Oportuerat etiam sepuitorem domini prophetari ac iam tunc merito benedici, si nec mulierum illarum officium praeterit prophetia quae ante lucem convenerunt ad sepulcrum cum odorum paratura. De hoc enim per Osee, Ut quaerant, inquit, faci(??)m meam, ante lucem vigilabunt ad me dicentes, Eamus et convertamur ad dominum, quia ipse eripuit et curabit nos, percussit et miserebitur nostri, sanabit nos post biduum, in die tertia resurgemus. Quis enim haec non credat in recogitatu mulierum illarum volutata inter dolorem praesentis destitutionis, qua percussae sibi videbantur a domino, et spem resurrectionis ipsius, qua restitui rite arbitrantur? Corpore autem non invento sublata erat sepultura eius de medio, secundum Esaiam. Sed et duo ibidem angeli apparuerunt. Tot fere laterensibus uti solebat in duobus testibus consistens dei sermo. Revertentes quoque a sepulcro mulieres, et ab illa angelorum visione, prospiciebat Esaias: Mulieres, inquit, venientes a visione, venite, ad renuntiandam scilicet domini resurrectionem. Bene autem quod incredulitas discipulorum perseverabat, ut in finem usque defensio nostra consisteret Christum Iesum non alium se discipulis edidisse quam prophetarum. Nam cum duo ex illis iter agerent et dominus eis adhaesisset, non comparens quod ipse esset, etiam dissimulans de conscientia rei gestae, Nos autem putabamus, inquiunt, ipsum esse redemptorem Israelis, utique suum Christum, id est creatoris. Adeo nec alium se ediderat illis. Ceterum non existimarent eum creatoris, et cum creatoris existimaretur, non sustinuisset hanc de se existimationem, si non is esset qui existimatur. Aut ipse erit auctor erroris et praevaricator veritatis adversus dei optimi titulum. Sed nec post resurrectionem alium se eis ostendit quam quem existimatum sibi dixerant. Plane invectus est in illos: O insensati et tardi corde in non credendo omnibus quae locutus est ad vos. Quae locutus non alterius se dei esse probat, sed eiusdem dei. Nam eadem et angeli ad mulieres: Rememoramini quae locutus sit vobis in Gali- laea dicens, quod oportet tradi filium hominis et crucifigi et tertia die resurgere. Et quare oportebat, nisi quia ita a deo creatore scriptum? Igitur increpavit illos ut de sola passione scandalizatos, et ut dubios de fide resurrectionis annuntiatae sibi a feminis, per quae non crediderant ipsum fuisse quem existimarant. Itaque quod existimaverant, id volens credi se eum se confirmabat quem existimaverant, creatoris scilicet Christum, redemptorem Israelis. De corporis autem veritate quid potest clarius? cum haesitantibus eis ne phantasma esset, immo phantasma credentibus, Quid turbati estis? inquit, et quid cogitationes subeunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum, quoniam spiritus ossa non habet, sicut me videtis habere. Et Marcion quaedam contraria sibi illa, credo industria, eradere de evangelio suo noluit, ut ex his quae eradere potuit nec erasit illa quae erasit aut negetur erasisse aut merito erasisse dicatur. Nec parcit nisi eis quae non minus aliter interpretando quam delendo subvertit. Vult itaque sic dictum quasi, Spiritus ossa non habet, sicut me videtis habentem, ad spiritum referatur, sicut me videtis habetem, id est non habentem ossa, sicut et spiritus. Et quae ratio tortuositatis istius? cum simpliciter pronuntiare potuisset, Quia spiritus ossa non habet, sicut me videtis non habentem. Cur autem inspectui eorum manus et pedes suos offert, quae membra ex ossibus constant, si ossa non habebat? Cur adicit, Et scitote, quia ego sum, quem scilicet corporeum retro noverant? Aut si phantasma erat usquequaque, cur illos phantasma credentes increpabat? Atquin adhuc eis non credentibus propterea cibum desideravit, ut se ostenderet etiam dentes habere. Implevimus, ut opinor, sponsionem. Exhibuimus Iesum Christum prophetarum doctrinis, sententiis, affectibus, sensibus, virtutibus, passionibus, etiam resurrectione, non alium quam creatoris, siquidem et apostolos mittens ad praedicandum universis nationibus in omnem terram exire sonum eorum et in terminos terrae voces eorum psalmum adimplendo praecepit. Misereor tui, Marcion, frustra laborasti. Christus enim Iesus in evangelio tuo meus est.

oportet etiam sepuitor dominus prophetaris atque iam tunc mereo benedici si neque mulier ille officium praetereo prophetia qui ante lux convenio ad sepulcrum cum odor paratura de hic enim per osee ut quaero inquam facio m meus ante lux vigilo ad ego dico eo et convertamur ad dominus quia ipse eripio et curo nos percutio et misereo noster sano nos post biduus in dies tertius resurgo quis enim hic non credo in recogitatu mulier ille voluto inter dolor praesum destitutio qui percutio sui video ab dominus et spes resurrectio ipse qui restituo rite arbitror corpus autem non invenio tollo sum sepelio is de medium secundus esaias sed et duo ibidem angelus appareo tot fere laterensibus uti soleo in duo testis consisto deus sermo revorto quoque ab sepulcrum mulier et ab ille angelus visio prospicio esaias mulier inquam venio ab visio venio ad renuntio scilicet dominus resurrectio bene autem qui incredulitas discipulus persevero ut in finis usque defensio noster consisto christus iesus non alius sui discipulis edo quam propheta nam cum duo ex ille iter ago et dominus is adhaereo non comparens qui ipse sum etiam dissimulo de conscientia res gero nos autem puto inquam ipse sum redemptor israelis utique suus christus is sum creator adeo neque alius sui edo ille ceterum non existimo is creator et cum creator existimo non sustineo hic de sui existimatio si non is sum qui existimo aut ipse sum auctor error et praevaricator veritas adverro deus bonus titulis sed neque post resurrectio alius sui is ostendo quam qui existimo sui dico planus inveho sum in ille o insensatus et tardus cor in non credo omnis qui loquor sum ad tu qui loquor non alter sui deus sum probo sed idem deus nam idem et angelus ad mulier rememoror qui loquor sum tu in gal laea dico qui oportet trado filius homo et crucifigi et tertius dies resurgo et quare oportet nisi quia ita ab deus creator scribo igitur increpo ille ut de solus passio scandalizatos et ut dubius de fides resurrectio annuntiatae sui ab femina per qui non credo ipse sum qui existimo itaque qui existimaverant is volo credo sui is sui confirmo qui existimaverant creator scilicet christus redemptor israelis de corpus autem veritas quis possum clarus cum haesito is ne phantasma sum immo phantasma credo quis turbo sum inquam et quis cogitatio subeo in cor vester video manus meus et pes quia ego ipse sum quoniam spiritus os non habeo sicut ego video habeo et marcion quidam contrarius sui ille credo industria erado de evangelium suus nolo ut ex hic qui erado possum neque erado ille qui erado aut nego erasisse aut mereo erasisse dico neque parco nisi is qui non paruus aliter interpretor quam deleo subverto volo itaque sic dico quasi spiritus os non habeo sicut ego video habeo ad spiritus refero sicut ego video habetem is sum non habeo os sicut et spiritus et qui ratio tortuositas iste cum simplex pronuntiaris possum quia spiritus os non habeo sicut ego video non habeo cur autem inspectui is manus et pes suus offero qui membrum ex os consto si os non habeo cur adicio et scio quia ego sum qui scilicet corporeus retro nosco aut si phantasma sum usquequaque cur ille phantasma credo increpo atqui adhuc is non credo propterea cibus desidero ut sui ostendo etiam dens habeo impleo ut opinor sponsio exhibeo iesus christus propheta doctrina sententia affectus sensus virtus passio etiam resurrectio non alius quam creator siquidem et apostolus mitto ad praedico universus natio in omnis terra exeo sonus is et in terminus terra voco is psalmus adimplendo praecipio misereo tuus marcion frustra laboro christus enim iesus in evangelium tuus meus sum


Sed quomodo funditus evertetur antichristus, nisi ceteris quoque iniectionibus eius elidendis locus detur, relaxata praescriptionum defensione? Accedamus igitur iam hinc ad ipsam dei personam, vel potius umbram et phantasma, secundum Christum ipsius, per idque examinetur per quod creatori praefertur. Et utique erunt regulae cerfae ad examinandam dei bonitatem. Sed prius est ut inveniam illam et apprehendam, et ita ad regulas perducam. Cum enim circumspicio tempora, nusquam est a primordio materiarum et in introitu causarum, cum quibus debuerat inveniri, exinde agens quod agi habuit. Erat enim iam mors, et aculeus mortis delictum, et ipsa malitia creatoris, adversus quam subvenire deberet alterius dei bonitas, primae huic regulae divinae bonitatis occurrens, si se naturalem probaret, statim succurrens ut causa coepit. Omnia enim in deo naturalia et ingenita esse debebunt, ut sint aeterna, secundum statum ipsius, ne obvenientia et extranea reputentur, ac per hoc temporalia et aeternitatis aliena. Ita et bonitas perennis et iugis exigetur in deo, quae in thesauris naturalium proprietatum reposita et parata antecederet causas et materias suas, et primam quamque susciperet, non despiceret et destitueret, si antecedebat. Denique et hic non minus quaeram, cur non a primordio operata sit bonitas eius, quam de ipso quaesivimus, cur non a primordio sit revelatus? Quidni? qui per bonitatem revelari haberet, si qui fuisset. Non posse quid deo non licet, nedum naturalibus suis fungi; quae si continentur quo minus currant, naturalia non erunt. Et otium enim sui natura non novit. Hinc censetur, si agat; sic nec noluisse videbitur exercere bonitatem interim naturae nomine. Natura enim se non potest nolle quae se ita dirigit ut si cessaverit non sit. Sed cessavit aliquando in deo Marcionis de opere bonitas. Ergo non fuit naturalia bonitas quae potuit aliquando cessasse, quod naturalibus non licet. Et si non erit naturalis, iam nec aeterna credenda nec deo par, quia non aeterna, dum non naturalis quae denique nullam sui perpetuitatem aut de praeterito constituat aut de futuro repromittat. Nam et a primordio non fuit et in finem sine dubio non erit. Potest enim et non esse quandoque, sicut non fuit aliquando. Igitur cum constet in primordio cessasse bonitatem dei illius (non enim a primordio liberavit hominem), et voluntate potius eam quam infirmitate cessasse, iam voluntas suppressae bonitatis finis invenietur malignitatis. Quid enim tam malignum quam nolle prodesse cum possis, quam utilitatem cruciare, quam iniuriam sinere? Totum denique creatoris elogium in illum rescribetur qui saevitias eius bonitatis suae mora iuvit. Nam in cuius manu est quid ne fiat, eius iam deputatur cum fit. Homo damnatur in mortem ob unius arbusculae delibationem, et exinde proficiunt delicta cum poenis, et pereunt iam omnes qui paradisi nullum cespitem norunt. Et hoc melior aliqui deus aut nescit aut sustinet? Si ut ex hoc melior inveniretur, quanto creator deterior haberetur? satis et in isto consilio malitiosus, qui et illum voluit oneratum, operationibus eius admissis, et saeculum in vexatione detinuit. Quid de tali medico iudicabis qui nutriat morbum mora praesidii et periculum extendat dilatione remedii, quo pretiosius aut famosius curet? Talis et in deum Marcionis dicenda sententia est, mali permissorem, iniuriae fautorem, gratiae lenocinatorem, benignitatis praevaricatorem, quam non statim causae suae exhibuit; plane, si natura bonus, exhibiturus, et non accessione, si ingenio optimus, et non disciplina, si ab aevo deus, et non a Tiberio, immo, quod verius, a Cerdone et Marcione. Tiberio nunc deus ille praestiterit ut imperio eius divina bonitas in terris dedicaretur.

