type: header

title: De Exhortatione Castitatis Liber

wing: latin

grain: passage

license: CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

attribution_rule: Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

licensed_material_note: Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.

source: production D1


type: passage

text: Cur autem de pristinis exemplis non ea potius agnoscamus quae cum posterioribus communicant de disciplina et formam vetustatis ad novitatem transmittunt? Ecce enim in vetere lege animadverto castratam licentiam saepius nubendi. Cautum in Levitico: Sacerdotes mei non plus nubent. Possum dicere etiam illud plus esse quod semel non est. Quod non unum est, numerus est. Denique post unum incipit numerus. Unum autem est omne quod semel est. Sed Christo servabatur, sicut in ceteris, ita in isto quoque legis plenitudo. Inde igitur apud nos plenius atque instructius praescribitur unius matrimonii esse oportere qui alleguntur in ordinem sacerdotalem. Usque adeo quosdam memini digamos loco deiectos. Sed dices: Ergo ceteris licet, quos excipit. Vani erimus, si putaverimus quod sacerdotibus non liceat laicis licere. Nonne et laici sacerdotes sumus? Scriptum est: Regnum quoque nos et sacerdotes deo et patri suo fecit. Differentiam inter ordinem et plebem constituit ecclesiae auctoritas, et honor per ordinis consessum sanctificatus. Adeo ubi eccelsiastici ordinis non est consessus, et offers et tinguis et sacerdos es tibi solus. Sed ubi tres, ecclesia est, licet laici. Unusquisque enim sua fide vivit, nec est personarum exceptio apud deum; quoniam non auditores legis iustificantur a domino, sed factores, secundum quod et apostolus dicit. Igitur si habes ius sacerdotis in temetipso ubi necesse est, habeas oportet etiam disciplinam sacerdotis, ubi necesse sit habere ius sacerdotis. Digamus tinguis? digamus offers? Quanto magis laico digamo capitale est agere pro sacerdote, cum ipsi sacerdoti digamo facto auferatur agere sacerdotem? Sed necessitati, inquis, indulgetur. Nulla necessitas excusatur quae potest non esse. Noli denique digamus deprehendi, et non committis in necessitatem administrandi quod non licet digamo, Omnes nos deus ita vult dispositos esse, ut ubique sacramentis eius obeundis apti simus. Unus deus, una fides, una et disciplina. Usque adeo nisi et laici ea observent per quae presbyteri alleguntur, quomodo erunt presbyteri qui de laicis alleguntur? Ergo pugnare debemus ante laicum iussum a secundo matrimonio abstinere, dum presbyter esse non alius potest quam laicus semel fuerit maritus.

lemmas: cur autem de pristinus exemplum non is potis agnosco qui cum posterus communico de disciplina et forma vetustas ad novitas transmitto ecce enim in veto lex animadverto castro licentia saepis nubo caueo in levitico sacerdos meus non multus nubo possum dico etiam ille multus sum qui semel non sum qui non unus sum numerus sum denique post unus incipio numerus unus autem sum omnis qui semel sum sed christus servo sicut in ceterus ita in iste quoque lex plenitudo indus igitur apud nos plenus atque instruo praescribo unus matrimonium sum oportet qui alleguntur in ordo sacerdotal usque adeo quidam memini digamos locus deicio sed dico ergo ceterus licet qui excipio vanus sum si puto qui sacerdos non licet laicis licet nonne et laici sacerdos sum scribo sum regnum quoque nos et sacerdos deus et pater suus facio differentia inter ordo et plebs constituo ecclesia auctoritas et honor per ordo consido sanctifico adeo ubi eccelsiastici ordo non sum consido et offertor et tinguis et sacerdos sum tu solus sed ubi tres ecclesia sum licet laici unusquisque enim suus fides vivo neque sum personaris exceptio apud deus quoniam non auditor lex iustificantur ab dominus sed factor secundus qui et apostolus dico igitur si habeo ius sacerdos in temetipso ubi necesse sum habeo oportet etiam disciplina sacerdos ubi necesse sum habeo ius sacerdos digamus tinguis digamus offertor quantus magis laico digamo capital sum ago pro sacerdos cum ipse sacerdos digamo facio aufero ago sacerdos sed necessitas inquam indulgeo nullus necessitas excuso qui possum non sum nolo denique digamus deprehendo et non committo in necessitas administro qui non licet digamo omnis nos deus ita volo dispono sum ut ubique sacramentum is obeo aptus sum unus deus unus fides unus et disciplina usque adeo nisi et laici is observo per qui presbyterium alleguntur quomodo sum presbyterium qui de laicis alleguntur ergo pugno debeo ante laicum jubeo ab secundus matrimonium abstineo dum presbyter sum non alius possum quam laicus semel sum maritus


text: Liceat nunc denuo nubere, si omne quod licet bonum est. Idem apostolus exclamat, Omnia licent, sed non omnia prosunt. Quod non prodest, oro te, bonum potest dici? Si licita sunt et quae non pro salute, ergo et quae non bona sunt licita sunt. Quid autem magis velle debebis, quod ideo bonum est quia licet, an quod ideo quia prodest? Multum existimo esse inter licentiam et salutem. De bono non dicitur LICET, quia bonum permitti non exspectat, sed assumi. Permittitur autem quod an bonum sit in dubio est, quod potest etiam non permitti, si non habeat aliquam sui causam primam, quia propter incontinentiae periculum permittitur nubere secundo, quia nisi licentia alicuius non bonae rei subiaceret, non esset in quo probaretur qui divinae voluntati et qui potestati suae obsequeretur, quis nostrum utilitatis praesentiam sectetur et quis occasionem licentiae amplexetur. Licentia plerumque temptatio est disciplinae, quoniam disciplina per temptationem probatur, temptatio per licentiam operatur. Ita fit, ut omnia liceant, sed non omnia expediant, dum temptatur cui permittitur, et iudicatur dum in permissione temptatur. Licebat et apostolis nubere et uxores circumducere. Licebat et de evangelio ali. Sed qui iure hoc non usus est in occasionem, ad exemplum nos suum provocat, docens in eo esse probationem in quo licentia experimentum abstinentiae praestruxit.

