipellem, nunc destructorem, nunc assertorem prophetarum! destruebat ut aemulus, convertens discipulos eorum, sibi asserebat ut amicus, suggillans insectatores eorum. Porro, in quantum non congruisset Christo Marcionis assertio prophetarum, adquorum venerat destructionem, in tantum congruit Christo creatoris suggillatio in insectatores prophetarum, quos in omnibus adimplebat, vel quia magis creatoris est delicta patrum filiis exprobrare quam eius dei qui nec propria cuiusque castigat. Sed non statim, inquis, prophetas tuebatur, si iniquitatem Indaeorum affirmatam volebat, quod nec cum prophetis suis pie egissent. Atquin nulla hic iniquitas exprobranda erat Iudaeis, laudandis potius et probandis, si eos suggillaverunt ad quorum destructionem post tantum aevi deus optimus motus est. Sed, puto, iam et non optimus, iam aliquid et cum creatore moratus, nec in totum Epicuri deus. Ecce enim demutat in maledictionem, et ostendit enm se esse qui novit offendi et irasci. Vae enim dicit. Sed fit nobis quaestio de verbi istius qualitate, quasi non tam maledictionis sit quam admonitionis. Et quid causae interest, quando et admonitio non fit sine aculeo comminationis, maxime per Vae amarior facta? Et admonitio autem et comminatio eius erunt qui norit irasci. Nemo enim admonebit et nemo comminabitur, ne quid faciat, nisi qui factum vindicabit. Nemo vindicarit, nisi qui norit irasci. Alii agnoscunt quidem verbum maledictionis, sed volunt Christum sic Vae pronuntiasse, non quasi ex sententia sua proprie, sed quod Vae a creatore sit, et voluerit illis asperitatem creatoris opponere, quo suam supra in benedictionibus sufferentiam commendaret. Quasi non creatori competat, qua utrumque praestanti, et bonum deum et iudicem, ut, quia praemiserat in benedictionibus benignitatem, subiceret etiam in maledictionibus severitatem, amplitudinem disciplinae utriusque instruendae, tam ad benedictionem sectandam quam ad maledictionem praocavendam. Nam et ita praemiserat: Ecce posui ante vos benedictionem et maledictionem. Quod etiam in hanc evangelii dispositionem portendebat. Alioquin qualis est ille qui, ut suam insinuaret bonitatem, creatoris opposuit asperitatem? Infirma commendatio est quae de alterius destructione fulcitur. Atquin opponens asperitatem creatoris timendum eum confirmavit. Si timendum, magis utique obaudiendum quam neglegendum, et incipit iam Christus Marcionis creatori docere. Tunc, si Vae creatoris est quod in divites spectat, ergo Christus non est divitibus offensus, sed creator, et ratas habet Christus divitum causas, superbiam dico et gloriam et saeculi studia et dei incuriam, per quae Vae merentur a creatore. Sed quomodo non eiusdem sit divites reprobare qui supra mendieos probarit? Nemo non contrarium eius quod probaverit reprobat. Itaque si creatori deputabitur maledictio in divites, eiusdem defendetur benedictio in mendicos, et totum iam opus Christo creatoris est. Si deo Marcionis adscribetur benedictio in mendicos, eiusdem imponetur et maledictio in divites, et erit par iam creatoris, tam bonus quam et iudex, nec erit iam discrimini locus quo duo dei flunt, sublstoque discrimine supererit unum deum renuatiari creatorem. Igitur Vae si et vox maledictionis est vel alicuius austerioris inclamationis, et a Christo dirigitur in divites, debeo creatorem divitum quoque aspernatorem probare, sicut probavi mendicorum advocatorem, ut Christum in hac quoque sententia creatoris ostendam, locupletantis Salomonem. Sed quia permissa sibi optione maluit ea postulare quae sciebat deo grata, sapientiam, et meruerat etiam divitias consequi, quas non magis voluit. Quamquam et divitias praestare non incongruens deo sit, per quas et divites solatio iuvantur et multa inde opera iustitiae et dilectionis administrantur. Sed accidentia vitia divitiis illa in evangalio quoque