sed quomodo fundus everto antichristus nisi ceterus quoque iniectio is elidendis locus do relaxo praescriptio defensio accedo igitur iam hinc ad ipse deus persona vel potis umbra et phantasma secundus christus ipse per is examinetur per qui creator praefero et utique sum regula cerfae ad examino deus bonitas sed prior sum ut invenio ille et apprehendam et ita ad regula perduco cos enim circumspicio tempus nusquam sum ab primordius materiaris et in introeo causaris cum qui debeo invenio exinde ago qui ago habeo sum enim iam mors et aculeus mors delinquo et ipse malitia creator adverro quam subvenio debeo alter deus bonitas primus hic regula divina bonitas occurro si sui natural probo statim succurrens ut causa coepio omnis enim in deus naturale et ingenitus sum debeo ut sum aeternus secundus status ipse ne obvenientia et extraneus reputo atque per hic temporalis et aeternitas alienus ita et bonitas perennis et iugum exigo in deus qui in thesaurus naturalis proprietas repono et paro antecedo causa et materio suus et primus quisque suscipio non despicio et destituo si antecedo denique et hic non paruus quaero cur non ab primordius opero sum bonitas is quam de ipse quaero cur non ab primordius sum revelo quis qui per bonitas revelaris habeo si qui sum non possum quis deus non licet nedum natural suus fungor qui si contineo quo paruus curro naturale non sum et otium enim suus natura non nosco hinc censeo si ago sic neque nolo video exerceo bonitas interim natura nomen natura enim sui non possum nolo qui sui ita dirigo ut si cesso non sum sed cesso aliquando in deus marcio de opus bonitas ergo non sum naturale bonitas qui possum aliquando cesso qui natural non licet et si non sum natural iam neque aeternus credo neque deus par quia non aeternus dum non natural qui denique nullus suus perpetuitas aut de praetereo constituo aut de sum repromitto nam et ab primordius non sum et in finis sine dubius non sum possum enim et non sum quandoque sicut non sum aliquando igitur cum consto in primordius cesso bonitas deus ille non enim ab primordius libero homo et voluntas potis is quam infirmitas cesso iam voluntas supprimo bonitas finis invenio malignitas quis enim tam malignus quam nolo prosum cum possum quam utilitas cruciaris quam iniuria sino totus denique creator elogium in ille rescribetur qui saevitias is bonitas suus mora juvo nam in qui manus sum quis ne fio is iam deputo cum fio homo damno in mors ob unus arbuscula delibatio et exinde proficio delictum cum poenio et pereo iam omnis qui paradisus nullus caespes nosco et hic bonus aliqui deus aut nescio aut sustineo si ut ex hic bonus invenio quantus creator deterior habeo satis et in iste consilium malitiosus qui et ille volo onero operatio is admitto et saeculis in vexatio detineo quis de talis medico iudico qui nutrio morbus mora praesidium et periculum extendo dilatio remedium quo pretiosus aut famosius curo tal et in deus marcio dico sententia sum malus permissor iniuria fautor gratia lenocinator benignitas praevaricator quam non statim causa suus exhibeo planus si natura bonus exhibeo et non accessio si ingenium bonus et non disciplina si ab aevum deus et non ab tiberius immo qui verus ab cerdone et marcio tiberius nunc deus ille praesto ut imperium is divino bonitas in terra dedico


Nunc, quia cum Iudaeis negas venisse Christum eorum, recognosce et exitum ipsorum, quem post Christum relaturi praedicabantur ob impietatem, qua eum et despexerunt et interemerunt. Primum enim ex die, qua secundum Esaiam proiecit homo asper(??)amenta sua aurea et argentea, quae fecerunt adorandis vanis et nocivis, id est ex quo genus hominum dilucidata per Christum veritate idola proiecit. Vide an quod sequitur expunctum sit: Abstulit enim dominus sabaoth a Iudaea et ab Hierusalem inter cetera et prophetam et sapientem architectum, spiritum scilicet sanctum, qui aedificat ecclsiam, templum scilicet et domum et civitatem dei. Nam exinde apud illos destitit dei gratia, et mandatum est nubibus, ne pluerent imbrem super vineam Sorech, id est caelestibus beneficiis, ne provenirent domui Israelis. Fecerat enim spinas, ex quibus dominum coronaverat, et non iustitiam, sed clamorem, quo in crucem eum extorserat. Et ita subtractis charismatum roribus lex et prophetae usque ad loannem. Dehinc cum ea perseverantia furoris et nomen domini per ipsos blasphemaretur, sicut scriptum est: Propter vos blasphematur nomen meum in nationibus (ab illis enim coepit infamia), et tempus medium a Tiberio usque ad Vespasianum non paenitentiam intellexissent, facta est terra eorum deserta, civitates eorum exustae, regionem eorum sub ipsorum conspectu extranei devorant, derelicta filia Sion, et tanquam specula in vines vel in cucumerario casula, ex quo scilicet Israel dominum non cognovit, et populus eum non intellexit, sed dereliquit, et in indignationem provocavit sanctum Israelis. Sic et machaerae condicionalis comminatio, Si volueritis nec audieritis me, machaera vos comedet, probavit Christum fuisse, quem non audiendo perierunt. Qui et in psalmo quinquagesimo octavo dispersionem eis postulat a patre: Disperge eos in virtute tua. Qui et rursus per Esaiam in exustionem eorum peroraus, Propter me haec, inquit, facta sunt vobis, in anxietate dormietis. Satis vane, si haec non propter eum passi sunt qui propter se passuros pronuntiarat, sed propter Christum dei alterius. Atquin Christum, inquam, alterius dei dicitis, a crealoris virtutibus et potestatibus, ut ab aemulis, in crucem actum. Sed ecce defensus ostenditur a creatore, et dati sunt pessimi pro sepultura eius, qui scilicet subreptam eam asseveraverant, et locupletes pro morte eius, qui scilicet et a Iuda traditionem redemerant, et a militibus falsum testimonium cadaveris subrepti. Igitur aut non propter illum acciderunt ista Iudaeis, sed revinceris conspirante et sensu scripturarum cum exitu rerum et ordine temporum, â aut si propter illum acciderunt, non potuit creator ulcisci nisi suum Christum, remuneraturus potius Iudam, si adversarium domini sui peremissent. Certe si nondum venit Christus creatoris, propter quem haec passuri praedicantur, cum venerit ergo, patientur. Et ubi tunc filia Sion derelinquenda, quae nulla hodie est? Ubi civitates exurendae, quae iam in tumulis? Ubi dispersio gentis, quae iam extorris? Redde statum Iudaeae, quem Christus creatoris inveniat, et alium contende venisse. Iam vero quale est ut per caelum suum admiserit quem in terra sua esset interempturus, honestiore et gloriosiore regni sui regione violata, ipse aula sua et arce calcata? An hoc magis affectavit? Plane deus zelotes, tamen vicit. Erubesce, qui victo deo credis. Quid sperabis ab eo qui se protegere non valuit? Aut enim per infirmitatem oppressus est a virtutibus et hominibus creatoris, aut per maliliositatem, ut tantum illis sceleris patientia infigeret.

nunc quia cum judaeus nego venio christus is recognosco et exitus ipse qui post christus refero praedicabantur ob impietas qui is et despicio et interimo primus enim ex dies qui secundus esaias proicio homo asper amento suus aureus et argenteus qui facio adorandis vanus et nocivis is sum ex quo genus homo dilucidata per christus veritas idolum proicio video an qui sequor expunctum sum aufero enim dominus sabaoth ab judaeus et ab hierusal inter ceterus et propheta et sapio architectus spiritus scilicet sancio qui aedifico ecclsiam templum scilicet et domus et civitas deus nam exinde apud ille desisto deus gratia et mando sum nubis ne pluerent imber super vinea sorech is sum caelestis beneficium ne provenio domo israelis facio enim spina ex qui dominus coronaverat et non iustitia sed clamor quo in crux is extorqueo et ita subtraho charismatum roribus lex et propheta usque ad loannem dehinc cum is persevero furor et nomen dominus per ipse blasphemaretur sicut scribo sum propter tu blasphemo nomen meus in natio ab ille enim coepio infamia et tempus medius ab tiberius usque ad vespasianus non paenitentia intellego facio sum terra is desero civitas is exuro regio is sub ipse conspectus extraneus devoro derelinquo filia sion et tamquam speculum in vines vel in cucumerarium casula ex quo scilicet israel dominus non cognosco et populus is non intellego sed derelinquo et in indignatio provoco sancio israelis sic et machaera condicional comminatio si volo neque audio ego machaera tu comedeor probo christus sum qui non audio pereo qui et in psalmus quinquagesimus octavus dispersio is postulo ab pater dispergo is in virtus tuus qui et rursus per esaias in exustio is peroraus propter ego hic inquam facio sum tu in anxietas dormio satis vanus si hic non propter is patior sum qui propter sui patior pronuntiarat sed propter christus deus alter atqui christus inquam alter deus dico ab crealoris virtus et potestas ut ab aemulis in crux ago sed ecce defendo ostendo ab creator et do sum malus pro sepelio is qui scilicet subrepo is asseveraverant et locuples pro mors is qui scilicet et ab judas traditio reemo et ab miles falsus testimonium cadaver surripio igitur aut non propter ille accido iste judaeus sed revinceris conspiro et sentio scripturaris cum exeo res et ordo tempus a aut si propter ille accido non possum creator ulciscor nisi suus christus remuneraturus potis judas si adversarius dominus suus peremissent certus si nondum venio christus creator propter qui hic patior praedico cum venio ergo patior et ubi tunc filia sion derelinquenda qui nullus hodie sum ubius civitas exurendae qui iam in tumulus ubius dispersio gens qui iam extorris reddo status judaea qui christus creator invenio et alius contendo venio iam verus qualis sum ut per caelum suus admitto qui in terra suus sum interempturus honestus et gloriosiore regnum suus regio violo ipse aula suus et arx calceo an hic magis affecto planus deus zelotes tamen vinco erubesco qui vinco deus credo quis spero ab is qui sui protego non valeo aut enim per infirmitas opprimo sum ab virtus et homo creator aut per maliliositas ut tantus ille scelus patientia infigo


At nunc negotium patitur deus omnipotens, dominus et conditor universitatis. Ideo tantum opinor, quia a primordio notus est, quia nunquam latuit, quia semper illuxit, etiam ante Romulum ipsum, nedum ante Tiberium; nisi quod solis haereticis cognitus non est, qui ei negotium faciunt, propterea alium deum existimantes praesumendum, quia quem constat esse reprehendere magis possunt quam negare, de arbitrio sensus sui pensitantes deum, aliqui proinde atque si caecus vel fluitantibus oculis ideo alium solem praesumere velit mitiorem et salubriorem quia quem videat non videt. Unicus sol est, o homo, qui mundum hunc temperat, et quando non putas, optimus et utilis, et cum tibi acrior et infestior vel etiam sordidior atque corruptior. rationi tamen suae par est. Eam tu si perspicere non vales, iam nec ullius alterius solis, si qui fuisset, radios sustinere potuisses, utique maioris. Nam qui in inferiorem deum caecutis, quid in sublimiorem? Quin potius infirmitati tuae parcis, nec in periculum extenderis, habens deum certum et indubitatum et hoc ipso satis visum, cum id primum conspexeris eum esse quem non scias nisi ex parte qua voluit ipse. Sed deum quidem ut sciens non negas, ut nesciens retractas, immo et accusas quasi sciens, quem si scires, non accusares, immo nec retractares. Reddens nomen illi negas substantiam nominis, id est magnitudinis quae deus dicitur, non tantam eam agnoscens, quantam si homo omnifariam nosse potuisset, magnitudo non esset. Esaias iam tum apostolus prospiciens haeretica corda, Quis, inquit, cognovit sensum domini, aut quis consiliarius eius fuil? aut ad quem consultavit, aut viam intellectus et scientiae quis demonstravit ei? Cui et apostolus condicet, O profundum divitiarum et sophiae dei, ut ininvestigabilia iudicia eius, utique dei iudicis, et ininvestigabiles viae eius, utique intellectus et scientiae, quas ei nemo monstravit, nisi forte isti censores divinitatis, dicentes, Sic non debuit deus, et, Sic magis debuit, quasi cogno- scat aliquis quae sint in deo nisi spiritus dei. Mundi autem habentes spiritum, non agnoscentes in sapientia dei per sapientiam deum, consultiores sibimet videntur deo, quoniam sicut sapientia mundi stultitia est penes deum, ita et sapientia dei stultitia est penes mundum. Sed nos scimus stultum dei sapientius hominibus et invalidum dei validius hominibus. Et ita deus tunc maxime magnus, cum homini pusillus, et tunc maxime optimus, cum homini non bonus, et tunc maxime unus, cum homini duo ant plures. Quodsi a primordio homo animalis non recipiens quae sunt spiritus stultitiam existimavit dei legem, ut quam observare neglexit, ideoque non habendo fidem etiam quod videbatur habere ademptum est illi, paradisi gratia et familiaritas dei per quam omnia dei cognovisset si obedisset, quid mirum, si redhibitus materiae suae et in ergastulum terrae laborandae relegatus in ipso opere prono et devexo ad terram usurpatum ex illa spiritum mundi universo generi suo tradidit, duntaxat animali et baeretico, non recipienti quae sunt dei? Ant quis dubitabit ipsum illud Adae delictum haeresim pronuntiare quod per electionem suae potius quam divinae sententiae admisit? Nisi quod Adam nunquam figulo suo dixit, Non prudenter definxisti me. Confessus est seductionem. Non occultavit seductricem. Rudis admodum haereticus fuit. Non obaudiit, non tamen blasphemavit creatorem, nec reprehendit auctorem, quem a primordio sui bonum et optimum invenerat, et ipse, si forte, iudicem fecerat a primordio.