lemmas: licet nunc denuo nubo si omnis qui licet bonus sum idem apostolus exclamo omnis liceo sed non omnis prosum qui non prodo oro tu bonus possum dico si liceo sum et qui non pro salus ergo et qui non bonus sum liceo sum quis autem magis volo debeo qui ideo bonus sum quia licet an qui ideo quia prodo multus existimo sum inter licentia et salus de bonus non dico licet quia bonus permitto non exspecto sed assumo permitto autem qui an bonus sum in dubius sum qui possum etiam non permitto si non habeo aliqui suus causa primus quia propter incontinentiae periculum permitto nubo secundus quia nisi licentia aliquis non bonus res subjaceo non sum in quo probo qui divina voluntas et qui potestas suus obsequor quis nos utilitas praesentia sector et quis occasio licentia amplexor licentia plerusque temptatio sum disciplina quoniam disciplina per temptatio probo temptatio per licentia opero ita fio ut omnis liceo sed non omnis expedio dum tento qui permitto et judico dum in permissio tento licet et apostolus nubo et uxor circumduco licet et de evangelium al sed qui ius hic non utor sum in occasio ad exemplum nos suus provoco doceo in is sum probatio in quo licentia experimentum abstinentia praestruxit


text: Duplex enim rubor est, quia in secundo matrimonio duae uxores eundem circumstant maritum, una spiritu, alia in carne. Neque enim pristinam poteris odisse, cui etiam religiosiorem reservas affectionem, ut iam receptae apud dominum, pro cuius spiritu postulas, pro qua oblationes annuas reddis. Stabis ergo ad dominum cum tot uxoribus, quot in oratione commemoras, et offeres pro duabus, et commendabis illas duas per sacerdotem de monogamia ordinatum aut etiam de virginitate sancitum, circumdatum viduis univiris? et ascendet sacrificium tuum libera fronte, et inter cetera bonae mentis postulabis tibi et uxori castitatem?

lemmas: duplex enim rubor sum quia in secundus matrimonium duo uxor idem circumsto maritus unus spiritus alius in carnis neque enim pristinus possum odi qui etiam religiosiorem reservo affectio ut iam recipio apud dominus pro qui spiritus postulo pro qui oblatio annuo reddo sto ergo ad dominus cum tot uxor quot in oratio commemoro et offertor pro duo et commendo ille duo per sacerdos de monogamia ordino aut etiam de virginitas sancitum circumdo vidua univiris et ascendo sacrificium tuus liber frons et inter ceterus bonus mens postulo tu et uxor castitas


text: Quae enim in manifesto, scimus omnes, eaque ipsa qualiter in manifesto sint perspiciendum est. Nam etsi quaedam videntur voluntatem dei sapere, dum ab eo remittuntur, non statim omne quod permittitur ex mera et tota voluntate procedit eius qui permittit. Ex indulgentia est quodcumque permittitur. Quae etsi sine voluntate non est, quia tamen aliquam habet causam in illo cui indulgetur, quasi de invita venit voluntate, passa causam sui quae cogit voluntatem. Vide, qualis sit voluntas cuius alter est causa. Secunda item species consideranda est purae voluntatis. Vult nos deus agere quaedam placita sibi, in quibus non indulgentia patrocinatur, sed disciplina dominatur. Si tamen alia istis praeposuit, utique quae magis vult, dubiumne est ea nobis sectanda esse quae mavult, cum quae minus vult, quia alia magis vult, perinde habenda sunt atque si nolit? Nam ostendens quid magis velit, minorem voluntatem maiore delevit. Quantoque notitiae tuae utramque proposuit, tanto definiit id te sectari debere quod declaravit se magis velle. Ergo si ideo declaravit, ut id secteris quod magis vult, sine dubio, nisi ita facis, contra voluntatem eius sapis, sapiendo contra potiorem eius voluntatem, magisque offendis quam promereris, quod vult quidem faciende et quod mavult respuendo. Ex parte delinquis; ex parte, si non delinquis, non tamen promereris. Non porro et promereri nolle delinquere est? Secundum igitur matrimonium, si est ex illa dei voluntate quae indulgentia vocatur, negabimus meram voluntatem cui indulgentia est causa, si ex ea cui potior alia praeponitur continentiae magis appetendae didcerimus non potiorem a potiore rescindi. Haec praestrinxerim, ut iam apostoli voces decurram. Inprimis autem non videbor inreligiosus, si quod ipse profitetur animadvertam, omnem illum indulgentiam nuptiarum de suo, id est de humano sensu, non de divino praescripto induxisse. Nam et cum de viduis et innuptis definiit, uti nubant, si continere non possunt, quia melius sit nubere quam uri, conversus ad alteram speciem, Nuptis autem denuntio, inquit, non quidem ego, sed dominus. Ita ostendit ex translatione personae suae in dominum id quod supra dixerat non ex domini persona, sed ex sua pronuntiasse, Melius est nubere quam uri. Quae vox licet ad eos pertineat qui inupti vel vidui a fide deprehenduntur, quia tamen omnes eam ad nubendi licentiam amplectuntur, velim pertractare quale bonum ostendat quod melius est poena, quod non potest videri bonum nisi pessimo comparatum, ut ideo bonum sit nubere, quia deterius sit ardere. Bonum ita est, si perseveret nomen obtinens sine comparatione, non dico mali, sed etiam boni alterius, ut, etsi bono alii comparatur et alio adumbratur, nihilominus remaneat in boni nomine. Ceterum si per mali condicionem cogitur bonum dici, non tam bonum est quam genus mali inferioris, quod a superiore malo obscuratum ad nomen boni impellitur. Aufer denique condicionem comparationis, ut non dicas, Melius est nubere quam uri, et quaero an dicere audeas, Melius est nubere, non adiciens quid sit id quod melius est. Ergo quod non melius, utique nec bonum, quia abstulisti et removisti condicionem comparationis, quae dum melius illud facit, ita bonum haberi cogit. Melius est nubere quam uri sic accipiendum est, quomodo melius est uno oculo quam duobus carere: si tamen a comparatione discedas, non erit melius unum oculum habere, quia nec bonum. Nemo igitur captet ex hoc capitulo defensionem, quod proprie ad innuptos et viduos spectat, quibus nulla adhuc coniunctio numeratur. Quamquam ostenderim etiam illis intellegendam esse permissi condicionem.

