De Baptismo

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Ceterum baptismum non temere credendum esse sciunt quorum officium est. Omni petenti te dato, suum habet titulum perinde ad eleemosynam pertinentem. Immo illud potius perspiciendum: Nolite dare sanctum canibus et porcis proicere margarita vestra, et, Manus ne facile imposueris, ne participes aliena delicta. Si Philippus tam facile tinxit eunuchum, recogitemus manifestam et exertam dignationem domini intercessisse. Spiritus Philippo praeceperat in eam viam pertendere; spado et ipse inventus est non otiosus, nec qui subito tingui concupisceret, sed ad templum orandi gratia profectus scripturae divinae impressus sic oportebat deprendi, cui ultro deus apostolum miserat, quem rursus spiritus ut se curriculo eunuchi adiungeret iussit: scriptura ipsius fidei occurrit in tempore, exhortatus adsumitur, dominus ostenditur, fides non moratur, aqua non expectatur, apostolus perfecto negotio eripitur. Sed et Paulus revera cito tinctus est. Cito enim cognoverat Simon hospes vas eum esse electionis constitutum. Dei dignatio suas praemittit praerogativas; omnis petitio et decipere et decipi potest. Itaque pro cuiusque personae condicione ac dispositione, etiam aetate, cunctatio baptismi utilior est, praecipue tamen circa parvulos. Quid enim necesse, si non tam necesse est, sponsores etiam periculo ingeri, qui et ipsi per mortalitatem destituere promissiones suas possunt et proventu malae indolis falli? Ait quidem dominus, Nolite illos prohibere ad me venire. Veniant ergo, dum adolescunt; veniant, dum discunt, dum quo veniant docentur; fiant Christiani, cum Christum nosse potuerint. Quid festinat innocens aetas ad remissionem peccatorum? Cautius agetur in saecularibus, ut cui substantia terrena non creditur, divina credatur. Norint petere salutem, ut petenti dedisse videaris. Non minore de causa innupti quoque procrastinandi, in quibus tentatio praeparata est tam virginibus per maturitatem quam viduis per vacationem, donec aut nubant aut continentiae corroborentur. Si qui pondus intelligant baptismi, magis timebunt consecutionem quam dilationem; fides integra secura est de salute.

ceterum baptismum non temere credo sum scio qui officium sum omnis peto tu do suus habeo titulis perinde ad eleemosynam pertineo immo ille potis perspicio nolo do sancio canis et porcus proicio margaritum vester et manus ne facilis impono ne particeps alienus delictum si philippus tam facilis tingo eunuchus recogitemus manifestam et exertam dignatio dominus intercedo spiritus philippus praecipio in is via pertendo spado et ipse invenio sum non otiosus neque qui subeo tingui concupisco sed ad templum oro gratia proficiscor scribo divina imprimo sic oportet deprehendo qui ultro deus apostolus mitto qui rursus spiritus ut sui curriculum eunuchus adjungo iubeo scribo ipse fides occurro in tempus exhortor adsumo dominus ostendo fides non moror aqua non expecto apostolus perficio negotium eripio sed et paulus revero cito tingo sum cito enim cognosco simon hospes vas is sum electio constituo deus dignatio suus praemitto praerogativas omnis petitio et decipio et decipio possum itaque pro quisque persona condicio atque dispositio etiam aetas cunctatio baptismi utilis sum praecipuus tamen circa parvulus quis enim necesse si non tam necesse sum sponsor etiam periculum ingero qui et ipse per mortalitas destituo promissio suus possum et provenio malus indoles fallo aio quidem dominus nolo ille prohibeo ad ego venio venio ergo dum adolesco venio dum disco dum quo venio doceo fio christianus cum christus nosco possum quis festino innocens aetas ad remissio peccator caveo ago in saecularis ut qui substantia terrenus non credo divino credo norint peto salus ut peto do videaris non paruus de causa innupti quoque procrastinandi in qui tentatio praeparo sum tam virgo per maturitas quam vidua per vacatio donec aut nubo aut continentia corroboro si qui pondus intelligant baptismi magis timeo consecutio quam dilatio fides integer securus sum de salus


Felix sacramentum aquae nostrae, quia ablutis delictis pristinae caecitatis in vitam aeternam liberamur! Non erit otiosum digestum istud, instruens tam eos qui cum maxime formantur, quam et illos qui simpliciter credidisse contenti non exploratis rationibus traditionum intentatam probabilem fidem per imperitiam portant. Atque adeo nuper conversata istic quaedam de Gaiana haeresi vipera venenatissima doctrina sua plerosque rapuit, inprimis baptismum destruens. Plane secundum naturam. Nam fere viperae et aspides ipsique reguli serpentes arida et inaquosa sectantur. Sed nos pisciculi secundum ΙΧΘΥΝ nostrum Iesum Christum in aqua nascimur, nec aliter quam in aqua permanendo salvi sumus. Itaque illa monstrosissima, cui nec integre quidem docendi ius erat, optime norat pisciculos necare de aqua auferens.

felix sacramentum aqua noster quia ablutis delinquo pristinus caecitas in vita aeternus libero non sum otiosus digero iste instruo tam is qui cum magnus formo quam et ille qui simplex credo contendo non exploro ratio traditio intento probabilis fides per imperitia porto atque adeo nuper converso istic quidam de gaianus haeresis vipera venenatissima doctrina suus plerus rapio imprimis baptismum destruo planus secundus natura nam fere vipera et aspis ipse regulis serpo aridus et inaquosus sector sed nos pisciculis secundus nos iesus christus in aqua nasco neque aliter quam in aqua permanendo salvus sum itaque ille monstrosissima qui neque integer quidem doceo ius sum optume norat pisciculus neco de aqua aufero


Diximus, quantum mediocritati nostrae licuit de universis quae baptismi religionem struunt; nunc ad reliquum statum eius aeque ut potero progrediar de quaestiunculis quibusdam. Baptismus ab Ioanne denuntiatus iam tunc habuit quaestionem, ab ipso quidem domino propositam Pharisaeis, caelestisne is baptismus esset, an vero terrenus? De quo illi non valuerunt constanter respondere, utpote non intelligentes, quia nec credentes. Nos porro quantula fide sumus, tantulo et intellectu possumus aestimare divinum quidem eum baptismum fuisse, mandatu tamen, non et potestate, quod et Ioannem a domino missum legimus in hoc munus, ceteram humanum condicione. Nihil enim caeleste praestabat, sed caelestibus praeministrabat, paenitentiae scilicet praepositus, quae est in hominis potestate. Denique legis doctores et Pharisaei, qui credere noluerunt, nec paenitentiam egere. Quod si paenitentia humanum est, et baptismus ipsius eiusdem condicionis fuerit necesse est, aut daret et spiritum sanctum et remissionem delictorum, si caelestis fuisset. Sed neque peccatum dimittit neque spiritum indulget nisi deus solus. Etiam ipse dominus, nisi ipse prius ascenderet ad patrem, aliter negavit spiritum descensurum. Id quod dominus nondum conferebat, servus utique praestare non posset. Adeo postea in Actis Apostolorum invenimus, quoniam qui Ioannis baptismum habebant non accepissent spiritum sanctum, quem ne auditu quidem noverant. Ergo non erat caeleste, quod caelestia non exhibebat, cum ipsum, quod caeleste in Ioanne fuerat, spiritus prophetiae, post totius spiritus in dominum translationem usque adeo defecerit, ut quem praedicaverat, quem advenientem designaverat, postmodum an ipse esset miserit sciscitatum. Agebatur itaque baptismus paenitentiae quasi candidatus remissionis et sanctificationis in Christo subsecuturae. Nam quod praedicabat baptismum paenitentiae in remissionem delictorum, in futuram remissionem enuntiatum est: siquidem paenitentia antecedit, remissio subsequitur, et hoc est viam praeparare; qui autem praeparat, non idem ipse perficit, sed alii perficiendum procurat. Ipse profitetur sua non esse caelestia, sed Christi, dicendo, Qui de terra est, de terra loquitur; qui de supernis venit, super omnes est: item sola se paenitentia tinguere, venturum mox qui tingueret in spiritu et igni. Scilicet quia vera et stabilis fides aqua tinguitur in salutem, simulata autem et infirma igni tinguitur in iudicium.