at nunc negotium patior deus omnipotens dominus et conditor universitas ideo tantus opinor quia ab primordius notus sum quia numquam lateo quia semper illucesco etiam ante romulis ipse nedum ante tiberis nisi qui sol haereticis cognosco non sum qui is negotium facio propterea alius deus existimo praesumo quia qui consto sum reprehendo magis possum quam nego de arbitrium sensus suus pensitantes deus aliqui proinde atque si caecus vel fluito oculus ideo alius sol praesumo volo mitis et salubris quia qui video non video unicus sol sum o homo qui mundus hic tempero et quando non puto bonus et utilis et cum tu acer et infestus vel etiam sordidus atque corrumpo ratio tamen suus par sum is tu si perspicio non val iam neque ullus alter sol si qui sum radius sustineo possum utique magnus nam qui in inferus deus caecutis quis in sublimiorem quin potis infirmitas tuus parco neque in periculum extendo habeo deus certus et indubitas et hic ipse satis video cum is primus conspicio is sum qui non scio nisi ex pars qui volo ipse sed deus quidem ut scio non nego ut nescio retraho immo et accuso quasi scio qui si scio non accusaris immo neque retractaris reddo nomen ille nego substantia nomen is sum magnitudo qui deus dico non tantus is agnosco quantus si homo omnifarius nosco possum magnitudo non sum esaias iam tum apostolus prospicio haeretica cor quis inquam cognosco sensus dominus aut quis consiliarius is fuil aut ad qui consulto aut via intellego et scientia quis demonstro is qui et apostolus condico o profundum divitiaris et sophia deus ut ininvestigabilia iudicium is utique deus judex et ininvestigabilis via is utique intellego et scientia qui is nemo monstro nisi fors iste censor divinitas dico sic non debeo deus et sic magis debeo quasi cogno scat aliquis qui sum in deus nisi spiritus deus mundus autem habeo spiritus non agnosco in sapientia deus per sapientia deus consultiores sui video deus quoniam sicut sapientia mundus stultitia sum penis deus ita et sapientia deus stultitia sum penis mundus sed nos scio stultus deus sapio homo et invalidus deus validus homo et ita deus tunc magnus magnus cum homo pusillus et tunc magnus bonus cum homo non bonus et tunc magnus unus cum homo duo ant multus quodsi ab primordius homo animal non recipio qui sum spiritus stultitia existimo deus lex ut quam observaris neglego ideo non habeo fides etiam qui video habeo adimo sum ille paradisus gratia et familiaritas deus per quam omnis deus cognosco si obedisset quis mirus si redhibitus materia suus et in ergastulis terra laborandae relego in ipse opus pronus et devexus ad terra usurpo ex ille spiritus mundus universus gener suus trado dumtaxat animal et baeretico non recipio qui sum deus ant quis dubito ipse ille adae delinquo haeresim pronuntiaris qui per electio suus potis quam divina sententia admitto nisus qui adam numquam figulus suus dico non prudens definxisti ego confiteor sum seductio non occulto seductrix rudis admodum haereticus sum non obaudiit non tamen blasphemo creator neque reprehendo auctor qui ab primordius suus bonus et bonus invenio et ipse si fors judico facio ab primordius


Siquidem a primordio rerum conditor earum cum ipsis pariter compertus est, ipsis ad hoc prolatis ut deus cognosceretur. Nec enim si aliquanto posterior Moyses primus videtur in templo litterarum suarum deum mundi dedicasse, idcirco a Pentateucho natales agnitionis supputabuntur, cum totus Moysi stilus notitiam creatoris non instituat, sed a primordio enarret a paradiso et Adam, non ab Aegypto et Moyse recensendam. Denique maior popularitas generis humani, ne nominis quidem Moysi compotes, nedum instrumenti, deum Moysi tamen norunt; etiam tantam idololatria dominationem obumbrante seorsum tamen illum quasi proprio nomine deum perhibent et deum deorum, et, Si deus dederit, et, Quod deo placet, et, Deo commendo. Vide an noverint quem omnia posse testantur. Nec hoc ullis Moysi libris debent. Ante anima quam prophetia. Animae enim a primordio conscientia dei dos est; eadem nec alia et in Aegyptiis et in Syris et in Ponticis. Iudaeorum enim deum dicunt, animae deum. Noli, barbare haeretice, priorem Abraham constituere quam mundum. Etsi unius familiae deus fuisset creator, tamen posterior tuo non erat, etiam Ponticis ante eum notus. Accipe igitur ab antecessore formam, a certo incertus, a cognito incognitus. Nunquam deus latebit, nunquam deus deerit. Semper intellegetur, semper audietur, etiam videbitur, quomodo volet. Habet deus testimonia, totum hoc quod sumus et in quo sumus. Sic probatur et deus et unus, dum non ignoratur, alio adhuc probari laborante.

siquidem ab primordius res conditor is cum ipse pariter comperio sum ipse ad hic profero ut deus cognosco neque enim si aliquantus posterus moyses primus video in templum litteraris suus deus mundus dedico idcirco ab pentateucho natalis agnitio supputabuntur cum totus moysi stilus notitia creator non instituo sed ab primordius enarro ab paradisus et adam non ab aegyptus et moyse recensendam denique magnus popularitas genus humanus ne nomen quidem moysi compotor nedum instrumentum deus moysi tamen nosco etiam tantus idololatria dominatio obumbro seorsus tamen ille quasi proprius nomen deus perhibeo et deus deus et si deus do et qui deus placeo et deus commendo video an nosco qui omnis possum testo neque hic ullus moysi liber debeo ante anima quam prophetia anima enim ab primordius conscientia deus dos sum idem neque alius et in aegyptius et in syrus et in ponticus judaeus enim deus dico anima deus nolo barbaris haeretice prior abraham constituo quam mundus etsi unus familia deus sum creator tamen posterus tuus non sum etiam ponticus ante is notus accipio igitur ab antecessor forma ab certus incertus ab cognosco incognitus numquam deus lateo numquam deus desum semper intellego semper audio etiam video quomodo volo habeo deus testimonium totus hic qui sum et in quo sum sic probo et deus et unus dum non ignoro alius adhuc probaris laboro


Quod divites Christo mulieres adhaerebant, quae ei de facultatibus suis ministrabant ei, inter quas et uxor regis procuratoris, de prophetia est. Has enim vocabat per Esaiam mulieres divites: Exsurgite et audite vocem meam, ut discipulas primo, debinc ut operarias et ministras ostenderet: Filiae in spe audite sermones meos: die anni mementote cum labore in spe; cum labore enim, quo sequehantur, et ob spem ministrabant. Aeque de parabolis semel sufficiat probatum hoc genus eloquii a creatore promissum. At nunc illa quoque pronuntiatio eius ad populum, Aure audietis et non audietis, dedit Christo frequenter inculcare, Qui habet aures, audiat. Non quasi ex diversitate auditum permitteret Christus quem ademisset creator, sed quia comminationem exhortatio sequebatur. Primo, aure audietis et non audietis; dehinc, qui habet aures, audiat. Non enim audiebant ultro qui aures habebant, sed ostendebat aures cordis necessarias, quibus illos audituros negarat creator. Et ideo per Christum adicit: Videte quomodo audiatis et non audiatis, non corde scilicet audientes, sed aure. Si dignum sensum pronuntiationi accommodes pro sensu eius qui auditui suscitabat, etiam dicendo, Videte quomodo audiatis, non audituris minabatur. Sane minatur mitissimus deus, quia nec iudicat nec irascitur. Hoc probat etiam subiacens sensus. Ei qui habet dabitur, ab eo autem qui non habet etiam quod habere se putat auferetur ei. Quid dabitur? Adiectio fidei vel intellectus vel salus ipsa. Quid auferetur? Utique quod dabitur. A quo dabitur et auferetur? Si a creatore auferetur, ab eo et dabitur. Si a deo Marcionis dabitur, ab eo et auferetur. Quoquo tamen nomine comminatur ablationem, non erit eius dei qui nescit comminari, quia non novit irasci. Miror autem cum lucernam negat abscondi solere, qui se tanto saeculo absconderat maius et necessarius lumen, cum omnia de occulto in apertum repromittit, qui deum suum usque adhuc obumbrat, expectans, opinor, nasci Marcionem. Venimus ad constantissimum argumentum omnium qui domini nativitatem in controversiam deferunt. Ipse, inquiunt, contestatur se non esse natum dicendo, Quae mihi mater, et qui mihi fratres? Ita semper haeretici aut nudas et simplices voces coniecturis quo volunt rapiunt, aut rursus condicionales et rationales simplicitatis condicione dissolvunt, ut hoc in loco. Nos contrario dicimus primo non potuisse illi annuntiari quod mater et fratres eius foris starent quaerentes videre eum, si nulla illi mater et fratres nulli fuissent, quos utique norat qui annuntiarat vel retro notos vel tunc ibidem compertos, dum eum videre desiderant, vel dum ipsi nuntium mandant. Ad hanc primam propositionem nostram solet ex diverso responderi: Quid enim, si temptandi gratia nuntiatum est ei? Sed hoc scriptura non dicit, quae quanto significare solet ex temptatione quid factum (Ecce legis doctor adsurrexit temptans eum, et de tributi consultatione, Et accesserunt ad eum pharisaei temptantes eum), tanto, ubi non facit temptationis mentionem, non admittit temptationis interpretationem. Et tamen ex abundanti causas temptationis expostulo, cui rei temptaverint illum per nominationem matris et fratrum. Si ut scirent natusne esset, an non: quando de hoc fuit quaestio quam ex ista temptatione discuterent? Quis autem dubitaret natum quem videret hominem? quem audisset filium se hominis professum? quem de conspectu omnis humanae qualitatis dubitaret deum aut filium dei credere? propheten facilius existimantes licet magnum aliquem, utique tamen natum? Etiamsi in exploratione nativitatis temptandus fuisset, quodcunque aliud argumentum temptationi competisset quam per earum personarum mentionem quas potuit etiam natus non habere. Dic mihi, omnibus natis mater advivit? omnibus natis adgenerantur et fratres? non licet patres magis et sorores habere, vel et neminem? Sed et census constat actos sub Augusto nunc in Iudaea per Sentium Saturninum, apud quos genus eius inquirere potuissent. Adeo nullo modo constitit ratio temptationis istius, et vere mater et fratres eius foris stabant. Superest et inspicere sensum non simpliciter pronuntiantis, Quae mihi mater aut fratres, quasi ad generis et nativitatis negationem, sed et ex causae necessitate et condicione rationali. Tam proximas enim personas foris stare extraneis intus defixis ad sermones eius, amplius et avocare eum a sollemni opere quaerentes merito indignatus est. Non tam abnegavit quam abdicavit. Atque adeo cum praemisisset, Quae mihi mater et qui mihi fratres? subiungens, Nisi qui audiunt verba mea et faciunt ea, transtulit sanguinis nomina in alios, quos magis proximos pro fide iudicaret. Nemo autem transfert quid nisi ab eo qui habet id quod transfert. Si ergo matrem et fratres eos fecit qui non erant, quomodo negavit eos qui erant? meritorum scilicet condicione, non ex proximorum negatione, in semetipso docens qui patrem aut matrem aut fratres praeponeret verbo dei non esse dignum discipulum. Ceterum ex hoc magis matrem et fratres confitebatur quod illos nolebat agnoscere. Quod alios adoptabat, confirmabat quos ex offensa negavit, quibus non ut veriores substituit, sed ut digniores. Denique nihil magnum, si fidem sanguini praeposuit, quam non habebat.