lemmas: qui enim in manifesto scio omnis is ipse qualis in manifesto sum perspicio sum nam etsi quidam video voluntas deus sapio dum ab is remitto non statim omnis qui permitto ex merus et totus voluntas procedo is qui permitto ex indulgeo sum quicumque permitto qui etsi sine voluntas non sum quia tamen aliqui habeo causa in ille qui indulgeo quasi de invito venio voluntas patior causa suus qui cogo voluntas video qualis sum voluntas qui alter sum causa secundus item species considero sum purus voluntas volo nos deus ago quidam placeo sui in qui non indulgeo patrocinor sed disciplina dominor si tamen alius iste praepono utique qui magis volo dubius sum is nos sector sum qui malo cum qui paruus volo quia alius magis volo perinde habeo sum atque si nolo nam ostendo quis magis volo paruus voluntas magnus deleo quantus notitia tuus uter propono tantus definio is tu sectaris debeo qui declaro sui magis volo ergo si ideo declaro ut is secteris qui magis volo sine dubius nisi ita facio contra voluntas is sapio sapiendo contra potis is voluntas magus offendo quam promereris qui volo quidem faciende et qui malo respuo ex pars delinquo ex pars si non delinquo non tamen promereris non porro et promereo nolo delinquo sum secundus igitur matrimonium si sum ex ille deus voluntas qui indulgeo voco nego merus voluntas qui indulgeo sum causa si ex is qui potis alius praepono continentia magis appetendae didcerimus non potis ab potis rescindo hic praestrinxerim ut iam apostolus voco decurram imprimis autem non video irreligiosus si qui ipse profiteor animadverto omnis ille indulgentia nuptiae de suus is sum de humanus sentio non de divino praescribo induco nam et cum de vidua et innubo definio uti nubo si contineo non possum quia bonus sum nubo quam uro converro ad alter species nubo autem denuntio inquam non quidem ego sed dominus ita ostendo ex translatio persona suus in dominus is qui supra dico non ex dominus persono sed ex suus pronuntio bonus sum nubo quam uro qui vox licet ad is pertineo qui inupti vel viduus ab fides deprehendo quia tamen omnis is ad nubo licentia amplector volo pertractaris qualis bonus ostendo qui bonus sum poena qui non possum video bonus nisi malus comparo ut ideo bonus sum nubo quia deterior sum ardeo bonus ita sum si persevero nomen obtineo sine comparatio non dico malus sed etiam bonus alter ut etsi bonus alius comparo et alius adumbratur nihilominus remaneo in bonus nomen ceterum si per malus condicio cogo bonus dico non tam bonus sum quam genus malus inferus qui ab superus malus obscuro ad nomen bonus impello aufero denique condicio comparatio ut non dico bonus sum nubo quam uro et quaero an dico audeo bonus sum nubo non adicio quis sum is qui bonus sum ergo qui non bonus utique neque bonus quia aufero et removeo condicio comparatio qui dum bonus ille facio ita bonus habeo cogo bonus sum nubo quam uro sic accipio sum quomodo bonus sum unus oculus quam duo careo si tamen ab comparatio discedo non sum bonus unus oculus habeo quia neque bonus nemo igitur capto ex hic capitulum defensio qui proprius ad innuptos et viduus specto qui nullus adhuc conjunctio numero quamquam ostendo etiam ille intellego sum permitto condicio


text: Renuntiemus carnalibus, ut aliquando spiritalia fructificemus. Rape occasionem, etsi non exoptatissimam, attamen opportunam, non habere cui debitum solveres et a quo exsolvereris. Desisti esse debitor. O te felicem! Dimisisti debitorem: sustine damnum. Quid si, quod diximus damnum, lucrum senties? Per continentiam enim negotiaberis magnam substantiam sanctitatis, parsimonia carnis spiritum acquires. Recogitemus enim ipsam conscientiam nostram, quam alium se homo sentiat, cum forte a sua femina cessat. Spiritaliter sapit. Si orationem facit ad dominum, prope est caelo. Si scripturis incumbit, totus illic est. Si psalmum canit, placet sibi. Si daemonem adiurat, confidit sibi. Ideo apostolus temporalem purificationem orationum commendandarum causa adiecit, ut sciremus, quod ad tempus prodest semper nobis exercendum esse, ut semper prosit. Quotidie, omni momento oratio hominibus necessaria est, utique et continentia, postquam oratio necessaria est. Oratio de conscientia procedit. Si conscientia erubescat, erubescit oratio. Spiritus deducit orationem ad deum. Si spiritus reus apud se sit conscientiae erubescentis, quomodo audebit orationem deducere ad altare, qua erubescente et ipse suffunditur sanctus minister? Etenim est prophetica vox veteris testamenti: Sancti eritis, quia deus sanctus, et rursus: Cum sancto sanctificaberis, et cum viro innocenti innocens eris et cum electo electus. Debemus enim ita ingredi in disciplina domini, ut dignum est, non secundum carnis squalentes concupiscentias. Ita enim et apostolus dicit, quod sapere secundum carnem mors sit, secundum spiritum vero sapere vita aeterna sit in Christo Iesu domino nostro. Item per sanctam prophetidem Priscam ita evangelizatur, quod sanctus minister sanctimoniam noverit ministrare. Purificantia enim concordat, ait, et visiones vident, et ponentes faciem deorsum etiam voces audiunt manifestas, tam salutares quam et occultas. Si haec obtusio, etiam cum in unis nuptiis res carnis exercetur, spiritum sanctum avertit, quanto magis, cum in secundo matrimonio agitur?

lemmas: renuntiemus carnal ut aliquando spiritalis fructificemus rapio occasio etsi non exoptatissimam attamen opportunus non habeo qui debeo solvo et ab quo exsolvereris desisto sum debitor o tu felix dimitto debitor sustineo damnum quis si qui dico damnum lucrum sentio per continentia enim negotiaberis magnus substantia sanctitas parsimonia caro spiritus acquires recogitemus enim ipse conscientia noster quam alius sui homo sentio cum fors ab suus femina cesso spiritalis sapio si oratio facio ad dominus prope sum caelum si scribo incumbo totus illic sum si psalmus cano placeo sui si daemon adjuro confido sui ideo apostolus temporal purificatio oratio commendandaris causa adiicio ut scio qui ad tempus prodo semper nos exerceo sum ut semper prosum quotidie omnis momentum oratio homo necessarius sum utique et continentia postquam oratio necessarius sum oratio de conscientia procedo si conscientia erubesco erubesco oratio spiritus deduco oratio ad deus si spiritus reus apud sui sum conscientia erubesco quomodo audeo oratio deduco ad altare qui erubesco et ipse suffundo sancio minister etenim sum prophetica vox veto testamentum sanctus sum quia deus sancio et rursus cos sancio sanctificaberis et cum vir innocens innocens sum et cum eligo eligo debeo enim ita ingredior in disciplina dominus ut dignus sum non secundus caro squaleo concupiscentia ita enim et apostolus dico qui sapio secundus caro mors sum secundus spiritus verus sapio vito aeternus sum in christus iesus dominus noster item per sancio prophetidem priscus ita evangelizo qui sancio minister sanctimonia nosco ministraris purificantia enim concordo aio et visio video et pono facies deorsum etiam voco audio manifesto tam salutaris quam et occulto si hic obtusio etiam cum in unus nuptiae res caro exerceo spiritus sancio averto quantus magis cum in secundus matrimonium ago