dico quantus mediocritas noster licet de universus qui baptismi religio struo nunc ad reliquus status is aequus ut possum progredio de quaestiunculis quidam baptismus ab ioanne denuntio iam tunc habeo quaestio ab ipse quidem dominus propono pharisaeus caelestisne is baptismus sum an verus terrenus de quo ille non valeo consto respondeo utpote non intelligentes quia neque credo nos porro quantulus fides sum tantulus et intellego possum aestimaris divinus quidem is baptismum sum mando tamen non et potestas qui et ioannem ab dominus mitto lego in hic munus ceter humanus condicio nihil enim caelestis praesto sed caelestis praeministrabat paenitentia scilicet praepono qui sum in homo potestas denique lex doctor et pharisaeus qui credo nolo neque paenitentia ago qui si paenitentia humanus sum et baptismus ipse idem condicio sum necesse sum aut do et spiritus sancio et remissio delictum si caelestis sum sed neque peccatum dimitto neque spiritus indulgeo nisi deus solus etiam ipse dominus nisi ipse prior ascendo ad pater aliter nego spiritus descendo is qui dominus nondum confero servus utique praesto non possum adeo postea in acte apostolus invenio quoniam qui ioannis baptismum habeo non accipio spiritus sancio qui ne auditus quidem nosco ergo non sum caelestis qui caelestis non exhibeo cum ipse qui caelestis in ioanne sum spiritus prophetia post totus spiritus in dominus translatio usque adeo deficio ut qui praedicaverat qui advenio designaverat postmodum an ipse sum mitto sciscitas ago itaque baptismus paenitentia quasi candido remissio et sanctificatio in christus subsecuturae nam qui praedico baptismum paenitentia in remissio delictum in sum remissio enuntio sum siquidem paenitentia antecedo remissio subsequor et hic sum via praepararis qui autem praeparo non idem ipse perficio sed alius perficio procuro ipse profiteor suus non sum caelestis sed christus dico qui de terra sum de terra loquor qui de supernus venio super omnis sum item solus sui paenitentia tinguere venio mox qui tingueret in spiritus et ignis scilicet quia verus et stabilis fides aqua tinguitur in salus simulo autem et infirmo ignis tinguitur in iudicium


Diem baptismo sollemniorem Pascha praestat, cum et passio domini in qua tinguimur adimpleta. est. Nec incongruenter ad figuram interpretabitur, quod cum ultimum Pascha dominus esset acturus, missis discipulis ad praeparandum, Convenietis, inquit, hominem aquam baiulantem, Paschae celebrandae locum de signo aquae ostendit. Exinde Pentecoste ordinandis lavacris laetissimum spatium est, quo et domini resurrectio inter discipulos frequentata est, et gratia spiritus sancti dedicata, et spes adventus domini subostensa, quod tunc in caelos recuperato eo angeli ad apostolos dixerunt sic venturum, quemadmodum et in caelos conscendit, utique in Pentecoste. Sed enim Hieremias cum dicit: Et congregabo illos ab extremis terrae in die festo, Paschae diem significat et Pentecostes, qui est proprie dies festus. Ceterum omnis dies domini est, omnis hora, omne tempus habile baptismo: si de sollemnitate interest, de gratia nihil refert.

dies baptismum sollemniorem pascha praesto cum et passio dominus in qui tinguimur adimpleo sum neque incongruenter ad figura interpretabitur qui cum ulter pascha dominus sum ago mitto discipulis ad praeparo convenietis inquam homo aqua bajulo pascha celebro locus de signum aqua ostendo exinde pentecoste ordino lavacrum laetus spatium sum quo et dominus resurrectio inter discipulus frequento sum et gratia spiritus sanctus dedico et spes advenio dominus subostensa qui tunc in caelus recipero is angelus ad apostolus dico sic venio quemadmodum et in caelus conscendo utique in pentecoste sed enim hieremias cum dico et congrego ille ab exter terra in dies festus pascha dies significo et pentecostes qui sum proprius dies festus ceterum omnis dies dominus sum omnis hora omnis tempus habilis baptismum si de sollemnitas intersum de gratia nihil refero


Hic ergo scelestissimi illi provocant quaestiones. Adeo (??) Baptismus non est necessarius quibus fides satis est; nam et A(??)ham nullius aquae nisi fidei sacramento deo placuit. Sed in omnibus posteriora concludunt, et sequentia antecedentibus praevalent. Fuerit salus retro per fidem nudam ante domini passionem et resurrectionem. At ubi fides aucta est credendi in nativitatem, passionem resurrectionemque eius, addita est ampliatio sac(??)mento obsignatio baptismi, vestimentum quodammodo fidei, quae (??) erat nuda, nec potest iam sine sua lege. Lex enim ting(??)di imposita est et forma praescripta. Ite, inquit, docete nationes, tinguentes eas in nomen Patris et Filii et Spiritus Sancti (??) legi collata definitio illa, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum, obstrinxit fidem ad baptismi necessitatem. Itaque omnes exinde credentes tinguebantur. Tunc et Paulus, ubi credidit, tinctus est. Et hoc est quod ei dominus in illa plaga orbationis praeceperat, Exsurge, dicens, et introi Damascum, illic tibi demonstrabitur, quid debeas agere, scilicet tingui, quod solum ei deerat. Alioquin satis didicerat atque crediderat (??)azarenum esse dominum dei filium.

hic ergo scelestissimi ille provoco quaestio adeo baptismus non sum necessarius qui fides satis sum nam et ab ham nullus aqua nisi fides sacramentum deus placeo sed in omnis posterus concludo et sequor antecedo praevaleo sum salus retro per fides nudus ante dominus passio et resurrectio at ubi fides augeo sum credo in nativitas passio resurrectio is addo sum ampliatio sac mentum obsignatio baptismi vestimentum quodammodo fides qui sum nudo neque possum iam sine suus lex lex enim ting deus impono sum et forma praescribo eo inquam doceo natio tinguentes is in nomen patrae et filius et spiritus sanctus lego confero definitio ille nisus quis reno sum ex aqua et spiritus non intro in regnum caelum obstringo fides ad baptismi necessitas itaque omnis exinde credo tinguebantur tunc et paulus ubi credo tingo sum et hic sum qui is dominus in ille plaga orbatio praecipio exsurgo dico et introi damascus illic tu demonstro quis debeo ago scilicet tingui qui solus is desum alioqui satis disco atque credo azarenum sum dominus deus filius