qui dives christus mulier adhaereo qui is de facultas suus ministro is inter qui et uxor rex procurator de prophetia sum hic enim voco per esaias mulier dives exsurgo et audio voco meus ut discipulas primus debinc ut operarias et ministro ostendo filia in spes audio sermo meus dies annus memini cum labor in spes cum labor enim quo sequehantur et ob spes ministro aequus de parabola semel sufficio probo hic genus eloquium ab creator promitto at nunc ille quoque pronuntiatio is ad populus auris audio et non audio do christus frequens inculcaris qui habeo auris audio non quasi ex diversitas audio permitto christus qui adimo creator sed quia comminatio exhortatio sequor primus auris audio et non audio dehinc qui habeo auris audio non enim audio ultro qui auris habeo sed ostendo auris chordus necessaria qui ille audio nego creator et ideo per christus adicio video quomodo audio et non audio non cor scilicet audio sed auris si dignus sensus pronuntiatio accommodo pro sentio is qui auditus suscito etiam dico video quomodo audio non audituris mino sanus mino mitis deus quia neque iudico neque irascor hic probo etiam subjaceo sensus eos qui habeo do ab is autem qui non habeo etiam qui habeo sui puto aufero is quis do adjectio fides vel intellego vel salus ipse quis aufero utique qui do ab quo do et aufero si ab creator aufero ab is et do si ab deus marcio do ab is et aufero quisquis tamen nomen commino ablatio non sum is deus qui nescio comminaris quia non nosco irascor miro autem cum lucerna nego abscondo soleo qui sui tantus saeculum abscondo magnus et necessarius lumen cum omnis de occulo in aperio repromitto qui deus suus usque adhuc obumbro expectans opinor nascor marcio venio ad consto argumentum omnis qui dominus nativitas in controversia defero ipse inquam contestor sui non sum natus dico qui ego mater et qui ego frater ita semper haeretici aut nudo et simplex voco conicio quo volo rapio aut rursus condicional et rational simplicitas condicio dissolvo ut hic in locus nos contrarius dico primus non possum ille annuntiaris qui mater et frater is foris sto quaero video is si nullus ille mater et frater nullus sum qui utique norat qui annuntiarat vel retro nosco vel tunc ibidem comperio dum is video desidero vel dum ipse nuntius mando ad hic primus propositio noster soleo ex diverto respondeo quis enim si tento gratia nuntio sum is sed hic scribo non dico qui quantus significaris soleo ex temptatio quis facio ecce lex doctor assurgo tempto is et de tribuo consultatio et accedo ad is pharisaei tento is tantus ubi non facio temptatio mentio non admitto temptatio interpretatio et tamen ex abundo causa temptatio expostulo qui res tento ille per nominatio mater et frater si ut scio natusne sum an non quando de hic sum quaestio quam ex iste temptatio discutio quis autem dubito natus qui video homo qui audio filius sui homo profiteor qui de conspectus omnis humanus qualitas dubito deus aut filius deus credo prophetes facilis existimo licet magnus aliquis utique tamen natus etiamsi in exploratio nativitas temptandus sum quicumque alius argumentum temptatio competisset quam per is personaris mentio qui possum etiam nascor non habeo dico ego omnis obstino mater advivit omnis obstino adgenerantur et frater non licet pater magis et soror habeo vel et nemo sed et census consto ago sub augustus nunc in judaeus per sentius saturninus apud qui genus is inquiro possum adeo nullus modo consto ratio temptatio iste et verus mater et frater is foris sto supersum et inspicio sensus non simplex pronuntio qui ego mater aut frater quasi ad genus et nativitas negatio sed et ex causa necessitas et condicio rational tam propior enim persono foris sto extraneus intus defigo ad sermo is amplus et avocaris is ab sollemnis opus quaero mereo indignor sum non tam abnego quam abdico atque adeo cum praemitto qui ego mater et qui ego frater subiungens nisus qui audio verbum meus et facio is transfero sanguis nomen in alius qui magis propior pro fides iudico nemo autem transfero quis nisi ab is qui habeo is qui transfero si ergo mater et frater is facio qui non sum quomodo nego is qui sum meritor scilicet condicio non ex proximum negatio in semetipso doceo qui pater aut mater aut frater praepono verbum deus non sum dignus discipulis ceterum ex hic magis mater et frater confiteor qui ille nolo agnosco qui alius adopto confirmo qui ex offendo nego qui non ut verus substituo sed ut dignus denique nihil magnus si fides sanguis praepono quam non habeo


Habes et apostolorum opus praedicatum. Quam tempestivi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona, non bellum nec mala. Respondit et psalmus, In omnem terram exivit sonus eorum et in terminos terrae voces eorum, circumferentium scilicet legem ex Sion profectam et sermonem domini ex Hierusalem, ut fieret quod scriptum est, Longe quique a iustitia mea appropinquaverunt iustitiae meae et veritati. Cum huic negotio accingerentur apostoli, renuntiaverunt presbyteris et archontibus et sacerdotibus Iudaeorum. An non vel maxime, inquit, ut alterius dei praedicatores? Atquin ipsius eiusdem cuius scripturam cum maxime implebant Divertite, divertite, inclamat Esaias, excedite illinc, et immundum ne attigeritis, blasphemiam scilicet in Christum. Excedite de medio eius, utique synagogae; separamini, qui dominica vasa portatis. Iam enim secundum supra scripta revelaverat dominus brachio suo sanctum, id est virtute sua Christum coram nationibus, ut viderint universae nationes et summa terrae salutem, quae erat a deo. Sic et ab ipso Iudaismo divertentes, cum legis obligamenta et onera evangelica iam libertate mutarent, psalmum exsequebantur: Disrumpamus vincula eorum et abiciamus a nobis iugum eorum: postea certe quam tumultuatae sunt gentes et populi meditati sunt inania: astiterunt reges terrae, et principes congregati sunt in unum adversus dominum et adversus Christum eius. Quae dehinc passi sunt apostoli? Omnem, inquis, inquitatem persecutionum, ab hominibus scilicet creatoris, ut adversarii eius quem praedicabant. Et quare creator, si adversarius erat Christi, non modo praedicat hoc passuros apostolos eius, verum et exprobrat? Nam neque praedicaret alterius dei ordinem, quem ignorabat, ut vultis, neque exprobrasset quod ipse curasset. Videte quomodo perit iustus, nec quisquam excipit corde, et viri iusti auferuntur, nec quisquam animadvertit. A persona enim iniustitiae sublatus est iustus. Quis, nisi Christus? Venite, inquiunt, auferamus iustum, quia inutilis est nobis. Praemittens itaque, et subiungens proinde passum etiam Christum, aeque iustos eius eadem passuros tam apostolos quam et deinceps omnes fideles prophetavit signatos, illa nota scilicet de qua Ezechiel: Dicit dominus ad me, Pertransi in medio portae in media Hierusalem, et da signum Tau in frontibus virorum. Ipsa est enim littera Graecorum Tau, nostra autem T, species crucis, quam portendebat futuram in frontibus nostris apud veram et catholicam Hierusalem, in qua fratres Christi, filios scilicet dei, gloriam patri deo relaturos psalmus vigesimus primus canit ex persona ipsius Christi ad patrem: Enarrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae hymnum tibi dicam. Quod enim in nomine et spiritu ipsius hodie fieri habebat, merito a se futurum praedicabat. Et paulo infra: A te laus mihi in ecclesia magna. Et in sexagesimo septimo: In ecclesiis benedicite dominum deum; ut pariter concurreret et Malachiae prophetia: Non est voluntas mea, dicit dominus, et sacrificia vestra non accipiam; quoniam ab ortu solis usque in occasum nomen meum glorificatum est in nationibus, et in omni loco sacrificium nomini meo offertur, et sacrificium mundum, gloriae scilicet relatio et bene- dictio et laus et hymni. Quae omnia cum in te quoque deprehendantur, et signaculum frontium et ecclesiarum sacramenta et munditiae sacrificiorum, debes iam erumpere, uti dicas spiritum creatoris tuo Christo prophetasse.

habeo et apostolus opus praedico quam tempestivus pes evangelizo pax evangelizo bonus non bellum neque malus respondeo et psalmus in omnis terra exeo sonus is et in terminus terra voco is circumfero scilicet lex ex sion proficio et sermo dominus ex hierusal ut fio qui scribo sum longus quisque ab iustitia meus appropinquaverunt justitia meus et veritas cos hic negotium accingo apostolus renuntio presbyteris et archontibus et sacerdos judaeus an non vel magnus inquam ut alter deus praedicator atqui ipse idem qui scribo cum magnus impleo divertite divertite inclamo esaias excedite illinc et immundus ne attigeritis blasphemia scilicet in christus excedite de medium is utique synagoga separo qui dominicus vasum portas iam enim secundus supra scribo revelo dominus bracchium suus sancio is sum virtus suus christus coram natio ut video universus natio et summus terra salus qui sum ab deus sic et ab ipse iudaismo diverto cum lex obligamenta et onus evangelica iam libertas muto psalmus exsequor disrumpo vinculum is et abicio ab nos iugum is postea certus quam tumultuatae sum gens et populus meditor sum inanis asto rex terra et princeps congrego sum in unus adverro dominus et adverro christus is qui dehinc patior sum apostolus omnis inquam inquitas persecutio ab homo scilicet creator ut adversarius is qui praedico et quare creator si adversarius sum christus non modo praedico hic patior apostolus is verus et exprobro nam neque praedico alter deus ordo qui ignoro ut volo neque exprobro qui ipse curo video quomodo pereo iustus neque quisquam excipio cor et vir justus aufero neque quisquam animadverto ab persono enim injustitia tollo sum iustus quis nisi christus venio inquam auferamus iustus quia inutilis sum nos praemitto itaque et subiungens proinde patior etiam christus aequus iustus is idem patior tam apostolus quam et deinceps omnis fidelis prophetavit signo ille nosco scilicet de qui ezechiel dico dominus ad ego pertransi in medium porta in medius hierusal et do signum tau in frons vir ipse sum enim littera graecum tau noster autem t species crux quam portendo sum in frons noster apud verus et catholicam hierusal in qui frater christus filius scilicet deus gloria pater deus refero psalmus vigesimus primus cano ex persono ipse christus ad pater enarro nomen tuus frater meus in medium ecclesia hymnus tu dico qui enim in nomen et spiritus ipse hodie fio habeo mereo ab sui sum praedico et paulus infra ab tu laus ego in ecclesia magnus et in sexagesimus septimus in ecclesia benedico dominus deus ut pariter concurro et malachiae prophetia non sum voluntas meus dico dominus et sacrificium vester non accipio quoniam ab ortus sol usque in occasus nomen meus glorifico sum in natio et in omnis locus sacrificium nomen meus offertor et sacrificium mundus gloria scilicet relatio et bene dictio et laus et hymnus qui omnis cum in tu quoque deprehendo et signaculis frons et ecclesia sacramentum et munditia sacrificus debeo iam erumpo uti dico spiritus creator tuus christus prophetasse