text: Ceterum de secundo matrimonio scimus plane apostolum pronuntiasse, Solutus es ab uxore, ne quaesieris uxorem, sed si duxeris, non delinques. Perinde tamen et huius sermonis ordinem de consilio suo, non de divino praecepto introduxit. Multum autem interest inter dei praeceptum et consilium hominis. Praeceptum domini, inquit, non habeo, sed consilium do, quasi misericordiam consecutus a domino fidelis esse. Ceterum neque in evangelio neque in ipsius Pauli epistolis ex praecepto dei invenias permissam matrimonii iterationem. Unde unum habendum confirmatur, quia quod a domino permissum non invenitur, id agnoscitur interdictum. Adde quod et haec ipsa humani consilii interiectio, quasi iam recogitationem excessus sui passa, statim se refrenat et revocat, cum subiungit, Verumtamen huiusmodi pressuram carnis habebunt, cum parcere se eis dicit, cum tempus in collectum esse adicit, quo oporteat etiam habentes matrimonia pro non habentibus agere, cum sollicitudinem nuptorum et innuptorum committit. Per haec enim docens, cur non expediat nubere, dissuadet ab eo quod supra indulserat. Et hoc de primo matrimonio, quanto magis de secundo? Cum vero nos ad exemplum suum hortatur, utique ostendens quid nos velit esse, id est continentes, pariter declarat quid nos esse nolit, id est incontinentes. Ita et ipse, cum aliud vult, id quod non vult nec sponte nec veritate permittit. Si enim vellet, non permisisset, immo imperasset. Sed ecce rursus mulierem marito defuncto dicit nubere posse, si cui velit, tantum in domino. At enim felicior erit, inquit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto autem, et ego dei spiritum habeo. Videmus duo consilia, quo supra nubendi veniam facit, et quo postmodum continentiam nubendi docet. Cui ergo, inquis, assentabimur? Inspice et lege. Cum veniam facit, hominis prudentis consilium allegat, cum continentiam indicit, spiritus sancti consilium affirmat. Sequere admonitionem cui divinitas patrocinatur. Spiritum quidem dei etiam fideles habent, sed non omnes fideles apostoli. Cum ergo qui se fidelem dixerat adiecit postea spiritum dei se habere, quod nemo dubitaret etiam de fideli, idcirco id dixit, ut sibi apostoli fastigium redderet. Proprie enim apostoli spiritum sanctum habent qui plene habent in operibus prophetiae et efficacia virtutum documentisque linguarum, non ex parte, quod celeri. Ita spiritus sancti auctoritatem ad eam speciem adire fecit, cui magis nos obsequi voluit, et factum est iam non consilium divini spiritus, sed pro eius maiestate praeceptum.

lemmas: ceterum de secundus matrimonium scio planus apostolus pronuntio soluo sum ab uxor ne quaero uxor sed si duco non delinques perinde tamen et hic sermo ordo de consilium suus non de divino praeceptum introduco multus autem intersum inter deus praeceptum et consilium homo praeceptum dominus inquam non habeo sed consilium do quasi misericordia consequor ab dominus fidelis sum ceterum neque in evangelium neque in ipse paulis epistula ex praeceptum deus invenio permitto matrimonium iteratio unde unus habeo confirmo quia qui ab dominus permitto non invenio is agnosco interdictum addo qui et hic ipse humanus consilium interjectio quasi iam recogitatio excedo suus patior statim sui refreno et revoco cum subjungo verumtamen huiusmodi premo caro habeo cum parco sui is dico cum tempus in colligo sum adicio quo oportet etiam habeo matrimonium pro non habeo ago cum sollicitudo nuptor et innuptor committo per hic enim doceo cur non expedio nubo dissuadeo ab is qui supra indulgeo et hic de primus matrimonium quantus magis de secundus cos verus nos ad exemplum suus hortor utique ostendo quis nos volo sum is sum contineo pariter declaro quis nos sum nolo is sum incontineo ita et ipse cum alius volo is qui non volo neque sponte neque veritas permitto si enim volo non permitto immo impero sed ecce rursus mulier marito defungor dico nubo possum si qui volo tantus in dominus at enim felix sum inquam si sic permaneo secundus meus consilium puto autem et ego deus spiritus habeo video duo consilium quo supra nubo venio facio et quo postmodum continentia nubo doceo qui ergo inquam assentabimur inspicio et lex cos venio facio homo prudens consilium allego cum continentia indico spiritus sanctus consilium affirmo sequor admonitio qui divinitas patrocinor spiritus quidem deus etiam fidelis habeo sed non omnis fidelis apostolus cos ergo qui sui fidelis dico adiicio postea spiritus deus sui habeo qui nemo dubito etiam de fidelis idcirco is dico ut sui apostolus fastigium reddo proprius enim apostolus spiritus sancio habeo qui plenus habeo in opus prophetia et efficacia virtus documentisque lingua non ex pars qui celer ita spiritus sanctus auctoritas ad is species adeo facio qui magis nos obsequor volo et facio sum iam non consilium divinus spiritus sed pro is maiestas praeceptum


text: Ad legem semel nubendi dirigendam ipsa erigo humani generis patrocinatur, contestans quid deus in primordio constituerit in formam posteritati recensendam. Nam cum hominem fig(??)lasset eique parem necessariam prospexisset, unam de costis eius mutuatus unam illi feminam finxit, cum utique nec artifex nec materia defecisset. Plures costae in Adam et infatigabiles manus in deo, sed non plures uxores apud deum. Et ideo homo dei Adam et mulier dei Eva unis inter se nuptiis functi formam hominibus de originis auctoritate et prima dei voluntate sanxerunt. Denique erunt, inquit, duo in carne una, non tres, neque quatuor. Alioquin iam non una caro nec duo in unam carnem. Tunc erunt. si coniunctio et concretio in unitate semel fiat. Si vero rursus aut saepius, iam una esse desii, et erunt non duo in unam carnem, sed una plane costa in plures. At cum apostolus in ecclesiam et Christum interpretatur, Erunt duo in unam carnem, secundum spiritales nuptias ecclesiae et Christi (unus enim Christus et una eius ecclesia) agnoscere debemus duplicatam et exaggeratam esse nobis unius matrimonii legem tam secusdum generis fundamentum quam secundum Christi sacramentum. De uno matrimonio censemur utrobique, et carnaliter in Adam et spiritaliter in Christo. Duarum nativitatum unum est monogamiae praescriptum. In utraque degenerat is qui de monogamia exorbitat. Numerus matrimonii a maledicto viro coepit. Primus Lamech duabus maritatus tres in unam carnem effecit.