Ingressuros baptismum orationibus crebris, ieiuniis et geniculationibus et pervigiliis orare oportet et cum confessione omnium retro delictorum, ut exponant etiam baptismum Ioannis. Tinguebantur, inquit, confitentes delicta sua. Nobis gratulandum est, si nunc publice confitemur iniquitates aut turpitudines nostras. Simul enim et de pristinis satisfacimus conflictatione carnis et spiritus, et subsecuturis tentationibus munimenta praestruimus. Vigilate et orate, inquit, ne incidatis in tentationem. Et ideo, credo, tentati sunt, quoniam obdormierunt, ut adprehensum dominum destituerint, et qui cum eo perstiterit et gladio sit usus, ter etiam negaverit; nam et praecesserat dictum, neminem intentatum regna caelestia consecuturum. Ipsum dominum post lavacrum statim tentationes circumsteterunt quadraginta diebus ieiuniis functum. Ergo et nos, dicet aliquis, a lavacro potius ieiunare oportet. Et quis enim prohibet, nisi necessitas gaudii et gratulatio salutis? Sed dominus, quantulum aestimo, de figura Israëlis exprobrationem in ipsum retorsit. Namque populus mare transgressus et in solitudine translatus per quadraginta annos, illic cum divinis copiis aleretur, nihilominus ventris et gulae meminerat quam dei. Deinde dominus post aquam segregatus in deserta quadraginta dierum ieiunia emensus ostendit non pane vivere hominem dei, sed dei verbo, tentationesque plenitudini et immoderantiae ventris appositas abstinentia elidi. Igitur benedicti, quos gratia dei expectat, cum de illo sanctissimo lavacro novi natalis ascenditis et primas manus apud matrem cum fratribus aperitis, petite de patre, petite de domino peculia gratiae, distributiones charismatum subiacere. Petite, et accipietis, inquit. Quaesistis enim, et invenistis; pulsastis, et apertum est vobis. Tantum oro, ut, cum petitis, etiam Tertulliani peccatoris memineritis.

ingressuros baptismum oratio creber jejunium et geniculatio et pervigilium oro oportet et cum confessio omnis retro delictum ut expono etiam baptismum ioannis tinguebantur inquam confiteor delictum suus nos gratulor sum si nunc publicus confiteor iniquitas aut turpitudo noster simul enim et de pristinus satisfacimus conflictatio caro et spiritus et subsecuturis tentatio munimentum praestruimus vigilo et oro inquam ne incidatis in tentatio et ideo credo tentas sum quoniam obdormio ut adprehendo dominus destituerint et qui cum is persto et gladius sum utor ter etiam nego nam et praecedo dico nemo intentas regnum caelestis consequor ipse dominus post lavacrum statim tentatio circumsto quadraginta dies jejunium fungor ergo et nos dico aliquis ab lavacrum potis ieiunaris oportet et quis enim prohibeo nisi necessitas gaudium et gratulatio salus sed dominus quantulis aestimo de figuro israelis exprobratio in ipse retorqueo namque populus mare transgredior et in solitudo transfero per quadraginta annus illic cum divinus copia alo nihilominus venter et gula memini quam deus deinde dominus post aqua segrego in desero quadraginta dies ieiunium emetior ostendo non panis vivo homo deus sed deus verbum tentationesque plenitudo et immoderantiae venter appositas abstinentia elido igitur benedico qui gratia deus expecto cum de ille sancio lavacrum nosco natal ascendo et primus manus apud mater cum frater aperio peto de pater peto de dominus peculio gratia distributio charismatum subjaceo peto et accipio inquam quaero enim et invenio pulsastis et aperio sum tu tantus oro ut cum peto etiam tertulliani peccator memini


Sed enim nationes extraneae ab omni intellectu spiritalium potestatum eadem efficacia idolis suis subministrant. Sed viduis aquis sibi mentiuntur. Nam et sacris quibusdam per lavacrum initiantur, Isidis alicuius aut Mithrae; ipsos etiam deos suos lavationibus efferunt. Ceterum villas, domos, templa totasque urbes aspergine circumlatae aquae expiant passim. Certe ludis Apollinaribus et Eleusiniis tinguuntur, idque se in regenerationem et impunitatem periuriorum suorum agere praesumunt. Item penes veteres quisquis se homicidio infecerat, purgatrices aquas explorabat. Igitur si de sola natura aquae, quod propria materia sit abluendi, in auspicia emundationis blandiuntur, quanto id verius aquae praestabunt per dei auctoritatem, a quo omnis natura earum constituta est? Si religione aquam medicari putant, quae potior religio quam dei vivi? Quo agnito hic quoque studium diaboli recognoscimus res dei aemulantis, cum et ipse baptismum in suis exercet. Quid simile? Immundus emundat, perditor liberat, damnatus absolvit. Suam videlicet operam destruet diluens delicta, quae inspirat ipse. Haec quidem in testimonium posita sunt repellentibus fidem, si minime credant rebus dei, quarum adfectationibus apud aemulum dei credunt. Annon et alias sine ullo sacramento immundi spiritus aquis incubant, adfectantes illam in primordio divini spiritus gestationem? Sciunt opaci quique fontes, et avii quique rivi, et in balneis piscinae et euripi in domibus, vel cisternae et putei, qui rapere dicuntur, scilicet per vim spiritus nocentis. Nympholeptos et lymphaticos et hydrophobos vocant quos aquae necaverunt aut amentia vel formidine exercuerunt. Quorsum ista retulimus? Ne quis durius credat angelum dei sanctum aquis in salutem hominis temperandis adesse, cum angelus malus profanum commercium eiusdem elementi in perniciem hominis frequentat. Angelum aquis intervenire si novum videtur, exemplum futuri praecucurrit. Piscinam Bethsaidam angelus interveniens commovebat. Observabant qui valetudinem querebantur. Nam si quis praevenerat descendere illuo, queri post lavacrum desinebat. Figura ista medicinae corporalis spiritalem medicinam canebat, ea forma qua semper carnalia in figura spiritalium antecedunt. Proficiente itaque in hominibus gratia dei plus aquis et angelo accessit. Qui vitia corporis remediabant, nunc spiritum medentur; qui temporalem operabantur salutem, nunc aeternam reformant; qui unum semel anno liberabant, nunc quotidie populos conservant, deleta morte per ablutionem delictorum. Exempto scilicet reatu eximitur et poena. ita restituetur homo deo ad similitudinem eius, qui retro ad imaginem dei fuerat. Imago in effigie, similitudo in aeternitate censetur. Recipit enim illum dei spiritum, quem tunc de adflatu eius acceperat, sed post amiserat per delictum.

sed enim natio extraneus ab omnis intellego spiritalis potestas idem efficacia idolum suus subministro sed vidua aqua sui mentior nam et sacrum quidam per lavacrum initio isidis aliquis aut mithrae ipse etiam deus suus lavatio effero ceterum villa domus templum totus urbs aspergo circumfero aqua expio passim certus ludus apollinaris et eleusiniis tinguuntur is sui in regeneratio et impunitas periuriorum suus ago praesumo item penis vetus quisquis sui homicidium inficio purgatrix aqua exploro igitur si de solus natura aqua qui proprius materia sum abluo in auspicium emundatio blandio quantus is verus aqua praesto per deus auctoritas ab quo omnis natura is constituo sum si religio aqua medicaris puto qui potis religio quam deus vivo quo agnito hic quoque studium diabolus recognosco res deus aemulo cum et ipse baptismum in suus exerceo quis similis immundus emundat perditor libero damno absolvo sue videlicet opera destruo diluens delictum qui inspiro ipse hic quidem in testimonium pono sum repellentibus fides si paruus credo res deus qui adfectatio apud aemulis deus credo adnato et alius sine ullus sacramentum immundus spiritus aqua incubo adfectantes ille in primordius divinus spiritus gestatio scio opacus quisque fons et avii quisque rivus et in balnea piscina et euripus in domus vel cisterna et puteus qui rapio dico scilicet per vis spiritus noceo nympholeptos et lymphaticos et hydrophobus voco qui aqua neco aut amentia vel formido exerceo quorsum iste refero ne quis durus credo angelus deus sancio aqua in salus homo tempero adsum cum angelus malus profanus commercium idem elementum in pernicies homo frequento angelis aqua intervenio si novus video exemplum sum praecurro piscina bethsaidam angelus intervenio commoveo observo qui valetudo queror nam si quis praevenio descendo illuo queror post lavacrum desino figuro iste medicina corporal spirital medicina caneo is forma qui semper carnalia in figuro spiritalis antecedo proficio itaque in homo gratia deus multus aqua et angelus accedo qui vitio corpus remediabant nunc spiritus medeor qui temporal opero salus nunc aeternus reformo qui unus semel annus libero nunc quotidie populus conservo deleo mors per ablutio delictum eximo scilicet reatus eximo et poena ita restituo homo deus ad similitudo is qui retro ad imago deus sum imago in effigies similitudo in aeternitas censeo recipio enim ille deus spiritus qui tunc de afflo is accipio sed post amitto per delinquo