Vae divitibus adscribunt, Quoniam, inquit, recepistis advocationem vestram, utique ex divitiis de gloria earum et saecularibus fructibus. Itaque in Deuteronomio Moyses, Ne, inquit, cum manducaveris, et repletus fueris, et domus magnas aedificaveris, pecoribus et bubus tuis multiplicatis et pecunia et auro exal- tetur cor tuum, et obliviscaris domini dei tui. Quemadmodum et Ezechiam, regem thesauris inflatum et de eis potius quam de deo gloriatum, apud illos qui ex Perside advenerant insilit per Esaiam: Ecce dies veniunt, et auferentur omnia quae in domo tua sunt, et quae patres tui congesserunt in Babylonem transferentur. Sic et per Hieremiam quoque edidit, Ne glorietur dives in divitiis suis, et qui gloriatur, scilicet in deo glorietur. Sic et in filias Sionis invehitur per Esaiam, cultu et divitiarum abundantia inflatas, comminabundus et alibi nobilibus et superbis: Dilatavit orcus animam suam et aperuit os suum, et descendent inclyti et magui et divites (hoc erit Christi Vae super divites), et humiliabitur homo, utique exaltatus divitiis, et inhonorabitur vir, utique ob substantiam honorabilis. De quibus et rursus: Ecce dominus virtutum conturbabit gloriosos cum valentia, et elati comminuentur, et ruent gladio sublimes. Qui magis quam divites? quia receperunt scilicet advocationem suam, gloriam et honorem, sublimitatem ex divitiis. A quibus avertens nos et in psalmo XLVIII., Ne timueris, inquit, cum dives factus fuerit homo, et cum abundabit gloria eius, quoniam cum morietur, non tollet omnia, nec descendet cum ille gloria sua. Item in LXI., Ne desideraveritis divitias, et si relucent, ne adieceritis cor. Id ipsum postremo verbum Vae olim per Amos in divites affluentes delitiis destinatur. Vae enim, inquit, qui dormiunt in lectis eburneis et delitiis fluunt in toris suis, qui edunt hoedos de gregibus caprarum et vitulos de gregibus boum lactantes, complaudentes ad sonum organorum: tanquam perseverantia deputaverunt, et non tanquam fugientia, qui bibunt vinum liqnatum, et unguentis primariis unguntur. Igitur etsi tantummodo dehortantem a divitiis ostenderem creatorem, non etiam praedamnantem divites, etiam verbo ipso quo et Christus, nemo dubitaret ab eodem adiectam in divites comminationem per Vae Christi a quo ipsarum materiarum, id est divitiarum, dehortatio praecucurrisset. Comminatio enim dehortationis accessio est. Ingerit Vae etiam saturatis, quia esurient, etiam ridentibus nunc, quia lugebunt. His respondebunt illa quae supra benedictionibus opposita sunt apud creatorem: Ecce, qui mihi serviunt, saturabuntur, vos autem esurietis, utique quia saturati estis: et ecce, qui mihi serviunt, oblectabuntur, vos autem confundemini, utique ploraturi, qui nunc ridetis. Sicut enim in psalmo: Qui seminant in lacrimis, in laetitia metent, ita in evangelio: Qui in risu seminant, scilicet ex laetitia, in lacrimis metent. Haec olim creator simul posuit, Christus solummodo distinguendo, non mutando, renovavit. Vae, cum vobis benedixerint homines. Secundum haec faciebant et pseudoprophetis patres illorum. Aeque creator benedictionis et laudis humanae sectatores incusat per Esaiam: Populus meus, qui vos beatos dicunt, seducunt vos et vias pedum vestrorum disturbant. Prohibet et alias fidere omnino in hominem, sic et in laudem hominis, ut per Hieremiam: Maledictus homo qui spem habet in homine. Nam et in psalmo CXVII: Bonum est confidere in domino quam confidere in homine, et bonum est sperare in domino quam sperare in principibus. Ita totum quod ab homine captatur, abdixit creator, nedum benedictionem. Pseudoprophetas autem laudatos sive benedictos a patribus eorum tam eius est exprobrare quam prophetas vexatos et recusatos: sicut iniuriae prophetarum non pertinuissent ad deum ipsorum, ita nec gratiae pseudoprophetarum displicuissent nisi deo prophetarum.