lemmas: ad lex semel nubo dirigendam ipse erigo humanus genus patrocinor contestor quis deus in primordius constituo in forma posteritas recensendam nam cum homo fig lavo is par necessaria prospicio unus de costa is mutuo unus ille femina fingo cum utique neque artifex neque materia deficio multus costa in adam et infatigabilis manus in deus sed non multus uxor apud deus et ideo homo deus adam et mulier deus eva unus inter sui nuptiae fungor forma homo de origo auctoritas et primus deus voluntas sancio denique sum inquam duo in carnis unus non tres neque quattuor alioqui iam non unus carus neque duo in unus caro tunc sum si conjunctio et concretio in unitas semel fio si verus rursus aut saepis iam unus sum desino et sum non duo in unus caro sed unus planus costa in multus at cum apostolus in ecclesia et christus interpretor sum duo in unus caro secundus spirital nuptiae ecclesia et christus unus enim christus et unus is ecclesia agnosco debeo duplicatam et exaggero sum nos unus matrimonium lex tam secusdum genus fundamentum quam secundus christus sacramentum de unus matrimonium censeo utrobique et carnalis in adam et spiritalis in christus duaris nativitas unus sum monogamiae praescribo in uter degenero is qui de monogamia exorbitat numerus matrimonium ab maledico vir coepio primus lamech duo maritatus tres in unus caro efficio


text: Quam denique modesta illa vox est: Dominus dedit, dominus abstulit, ut domino visum est, ita factum est. Et ideo si nuptias sublatas restauremus, sine dubio contra voluntatem dei nitimur. volentes habere rursus quod habere nos noluit. Si enim voluisset, non abstulisset. Nisi si et hoc voluntatem dei interpretamur. quasi et rursus voluerit habere quod iam noluit. Non est bonae et solidae fidei sic omnia ad voluntatem dei referre, et ita adulari sibi unumquemque dicendo nihil fieri sine nutu eius, ut non intellegamus esse aliquid in nobis ipsis. Ceterum excusabitur omne delictum, si contenderimus nihil fieri a nobis sine dei voluntate, et ibit definitio ista in destructionem totius disciplinae, etiam ipsius dei, si aut quae non vult de sua voluntate producat, aut nihil est quod deus non vult. Sed quomodo vetat quaedam quibus etiam supplicium aeternum comminatur (utique enim quae vetat non vult, a quibus et offenditur), sic et e contrario quae vult praecipit et accepto facit et aeternitatis mercede dispungit. Itaque cum utrumque ex praeceptis eius didicerimus, quid nolit et quid velit, tamen nobis est voluntas et arbitrium eligendi alterum, sicut scriptum est: Ecce posui ante te bonum et malum: gustasti enim de agnitionis arbore. Et ideo non debemus quod nostro expositum est arbitrio in domini referre voluntatem, quod non ipse vult aut non vult quod bonum est qui malum non vult. Ita nostra est voluntas, cum malum volumus adversus dei voluntatem, qui bonum vult. Porro si quaeris, unde venit ista voluntas, qua quid volumus adversus dei voluntatem, dicam, Ex nobis ipsis. Nec temere. Semini enim tuo respondeas necesse est; siquidem ille princeps et generis et delicti Adam voluit quod deliquit. Neque enim diabolus voluntatem ei imposuit delinquendi, sed materiam voluntati subministravit. Ceterum voluntas dei in obaudientiam venerat. Proinde et tu si non oboedieris deo, qui te proposito praecepte liberae potestatis instituit, per voluntatis libertatem volens deverges in id quod deus non vult, et ita te putas a diabolo subversum, qui etsi quid vult te velle quod deus non vult, non tamen facit ut et velis, quia nec tunc istos protoplastos ad voluntatem delicti subegit, immo neque invitos neque ignorantes quid deus nollet. Utique enim nolebat fieri, cum admisso mortem destinabat. Ita diaboli opus unum est, temptare, an velis, quod in te est, ut velis. At ubi voluisti, sequitur ut te sibi subigat, non operatus in te voluntatem, sed nactus occasionem voluntatis. Igitur cum solum sit in nobis velle, et in hoc probetur nostra erga deum mens, an ea velimus quae cum voluntate ipsius faciunt, alte et impresse recogitandam esse dico dei voluntatem, quid etiam in occulto velit.

lemmas: quam denique modestus ille vox sum dominus do dominus aufero ut dominus video sum ita facio sum et ideo si nuptiae suffero restauremus sine dubius contra voluntas deus nitor volo habeo rursus qui habeo nos nolo si enim volo non aufero nisus si et hic voluntas deus interpretor quasi et rursus volo habeo qui iam nolo non sum bonus et solidus fides sic omnis ad voluntas deus refero et ita adularis sui unumquemque dico nihil fio sine nutus is ut non intellego sum aliquis in nos ipse ceterum excuso omnis delinquo si contendo nihil fio ab nos sine deus voluntas et eo definitio iste in destructio totus disciplina etiam ipse deus si aut qui non volo de suus voluntas produco aut nihil sum qui deus non volo sed quomodo veto quidam qui etiam supplicium aeternus commino utique enim qui veto non volo ab qui et offendo sic et e contrarius qui volo praecipio et accipio facio et aeternitas merces dispungit itaque cum uterque ex praecipio is disco quis nolo et quis volo tamen nos sum voluntas et arbitrium eligo alter sicut scribo sum ecce pono ante tu bonus et malus gusto enim de agnitio arbor et ideo non debeo qui noster expono sum arbitrium in dominus refero voluntas qui non ipse volo aut non volo qui bonus sum qui malus non volo ita noster sum voluntas cum malus volo adverro deus voluntas qui bonus volo porro si quaero unde venio iste voluntas qui quis volo adverro deus voluntas dico ex nos ipse neque temere semen enim tuus respondeo necesse sum siquidem ille princeps et genus et delictum adam volo qui delinquo neque enim diabolus voluntas is impono delinquo sed materia voluntas subministro ceterum voluntas deus in obaudientiam venio proinde et tu si non oboedio deus qui tu propono praecepte liber potestas instituo per voluntas libertas volo deverges in is qui deus non volo et ita tu puto ab diabolus subverto qui etsi quis volo tu volo qui deus non volo non tamen facio ut et velis quia neque tunc iste protoplastus ad voluntas delictum subigo immo neque invitus neque ignoro quis deus nolo utique enim nolo fio cum admitto mors destino ita diabolus opus unus sum tento an velis qui in tu sum ut velis at ubi volo sequor ut tu sui subigo non opero in tu voluntas sed nanciscor occasio voluntas igitur cum solus sum in nos volo et in hic probo noster erga deus mens an is volo qui cum voluntas ipse facio altus et impresse recogitandam sum dico deus voluntas quis etiam in occulo volo