Sed ea satis erit praecerpsisse in quibus et ratio baptismi recognoscitur prima illa, quae iam tunc etiam ipso habitu praenotabatur ad baptismi figuram, dei spiritum, qui ab initio supervectabatur, super aquas intinctorum moraturum. Sanctum autem utique super sanctum ferebatur, aut ab eo quod superferebatur id quod ferebat sanctitatem mutuabatur, quoniam subiecta quaeque materia eius quae desuper imminet qualitatem rapiat necesse est, maxime corporalis spiritalem, et penetrare et insidere facilem per substantiae suae subtilitatem. Ita de sancto sanctificata natura aquarum et ipsa sanctificare concepit. Nemo dicat: Numquid ipsis enim aquis tinguimur, quae tunc in primordio fuerunt? Non utique ipsis, nisi ex ea parte qua genus quidem unum, species vero complures. Quod autem generi adtributum est, etiam in specie redundat. Ideoque nulla distinctio est, mari quis an stagno, flumine an fonte, lacu an alveo diluatur, nec quicquam refert inter eos quos Ioannes in Iordane et quos Petrus in Tiberi tinxit. Nisi et ille spado, quem Philippus inter vias fortuita aqua tinxit, plus salutis aut minus retulit. Igitur omnes aquae de pristina originis praerogativa sacramentum sanctificationis consequuntur invocato deo. Supervenit enim statim spiritus de caelis et aquis superest sanctificans eas de semetipso, et ita sanctificatae vim sanctificandi combibunt. Quamquam ad simplicem actum competat similitudo, ut, quoniam vice sordium delictis inquinamur, aquis abluamur. Sed delicta sicut non in carne comparent, quia nemo super cutem portat maculam idololatriae aut stupri aut fraudis, ita eiusmodi in spiritu sordent, qui est auctor delicti. Spiritus enim dominatur, caro famulatur. Tamen utrumque inter se communicant reatum, spiritus ob imperium, caro ob ministerium. Igitur medicatis quodammodo aquis per angeli interventum, et spiritus in aquis corporaliter diluitur et caro in eisdem spiritaliter mundatur.

sed is satis sum praecerpsisse in qui et ratio baptismi recognosco primus ille qui iam tunc etiam ipse habitus praenotabatur ad baptismi figura deus spiritus qui ab initium supervectabatur super aqua intinctor moror sancio autem utique super sancio fero aut ab is qui superferebatur is qui fero sanctitas mutuabatur quoniam subiectum quisque materia is qui desuper immineo qualitas rapio necesse sum magnus corporal spirital et penetraris et insideo facilis per substantia suus subtilitas ita de sancio sanctifico natura aqua et ipse sanctificaris concipio nemo dico numquid ipse enim aqua tinguimur qui tunc in primordius sum non utique ipse nisi ex is pars qui genus quidem unus species verus complures qui autem gener adtribuo sum etiam in species redundo ideo nullus distinctio sum mare quis an stagnum flumen an fons lacus an alveus diluo neque quisquam refero inter is qui joannis in jordanes et qui petrus in tiberis tingo nisus et ille spado qui philippus inter via fortuitus aqua tingo multus salus aut paruus refero igitur omnis aqua de pristinus origo praerogativa sacramentum sanctificatio consequor invoco deus supervenio enim statim spiritus de caelis et aqua supersum sanctifico is de semetipso et ita sanctifico vis sanctificandi combibo quamquam ad simplex ago competo similitudo ut quoniam vicus sordium delinquo inquino aqua abluamur sed delictum sicut non in carnis comparo quia nemo super cutis porto macula idololatriae aut stuprum aut fraus ita eiusmodi in spiritus sordeo qui sum auctor delictum spiritus enim dominor carus famulo tamen uterque inter sui communico reatus spiritus ob imperium carus ob ministerium igitur medico quodammodo aqua per angelus intervenio et spiritus in aqua corporaliter diluo et carus in idem spiritalis mundo


Quot igitur patrocinia naturae, quot privilegia gratiae, quot sollemnia disciplinae, figurae, praestructiones, precationes religionem aquae ordinaverunt? Primo quidem cum populus de Aegypto libere expeditus vim regis Aegypti per aquam transgressus evadit, ipsum regem cum totis copiis aqua extinxit. Quae figura manifestior in baptismi sacramento? Liberantur de saeculo nationes per aquam scilicet, et diabolum dominatorem pristinum in aqua oppressum derelinquunt. Item aqua de amaritudinis vitio in suum commodum suavitatis Mosei ligno remediatur. Lignum illud erat Christus, venenatae et amarae retro naturae venas in saluberrimas aquas baptismi scilicet ex sese remedians. Haec est aqua quae de comite. petra populo defluebat. Si enim petra Christus, sine dubio aqua in Christo baptismum videmus benedici. Quanta aquae gratia penes deum et Christum eius est ad baptismi confirmationem! Nunquam sine aqua Christus: siquidem et ipse aqua tinguitur, prima rudimenta potestatis suae vocatus ad nuptias aqua auspicatur, cum sermonem facit, sitientes ad aquam suam invitat sempiternam, cum de agape docet, aquae calicem pauperi oblatum inter opera dilectionis probat, apud puteum vires resumit, super aquam incedit, libenter transfretat, aquam discentibus ministrat. Perseverat testimonium baptismi usque ad passionem: cum deditur in crucem, aqua intervenit; sciunt Pilati manus: cum vulneratur, aqua de latere prorumpit; scit lancea militis.

quot igitur patrocinium natura quot privilegium gratia quot sollemne disciplina figura praestructio precatio religio aqua ordino primus quidem cum populus de aegyptus libo expedio vis rex aegyptius per aqua transgredior evado ipse rex cum totus copia aqua extingo qui figuro manifestus in baptismi sacramentum libero de saeculum natio per aqua scilicet et diabolus dominator pristinus in aqua opprimo derelinquo item aqua de amaritudo vitio in suus commodus suavitas mosei lignum remedio lignum ille sum christus veneno et amarus retro natura vena in saluberrimas aqua baptismi scilicet ex sui remedians hic sum aqua qui de comes petra populus defluo si enim petra christus sine dubius aqua in christus baptismum video benedici quantus aqua gratia penis deus et christus is sum ad baptismi confirmatio numquam sine aqua christus siquidem et ipse aqua tinguitur primus rudimentum potestas suus voco ad nuptiae aqua auspico cum sermo facio sitio ad aqua suus invito sempiternus cum de agape doceo aqua calix pauper offertor inter opus dilectio probo apud puteus vireo resumo super aqua incedo libet transfretat aqua disco ministro persevero testimonium baptismi usque ad passio cum dedo in crux aqua intervenio scio pilatus manus cum vulnero aqua de lateo prorumpo scio lancea miles