Nunc si nomen Christi, ut sportulam furunculus, captavit, cur etiam Iesus voluit appellari, non tam expectabili apud Iudaeos nomine? Nec enim, si nos per dei gratiam intellectum consecuti sacramentorum eius hoc quoque nomen agnoscimus Christo destinatum, ideo et Iudaeis, quibus adempta est sapientia, nota erit res. Denique ad hodiernum Christum sperant, non Iesum, et Heliam potius interpretantur Christum quam Iesum. Qui ergo et in eo nomine venit in quo Christus non praesumebatur, potuit in eo solo nomine venisse quod solum praesumebatur. Ceterum cum deo miscuit, speratum et insperatum, expugnatur utrumque consilium eius. Sive enim ideo Christus, ut interim quasi creatoris irreperet, obrepit lesus, quia non sperabatur Iesus in Christo creatoris: sive ideo Iesus, ut alterius haberetur, non sinit Christus, quia non alterius sperabatur Christus quam creatoris. Quid horum constare possit ignoro. Constabit autem utrumque in Christo creatoris, in quo invenitur etiam Iesus. Quomodo, inquis? Disce et hic cum partiariis erroris tui Iudaeis. Cum successor Moysi destinaretur Auses filius Nave, transfertur certe de pristino nomine et incipit vocari Iesus? Certe, inquis. Hanc prius dicimus figuram futuri fuisse. Nam quia Iesus Christus secundum populum, quod sumus nos nati in saeculi desertis, introducturus erat in terram promissionis melle et lacte manantem, id est vitae aeternae possessionem, qua nihil dulcius, idque non per Moysen, id est non per legis disciplinam, sed per Iesum, per evangelii gratiam, provenire habebat, circumcisis nobis petrina acie, id est Christi, petra enim Christus, â ideo is vir, qui in huius sacramenti imagines parabatur, etiam nominis dominici inauguratus est figura, lesus cognominatus. Hoc nomen ipse Christus suum iam tunc esse testatus est cum ad Moysen loquebatur. Quis enim loquebatur, nisi spiritus creatoris, qui est Christus? Cum ergo mandato diceret populo, Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui te custodiat in via et introducat in terram, quam paravi tibi, intende illi et exaudi eum, ne inobaudieris eum: non enim celavi te, quoniam nomen meum super illum est. Angelum quidem eum dixit ob magnitudinem virtutum, quas erat editurus, et ob officium prophetae, nuntiantis scilicet divinam voluntatem; Iesum autem ob nominis sui futuri sacramentum. Identidem nomen suum confirmavit, quod ipse ei indiderat, quia non angelum nec Ausen. sed Iesum eum iusserat exinde vocitari. Ergo si utrumque nomen competit in Christum creatoris, tanto utrumque non competit in Christum non creatoris, sicut nec reliquus ordo. Facienda est denique iam hinc inter nos certa ista et iusta praescriptio et utrique parti necessaria, qua determinatum sit nihil omnino commune esse debere alterius dei Christo cum Christo creatoris. Nam et a vobis proinde diversitas defendenda est, sicut a nobis repugnanda est, quia nec vos probare poteritis alterius dei venisse Christum, nisi eum longe alium demonstraveritis a Christo creatoris, nec nos eum creatoris vindicare, nisi talem eum ostenderimus qualis constituitur a creatore. De nominibus iam obduximus. Mihi vindico Christum, mihi defendo Iesum.

nunc si nomen christus ut sportula furunculus capto cur etiam iesus volo appello non tam expectabilis apud judaei nomen neque enim si nos per deus gratia intellego consequor sacramentor is hic quoque nomen agnosco christus destino ideo et judaeus qui adimo sum sapientia nosco sum res denique ad hodiernus christus spero non iesus et heliam potis interpretor christus quam iesus qui ergo et in is nomen venio in quo christus non praesumebatur possum in is solum nomen venio qui solus praesumebatur ceterum cum deus misceo spero et insperatus expugno uterque consilium is sive enim ideo christus ut interim quasi creator irrepo obrepo lesus quia non spero iesus in christus creator sive ideo iesus ut alter habeo non sino christus quia non alter spero christus quam creator quis hic constaris possum ignoro consto autem uterque in christus creator in quo invenio etiam iesus quomodo inquam discus et hic cum partiariis error tuus judaeus cos successor moysi destino auses filius navus transfero certus de pristinus nomen et incipio vocaris iesus certus inquam hic prior dico figura sum sum nam quia iesus christus secundus populus qui sum nos nascor in saeculis desero introduco sum in terra promissio mel et lac mano is sum vita aeternus possessio qui nihil dulcis is non per moysen is sum non per lex disciplina sed per iesus per evangelium gratia provenio habeo circumcido nos petrina acies is sum christus petra enim christus a ideo is vir qui in hic sacramentum imago paro etiam nomen dominicus inauguro sum figuro lesus cognomino hic nomen ipse christus suus iam tunc sum testor sum cum ad moysen loquor quis enim loquor nisi spiritus creator qui sum christus cos ergo mando dico populus ecce ego mitto angelus meus ante facies tuus qui tu custodio in via et introduco in terra quam paro tu intendo ille et exaudio is ne inobaudieris is non enim celo tu quoniam nomen meus super ille sum angelis quidem is dico ob magnitudo virtus qui sum edo et ob officium propheta nuntio scilicet divina voluntas iesus autem ob nomen suus sum sacramentum identidem nomen suus confirmo qui ipse is indo quia non angelus neque ausen sed iesus is iubeo exinde vocitaris ergo si uterque nomen competo in christus creator tantus uterque non competo in christus non creator sicut neque reliquus ordo facio sum denique iam hinc inter nos certus iste et iustus praescriptio et uterque pario necessarius qui determino sum nihil omnino communis sum debeo alter deus christus cum christus creator nam et ab tu proinde diversitas defendo sum sicut ab nos repugnanda sum quia neque tu probaris possum alter deus venio christus nisi is longus alius demonstraveritis ab christus creator neque nos is creator vindicaris nisi talis is ostendo qualis constituo ab creator de nomen iam obduximus ego vindico christus ego defendo iesus


DE EPISTULA AD PHILIPPENSES. Cum praedicationis enumerat varietatem, quod alii ex fiducia vinculorum eius audentius sermonem enuntiarent, alii per invidiam et contentionem, quidam vero et per sermonis existimationem, plerique ex dilectione, nonnulli ex aemulatione, iam aliqui et ex simultate Christum praedicarent, erat utique vel hic locus taxandae ipsius praedicationis de diversitate sententiae, quae tantam efficeret etiam animorum varietatem. Sed causas solas animorum, non regulas sacramentorum, in diversitate proponens unum tamen Christum et unum eius deum quocunque consilio praedicatum confirmat, et ideo, Nihil mea, inquit, sive causatione sive veritate Christus annuntietur, quia unus annuntiabatur sive ex causatione sive ex veritate fidei. Ad fidem enim praedicationis retulit mentionem veritatis, non ad regulae ipsins, quia una quidem erat regula, sed fides praedicantium quorundam vera, id est simplex, quorundam nimis docta. Quod cum ita sit, apparet cum Christum praedicatum qui semper annuntiabatur. Nam si alius lenge ab apostolo induceretur, fecisset diversitatem novitas rei. Nec enim defuissent qui praedicationem evangelicam nihilominus in Christum creatoris interpretarentur, cum et hodie maior pars sit omnibus in locis sententiae nostrae quam haereticae. Quo nec hic apostolus de diversitatis denotatione et increpatione tacuisset. Ita cum diversitas ne taxatur quidem, novitas non probatur. Plane de substantia Christi putant et hic Marcionitae suffragari apostolum sibi, quod phantasma carnis fuerit in Christo, cum dicit, quod in effigie dei constitutus non rapinam existimavit pariari deo, sed exhausit semtipsum accepta effigie servi, non veritate, et in similitudine hominis, non in homine, et figura inventus homo, non substantia, id est non carne, quasi non et figura et similitudo et effigies substantiae quoque accedant. Bene autem quod et alibi Christum imaginem dei invisibilis appellat. Numquid ergo et hic, qua in effigie eum dei collocat, aeque non erit deus Christus vere, si nec homo vere fuit in effigie hominis constitutus? Utrobique enim veritas necesse habebit excludi, si effigies et similitudo et figura phantasmati vindicabitur. Quodsi in effigie et in imagine, qua filius patris, vere deus, praeiudicatum est etiam in effigie et imagine hominis, qua filius hominis, vere hominem inventum. Nam et inventum ratione posuit, id est certissime hominem. Quod enim invenitur, constat esse. Sic et deus inventus est per virtutem, sicut homo per carnem, quia nec morti subditum pronuntiasset non in substantia mortali constitutum. Plus est autem quod adiecit, Et mortem crucis. Non enim exaggeraret atrocitatem extollendo virtutem subiectionis, quam imaginariam phantasmate scisset, frustrato potius eam quam experto, nec virtute functo in passione, sed lusu. Quae autem retro lucri duxerat, quae et supra numerat, gloriam carnis, notam circumcisionis, generis Hebraei ex Hebraeo censum, titulum tribus Beniamin, pharisaeae candidae dignitatem, haec modo detrimento sibi deputat, non deum, sed stuporem, Iudaeorum. Haec ac si stercora existimat prae comparatione agnitionis Christi, non prae reiectione dei creatoris, habens iustitiam non suam iam quae ex lege, sed quae per ipsum, scilicet Christum, ex deo. Ergo, inquis, hac distincione lex non ex deo erat Christi. Subtiliter satis. Accipe itaque subtilius. Cum enim dicit, Non quae ex lege, sed quae per ipsum, non dixisset Per ipsum de alio quam cuius fuit lex. Noster, inquit, municipatus in caelis. Agnosco veterem ad Abraham promissionem creatoris: Et faciam semen tuum tanquam stellas in caelo, Ideo et stella a stella differt in gloria. Quodsi Christus adveniens de caelis transfiguravit corpus humilitatis nostrae conformale corpori gloriae suae, resurget ergo corpus hoc nostrum, quod humiliatur in passionibus, et in ipsa lege mortis in terram deiectum. Quomodo enim trasfigurabitur, si nullum erit? Aut si de eis dictum qui in adventu dei deprehensi in carne deputari habebunt, quid facient qui primi resurgent? Non habebunt de quo transfigurentur. Atquin, Cum illis, dicit, simul rapiemur in nubibus obviam domino. Si cum illis sublati, utique cum illis et transfigurati.

de epistula ad philippenses cos praedicatio enumero varietas qui alius ex fiducia vinculum is audeo sermo enuntiarent alius per invidia et contentio quidam verus et per sermo existimatio plerusque ex dilectio nonnullus ex aemulatio iam aliqui et ex simultas christus praedico sum utique vel hic locus taxandae ipse praedicatio de diversitas sententia qui tantus efficio etiam animus varietas sed causa solo animus non regula sacramentor in diversitas propono unus tamen christus et unus is deus quocunque consilium praedico confirmo et ideo nihil meus inquam sive causatio sive veritas christus annuntietur quia unus annuntiabatur sive ex causatio sive ex veritas fides ad fides enim praedicatio refero mentio veritas non ad regula ipsins quia unus quidem sum regula sed fides praedico quidam verus is sum simplex quidam nimis doceo qui cum ita sum appareo cum christus praedico qui semper annuntiabatur nam si alius lenge ab apostolus induco facio diversitas novitas res neque enim desum qui praedicatio evangelicam nihilominus in christus creator interpretor cum et hodie magnus pars sum omnis in locus sententia noster quam haereticae quo neque hic apostolus de diversitas denotatio et increpatio taceo ita cum diversitas ne taxo quidem novitas non probo planus de substantia christus puto et hic marcionitae suffragaris apostolus sui qui phantasma caro sum in christus cum dico qui in effigies deus constituo non rapina existimo pariaris deus sed exhaurio semtipsum accipio effigies servio non veritas et in similitudo homo non in homo et figuro invenio homo non substantia is sum non carnis quasi non et figuro et similitudo et effigio substantia quoque accedo bene autem qui et alibi christus imago deus invisibilis appello numquid ergo et hic qui in effigies is deus colloco aequus non sum deus christus verus si neque homo verus sum in effigies homo constituo utrobique enim vereor necesse habeo excludo si effigio et similitudo et figuro phantasmati vindico quodsi in effigies et in imago qui filius pater verus deus praejudico sum etiam in effigies et imago homo qui filius homo verus homo invenio nam et invenio ratio pono is sum certus homo qui enim invenio consto sum sic et deus invenio sum per virtus sicut homo per caro quia neque mors subdo pronuntio non in substantia mortal constituo multus sum autem qui adiicio et mors crux non enim exaggero atrocitas extollo virtus subiectio quam imaginarius phantasmate scio frustro potis is quam experior neque virtus fungor in passio sed lusus qui autem retro lucrum duco qui et supra numero gloria caro nota circumcisio genus hebraei ex hebraeo census titulis tres beniamin pharisaeae candida dignitas hic modo detrimentum sui deputo non deus sed stupor judaeus hic atque si stercoro existimo prae comparatio agnitio christus non prae reiectio deus creator habeo iustitia non suus iam qui ex lex sed qui per ipse scilicet christus ex deus ergo inquam hic distincio lex non ex deus sum christus subtilis satis accipio itaque subtilis cos enim dico non qui ex lex sed qui per ipse non dico per ipse de alius quam qui sum lex noster inquam municipatus in caelis agnosco vetus ad abraham promissio creator et facio semen tuus tamquam stella in caelum ideo et stella ab stella differo in gloria quodsi christus advenio de caelis transfiguro corpus humilitas noster conformal corpus gloria suus resurgo ergo corpus hic nos qui humilio in passio et in ipse lex mors in terra deicio quomodo enim trasfigurabitur si nullus sum aut si de is dico qui in advenio deus deprehendo in carnis deputaris habeo quis facio qui primus resurgo non habeo de quo transfiguro atqui cos ille dico simul rapio in nubis obvius dominus si cum ille suffero utique cum ille et transfigurati