secundus hic inquam facio propheta pater is o christus versipellis nunc destructor nunc assertor propheta destruo ut aemulus converto discipulus is sui asserebat ut amicus suggillans insectator is porro in quantus non congruisset christus marcio assertio propheta adquorum venio destructio in tantus congruo christus creator suggillatio in insectator propheta qui in omnis adimplebat vel quia magis creator sum delictum pater filius exprobraris quam is deus qui neque proprius quisque castigo sed non statim inquam propheta tueor si iniquitas indaeorum affirmatam volo qui neque cum propheta suus pius ago atqui nullus hic iniquitas exprobro sum judaeus laudo potis et probo si is suggillaverunt ad qui destructio post tantus aevum deus bonus moueo sum sed puto iam et non bonus iam aliquis et cum creator moror neque in totus epicurus deus ecce enim demuto in maledictio et ostendo enm sui sum qui nosco offendo et irascor vae enim dico sed fio nos quaestio de verbum iste qualitas quasi non tam maledictio sum quam admonitio et quis causa intersum quando et admonitio non fio sine aculeus comminatio magnus per vae amarus facio et admonitio autem et comminatio is sum qui nosco irascor nemo enim admoneo et nemo commino ne quis facio nisi qui facio vindico nemo vindico nisi qui nosco irascor alius agnosco quidem verbum maledictio sed volo christus sic vae pronuntio non quasi ex sententia suus proprius sed qui vae ab creator sum et volo ille asperitas creator oppono quo suus supra in benedictio sufferentia commendo quasi non creator competo qui uterque praesto et bonus deus et judico ut quia praemitto in benedictio benignitas subicio etiam in maledictio severitas amplitudo disciplina uterque instruo tam ad benedictio sector quam ad maledictio praocavendam nam et ita praemitto ecce pono ante tu benedictio et maledictio qui etiam in hic evangelium dispositio portendo alioqui qualis sum ille qui ut suus insinuo bonitas creator oppono asperitas infirmo commendatio sum qui de alter destructio fulcio atqui oppono asperitas creator timeo is confirmo si timeo magis utique obaudiendum quam neglego et incipio iam christus marcio creator doceo tunc si vae creator sum qui in dives specto ergo christus non sum dives offendo sed creator et reor habeo christus dives causa superbia dico et gloria et saeculis studium et deus incuria per qui vae mereo ab creator sed quomodo non idem sum dives reprobaris qui supra mendieos probo nemo non contrarius is qui probo reprobo itaque si creator deputo maledictio in dives idem defendo benedictio in mendicus et totus iam opus christus creator sum si deus marcio adscribetur benedictio in mendicus idem imponetur et maledictio in dives et sum par iam creator tam bonus quam et iudex neque sum iam discrimen locus quo duo deus flunt sublstoque discrimen supersum unus deus renuatiaris creator igitur vae si et vox maledictio sum vel aliquis austerus inclamatio et ab christus dirigo in dives debeo creator dives quoque aspernator probaris sicut probo mendicus advocator ut christus in hic quoque sententia creator ostendo locupletantis salomon sed quia permitto sui optio malo is postulo qui scio deus gratus sapientia et mereo etiam divitiae consequor qui non magis volo quamquam et divitiae praesto non incongruo deus sum per qui et dives solacium juvo et multus inde opus justitia et dilectio administro sed accido vitio divitiae ille in evangalio quoque vae dives adscribo quoniam inquam recipio advocatio vester utique ex divitiae de gloria is et saecularis fructus itaque in deuteronomium moyses ne inquam cum manducaveris et repletus sum et domus magnus aedifico pecus et bos tuus multiplico et pecunia et aurum exal tetur cor tuus et obliviscaris dominus deus tuus quemadmodum et ezechiam rex thesaurus inflo et de is potis quam de deus glorior apud ille qui ex persideo advenio insilio per esaias ecce dies venio et aufero omnis qui in domus tuus sum et qui pater tuus congero in babylon transfero sic et per hieremias quoque edo ne glorior dives in divitiae suus et qui glorior scilicet in deus glorior sic et in filia sio inveho per esaias cultus et divitiaris abundantia inflo comminabundus et alibi nobilis et superbus dilato orcus anima suus et aperio os suus et descendo inclyti et magui et dives hic sum christus vae super dives et humilio homo utique exalto divitiae et inhonoro vir utique ob substantia honorabilis de qui et rursus ecce dominus virtus conturbo gloriosus cum valeo et effero comminuentur et ruo gladius sublimis qui magis quam dives quia recipio scilicet advocatio suus gloria et honor sublimitas ex divitiae ab qui averto