Sed enim quanta vis est perversitatis ad fidem labefactandam vel in totum non recipiendam, ut ex his eam impugnet ex quibus constat! Nihil adeo est quod obduret mentes hominum quam simplicitas divinorum operum quae in actu videntur et magnificentia quae in effectu repromittitur: ut hinc quoque, quoniam tanta simplicitate, sine pompa, sine apparatu novo aliquo, denique sine sumptu homo in aqua demissus et inter pauca verba tinctus non multo vel nihilo mundior resurgit, eo incredibilis existimetur consecutio aeternitatis. Mentior, si non e centrario idolorum sollemnia vel arcana de suggestu et apparatu deque sumptu fidem et auctoritatem sibi extruunt. Pro misera incredulitas, quae denegas deo proprietates suas, simplicitatem et potestatem! Quid ergo? nonne mirandum et lavacro dilui mortem? Atquin eo magis credendum, si, quia mirandum est, idcirco non creditur. Qualia enim decet esse opera divina, nisi super omnem admirationem? Nos quoque ipsi miramur, sed quia credimus. Ceterum incredulitas miratur, non credit. Miratur enim simplicia quasi vana, magnifica quasi impossibilia. Et sit plane ut putas, satis ad utrumque divina pronuntiatio praecucurrit. Stulta mundi elegit deus, ut confundat sapientiam eius, et praedifficilia penes homines facilia penes deum. Nam si deus et sapiens et potens, quod etiam praetereuntes eum non negant, merito in adversariis sapientiae potentiaeque, id est in stultitia et impossibilitate, materias operationis suae instituit; quoniam virtus omnis ex his causam accipit, a quibus provocatur.

sed enim quantus volo sum perversitas ad fides labefacto vel in totus non recipio ut ex hic is impugno ex qui consto nihil adeo sum qui obduro mens homo quam simplicitas divinus opus qui in actus video et magnificentia qui in effectus repromitto ut hinc quoque quoniam tantus simplicitas sine pompa sine apparatus novo aliquis denique sine sumo homo in aqua demitto et inter paucus verbum tingo non multus vel nihilum mundus resurgo is incredibilis existimo consecutio aeternitas mentior si non e centrario idolum sollemne vel arcanus de suggero et apparatus de sumo fides et auctoritas sui extruunt pro misero incredulitas qui denegas deus proprietas suus simplicitas et potestas quis ergo nonne miror et lavacrum diluo mors atqui is magis credo si quia miror sum idcirco non credo qualis enim decet sum opus divino nisi super omnis admiratio nos quoque ipse miror sed quia credo ceterum incredulitas miro non credo miro enim simplicia quasi vanus magnificus quasi impossibilis et sum planus ut puto satis ad uterque divino pronuntiatio praecurro stultus mundus eligo deus ut confundo sapientia is et praedifficilia penis homo facilis penis deus nam si deus et sapio et possum qui etiam praetereo is non nego mereo in adversarius sapientia potentia is sum in stultitia et impossibilitas materio operatio suus instituo quoniam virtus omnis ex hic causa accipio ab qui provoco


Est quidem nobis etiam secundum lavacrum, unum et ipsum, sanguinis scilicet, de quo dominus, Habeo, inquit, baptismo tingui. cum iam tinctus fuisset. Venerat enim per aquam et sanguinem. sicut Ioannes scripsit, ut aqua tingueretur, sanguine glorificaretur, proinde nos facere aqua vocatos, sanguine electos. Hos duos baptismos de vulnere perfossi lateris emisit, quatenus qui in sanguinem eius crederent, aqua lavarentur, qui aqua lavissent, etiam sanguinem potarent. Hic est baptismus qui lavacrum et non acceptum repraesentat et perditum reddit.

sum quidem nos etiam secundus lavacrum unus et ipse sanguis scilicet de quo dominus habeo inquam baptismum tingui cum iam tingo sum venio enim per aqua et sanguis sicut joannis scribo ut aqua tingueretur sanguis glorificaretur proinde nos facio aqua voco sanguis eligo hic duo baptismos de vulnus perfodio lateo emitto quatenus qui in sanguis is credo aqua lavo qui aqua lavo etiam sanguis poto hic sum baptismus qui lavacrum et non accipio repraesento et perdo reddo


Nescio si quid amplius ad controversiam baptismi ventilatur. Sane retexam quod supra omisi, ne imminentes sensus videar intercidere. Unus omnino baptismus est nobis, tam ex domini evangelio quam ex apostoli litteris, quoniam unus deus et unum baptismum et una ecclesia in caelis. Sed circa haereticos sane quae custodiendum sit, digne quis retractet. Ad nos enim editum est. Haeretici autem nullum habent consortium nostrae disciplinae, quos extraneos utique testatur ipsa ademptio communicationis. Non debeo in illis cognoscere quod mihi est praeceptum, quia non idem deus est nobis et illis, nec unus Christus, id est idem, ideoque nec baptismus unus, quia non idem; quem cum rite non habeant, sine dubio non habent, nec capit numerari quod non habetur; ita nec possunt accipere, quia non habent. Sed de isto plenius iam nobis in Graeco digestum est. Semel ergo lavacrum inimus, semel delicta diluuntur, quia ea iterari non oportet. Ceterum Israël Iudaeus quotidie lavat, quia quotidie inquinatur. Quod ne in nobis quoque factitaretur, propterea de uno lavacro definitum est. Felix aqua quae semel abluit, quae ludibrio peccatoribus non est, quae non adsiduitate sordium infecta rursus quos diluit inquinat.

nescio si quis amplus ad controversia baptismi ventilo sanus retexam qui supra omitto ne immineo sensus video intercisi unus omnino baptismus sum nos tam ex dominus evangelium quam ex apostolus littera quoniam unus deus et unus baptismum et unus ecclesia in caelis sed circa haereticos sanus qui custodio sum dignus quis retracto ad nos enim edo sum haeretici autem nullus habeo consortium noster disciplina qui extraneus utique testor ipse ademptio communicatio non debeo in ille cognosco qui ego sum praeceptum quia non idem deus sum nos et ille neque unus christus is sum idem ideo neque baptismus unus quia non idem qui cum rite non habeo sine dubius non habeo neque capio numeraris qui non habeo ita neque possum accipio quia non habeo sed de iste plenus iam nos in graecum digero sum semel ergo lavacrum ineo semel delictum diluo quia is iteraris non oportet ceterum israel judaeus quotidie lavo quia quotidie inquino qui ne in nos quoque factitaretur propterea de unus lavacrum definio sum felix aqua qui semel abluo qui ludibrium peccator non sum qui non adsiduitas sordium inficio rursus qui diluo inquino


Non quod in aquis spiritum sanctum consequamur, sed in aqua emundati sub angelo spiritui sancto praeparamur. Hic quoque figura praecessit; sic enim Ioannes ante praecursor domini fuit, praeparans vias eius. Ita et angelus baptismi arbiter superventuro spiritui sancto vias dirigit ablutione delictorum, quam fides impetrat obsignata in Patre et Filio et Spiritu Sancto. Nam si in tribus testibus stabit omne verbum, quanto magis, dum habemus per benedictionem eosdem arbitros fidei quos et sponsores salutis, sufficit ad fiduciam spei nostrae etiam numerus nominum divinorum? Cum autem sub tribus et testatio fidei et sponsio salutis pignerentur, necessario adicitur ecclesiae mentio, quoniam ubi tres, id est Pater et Filius et Spiritus Sanctus, ibi ecclesia, quae trium corpus est.