Denique ad patrocinium Petri ceterorumque apostolorum ascendisse Hierosolymam post annos quatuordecim scribit, ut conferret cum illis de evangelii sui regula, ne in vacuum tot annis cucurrisset aut curreret, si quid scilicet citra formam illorum evangelizaret. Adeo ab illis probari et constabiliri desiderarat, quos, si quando, vultis Iudaismi magis adfines subintellegi. Cum vero nec Titum dicit circumcisum, iam incipit ostendere solam circum cisionis quaestionem ex defensione adhuc legis concussam ab eis quos propterea falsos et superinducticios fratres appellat, non aliud statuere pergentes quam perseverantiam legis, ex fide sine dubio intergra creatoris, atque ita pervertentes evangelium, non interpolatione scripturae, qua Christum creatoris effingerent, sed retentione veteris disciplinae, ne legem creatoris excluderent. Ergo propter falsos, inquit, superinducticios fratres, qui subintraverant ad speculandam libertatem nostram, quam habemus in Christo, ut nos subigerent servituti, nec ad horam cessimus subiectioni. Intendamus enim et sensui ipsi et causae eius, et apparebit vitiatio scripturae. Cum praemittit, Sed nec Titus, qui mecum erat, cum esset Graecus, coactus est circumcidi, dehinc subiungit, Propter superinducticios falsos fratres, et reliqua, contrarii utique facti incipit reddere rationem, ostendens propter quid fecerit quod nec fecisset nec ostendisset, si illud propter quod fecit non accidisset. Denique dicas velim, si non subintroissent falsi illi fratres ad speculandam libertatem eorum, cessissent subiectioni? Non opinor. Ergo cesserunt, quia fuerunt propter quos crederetur. Hoc enim rudi fidei et adhuc de legis observatione suspensae competebat, ipso quoque apostolo ne in vacuum cucurrisset aut curreret su- specto. Itaque frustrandi erant falsi fratres, speculantes libertatem Christianam, ne ante eam in servitutem abducerent Iudaismi quam Paulus sciret se non in vacuum cucurrisse, quam dexteras ei darent antecessores, quam ex censu eorum in nationes praedicandi munus subiret. Necessario igitur cessit ad tempus, et sic ei ratio constat Timotheum circumcidendi et rasos introducendi in templum, quae in Actis edicuntur, adeo vera, ut apostolo consonent profitenti factum se ludaeis Iudaeum, ut Iudaeos lucrifaceret, et sub lege agentem propter eos qui sub lege agerent, sic et propter superinductos illos, et omnibus novissime omnia factum, ut omnes lucraretur. Si haec quoque intellegi ex hoc postulant, id quoque nemo dubitabit, eius dei et Christi praedicatorem Paulum cuius legem quamvis excludens interim, tamen pro temporibus admiserat, statim amoliendam si novum deum protulisset. Bene igitur quod et dexteras Paulo dederunt Petrus et Iacobus et Ioannes, et de officii distributione pepigerunt, ut Paulus in nationes, illi in circumcisionem, tantum ut meminissent egenorum, et hoc secundum legem creatoris, pauperes et egenos foventis, sicut in evangelii vestri retractatu probatum est. Adeo constat de lege sola fuisse quaestionem, dum ostenditur quid ex lege custodiri convenerit. Sed reprehendit Petrum non recto pede incedentem ad evangelii veritatem. Plane reprehendit, non ob aliud tamen quam ob inconstantiam victus, quem pro personarum qualitate variabat, timens eos qui erant ex circumcisione, non ob aliquam divinitatis perversitatem, de qua et aliis in faciem restitisset, qui de minore causa conversationis ambiguae Petro ipsi non pepercit. Sed quomodo Marcionitae volunt credi? De cetero pergat apostolus, negans ex operibus legis iustificari hominem, sed ex fide. Eiusdem tamen dei cuius et lex. Nec enim laborasset fidem a lege discernere, quam diversitas ipsius divinitatis ultro discrevisset, si fuisset. Merito non reaedificabat quae destruxit. Destrui autem lex habuit ex quo vox loannis clamavit in eremo: Parate vias domini, ut fierent rivi et colles et montes repleti et humiliati, et tortuosa et aspera in rectitudinem et in campos, id est, legis difficultates in evangelii facilitates. Meminerat iam et psalmi esse tempus: disrumpamus a nobis vincula eorum, et abiiciamus a nobis iugum ipsorum, ex quo tumultuatae sunt gentes et populi meditati sunt inania; astiterunt reges terrae et magistratus congregati sunt in unum adversus dominum et adversus Christum ipsius; ut iam ex fidei fibertate instificetur homo, non ex legis servitute, quia iustus ex fide vivit. Quodsi prophetes Abacum praenuntiavit, habes et apostolum prophetas confirmantem, sicut et Christus. Eius crgo dei erit fides, in qua vivet iustus, cuius et lex, in qua non iustihcatur operarius. Proinde si in lege maledictio est, in fide vero bensdictio, utrumque habes propositum apud creatorem: ecce posui, inquit, ante te maledictionem et benedictionem. Non potes distantiam vindicare, quae etsi rerum est, non ideo auctorum, quae ab uno auctore proponitur. Cur autem Christus factus sit pro nobis maledictio , ipso apostolo edocente manifestum est, quam nobiscum faciat, id est, secundum fidem creatoris. Neque enim quia creator pronuntiavit: maledictus omnis in ligno suspensus, ideo videbitur alterius dei esse Christus et ideirco a creatore iam tunc in lege maledictus. Et quomodo praemaledixisset eum creator, quem ignorat? Cur autem non magis competat creatori filium suum dedisse maledictioni suae, quam illi deo tuo subdidisse maledictioni, et quidem pro homine alieno? Denique si atrox videtur hoc in creatore circa filium, proinde tuo in deo; si vero rationale et in tuo, proinde et in meo, et magis in meo. Facilius enim crederetur eius esse, per maledictionem Christi benedictionem prospexisse bomini, qui et maledictionem aliquando et benedictionem proposuerit ante hominem, quam qui neutrum unquam sit apud te professus. Accepimus igitur benedictionem spiritalem per fidem, inquit, ex qua scilicet vivet iustus, secundum creatorem. Hoc est ergo, quod dico eius dei fidem esse, cuius est forma gratiae fidei. Sed et cum adiicit: omnes enim filii estis fidei, ostenditur, quid supra haeretica industria eraserit, mentionem scilicet Abrabae, qua nos apostolus filios Abrabae per fidem affirmat, secundum quam mentionem hic qunque filios fidei notavit. Ceterum quomodo filii fidei? et cuius fidei, si non Abrabae? Si enim Abrabam deo credidit, et deputatum est iustitiae, atque exinde pater multarum nationum meruit nuncupari, nos autem credendo deo magis proinde iustificamur, sicut Abraham, et vitam proinde consequimur, sicut iustus ex fide vivit: sic fit ut et supra filios nos Abrahae pronuntiarit, qua patris fidei, et hic filios fidei, per quam Abraham pater nationum fuerat repromissus. Ipsum quod fidem a circumcisione revocabat, nonne Abrahae filios constituere quaerebat, qui in carnis integritate crediderat? Denique alterius dei fides ad formam dei alterius non potest admitti, ut credentes iustitiae deputet, ut iustos vivere faciat, ut nationes filios fidei dicat. Totum hoc eius est apud quem ante iam notum est sub eadem Abrahae mentione, dum ipso sensu revincatur.

denique ad patrocinium petri ceter apostolus ascendisse hierosolymam post annus quatuordecim scribo ut confero cum ille de evangelium suus regula ne in vacuus tot annus curro aut curro si quis scilicet citer forma ille evangelizo adeo ab ille probaris et constabiliri desidero qui si quando volo iudaismi magis affinis subintellegi cos verus neque titus dico circumcido iam incipio ostendo solus circum cisio quaestio ex defensio adhuc lex concutio ab is qui propterea falsus et superinducticios frater appello non alius statuo pergo quam perseverantia lex ex fides sine dubius intergra creator atque ita pervertentes evangelium non interpolatio scribo qui christus creator effingo sed retentio veto disciplina ne lex creator excludo ergo propter falsus inquam superinducticios frater qui subintraverant ad speculandam libertas noster quam habeo in christus ut nos subigerent servitus neque ad hora cedo subiectio intendo enim et sensus ipse et causa is et appareo vitiatio scribo cos praemitto sed neque titus qui ego sum cum sum graecus cogo sum circumcido dehinc subjungo propter superinducticios falsus frater et reliquus contrarius utique facio incipio reddo ratio ostendo propter quis facio qui neque facio neque ostendo si ille propter qui facio non accido denique dico volo si non subintroissent fallo ille frater ad speculandam libertas is cedo subiectio non opinor ergo cedo quia sum propter qui credo hic enim rudo fides et adhuc de lex observatio suspendo competo ipse quoque apostolus ne in vacuus curro aut curro su specto itaque frustro sum fallo frater speculor libertas christianus ne ante is in servitus abduco iudaismi quam paulus scio sui non in vacuus curro quam dexter is do antecessor quam ex census is in natio praedicandi munus subeo necessarius igitur cedo ad tempus et sic is ratio consto timotheus circumcidendi et rado introducendi in templum qui in acte edico adeo verus ut apostolus consono profiteor facio sui ludaeis judaeus ut judaei lucrifacio et sub lex ago propter is qui sub lex ago sic et propter superinductos ille et omnis novus omnis facio ut omnis lucror si hic quoque intellego ex hic postulo is quoque nemo dubito is deus et christus praedicator paulis qui lex quivis excludo interim tamen pro tempus admitto statim amoliendam si novus deus profero bene igitur qui et dexter paulus do petrus et iacobus et joannis et de officium distributio pepigerunt ut paulus in natio ille in circumcisio tantus ut memini egenus et hic secundus lex creator pauper et egenus foventis sicut in evangelium vester retractatu probo sum adeo consto de lex solus sum quaestio dum ostendo quis ex lex custodio convenio sed reprehendo petrum non recingo pes incedo ad evangelium veritas planus reprehendo non ob alius tamen quam ob inconstantia vinco qui pro personaris qualitas variabat timeo is qui sum ex circumcisio non ob aliqui divinitas perversitas de qui et alius in facies resto qui de paruus causa conversatio ambiguus petro ipse non parco sed quomodo marcionitae volo credo de ceterus pergo apostolus nego ex opus lex iustificaris homo sed ex fides idem tamen deus qui et lex neque enim laboro fides ab lex discerno quam diversitas ipse divinitas ultro discrevisset si sum mereo non reaedificabat qui destruo destruo autem lex habeo ex quo vox loannis clamo in eremus paro via dominus ut fio rivus et collis et mons repleo et humilio et tortuosus et asper in rectitudo et in campus is sum lex difficultas in evangelium facilitas memini iam et psalmus sum tempus disrumpo ab nos vinculum is et abiiciamus ab nos iugum ipse ex quo tumultuatae sum gens et populus meditor sum inanis asto rex terra et magistratus congrego sum in unus adverro dominus et adverro christus ipse ut iam ex fides fibertas instificetur homo non ex lex servitus quia iustus ex fides vivo quodsi prophetes abax praenuntio habeo et apostolus propheta confirmo sicut et christus is crgo deus sum fides in qui vivo iustus qui et lex in qui non iustihcatur operarius proinde si in lex maledictio sum in fides verus bensdictio uterque habeo propono apud creator ecce pono inquam ante tu maledictio et benedictio non possum distantia vindicaris qui etsi res sum non ideo auctor qui ab unus auctor propono cur autem christus facio sum pro nos maledictio ipse apostolus edocente manifestus sum quam nos facio is sum secundus fides creator neque enim quia creator pronuntio maledico omnis in lignum suspendo ideo video alter deus sum christus et ideirco ab creator iam tunc in lex maledico et quomodo praemaledixisset is creator qui ignoro cur autem non magis competo creator filius suus do maledictio suus quam ille deus tuus subdo maledictio et quidem pro homo alienus denique si atrox video hic in creator circa filius proinde tuus in deus si verus rational et in tuus proinde et in meus et magis in meus facilis enim credo is sum per maledictio christus benedictio prospicio bomini qui et maledictio aliquando et benedictio propono ante homo quam qui neuter umquam sum apud tu profiteor accipio igitur benedictio spirital per fides inquam ex qui scilicet vivo iustus secundus creator hic sum ergo qui dico is deus fides sum qui sum forma gratia fides sed et cum adiicit omnis enim filius sum fides ostendo quis supra haeretica industria erado mentio scilicet abrabae qui nos apostolus filius abrabae per fides affirmo secundus quam mentio hic qunque filius fides noto ceterum quomodo filius fides et qui fides si non abrabae si enim abrabam deus credo et deputas sum justitia atque exinde pater multus natio mereo nuncuparis nos autem credo deus magis proinde iustificamur sicut abraham et vita proinde consequor sicut iustus ex fides vivo sic fio ut et supra filius nos abrahae pronuntio qui pater fides et hic filius fides per quam abraham pater natio sum repromissus ipse qui fides ab circumcisio revoco nonne abrahae filius constituo quaero qui in caro integritas credo denique alter deus fides ad forma deus alter non possum admitto ut credo justitia deputo ut iustus vivo facio ut natio filius fides dico totus hic is sum apud qui ante iam notus sum sub idem abrahae mentio dum ipse sentio revincatur