text: Ad hanc meam cohortationem, frater dilectissime, accedunt etiam saecularia exempla, quae saepe nobis etiam in testimonio posita sunt, cum quid bonum et deo placitum ab extraneis quoque agnoscitur et testimonio honoratur. Denique monogamia apud ethnicos ita in summo honore est, ut et virginibus legitime nubentibus univira pronuba adhibeatur; et si auspicii causa, utique boni auspicii est. Item, ut in quibusdam sollemnibus et officiis, prior sit univirae locus. Certe Flaminica non nisi univira est; quae et Flaminis lex est. Nam quod ipsi Pontifici Maximo iterare matrimonium non licet utique monogamiae gloria est. Cum autem dei sacramenta satanas affectat, provocatio est nostra, immo suffusio, si pigri simus ad continentiam deo exhibendam, quam diabolo quidam praestant, nunc virginitate, nunc viduitate perpetua. Novimus virgines Vestae, et Iunonis apud Achaiae oppidum, et Apollinis apud Delphos, et Minervae et Dianae quibusdam locis. Novimus et continentes viros, et quidem tauri illius Aegyptii antistites: feminas vero Cereri Africanae, cui etiam sponte abdicato matrimonio assenescunt, aversantes exinde contactum masculorum usque ad oscula filiorum. Invenit scilicet diabolus post luxuriam etiam castitatem perditricem, quo magis reus sit Christianus qui castitatem recusaverit conservatricem. Erunt nobis in testimonium et feminae quaedam saeculares ob univiratus obstinationem famam consecutae, aliqua Dido, quae profuga in alieno solo, ubi nuptias regis ultro optasse debuerat, ne tamen secundas experiretur, maluit e contrario uri quam nubere; vel illa Lucretia, quae etsi semel per vim et invita alium virum passa est, sanguine suo maculatam carnem abluit, ne viveret iam non sibi univira. Plura exempla curiosius de nostris invenias, et quidem alteris potiora, quia maius est vivere in castitate quam pro ea mori. Facilius animam ponas quia bonum amiseris, quam vivendo serves ob quod emori malis. Quanti igitur et quantae in ecclesiasticis ordinibus de continentia censentur, qui deo nubere maluerunt, qui carnis suae honorem restituere, quique se iam illius aevi filios dicaverunt, occidentes in se concupiscentiam libidinis, et totum illud quod intra paradisum non potuit admitti! Unde praesumendum est hos qui intra paradisum recipi volent, tandem debere cessare ab ea re a qua paradisus intactus est.

lemmas: ad hic meus cohortatio frater dilectissime accedo etiam saecularia exemplum qui saepe nos etiam in testimonium pono sum cum quis bonus et deus placeo ab extraneus quoque agnosco et testimonium honoro denique monogamia apud ethnicos ita in superus honor sum ut et virgo legitimus nubo univira pronuba adhibeo et si auspicium causa utique bonus auspicium sum item ut in quidam sollemne et officium prior sum univirae locus certus flaminica non nisi univira sum qui et flamen lex sum nam qui ipse pontifex maximus iteraris matrimonium non licet utique monogamiae gloria sum cos autem deus sacramentum satanas affecto provocatio sum noster immo suffusio si piger sum ad continentia deus exhibeo quam diabolus quidam praesto nunc virginitas nunc viduitas perpetuus nosco virgo vesta et juno apud achaia oppidum et apollo apud delphi et minerva et diana quidam locus nosco et contineo vir et quidem taurus ille aegyptius antistes femina verus ceres africanus qui etiam sponte abdico matrimonium assenescunt aversor exinde contingo masculus usque ad osculum filius invenio scilicet diabolus post luxuria etiam castitas perditrix quo magis reus sum christianus qui castitas recuso conservatrix sum nos in testimonium et femina quidam saecularis ob univiratus obstinatio fama consequor aliqui dido qui profugus in alienus solum ubi nuptiae rex ultro opto debeo ne tamen secundus experior malo e contrarius uro quam nubo vel ille lucretius qui etsi semel per vis et invito alius vir patior sum sanguis suus maculo caro abluo ne vivo iam non sui univira multus exemplum curiosus de noster invenio et quidem alter potis quia magnus sum vivo in castitas quam pro is morior facilis anima pono quia bonus amitto quam vivo servo ob qui emorior malus quantus igitur et quantus in ecclesiasticis ordo de continentia censeo qui deus nubo malo qui caro suus honor restituo quisque sui iam ille aevum filius dico occaedes in sui concupiscentia libido et totus ille qui intra paradisus non possum admitto unde praesumo sum hic qui intra paradisus recipio volo tandem debeo cessaris ab is res ab qui paradisus intactus sum


text: Si penitus sensus eius interpretemur, non aliud dicendum erit secundum matrimonium quam species stupri. Cum enim dicat maritos hoc in sollicitudine habere, quemadmodum sibi placeant, non utique de moribus (nam bonam sollicitudinem non suggillaret), et de cultu et ornatu et omni studio formae ad inlecebras moliendas sollicitos intellegi velit, de forma autem et cultu. placere carnalis concupiscentiae ingenium sit, quae etiam stupri causa est, ecquid videtur tibi stupri affine esse secundum matrimonium, quoniam ea in illo deprehenduntur quae stupro competunt? Ipse dominus, Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum, iam stupravit eam in corde suo. Qui autem eam ad ducendum viderit, minus an plus fecit? Quid si etiam duxerit? quod non faceret, nisi et ad ducendum concupisset et ad concupiscendum vidisset. Nisi si potest duci uxor quam non videris nec concupieris. Multum sane interest, maritus an caelebs aliam concupiscat. Omnis mulier etiam caelibi alia est, quamdiu aliena, nec per aliud tamen fit marita, nisi per quod et adultera. Leges videatur matrimonii et stupri differentiam facere, per diversitatem inliciti, non per condicionem rei ipsius. Alioquin quae res et viris et feminis omnibus adest ad matrimonium et stuprum? commixtio carnis scilicet, cuius concupiscentiam dominus stupro adaequavit. Ergo, inquit, iam et primas, id est unas nuptias destruis? Nec immerito, quia et ipsae ex eo constant quod est stuprum. Ideo optimum est homini mulierem non attingere, et ideo virginis principalis est sanctitas, quia caret stupri affinitate. Et cum haec etiam de primis et unis nuptiis praetendi ad causam continentiae possint, quanto magis secundo matrimonio recusando praeiudicabunt? Gratus esto, si semel tibi indulsit deus nubere. Gratus autem eris, si iterum indulsisse illum tibi nescias. Celerum abuteris indulgentia, cum sine modestia uteris. Modestia a modo intellegitur. Non tibi sufficit de summo illo immaculatae virginitatis gradu in secundum recidisse nubendo, sed in ter tium adhuc devolveris, et in quartum, et fortassis in plures, postquam in secunda statione continens non fuisti, quia nec prohibere plures nuptias voluit qui de secundis provocandis retractavit. Nubamus igitur quotidie, et nubentes ab ultimo die deprehendamur, tamquam Sodoma et Gomorra, quo die VAE illud super praegnantes et lactantes adimplebitur, id est super maritos et incontinentes; de nuptiis enim uteri et ubera et infantes. Et quando finis nubendi? Credo post finem vivendi.