non qui in aqua spiritus sancio consequor sed in aqua emundati sub angelus spiritus sancio praeparamur hic quoque figuro praecedo sic enim joannis ante praecursor dominus sum praeparo via is ita et angelus baptismi arbiter superventuro spiritus sancio via dirigo ablutio delictum quam fides impetro obsigno in pater et filius et spiritus sancio nam si in tres testis sto omnis verbum quantus magis dum habeo per benedictio idem arbiter fides qui et sponsor salus sufficio ad fiducia spes noster etiam numerus nomen divinus cos autem sub tres et testatio fides et sponsio salus pignerentur necessarius adicio ecclesia mentior quoniam ubi tres is sum pater et filius et spiritus sancio ibi ecclesia qui tres corpus sum


Huius memores pronuntiationis tamquam praescriptionis, nihilominus quam stultum et impossibile sit aqua reformari tractamus. Quid utique ista materia tantae dignationis meruerit officium? Ut opinor, auctoritas liquidi elementi exigenda est. Atquin plurima suppetit, et quidem a primordio. Nam unum ex his est quae ante omnem mundi suggestum impolita adhuc specie penes deum quiescebant. In primordio, inquit, fecit deus caelum et terram. Terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum, et spiritus domini super aquas ferebatur. Habes homo inprimis aetatem venerari aquarum, quod antiqua substantia; dehinc dignationem, quod divini spiritus sedes, gratior scilicet ceteris tunc elementis. Nam et tenebrae totae adhuc sine cultu siderum informes, et tristis abyssus, et terra imparata, et caelum rude; solus liquor, semper materia perfecta, laeta, simplex, de suo pura, dignum vectaculum deo subiiciebat. Quid quod exinde dispositio mundi modulatricibus quodammodo aquis deo constitit. Nam ut firmamentum caeleste suspenderet in medietate, distinctis aquis fecit; ut terram aridam suspenderet, segregatis aquis expediit. Ordinato dehinc per elementa mundo eum incolae darentur, primis aquis praeceptum est animas proferre. Primus liquor quod viveret edidit, ne mirum sit in baptismo, si aquae animare noverunt. Non enim ipsius quoque hominis figurandi opus sociantibus aquis absolutum est? De terra materia convenit, non tamen habilis nisi humecta et succida, quam scilicet ante quartum diem segregatae aquae in stationem suam superstite humore limo temperant. Si exinde universa vel plura prosequar, quae de elementi istius auctoritate commemorem, quanta vis eius aut gratia, quot ingenia, quot officia, quantum instrumentum mundo ferat, vereor, ne laudes aquae potius quam baptismi rationes videar congregasse: licet eo plenius docerem non esse dubitandum, si materiam, quam in omnibus rebus et operibus suis deus disposuit, etiam in sacramentis propriis parere fecit, si quae vitam terrenam gubernat, et in caelesti procurat.

hic memor pronuntiatio tamquam praescriptio nihilominus quam stultus et impossibilis sum aqua reformaris tracto quis utique iste materia tantus dignatio mereo officium ut opinor auctoritas liquidus elementum exigo sum atqui multus suppeto et quidem ab primordius nam unus ex hic sum qui ante omnis mundus suggero impolitus adhuc species penis deus quiesco in primordius inquam facio deus caelum et terra terra autem sum invisibilis et incompositus et tenebra sum super abyssus et spiritus dominus super aqua fero habeo homo imprimis aetas veneraris aqua qui antiquus substantia dehinc dignatio qui divinus spiritus sedes gratus scilicet ceterus tunc elementum nam et tenebra totus adhuc sine cultus sidus informo et tristis abyssus et terra imparatus et caelum rudo solus liquo semper materia perficio laetus simplex de suus purus dignus vectaculis deus subiiciebat quis qui exinde dispositio mundus modulatrix quodammodo aqua deus consto nam ut firmamentum caelestis suspendo in medietas distinguo aqua facio ut terra aridus suspendo segrego aqua expedio ordino dehinc per elementum mundus is incola do primus aqua praeceptum sum anima profero primus liquo qui vivo edo ne mirus sum in baptismum si aqua animaris nosco non enim ipse quoque homo figuro opus sociantibus aqua absolvo sum de terra materia convenio non tamen habilis nisi humecta et succida quam scilicet ante quartus dies segregatae aqua in statio suus supersto humore limus tempero si exinde universus vel multus prosequor qui de elementum iste auctoritas commemoro quantus volo is aut gratia quot ingenium quot officium quantus instrumentum mundus fero vereor ne laus aqua potis quam baptismi ratio video congrego licet is plenus doceo non sum dubito si materia quam in omnis res et opus suus deus dispono etiam in sacramentum proprius pareo facio si qui vita terrenus guberno et in caelestis procuro


Dehinc manus imponitur, per benedictionem advocans et invitans spiritum sanctum. Sane humano ingenio licebit spiritum in aquam arcessere et concorporationem eorum accommodatis desuper manibus alio spiritu tantae claritatis animare, deo autem in suo organo non licebit per manus sanctas sublimitatem modulari spiritalem? Sed est hoc quoque de veteri sacramento, quo nepotes suos ex Ioseph, Ephrem et Manassem, Iacob capitibus impositis et intermutatis manibus benedixerit, et quidem ita transversim obliquatis in se, ut Christum deformantes iam tunc portenderent benedictionem in Christum futuram. Tunc ille sanctissimus spiritus super emundata et benedicta corpora libens a patre descendit, super baptismi aquas tanquam pristinam sedem recognoscens conquiescit, columbae figura delapsus in dominum, ut natura spiritus sancti declararetur per animal simplicitatis et innocentiae, quod etiam corporaliter ipso felle careat columba. Ideoque, Estote, inquit, simplices sicut columbae; ne hoc quidem sine argumento praecedentis figurae. Quemadmodum enim post aquas diluvii, quibus iniquitas antiqua purgata est, post baptismum, ut ita dixerim, mundi pacem caelestis irae praeco columba terris adnuntiavit dimissa ex arca et cum olea reversa, quod signum etiam apud nationes paci praetenditur, eadem dispositione spiritalis effectus terrae, id est carni nostrae, emergenti de lavacro post vetera delicta columba sancti spiritus advolat, pacem dei adferens, emissa de caelis, ubi ecclesia est arca figurata. Sed mundus rursus deliquit; quo male comparetur baptismus diluvio. Itaque igni destinatur, sicut et homo qui post baptismum delicta restaurat, ut hoc quoque in signum admonitionis nostrae debeat accipi.

dehinc manus impono per benedictio advoco et invito spiritus sancio sanus humanus ingenium liceo spiritus in aqua arcesso et concorporatio is accommodo desuper manus alius spiritus tantus claritas animaris deus autem in suus organum non liceo per manus sancio sublimitas modularis spirital sed sum hic quoque de vetus sacramentum quo nepos suus ex ioseph ephrem et mano jacob caput impono et intermutas manus benedico et quidem ita transversim obliquatis in sui ut christus deformantes iam tunc portendo benedictio in christus sum tunc ille sancio spiritus super emundo et benedico corpus libet ab pater descendo super baptismi aqua tamquam pristinus sedes recognosco conquiesco columba figuro delabor in dominus ut natura spiritus sanctus declararetur per animal simplicitas et innocentia qui etiam corporaliter ipse felle careo columba ideo sum inquam simplex sicut columba ne hic quidem sine argumentum praecedo figura quemadmodum enim post aqua diluvium qui iniquitas antiquus purgo sum post baptismum ut ita dico mundus pax caelestis ira praeco columba terra adnuntio dimitto ex arca et cum olea revorto qui signum etiam apud natio pax praetendo idem dispositio spirital efficio terra is sum caro noster emergenti de lavacrum post vetero delictum columba sanctus spiritus advolo pax deus affero emitto de caelis ubi ecclesia sum arca figuro sed mundus rursus delinquo quo malus comparo baptismus diluvium itaque ignis destino sicut et homo qui post baptismum delictum restaurat ut hic quoque in signum admonitio noster debeo accipio