At enim ut malum postea erupit atque inde iam coepit bonitas dei cum adversario agere, aliud quoque negotium eadem illa iustitia dei nacta est iam secundum adversionem dirigendae bonitatis, ut seposita libertate eius, qua et ultro deus bonus, pro meritis cuiusque pensetur, dignis offeratur, indignis denegetur, ingratis auferatur, proinde omnibus aemulis vindicetur. Ita omne hoc iustitiae opus procuratio boniatis est; quod iudicando damnat, quod damnando punit. quod, ut dicitis, saevit, utique bono, non malo proficit. Denique timor iudicii ad bonum, non ad malum confert. Non enim sufficebat bonum per semetipsum commendari, iam sub adversario laborans. Nam et si commendabile per semetipsum, non tamen et conservabile, quia expugnabile iam per adversarium, nisi vis aliqua praeesset timendi, quae bonum etiam nolentes appetere et custodire compelleret. Ceterum tot illecebris mali expugnantibus bonum quis illud appeteret quod impune contemeret? Quis custodiret quod sine periculo amitteret? Legis mali viam latam et multo frequentiorem: nonne omenes illa laberentur, si nihil in illa timeretur? Horremus terribiles minas creatoris, et vix a malo avellimur. Quid, si nihil minaretur? Hanc iustitiam malum dices, quae malo non favet? Hanc bonum negabis, quae bono prospicit? Qualem oportet deum velles? qualem malle expediret, sub quo delicta gauderent, cui diablus illuderet. Illum bonum iudicares deum qui hominem posset magis malum facere securitate delicti? Quis boni auctor, nisi qui et exactor? Proinde quis mali extraneus, nisi qui et inimicus? Quis inimicus, nisi qui et expugnator? Quis expugnator, nisi qui et punitor? Sic totus deus bonus est, dum pro bono omnia est. Sic denique omnipotens, quia et iuvandi et laedendi potens. Minus est tantummodo prodesse, quia non aliud quid possit quam prodesse. De eiusmodi qua fiducia bonum sperem, si hoc solum potest? quomodo innocentiae mercedem secter, si non et nocentiae spectem? Diffidam necesse est, ne nec alteram partem remuneretur qui utramque non valuit. Usque adeo iustitia etiam plenitudo est divnitatis ipsius, exhibens deum perfectum et patrem et dominum, patrem clementia, dominum disciplina, patrem potestate blanda, dominum severa, patrem diligendum pie, dominum timendum necessarie, diligendum, quia malit misericordiam quam sacrificium, et timendum, quia nolit peccatum, diligendum, quia malit paenitentiam peccatoris quam mortem, et timendum, quia nolit peccatores sui iam non paenitentes. Ideo lex utrumque definit: Diliges deum, et, Timebis deum. Aliud obsecutori proposuit, aliud exorbitatori.

at enim ut malus postea erumpo atque inde iam coepio bonitas deus cum adversarius ago alius quoque negotium idem ille iustitia deus nanciscor sum iam secundus adversio dirigendae bonitas ut sepono libertas is qui et ultro deus bonus pro meritum quisque penso dignus offertor indignus denego ingratus aufero proinde omnis aemulis vindico ita omnis hic justitia opus procuratio boniatis sum qui judico damno qui damno punior qui ut dico saevio utique bonus non malus proficio denique timor iudicium ad bonus non ad malus confero non enim sufficebat bonus per semetipsum commendaris iam sub adversarius laboro nam et si commendabilis per semetipsum non tamen et conservabilis quia expugnabilis iam per adversarius nisi volo aliqui praesum timeo qui bonus etiam nolo appeto et custodio compello ceterum tot illecebra malus expugno bonus quis ille appeto qui impunis contemeret quis custodio qui sine periculum amitto lex malus via fero et multus frequens nonne omenes ille labor si nihil in ille timeo horreo terribilis minae creator et vix ab malus avellimur quis si nihil mino hic iustitia malus dico qui malus non faveo hic bonus nego qui bonus prospicio qual oportet deus volo qual malo expedio sub quo delictum gaudeo qui diablus illuderet ille bonus iudicaris deus qui homo possum magis malus facio securitas delictum quis bonus auctor nisi qui et exactor proinde quis malus extraneus nisi qui et inimicus quis inimicus nisi qui et expugnator quis expugnator nisi qui et punitor sic totus deus bonus sum dum pro bonus omnis sum sic denique omnipotens quia et juvo et laedo possum paruus sum tantummodo prosum quia non alius quis possum quam prosum de eiusmodi qui fiducia bonus spero si hic solus possum quomodo innocentia merces sector si non et nocentiae specto diffido necesse sum ne neque alter pars remuneretur qui uter non valeo usque adeo iustitia etiam plenitudo sum divnitas ipse exhibeo deus perficio et pater et dominus pater clemens dominus disciplina pater potestas blandus dominus severus pater diligo pius dominus timeo necessarius diligo quia malo misericordia quam sacrificium et timeo quia nolo peccatum diligo quia malo paenitentia peccator quam mors et timeo quia nolo peccator suus iam non paenitentes ideo lex uterque definio diligo deus et timeo deus alius obsecutor propono alius exorbitator


Sed Christus divortium prohibet dicens, Qui dimiserit uxorem suam et aliam duxerit, adulterium committit; qui dimissam a viro duxerit, aeque adulter est. Ut sic quoque prohibeat divortium, illicitum facit repudiatae matrimonium. Moyses vero permittit repudium in Deuteronomio: Si sumserit quis uxorem, et habitaverit cum ea, et evenerit non invenire eam apud eum gratiam, eo quod inventum sit in illa impudicum negotium, scribet libellum repudii et dabit in manu eius, et dimittet illam de domo sua. Vides diversitatem legis et evangelii, Moysi et Christi? Plane. Non enim recepisti illud quoque evangelium eiusdem veritatis et eiusdem Christi, in quo prohibens divortium propriam quaestionem eiua absolvit: Moyses propter duritiam cordis vestri praecepit libellum repudii dare; a primordio autem non fuit sic; quia scilicet qui marem et feminam fecerat, Erunt duo, dixerat, in carne una: quod deus itaque iunxit, homo disiunxerit? Hoc enim responso et Moysi constitutionem protexit, ut sui, et creatoris institutionem direxit, ut Christus ipsius. Sed quatenus ex his revincendus es quae recepisti, sic tibi occurram ac si meus Christus. Nonne et ipse prohibens divortium et patrem tamen gestans eum qui marem et feminam lunxit excusaverit potius quam destruxerit Moysi constitutionem? Sed ecce sic tuus sit iste Christus contrarium docens Moysi et creatori, ut, si non contrarium ostendcro, meus sit. Dico enim illum condicionaliter nunc fecisse divortii prohibitionem, si ideo quis dimittat uxorem ut aliam ducat. Qui dimiserit, inquit, uxorem, et aliam duxerit, adulterium commisit, et qui a marito dimissam duxerit, aeque adulter est, ex eadem utique causa dimissam qua non licet dimitti, ut alia ducatur; illicite enim dimissam pro indimissa ducens adulter est. Manet enim matrimonium quod non rite diremptum est; manente matrimonio nubere adulterium est. Ita si condicionaliter prohibuit dimittere uxorem, non in totum prohibuit, et quod non prohibuit in totum, permisit alias, ubi causa cessat ob quam prohibuit. Etiam non contrarium Moysi docet, cuius praeceptum alicubi conservat, nondum dico confirmat. Aut si omnino negas permitti divortium a Christo, quomodo tu nuptias dirimis, nec coniungens marem et feminam, nec alibi coniunctos ad sacramentum bsptismatis et eucharistiae admittens nisi inter se coniuraverint adversus fructum nuptiarum, ut adversus ipsum creatorem? Certe quid facit apud te maritus si uxor eius commiserit adulterium? Habebitne illam? Scilicet nec tuum apostolum sinere coniungi prostitutae membra Christi. Habet itaque et Christum assertorem iustitia divortii. Iam bine confirmatur ab illo Moyses, ex eodem titulo prohibens repudium quo et Christus, si inventum fuerit in muliere negotium impudicum. Nam et in evangelio Matthaei, Qui dimiserit, inquit, uxorem suam praeter causam adulterii, facit eam adulterari. Aeque adulter censetur et ille qui dimissam a viro duxerit. Ceterum praeter ex causa adul- terii nec creator disiungit, quod ipse scilicet coniunxit, eodem alibi Moyse constituente eum qui ex compressione matrimonium fecerat non posse dimittere uxorem in omne tempus. Quodsi ex violentia coactum matrimonium stabit, quanto magis ex convenientia vluntarium? sicut et prophetiae auctoritate, Uxorem iuventutis tuae non dimittes. Habes itaque Christum ultro vestigia ubique creatoris ineuntem tam in permittendo repudio quam in prohibendo. Habes etiam nuptiarum, quoquo velis latere, prospectorem, quas nec separari vult prohibendo repudium, nec cum macula haberi tunc permittendo divortium. Erubesce non coniungens quos tuus quoque Christus coniunxit. Erubesce etiam disiungens sine eo meritc quo disiungi voluit et tuus Christus. Debeo nunc et illud ostendere unde hauc sententiam deduxerit dominus, quove direxerit. Ita enim plenius constabit eum non ad Moysen destruendum spectasse per repudii propositionem subito interpositam, quia nec subito interposita est, habens radicem ex eadem Ioannis mentione. Ioannes enim retundens Herodem quod adversus legem uxorem fratris sui defuncti duxisset, habentis filiam ex illa (non alias hoc permittente, immo et praecipiente lege, quam si frater illiberis decesserit, ut a fratre ipsius et ex costa ipsius supparetur semen illi), coniectus in carcerem fuerat, ab eodem Herode postmodum et occisus. Facta igitur mentione Ioannis dominus, et utique successus exitus eius, illicitorum matrimoniorum et adulterii figura iaculatus est in Herodem, adulterum pronuntians etiam qui dimissam a viro duxerit, quo magis impietatem Herodis oneraret, qui non minus morte quam repudio dimissam a viro duxerat, et hoc fratre habente ex illa filiam, et vel eo nomine illicite, ex libidinis, non ex legis instinctu, ac propterea propheten quoque assertorem legis occiderat. Hoc mihi disseruisse proficiet etiam ad subsequens argumentum divitis apud inferos dolentis et pauperis in sinu Abrahae requie- scentis. Nam et illud, quantum ad scripturae superficiem, subito propositum est, quantum ad intentionem sensus, et ipsum cohaeret mentioni Ioannis male tractati et suggillati Herodis male maritati, utriusque exitum deformans, Herodis tormenta et loannis refrigeria, ut iam audiret Herodes, Habent illic Moysen et prophetas, illos audiant. Sed Marcion aliorsum cogit, scilicet ut utramque mercedem creatoris sive tormenti sive refrigerii apud inferos determinet eis positam qui legi et prophetis obedierint, Christi vero et dei sui caelestem definiat sinum et portum. Respondebimus ad haec, ipsa scriptura revincente oculos eius, quae ab inferis discernit Abrahae sinum pauperi. Aliud enim inferi, ut puto, aliud quoque Abrabae sinus. Nam et magnum ait intercedere regiones istas profundum et transitum utrinque probibere. Sed nec allevasset dives oculos, et quidem de longinquo, nisi in superiora, et de altitudinis longinquo per immensam illam distantiam sublimitatis et profunditatis. Unde apparet sapienti cuique, qui aliquando Elysios audierit, esse aliquam localem determinationem quae sinus dicta sit Abrabae ad recipiendas animas filiorum eius, etiam ex nationibus, patris scilicet multarum nationum in Abrahae censum deputandarum, et ex eadem fide qua et Abraham deo credidit, nullo sub ingo legis nec in signo circumcisionis. Eam itaque regionem sinum dico Abrahae, etsi non caelestem, sublimiorem tamen inferis, interim refrigerium praebituram animabus iustorum, donec consummatio rerum resurrectionem omnium plenitudine mercedis expungat, tune apparitura caelesti promissione, quam Marcion suo vindicat, quasi non a creatore promulgatam. Ad quam ascensum suum Christus aedificat in caelum, secundum Amos, utique suis, ubi est et locus aeternus, de quo Esaias: Quis annuntiabit vobis locum aeternum, nisi scilicet Christus incedens in iustitia, loquens viam rectam, odio habens iniustitiam et iniquitatem? Quodsi aeternus locus repromittitur et ascensus in caelum aedificatur a creatore, promittente etiam semen Abrahae velut stellas caeli futurum, utique ob caelestem promissionem, salva ea promissione cur non capiat sinum Abrabae dici temporale aliquod animarum fidelium receptaculum in quo iam delinietur futuri imago ac candida quaedam utriusque iudicii prospiciatur? admoneus quoque vos haereticos, dum in vita estis, Moysen et prophetas unum deum praedicantes creatorem, et unum Christum praedicantes eius, et utrumque iudicium poenae et salutis aeternae apud unicum deum positum qui occidat et vivificet. Immo, inquit, nostri dei monela de caelo non Moysen et prophetas iussit audiri, sed Christum: hunc audite. Merito. Tunc enim apostoli satis iam audierant Moysen et prophetas, qui secuti erant Christum, credendo Moysi et prophetis. Nec enim accepisset Petrus dicere, Tu es Christus, antequam audisset et credidisset Moysi et prophetis, a quibus solis adhuc Christus annuntiabatur. Haec igitur fides eorum meruerat ut etiam voce caelesti confimaretur, iubente illum audiri quem agnoverant evangelizantem pacem, evangelizantem bona, annuntiantem locum aeternum, aedificantem illis ascensum suum in caelum. Apud inferos autem de eis dictum est: Habent illic Moysen et prophetas, audiant illos, qui non credebant, vel qui nec omnino sic credebant, esse post mortem superbiae divitiarum et gloriae delitiarum supplicia annuntiata a Moyse et prophetis, decreta autem ab eo deo qui de thronis deponit dynastas, et de sterquilinis elevat inopes. Ita cum utrinque pronuntiationis diversitas competat creatori, non erit divinitatum statuenda distantia, sed ipsarum materiarum.