nos et in psalmus xlviii ne timeo inquam cum dives facio sum homo et cum abundo gloria is quoniam cum morior non tollo omnis neque descendo cum ille gloria suus item in lxi ne desideraveritis divitiae et si reluceo ne adicio cor is ipse postremo verbum vae olim per amos in dives affluo delitiis destino vae enim inquam qui dormio in lectus eburneis et delitiis fluo in torus suus qui edo hoedos de grex capraris et vitulus de grex bos lacto complaudentes ad sonus organum tamquam persevero deputaverunt et non tamquam fugio qui bibo vinum liqnatum et unguentum primarius ungo igitur etsi tantummodo dehortantem ab divitiae ostendo creator non etiam praedamnantem dives etiam verbum ipse quo et christus nemo dubito ab idem adicio in dives comminatio per vae christus ab quo ipsaris materiaris is sum divitiaris dehortatio praecurro comminatio enim dehortatio accessio sum ingero vae etiam saturo quia exsurio etiam rideo nunc quia lugeo hic respondeo ille qui supra benedictio oppono sum apud creator ecce qui ego servio saturo tu autem exsurio utique quia saturo sum et ecce qui ego servio oblectabuntur tu autem confundo utique ploraturi qui nunc rideo sicut enim in psalmus qui semino in lacrima in laetitia meto ita in evangelium qui in rideo semino scilicet ex laetitia in lacrima meto hic olim creator simul pono christus solummodo distinguo non muto renovo vae cum tu benedico homo secundus hic facio et pseudoprophetis pater ille aequus creator benedictio et laus humanus sectator incuso per esaias populus meus qui tu beatus dico seduco tu et via pes vester disturbo prohibeo et alius findo omnino in homo sic et in laus homo ut per hieremias maledico homo qui spes habeo in homo nam et in psalmus cxvii bonus sum confido in dominus quam confido in homo et bonus sum spero in dominus quam spero in princeps ita totus qui ab homo capto abdixit creator nedum benedictio pseudoprophetas autem laudo sive benedico ab pater is tam is sum exprobraris quam propheta vexo et recuso sicut iniuria propheta non pertinuissent ad deus ipse ita neque gratia pseudoprophetaris displiceo nisi deus propheta


Si vero etiam circa personas levem vultis intellegi, cum reprobat aliquando probatos, aut improvidum, cum probat quandoque reprobandos, quasi iudicia sua aut damnet praeterita aut ignoret futura, atquin nihil tam bono et iudici convenit quam pro praesentibus meritis et reicere et adlegere. Adlegitur Sanl, sed nondum despector prophetae Samuelis. Reicitur Salomon, sed iam a mulieribus alienis possessus et idolis Moabitarum et Sidoniorum mancipatus. Quid faceret creator, ne a Marcionitis reprehenderetur? Bene adhuc agentes praedamnaret iam propter futura delicta? Sed dei boni non erat nondum merentes praedamnare. Proinde peccantes nunc non recusaret propter pristina benefacta? Sed iusti iudicis non erat rescissis iam bonis pristinis scelera donare. Aut quis hominum sine delicto, ut eum deus semper adlegeret quem nunquam posset recusare? Vel quis item sine aliquo bono opere, ut eum deus semper recusaret quem nunquam posset adlegere? Exhibe bonum semper, et non recusabitur; exhibe malum semper, et nunquam adlegetur. Ceterum si idem homo, ut in utroque pro temporibus, in utroque dispungetur a deo et bono et iudice, qui non levitate aut improvidentia sententias vertit, sed censura gravissima et providentissima merita temporis cuiusque dispensat.

si verus etiam circa persono levo volo intellego cum reprobo aliquando probo aut improvidus cum probo quandoque reprobandos quasi iudicium suus aut damno praetereo aut ignoro sum atqui nihil tam bonus et judicium convenio quam pro praesens meritum et reicio et adlegere adlego sanl sed nondum despector propheta samuelis reicio salomon sed iam ab mulier alienus possessus et idolum moabitaris et sidonius mancipo quis facio creator ne ab marcionitis reprehendo bene adhuc ago praedamnaret iam propter sum delictum sed deus bonus non sum nondum mereo praedamnaris proinde pecco nunc non recuso propter pristinus benefacio sed justus judex non sum rescissis iam bonus pristinus scelus donaris aut quis homo sine delinquo ut is deus semper adlego qui numquam possum recusaris vel quis item sine aliquis bonus opus ut is deus semper recuso qui numquam possum adlegere exhibeo bonus semper et non recusabitur exhibeo malus semper et numquam adlegetur ceterum si idem homo ut in uterque pro tempus in uterque dispungetur ab deus et bonus et iudex qui non levitas aut improvidentia sententia verto sed censeo gravis et providentissima mereo tempus quisque dispenso