Sed ecce, inquiunt, venit dominus et non tinxit. Legimus enim: Et tamen is non tinguebat, verum discipuli eius. Quasi revera ipsum suis manibus tincturum Ioannes praedicasset. Non utique sic intelligendum est, sed simpliciter dictum more communi. Sicut est verbi gratias Imperator proposuit edictum, aut Praefectus fustibus cecidit: numquid ipse proponit, aut numquid ipse caedit? Semper is dicitur facere cui praeministratur. Ita erit accipiendum, Ipse vos tinguet, pro eo quod est, Per ipsum tinguemini, vel in ipsum. Sed ne moveat quosdam quod non ipse tinguebat. In quem enim tingueret? In paenitentiam? quo ergo illi praecursorem? In peccatorum remissionem, quam verbo dabat? in semetipsum, quem humilitate celabat? in spiritum sanctum, qui nondum a patre descenderat? in ecclesiam, quam nondum apostoli struxerant? Itaque tinguebant discipuli eius ut ministri, ut Ioannes ante praecursor, eodem baptismo Ioannis, ne qui alio putet, quia nec exstat alius nisi postea Christi, qui tunc utique a discentibus dari non poterat, utpote nondum adimpleta gloria domini, nec instructa efficacia lavacri per passionem et resurrectionem, quia nec mors nostra dissolvi posset nisi domini passione, nec vita restitui sine resurrectione ipsius.

sed ecce inquam venio dominus et non tingo lego enim et tamen is non tinguebat verus discipulis is quasi revero ipse suus manus tincturum joannis praedico non utique sic intellego sum sed simplex dico mos communis sicut sum verbum gratia imperator propono edictum aut praefectus fustis cado numquid ipse propono aut numquid ipse caedo semper is dico facio qui praeministratur ita sum accipio ipse tu tinguet pro is qui sum per ipse tinguemini vel in ipse sed ne moveo quidam qui non ipse tinguebat in qui enim tingueret in paenitentia quo ergo ille praecursor in peccator remissio quam verbum do in semetipsum qui humilitas celo in spiritus sancio qui nondum ab pater descendo in ecclesia quam nondum apostolus struo itaque tinguebant discipulis is ut minister ut joannis ante praecursor idem baptismum ioannis ne qui alius puto quia neque exsto alius nisi postea christus qui tunc utique ab disco do non possum utpote nondum adimpleo gloria dominus neque instruo efficacia lavacrum per passio et resurrectio quia neque mors noster dissolvo possum nisi dominus passio neque vito restituo sine resurrectio ipse


Exinde egressi de lavacro perungimur benedicta unctione de pristina disciplina, qua ungi oleo de cornu in sacerdotio solebant; ex quo Aaron a Moyse unctus est, unde Christus dicitur a chrismate, quod est unctio, quae domino nomen accommodavit, facta spiritalis, quia spiritu unctus est a deo patre, sicut in Actis: Collecti sunt enim vere in ista civitate adversus sanctum filium tuum, quem unxisti. Sic et in nobis carnaliter currit unctio, sed spiritaliter proficit; quomodo et ipsius baptismi earnalis actus, quod in aqua mergimur, spiritalis effectus, quod delictis liberamur.

exinde egredior de lavacrum perungimur benedico unctio de pristinus disciplina qui ungo oleum de cornu in sacerdotium soleo ex quo aaro ab moyse ungo sum unde christus dico ab chrismate qui sum unctio qui dominus nomen accommodo facio spirital quia spiritus ungo sum ab deus pater sicut in acte colligo sum enim verus in iste civitas adverro sancio filius tuus qui ungo sic et in nos carnalis curro unctio sed spiritalis proficio quomodo et ipse baptismi earnal ago qui in aqua mergimur spirital efficio qui delinquo libero


Sed de ipso apostolo revolvunt, quod dixerit, Non enim me ad tinguendum Christus misit. Quasi hoc argumento baptismus adimatur. Gur enim tinxit Gaium et Crispum et Stephanae domum? Quamquam etsi. non eum miserat Christus ad tinguendum, tamen aliis apostolis praeceperat tinguere. Verum haec pro condicione tunc temporis ad Corinthios scripta sunt, quoniam schismata et dissensiones inter illos movebantur, dum alius Paulo deputat, alius Apollo. Propter quod pacificus apostolus, ne sibi omnia defendere videretur, non ad tinguendum ait se missum, sed ad praedicandum. Nam et prius est praedicare, posterius tinguere. Sic prius praedicatum. Puto autem, licuit et tinguere cui licuit praedicare.

sed de ipse apostolus revolvo qui dico non enim ego ad tinguendum christus mitto quasi hic argumentum baptismus adimo gur enim tingo gaius et crispus et stephane domus quamquam etsi non is mitto christus ad tinguendum tamen alius apostolus praecipio tinguere verus hic pro condicio tunc tempus ad corinthii scribo sum quoniam schisma et dissensio inter ille moveo dum alius paulus deputo alius apollo propter qui pacificus apostolus ne sui omnis defendo video non ad tinguendum aio sui mitto sed ad praedico nam et prior sum praedico posterus tinguere sic prior praedico puto autem licet et tinguere qui licet praedico


Cum vero praescribitur nemini sine baptismo competere salutem, ex illa maxime pronuntiatione domini qui ait, Nisi natus ex aqua quis erit, non habet vitam, suboriuntur scrupulosi, immo temerarii retractatus quorundam, quomodo ex ista praescriptione apostolis salus competat, quos tinctos non invenimus in domino, praeter Paulum. Immo cum Paulus solus ex illis baptismum Christi induerit, aut praeiudicatum esse de ceterorum periculo qui careant aqua Christi, ut praescriptio salva sit, aut rescindi praescriptionem, si etiam non tinctis salus statuta est. Audivi, domino teste, eiusmodi, ne quis me tam perditum existimet, ut ultro excogitem libidine stili quae aliis scrupulum incutiant. Et nunc illis, ut potero, respondebo qui negant apostolos tinctos. Nam si humanum Ioannis baptismum inierant et domincum desiderabant, quatenus unum baptismum definierat ipse dominus dicens Petro perfundi nolenti, Qui semel lavit, non habet necesse rursum, quod utique non tincto non omnino dixisset, et haec est probatio exerta adversus illos qui adimunt apostolis etiam Ioannis baptismum, ut destruant aquae sacramentum. An credibile videri potest in his personis viam tunc domini non praeparatam, id est baptismum Ioannis, quae ad viam domini per totum orbem aperiendam destinabantur? Ipse dominus nullius paenitentiae debitor (??) est: pecc(??)toribus non fuit necesse? Quod ergo alii tincti (??), non tamen comites Christi, sed aemuli fidei, legis (??) et Pharisaei. Unde et suggeritur, cum adversantes domini (??) noluerint, eos qui dominum sequebantur tinctos fuisse nec cum aemulis suis sapuisse, maxime quando dominus, si cui adhaerebant, testimonio Ioannem extulisset, Nemo, dicens, (??) inter natos feminarum Ioanne baptizatore. Alii plane satis m(??)or iniciunt tunc apostolos baptismi vicem implesse, cum in navicula fluctibus adspensi operti sunt; ipsum quoque Petrum per mare ingredientem satis mersum. Ut opinor autem, aliud adspergi vel intercipi violentia maris, aliud tingui disciplina religionis. Ceterum navicula illa figuram ecclesiae praeferebat, quod in mari, id est saeculo, fluctibus, id est persecutionibus et tentationibus inquietatur, domino per patientiam velut dormiente, donec orationibus sanctorum in ultimis suscitatus compescat saeculum et tranquillitatem suis reddat. Nunc sive tincti quoquo mode fuerunt, sive illoti perseveraverunt; ut et illud dictum domini de uno lavacro sub Petri persona ad nos tantummodo spectet, de salute tamen apostolorum satis temerarium est aestimare, quia illis vel primae adlectionis et exinde individuae familiaritatis praerogativa compendium baptismi conferre posset, cum illi, opinor, sequebantur illum qui credenti cuique salutem pollicebatur. Fides tua te, aiebat, salvum fecit, et, Remittentur tibi peccata, creden(??) utique, nec tamen tincto. Id si apostolis defuit, nescio quorum (??) verbo domini suscitatus teloneum dereliquit, patrem et (??) artem qua vitam sustentabat deseruit, qui patris exseq(??) spexit, summum illud domini praeceptum, Qui patrem (??) trem mibi praetulerit, non est me dignus, ante perfecit quam audivit.