lemmas: si penitus sensus is interpretor non alius dico sum secundus matrimonium quam species stuprum cos enim dico maritus hic in sollicitudo habeo quemadmodum sui placeo non utique de mos nam bonus sollicitudo non suggillaret et de cultus et orno et omnis studium forma ad illecebra moliendas sollicitus intellego volo de forma autem et cultus placeo carnal concupiscentia ingenium sum qui etiam stuprum causa sum ecquis video tu stuprum affine sum secundus matrimonium quoniam is in ille deprehendo qui stuprum competo ipse dominus qui video inquam mulier ad concupisco iam stupro is in cor suus qui autem is ad duco video paruus an multus facio quis si etiam duco qui non facio nisi et ad duco concupio et ad concupisco video nisus si possum duco uxor quam non video neque concupio multus sanus intersum maritus an caelebs alius concupisco omnis mulier etiam caelibi alius sum quamdiu alienus neque per alius tamen fio marito nisi per qui et adultero lex video matrimonium et stuprum differentia facio per diversitas inliciti non per condicio res ipse alioqui qui res et vis et femina omnis adsum ad matrimonium et stuprum commixtio caro scilicet qui concupiscentia dominus stuprum adaequo ergo inquam iam et primus is sum unus nuptiae destruis neque immeritus quia et ipse ex is consto qui sum stuprum ideo bonus sum homo mulier non attingo et ideo virgo principal sum sanctitas quia careo stuprum affinitas et cum hic etiam de primus et unus nuptiae praetendo ad causa continentia possum quantus magis secundus matrimonium recuso praeiudico gratus sum si semel tu indulgeo deus nubo gratus autem sum si iterum indulgeo ille tu nescio celerum abutor indulgeo cum sine modestia uto modestia ab modo intellego non tu sufficio de superus ille immaculatae virginitas gradus in secundus recido nubo sed in ter tium adhuc devolveris et in quartus et fortassis in multus postquam in secundus statio contineo non sum quia neque prohibeo multus nuptiae volo qui de secundus provocandis retractavit nubamus igitur quotidie et nubo ab ultimo dies deprehendamur tamquam sodoma et gomorra quo dies vae ille super praegno et lacto adimpleo is sum super maritus et incontineo de nuptiae enim uterus et uber et infer et quando finis nubo credo post finis vivo


text: Scio, quibus causationibus coloremus insatiabilem carnis cupiditatem. Praetendimus necessitates adminiculorum, domum administrandam, familiam regendam, loculos, claves custodiendas, lanificium dispensandum, victum procurandum, curas comminuendas. Scilicet solis maritorum domibus bene est. Perierunt caelibum familiae, res spadonum, fortunae militum aut peregrinantium sine uxoribus. Non enim nos et milites sumus? eo quidem maioris disciplinae, quanto tanti imperatoris? Non et nos peregrinantes in isto saeculo sumus? Cur autem ita dispositus es, o Christiane, ut sine uxore non possis? Nunc et consors onerum domesticorum necessaria est. Habe aliquam uxorem spiritalem. Assume de viduis fide pulchram, paupertate dotatam, aetate signatam. Bonas nuptias feceris. Huiusmodi uxores etiam plures haberi deo gratum est. Sed posteritatem recogitant Christiani, quibus crastinum non est. Haeredes dei servus desiderabit, qui semetipsum de saeculo exhaereditavit? Et ideo quis repetat matrimonium, si de pristino non habeat liberos? Habebit itaque hoc primum bonum, ut diutius velit vivere, ipso apostolo festinante ad dominum? Certe expeditissimus in persecutionibus, constantissimus in martyriis, promptissimus in communicationibus rerum, temperantissimus in acquisitionibus, postremo securus morietur, relictis filiis, forsitan qui illi parentent. Numquid ergo huiusmodi et rei publicae prospectu aguntur? ne civitates deficiant, si suboles non exerceantur, ne legis iura, ne commercia delabantur, ne templa derelinquantur, ne non sint qui acclament, Christianis leonem! Haec enim audire desiderant qui filios quaerunt. Sufficiant ad consilium viduitatis vel ista, praecipue apud nos, importunitas liberorum, ad quos suscipiendos legibus compelluntur homines; quia sapiens quisque nunquam libens filios desiderasset. Quid ergo facies, si novam uxorem de tua conscientia impleveris? dissolvas medicaminibus conceptum? Puto nobis non magis licere nascentem nocere quam et natum. Sed fortasse illo tempore praegnantis uxoris remedium tantae sollicitudini a deo petere audebis, quod in te positum recusasti? Aliqua, opinor, sterilis prospicietur, iam vel frigidioris aetatis. Satis consulte et inprimis fideliter. Nullam enim credidimus deo volente sterilem aut anum enixam. Quod adeo magis evenire potest, si quis praesumptione huius providentiae suae dei aemulationem provocarit. Scimus denique quendam ex fratribus, cum propter filiam suam secundo matrimonio sterilem captasset uxorem, tam iterum patrem factum quam et iterum maritum.

lemmas: scio qui causatio coloremus insatiabilis caro cupiditas praetendimus necessitas adminiculum domus administro familia rego loculus clavo custodio lanificium dispenso vinco procuro cura comminuo scilicet sol maritus domus bene sum pereo caelibum familia res spado fortuna miles aut peregrinor sine uxor non enim nos et miles sum is quidem magnus disciplina quantus tantus imperator non et nos peregrinor in iste saeculum sum cur autem ita dispono sum o christianus ut sine uxor non possum nunc et consors onus domesticus necessarius sum habeo aliqui uxor spirital assume de vidua fides pulcher paupertas doto aetas signo bonus nuptiae facio huiusmodi uxor etiam multus habeo deus gratus sum sed posteritas recogito christianus qui crastinus non sum haeredes deus servus desidero qui semetipsum de saeculum exhaereditavit et ideo quis repeto matrimonium si de pristinus non habeo liber habeo itaque hic primus bonus ut diu volo vivo ipse apostolus festino ad dominus certus expedio in persecutio consto in martyriis promo in communicatio res tempero in acquisitio postremo securus morior relinquo filius forsitan qui ille parentent numquid ergo huiusmodi et res publicus prospectus ago ne civitas deficio si suboles non exerceo ne lex ius ne commercium delabor ne templum derelinquantur ne non sum qui acclament christianus leo hic enim audio desidero qui filius quaero sufficio ad consilium viduitas vel iste praecipuus apud nos importunitas liberi ad qui suscipio lex compello homo quia sapio quisque numquam libet filius desidero quis ergo facies si novus uxor de tuus conscientia impleo dissolvo medicamen concipio puto nos non magis licet nascor noceo quam et natus sed fortasse ille tempus praegno uxor remedium tantus sollicitudo ab deus peto audeo qui in tu pono recuso aliqui opinor sterilis prospicio iam vel frigidus aetas satis consulo et imprimis fidelis nullus enim credo deus volo sterilis aut anus enitor qui adeo magis evenio possum si quis praesumptio hic providentia suus deus aemulatio provocarit scio denique quidam ex frater cum propter filia suus secundus matrimonium sterilis captasset uxor tam iterum pater facio quam et iterum maritus