Habes nunc ad Antitheses expeditam a nobis responsionem. Transeo nunc ad evangelii, sane non Iudaici, sed Pontici, interim adulterati demonstrationem, praestructuram ordinem quem aggredimur. Censtituimus inprimis evangelicum instrumentum apostolos auctores habere, quibus hoc munus evangelii promulgandi ab ipso domino sit impositum. Si et apostolicos, non tamen solos, sed cum apostolis et post apostolos, quoniam praedicatio discipulorum suspecta fieri posset de gloriae studio, si non adsistat illi auctoritas magistrorum, immo Cbiisti, quae magistros apostolos fecit. Denique nobis fidem ex apostolis loannes et Matthaeus insinuant, ex apostolicis Lucas et Marcus instaurant, isdem regulis exorsi, quantum ad unicum deum attinet creatorem et Christum eius, natum ex virgine, supplementum legis et prophetarum. Viderit enim si narrationum dispositio variavit, dummodo de capite fidei conveniat, de quo cum Marcione non convenit. Contra Marcion evangelio scilicet suo nullum adscribit auctorem, quasi non licuerit illi titulum quoque affingere cui nefas non fuit ipsum corpus evertere. Et possem hic iam gradum figere, non agnoscendum contendens opus quod non erigat frontem, quod nullam constantiam praeferat, nullam fidem repromittat de plenitudine tituli et professione debita auctoris. Sed per omnia congredi malumus, nec dissimulamus quod ex nostro intellegi potest. Nam ex iis commentatorihus quos habemns Lucam videtur Marcion elegisse quem caederet. Porro Lucas non apostolus, sed apostolicus, non magister, sed discipulus, utique magistro minor, certe tanto posterior quanto posterioris apostoli sectator, Pauli sine dubio, ut et si sub ipsius Pauli nomine evangelium Marcion intulisset, non sufficeret ad fidem singularitas instrumenti destituta patrocinio antecessorum. Exigeretur enim id quoque evangelium quod Paulus invenit, cui fidem dedidit, cui mox suum congruere gestiit, siquidem propterea Hierosolymam ascendit ad cognoscendos apostolos et consultandos, ne forte in vacuum cucurrisset, id est ne non secundum illos credisset et non secundum illos evangelizaret. Denique ut cum auctoribus contulit et convenit de regula fidei, dextras miscuere, et exinde officia praedicandi distinxerunt, ut illi in Iudaeos, Paulus in Iudaeos et in nationes. Igitur si ipse illuminator Lucae auctoritatem antecessorum et fidei et praedicationi suae optavit, quanto magis eam evangelio Lucae expostulem, quae evangelio magistri eius fuit necessaria?

habeo nunc ad antitheses expedio ab nos responsio transeo nunc ad evangelium sanus non judaicus sed ponticus interim adultero demonstratio praestructuram ordo qui aggredior censtituimus imprimis evangelicum instrumentum apostolus auctor habeo qui hic munus evangelium promulgo ab ipse dominus sum impono si et apostolicos non tamen solus sed cum apostolus et post apostolus quoniam praedicatio discipulus suspicio fio possum de gloria studium si non assisto ille auctoritas magister immo cbiisti qui magister apostolus facio denique nos fides ex apostolus loannes et matthaeus insinuo ex apostolicis luca et marcus instauro idem regulis exordior quantus ad unicus deus attineo creator et christus is natus ex virgo supplementum lex et propheta video enim si narratio dispositio vario dummodo de caput fides convenio de quo cum marcio non convenio contra marcion evangelium scilicet suus nullus adscribo auctor quasi non liceo ille titulis quoque affingere qui nefas non sum ipse corpus everto et possum hic iam gradus figo non agnosco contendo opus qui non erigo frons qui nullus constantia praefero nullus fides repromitto de plenitudo titulis et professio debeo auctor sed per omnis congredior malo neque dissimulo qui ex noster intellego possum nam ex is commentatorihus qui habemns luca video marcion eligo qui caedo porro luca non apostolus sed apostolicus non magister sed discipulus utique magister paruus certus tantus posterus quantus posterus apostolus sectator paulis sine dubius ut et si sub ipse paulis nomen evangelium marcion infero non sufficio ad fides singularitas instrumentum destituo patrocinium antecessor exigo enim is quoque evangelium qui paulus invenio qui fides dedo qui mox suus congruo gestiit siquidem propterea hierosolymam ascendo ad cognoscendos apostolus et consultandos ne fors in vacuus curro is sum ne non secundus ille credisset et non secundus ille evangelizo denique ut cum auctor confero et convenio de regula fides dexter misceo et exinde officium praedicandi distinguo ut ille in judaei paulus in judaei et in natio igitur si ipse illuminator luca auctoritas antecessor et fides et praedicatio suus opto quantus magis is evangelium luca expostulis qui evangelium magister is sum necessarius