sed christus divortium prohibeo dico qui dimitto uxor suus et alius duco adulterium committo qui dimitto ab vir duco aequus adulter sum ut sic quoque prohibeo divortium illicitus facio repudio matrimonium moyses verus permitto repudium in deuteronomium si sumserit quis uxor et habito cum is et evenio non invenio is apud is gratia is qui invenio sum in ille impudicus negotium scribo libellus repudium et do in manus is et dimitto ille de domus suus video diversitas lex et evangelium moysi et christus planus non enim recipio ille quoque evangelium idem veritas et idem christus in quo prohibeo divortium proprius quaestio eiua absolvo moyses propter duritia chordus vester praecipio libellus repudium do ab primordius autem non sum sic quia scilicet qui maris et femina facio sum duo dico in carnis unus qui deus itaque iungo homo disjungo hic enim respondeo et moysi constitutio protego ut suus et creator institutio dirigo ut christus ipse sed quatenus ex hic revincendus sum qui recipio sic tu occurro atque si meus christus nonne et ipse prohibeo divortium et pater tamen gesto is qui maris et femina lunxit excusaverit potis quam destruo moysi constitutio sed ecce sic tuus sum iste christus contrarius doceo moysi et creator ut si non contrarius ostendcro meus sum dico enim ille condicionalis nunc facio divortii prohibitio si ideo quis dimitto uxor ut alius duco qui dimitto inquam uxor et alius duco adulterium committo et qui ab marito dimitto duco aequus adulter sum ex idem utique causa dimitto qui non licet dimitto ut alius duco illicitus enim dimitto pro indimissa duco adulter sum maneo enim matrimonium qui non rite disredimo sum maneo matrimonium nubo adulterium sum ita si condicionalis prohibeo dimitto uxor non in totus prohibeo et qui non prohibeo in totus permitto alius ubi causa cesso ob quam prohibeo etiam non contrarius moysi doceo qui praeceptum alicubi conservo nondum dico confirmo aut si omnino nego permitto divortium ab christus quomodo tu nuptiae dirimis neque conjungo maris et femina neque alibi coniungo ad sacramentum bsptismatis et eucharistiae admittens nisi inter sui coniuraverint adverro fructus nuptiae ut adverro ipse creator certus quis facio apud tu maritus si uxor is committo adulterium habebitne ille scilicet neque tuus apostolus sino conjungo prostituo membrum christus habeo itaque et christus assertor iustitia divortii iam bine confirmo ab ille moyses ex idem titulus prohibeo repudium quo et christus si invenio sum in mulier negotium impudicus nam et in evangelium matthaei qui dimitto inquam uxor suus praeter causa adulterium facio is adulteraris aequus adulter censeo et ille qui dimitto ab vir duco ceterum praeter ex causa adul terii neque creator disjungo qui ipse scilicet conjungo idem alibi moyse constituo is qui ex compressio matrimonium facio non possum dimitto uxor in omnis tempus quodsi ex violens cogo matrimonium sto quantus magis ex convenio vluntarium sicut et prophetia auctoritas uxor iuventus tuus non dimitto habeo itaque christus ultro vestigium ubique creator ineo tam in permitto repudio quam in prohibeo habeo etiam nuptiae quisquis velis lateo prospector qui neque separaris volo prohibeo repudium neque cum macula habeo tunc permitto divortium erubesco non conjungo qui tuus quoque christus conjungo erubesco etiam disiungens sine is meritc quo disjungo volo et tuus christus debeo nunc et ille ostendo unde hauc sententia deduco dominus quis dirigo ita enim plenus consto is non ad moysen destruo specto per repudium propositio subeo interpono quia neque subeo interpono sum habeo radix ex idem ioannis mentio joannis enim retundo herodes qui adverro lex uxor frater suus defungor duco habeo filia ex ille non alius hic permitto immo et praecipio lex quam si frater illiberis decedo ut ab frater ipse et ex costa ipse supparetur semen ille coniectus in carcer sum ab idem herodes postmodum et occido facio igitur mentio ioannis dominus et utique successus exitus is illicitor matrimonium et adulterium figuro jaculor sum in herodes adulter pronuntio etiam qui dimitto ab vir duco quo magis impietas herodes onero qui non paruus mors quam repudio dimitto ab vir duco et hic frater habeo ex ille filia et vel is nomen illicitus ex libido non ex lex instinguo atque propterea prophetes quoque assertor lex occido hic ego disseruio proficio etiam ad subsequor argumentum dives apud inferi doleo et pauper in sinus abrahae requie scentis nam et ille quantus ad scribo superficies subeo propono sum quantus ad intentio sensus et ipse cohaereo mentio ioannis malus tractas et suggillati herodes malus maritas uterque exitus deformo herodes tormentum et loannis refrigeria ut iam audio herodes habeo illic moysen et propheta ille audio sed marcion aliorsum cogo scilicet ut uter merces creator sive tormentum sive refrigerium apud inferi determino is pono qui lego et propheta obedierint christus verus et deus suus caelestis definio sinum et portus respondeo ad hic ipse scribo revincente oculus is qui ab inferi discerno abrahae sinum pauper alius enim inferus ut puto alius quoque abrabae sinus nam et magnus aio intercedo regio iste profundum et transeo uter probibere sed neque allevasset dives oculus et quidem de longinquus nisi in superus et de altitudo longinquus per immensus ille distantia sublimitas et profunditas unde appareo sapio quisque qui aliquando elysii audio sum aliqui local determinatio qui sinus dictum sum abrabae ad recipio anima filius is etiam ex natio pater scilicet multus natio in abrahae census deputandaris et ex idem fides qui et abraham deus credo nullus sub ingo lex neque in signum circumcisio is itaque regio sinum dico abrahae etsi non caelestis sublimiorem tamen inferi interim refrigerium praebeo animabus iustor donec consummatio res resurrectio omnis plenitudo merces expungat tu apparitura caelestis promissio quam marcion suus vindico quasi non ab creator promulgo ad quam ascensus suus christus aedifico in caelum secundus amos utique suus ubi sum et locus aeternus de quo esaias quis annuntio tu locus aeternus nisi scilicet christus incedo in iustitia loquor via recingo odium habeo injustitia et iniquitas quodsi aeternus locus repromitto et ascensus in caelum aedifico ab creator promitto etiam semen abrahae velut stella caelum sum utique ob caelestis promissio salvo is promissio cur non capio sinum abrabae dico temporal aliqui anima fidelis receptaculis in quo iam delinietur sum imago atque candidus quidam uterque iudicium prospicio admoneus quoque tu haereticos dum in vito sum moysen et propheta unus deus praedico creator et unus christus praedico is et uterque iudicium poena et salus aeternus apud unicus deus pono qui occaedes et vivifico immo inquam noster deus monela de caelum non moysen et propheta iubeo audio sed christus hic audio mereo tunc enim apostolus satis iam audio moysen et propheta qui sequor sum christus credo moysi et propheta neque enim accipio petrus dico tu sum christus antequam audio et credo moysi et propheta ab qui sol adhuc christus annuntiabatur hic igitur fides is mereo ut etiam vox caelestis confimaretur jubeo ille audio qui agnoverant evangelizantem pax evangelizantem bonus annuntiantem locus aeternus aedifico ille ascensus suus in caelum apud inferi autem de is dico sum habeo illic moysen et propheta audio ille qui non credo vel qui neque omnino sic credo sum post mors superbia divitiaris et gloria delitiaris supplicium annuntiata ab moyse et propheta decretum autem ab is deus qui de thronis depono dynastes et de sterquilinis elevo inops ita cum uter pronuntiatio diversitas competo creator non sum divinitas statuo disto sed ipsaris materiaris


Ceterum etsi esse eum possemus confiteri, sine causa esse eum deberemus argumentari. Sine causa enim esset qui rem non haberet, quia res omnis causa est, ut sit aliquis cuius res sit. Porro in quantum nihil oportet esse sine causa, id est sine re, quia si sine causa sit, perinde est atque si non sit, non habens rei causam rem ipsam, in tantum deum dignius credam non esse quam esse sine causa. Sine causa est enim qui rem non habendo non habet causam. Deus autem sine causa, id est sine re, esse non debet. Ita quotiens ostendo eum sine causa esse, tanquam sit, hoc constituo, non esse illum, quia si fuisset, omnino sine causa non fuisset. Sic et ipsam fidem dico illum sine causa ab homine captare, aliter solito deum credere ex operum auctoritate formatum, quia nihil tale prospexit per quod homo deum didicit. Nam etsi credunt plerique in illum, non statim ratione credunt, non habentes dei pignus, opera eius deo digna. Itaque hoc nomine cessationis et defectionis operum et impudentiae et malignitatis affinis est: impudentiae, qua fidem non debitam sibi captat, cui praestruendae nihil prospexit, malignitatis, qua plures incredulitatis reos fecit nihil fidei procurando.

ceterum etsi sum is possum confiteor sine causa sum is debeo argumentaris sinis causa enim sum qui res non habeo quia res omnis causa sum ut sum aliquis qui res sum porro in quantus nihil oportet sum sine causa is sum sine res quia si sine causa sum perinde sum atque si non sum non habeo res causa res ipse in tantus deus dignus credo non sum quam sum sine causa sinis causa sum enim qui res non habeo non habeo causa deus autem sine causa is sum sine res sum non debeo ita quotiens ostendo is sine causa sum tamquam sum hic constituo non sum ille quia si sum omnino sine causa non sum sic et ipse fides dico ille sine causa ab homo captaris aliter soleo deus credo ex opus auctoritas formo quia nihil talis prospicio per qui homo deus disco nam etsi credo plerusque in ille non statim ratio credo non habeo deus pignus opus is deus dignus itaque hic nomen cessatio et defectio opus et impudentia et malignitas affinis sum impudentia qui fides non debeo sui capto qui praestruendae nihil prospicio malignitas qui multus incredulitas reus facio nihil fides procuro