cos verus praescribo nemo sine baptismum competo salus ex ille magnus pronuntiatio dominus qui aio nisus nascor ex aqua quis sum non habeo vita suborior scrupulosi immo temerarius retractatus quidam quomodo ex iste praescriptio apostolus salus competo qui tingo non invenio in dominus praeter paulis immo cum paulus solus ex ille baptismum christus induo aut praejudico sum de ceterus periculum qui careo aqua christus ut praescriptio salvo sum aut rescindo praescriptio si etiam non tingo salus statuo sum audio dominus testis eiusmodi ne quis ego tam perdo existimo ut ultro excogito libido stilis qui alius scrupulis incutio et nunc ille ut possum respondeo qui nego apostolus tingo nam si humanus ioannis baptismum ineo et domincum desidero quatenus unus baptismum definio ipse dominus dico petro perfundo nolo qui semel lavo non habeo necesse rursum qui utique non tingo non omnino dico et hic sum probatio exerta adverro ille qui adimo apostolus etiam ioannis baptismum ut destruo aqua sacramentum an credibilis video possum in hic persona via tunc dominus non praeparo is sum baptismum ioannis qui ad via dominus per totus orbis aperio destino ipse dominus nullus paenitentia debitor sum pecc tores non sum necesse qui ergo alius tincti non tamen comes christus sed aemulis fides lex et pharisaeus unde et suggero cum adverso dominus nolo is qui dominus sequor tingo sum neque cum aemulis suus sapuisse magnus quando dominus si qui adhaereo testimonium ioannem effero nemo dico inter nascor femina ioanne baptizator alius planus satis m or inicio tunc apostolus baptismi vicis impleo cum in navicula fluctus adspensi operio sum ipse quoque petrum per mare ingredior satis mergo ut opinor autem alius adspergi vel intercipio violens mare alius tingui disciplina religio ceterum navicula ille figura ecclesia praefero qui in mare is sum saeculum fluctus is sum persecutio et tentatio inquieto dominus per patientia velut dormio donec oratio sancio in ulter suscito compesco saeculis et tranquillitas suus reddo nunc sive tincti quisquis modus sum sive illoti persevero ut et ille dico dominus de unus lavacrum sub petri persono ad nos tantummodo specto de salus tamen apostolus satis temerarius sum aestimaris quia ille vel primus adlectio et exinde individuus familiaritas praerogativa compendium baptismi confero possum cum ille opinor sequor ille qui credo quisque salus polliceo fides tuus tu aio salvus facio et remitto tu pecco creden utique neque tamen tingo is si apostolus desum nescio qui verbum dominus suscito teloneum derelinquo pater et ars qui vita sustento desero qui pater exseq specio superus ille dominus praeceptum qui pater trem mibi praefero non sum ego dignus ante perficio quam audio


Superest ad concludendam materiolam de observatione quoque dandi et accipiendi baptismi commonefacere. Dandi quidem habet ius summus sacerdos, qui est episcopus; dehinc presbyteri et diaconi, non tamen sine episcopi auctoritate, propter ecclesiae honorem, quo salvo salva, pax est. Alioquin etiam laicis ius est. Quod enim ex aequo accipitur, ex aequo dari potest. Nisi episcopi iam aut presbyteri aut diaconi, vocantur discentes. Domini sermo non debet abscondi ab ullo. Proinde et baptismus, aeque dei census, ab omnibus exerceri potest. Sed quanto magis laicis disciplina verecundiae et modestiae incumbit, cum ea maioribus competant, ne sibi adsumant dicatum episcopi officium! Episcopatus aemulatio schismatum mater est. Omnia licere dixit sanctissimus apostolus, sed non omnia expedire. Sufficiat scilicet in necessitatibus ut utaris, sicubi aut loci aut temporis aut personae condicio compellit. Tunc enim constantia succurrentis excipitur, cum urget circumstantia periclitantis, quoniam reus erit perditi hominis, si supersederit praestare quod libere potuit. Petulantiae autem mulier, quae usurpavit docere, utique non etiam tinguendi ius sibi pariet, nisi si quae nova bestia evenerit similis pristinae, ut, quemadmodum illa baptismum auferebat, ita aliqua per se eum conferat. Quodsi quae Pauli perperam scripta sunt exemplum Theclae ad licentiam mulierum docendi tinguendique defendunt, sciant in Asia presbyterum qui eam scripturam construxit, quasi titulo Pauli de suo cumulans, convictum atque confessum id se amore Pauli fecisse loco decessisse. Quam enim fidei proximum videretur, ut is docendi et tinguendi daret feminae potestatem qui ne discere quidem constanter mulieri permisit? Taceant, inquit, et domi maritos suos consulant.

supersum ad concludendam materiolam de observatio quoque do et accipio baptismi commonefacio do quidem habeo ius summus sacerdos qui sum episcopus dehinc presbyterium et diaconi non tamen sine episcopus auctoritas propter ecclesia honor quo salvo salvo pax sum alioqui etiam laicis ius sum qui enim ex aequus accipio ex aequus do possum nisus episcopus iam aut presbyterium aut diaconi voco disco dominus sermo non debeo abscondo ab ullus proinde et baptismus aequus deus census ab omnis exerceo possum sed quantus magis laicis disciplina verecundia et modestia incumbo cum is magnus competo ne sui adsumo dico episcopus officium episcopatus aemulatio schismatum mater sum omnis licet dico sancio apostolus sed non omnis expedio sufficio scilicet in necessitas ut utaris sicubi aut locus aut tempus aut persona condicio compello tunc enim constantia succurrentis excipio cum urgeo circumsto periclitor quoniam reus sum perdo homo si supersedeo praesto qui libo possum petulantia autem mulier qui usurpo doceo utique non etiam tinguendi ius sui pario nisi si qui novo bestia evenio similis pristinus ut quemadmodum ille baptismum aufero ita aliqui per sui is confero quodsi qui paulis perperam scribo sum exemplum theclae ad licentia mulier doceo tinguendique defendo scio in asia presbyterum qui is scribo construo quasi titulus paulis de suus cumulans convinco atque confiteor is sui amor paulis facio locus decedo quam enim fides propior video ut is doceo et tinguendi do femina potestas qui ne disco quidem consto mulier permitto taceo inquam et domus maritus suus consulo