text: Sed et benedicti, inquis, patriarchae non modo pluribus uxoribus, verum etiam concubinis coniugia miscuerunt. Ergo propterea nobis quoque licebit innumerum nubere? Sane licebit, si adhuc typi, futuri alicuius sacramenta, supersunt quos nuptiae tuae figurent, vel si etiam nunc locus est vocis illius: Crescite et multiplicamini, id est, si nondum alia vox supervenit, Tempus iam in collecto esse, restare, ut et qui uxores habeant tamquam non habentes agant. Utique enim continentiam indicens et compescens concubitum, seminarium generis, abolefecit Crescite illud et multiplicamini. Ut opinor autem, unius et eiusdem dei utraque pronuntiatio et dispositio est, qui tum quidem in primordio sementem generis emisit indultis coniugiorum habenis, donec mundus repleretur, donec novae disciplinae materia proficeret. Nunc vero sub extremitatibus temporum compressit quod emiserat et revocavit quod indulserat, non sine ratione prorogationis in primordio et repastinationis in ultimo. Semper initia laxantur. Propterea silvam quis instituit et crescere sinit, ut tempore suo caedat. Silva erat vetus dispositio, quae ab evangelio novo deputatur, in quo et securis ad radices posita. Sic et Oculum pro oculo et dentem pro dente iam senuit ex quo iuvenuit Malum pro malo nemo reddat. Puto autem etiam in humanas constitutiones atque decreta posteriora pristinis praevalere.

lemmas: sed et benedico inquam patriarcha non modo multus uxor verus etiam concubina conjugium misceo ergo propterea nos quoque liceo innumerus nubo sanus liceo si adhuc typi sum aliquis sacramentum supersum qui nuptiae tuus figurent vel si etiam nunc locus sum vox ille cresco et multiplico is sum si nondum alius vox supervenio tempus iam in colligo sum resto ut et qui uxor habeo tamquam non habeo ago utique enim continentia indico et compesco concubo seminarium genus abolefecit cresco ille et multiplico ut opinor autem unus et idem deus uter pronuntiatio et dispositio sum qui tum quidem in primordius sementis genus emitto indultis conjugium habena donec mundus repleo donec novus disciplina materia proficio nunc verus sub extremitas tempus comprimo qui emitto et revoco qui indulgeo non sine ratio prorogatio in primordius et repastinatio in ultimo semper initium laxo propterea silva quis instituo et cresco sino ut tempus suus caedo silva sum vetus dispositio qui ab evangelium novo deputo in quo et securis ad radix pono sic et oculis pro oculus et dens pro dens iam senesco ex quo iuvenuit mal pro malus nemo reddo puto autem etiam in humanus constitutio atque decretum posterus pristinus praevaleo


text: Non dubito, frater, te post uxorem in pace praemissam ad conpositionem animi conversum de exitu singularitatis cogitare et utique consilii indigere. Quamquam in huiusmodi cum fide sua conloqui debet unusquisque eiusque vires consulere, tamen quoniam in ista specie carnis necessitas cogitatum movet, quae fere apud eandem conscientiam fidei resistit, opus est fidei extrinsecus consilio tamquam advocato adversus carnis necessitates. Quae quidem necessitas facillime circumscribi potest, si voluntas potius dei quam indulgentia consideretur. Nemo indulgentia utendo promeretur, sed voluntati obsequendo. Voluntas dei est sanctificatio nostra. Vult enim imaginem suam nos etiam similitudinem fieri, ut simus sancti, sicut ipse sanctus est. Id bonum, sanctificationem dico, in species distribuo complures, ut in aliqua earum deprehendamur. Prima species est virginitas a nativitate: secunda, virginitas a secunda nativitate, id est a lavacro, quae aut in matrimonio purificat ex compacto, aut in viduitate perseverat ex arbitrio: tertius gradus superest monogamia, cum post matrimonium unum interceptum exinde sexui renuntiatur. Prima virginitas felicitatis est non nosse in totum a quo postea optabis liberari: secunda virtutis est contemnere cuius vim optime noris: reliqua species hactenus nubendi post matrimonium morte disiunctum praeter virtutis etiam modestiae laus est. Modestia est enim ablatum non desiderare, et ablatum a domino deo, sine cuius voluntate nec folium de arbore delabitur nec passer assis unius ad terram cadit.

lemmas: non dubito frater tu post uxor in pax praemitto ad conpositio animus converro de exeo singularitas cogito et utique consilium indigeo quamquam in huiusmodi cum fides suus colloquium debeo unusquisque is vireo consulo tamen quoniam in iste species caro necessitas cogitas moveo qui fere apud idem conscientia fides resisto opus sum fides extrinsecus consilium tamquam advoco adverro caro necessitas qui quidem necessitas facilis circumscribo possum si voluntas potis deus quam indulgeo considero nemo indulgeo uto promo sed voluntas obsequor voluntas deus sum sanctificatio noster volo enim imago suus nos etiam similitudo fio ut sum sanctus sicut ipse sancio sum is bonus sanctificatio dico in species distribuo complures ut in aliqui is deprehendamur primus species sum virginitas ab nativitas secundus virginitas ab secundus nativitas is sum ab lavacrum qui aut in matrimonium purifico ex compaciscor aut in viduitas persevero ex arbitrium tertius gradus supersum monogamia cum post matrimonium unus intercipio exinde sexui renuntio primus virginitas felicitas sum non nosco in totus ab quo postea opto liberaris secundus virtus sum contemno qui vis optume nosco reliquus species hactenus nubo post matrimonium mors disjungo praeter virtus etiam modestia laus sum modestia sum enim aufero non desideraris et aufero ab dominus deus sine qui voluntas neque folium de arbor delabor neque passer adsum unus ad terra cado