De Praescriptionibus Hereticorum

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Ergo non ad scripturas provocandum est, nec in his constituendum certamen in quibus aut nulla aut incerta victoria est aut parum certa. Nam etsi non ita evaderet conlatio scripturarum, ut utramque partem parem sisteret, ordo rerum desiderabat illud prius proponi, quod nunc solum disputandum est: quibus competat fides ipsa, cuius sint scripturae, a quo, et per quos, et quando, et quibus sit tradita disciplina qua fiunt Christiani. Ubi enim apparuerit esse veritatem disciplinae et fidei Christianae, illic erit veritas scripturarum et expositionum et omnium traditionum Christianarum.

ergo non ad scribo provocandum sum neque in hic constituo certamen in qui aut nullus aut incertus victoria sum aut parum certus nam etsi non ita evado collatio scripturaris ut uter pars par sisto ordo res desidero ille prior propono qui nunc solus disputo sum qui competo fides ipse qui sum scribo ab quo et per qui et quando et qui sum trado disciplina qui fio christianus ubius enim appareo sum veritas disciplina et fides christianus illic sum vereor scripturaris et expositio et omnis traditio christianaris


Christus Iesus, dominus noster, permittat dicere interim, quisquis est, cuiuscunque dei filius, cuiuscunque materiae homo et deus, cuiuscunque fidei praeceptor, cuiuscunque mercedis repromissor, quid esset,quid fuisset, quam patris voluntatem administraret, quid homini agendum determinaret, quamdiu in terris agebat, ipse pronuntiabat sive populo palam sive discentibus seorsum, ex quibus duodecim praecipuos lateri suo allegerat, destinatos nationibus magistros. Itaque uno eorum decusso reliquos undecim digrediens ad patrem post resurrectionem iussit ire et docere nationes tinguendas in patrem et in filium et in spiritum sanctum. Statim igitur apostoli, quos haec appellatio missos interpretatur, assumpto per sortem duodecimo Matthia in locum Iudae ex auctoritate prophetiae, quae est in psalmo David, consecuti promissam vim spiritus sancti ad virtutes et eloquium, primo per Iudaeam contestata fide in Iesum Christum et ecclesiis institutis, dehinc in orbem profecti eandem doctrinam eiusdem fidei nationibus promulgaverunt. Et perinde ecclesias apud unamquamque civitatem condiderunt, a quibus traducem fidei et semina doctrinae ceterae exinde ecclesiae mutuatae sunt et cottidie mutuantur, ut ecclesiae fiant. Ac per hoc et ipsae apostolicae deputabuntur ut suboles apostolicarum ecclesiarum. Omne genus ad originem suam censeatur necesse est. Itaque tot ac tantae ecclesiae una est illa ab apostolis prima, ex qua omnes. Sic omnes primae et omnes apostolicae, dum una omnes probant unitate communicatio pacis et appellatio fraternitatis et contesseratio hospitalitatis, quae iura non alia ratio regit quam eiusdem sacramenti una traditio.

christus iesus dominus noster permitto dico interim quisquis sum quicumque deus filius quicumque materia homo et deus quicumque fides praeceptor quicumque merces repromissor quis sum quis sum quam pater voluntas administro quis homo ago determinaret quamdiu in terra ago ipse pronuntio sive populus palam sive disco seorsus ex qui duodecim praecipuus lateo suus allegerat destino natio magister itaque unus is decutio reliquus undecim digredior ad pater post resurrectio iubeo eo et doceo natio tinguendas in pater et in filius et in spiritus sancio statim igitur apostolus qui hic appellatio mitto interpretor assumo per sors duodecimus matthia in locus judas ex auctoritas prophetia qui sum in psalmus david consequor promitto vis spiritus sanctus ad virtus et eloquium primus per judaea contestor fides in iesus christus et ecclesia institus dehinc in orbis proficiscor idem doctrina idem fides natio promulgo et perinde ecclesia apud unamquamque civitas condo ab qui traducem fides et semen doctrina ceterus exinde ecclesia mutuo sum et cottidie mutuo ut ecclesia fio atque per hic et ipse apostolicae deputo ut suboles apostolicaris ecclesia omnis genus ad origo suus censeo necesse sum itaque tot atque tantus ecclesia unus sum ille ab apostolus primus ex qui omnis sic omnis primus et omnis apostolicae dum unus omnis probo unitas communicatio pax et appellatio fraternitas et contesseratio hospitalitas qui ius non alius ratio rego quam idem sacramentum unus traditio


Porro si dissensiones et schismata increpat, quae sine dubio mala sunt, et in continenti haereses subiungit. Quod malis adiungat, malum utique profitetur, et quidem maius, cum ideo credidisse se dicat de schismatibus et dissensionibus, quia sciret etiam haereses oportere esse. Ostendit enim gravioris mali conspectu de levioribus se facile credidisse, certe non ut ideo de malis crediderit quia haereses bonae essent, sed uti de peioris quoque notae temptationibus praemoneret non esse mirandum quas diceret tendere ad probabiles quosque manifestandos, scilicet quos non potuerint depravare. Denique si totum capitulum ad unitatem continendam et separationes coercendas sapit, haereses vero non minus ab unitate divellunt quam schismata et dissensiones, sine dubio et haereses in ea condicione reprehensionis constituit in qua et schismata et dissensiones: ac per hoc non eos probabiles facit qui in haereses diverterint, cum maxime diverti ab eiusmodi obiurget, edocens unum omnes loqui et id ipsum sapere, quod etiam haereses non sinunt.

porro si dissensio et schisma increpo qui sine dubius malus sum et in contineo haeresis subjungo qui malus adjungo malus utique profiteor et quidem magnus cum ideo credo sui dico de schismatibus et dissensio quia scio etiam haeresis oportet sum ostendo enim gravis malus conspectus de levis sui facilis credo certus non ut ideo de malus credo quia haeresis bonus sum sed uti de malus quoque nosco temptatio praemoneo non sum miror qui dico tendo ad probabilis quisque manifestandos scilicet qui non possum depravaris denique si totus capitulis ad unitas contineo et separatio coerceo sapio haeresis verus non paruus ab unitas divellunt quam schisma et dissensio sine dubius et haeresis in is condicio reprehensio constituo in qui et schisma et dissensio atque per hic non is probabilis facio qui in haeresis diverterint cum magnus diverto ab eiusmodi objurgo edoceo unus omnis loquor et is ipse sapio qui etiam haeresis non sino


Si haec ita se habent, ut veritas nobis adiudicetur, quicunque in ea regula incedimus, quam ecclesia ab apostolis, apostoli a Christo, Christus a deo tradidit, constat ratio propositi nostri, definientis non esse admittendos haereticos ad ineundam de scripturis provocationem, quos sine scripturis probamus ad scripturas non pertinere. Si enim haeretici sunt, Christiani esse non possunt, non a Christo habendo quod de sua electione sectati haereticorum nomina admittunt. Ita non Christiani nullum ius capiunt Christianarum litterarum, ad quos merito dicendum est: Qui estis? quando, et unde venistis? quid in meo agitis, non mei? quo denique, Marcion, iure silvam meam caedis? qua licentia, Valentine, fontes meos transvertis? qua potestate, Apelles, limites meos commoves? Mea est possessio. Quid hic, ceteri, ad voluntatem vestram seminatis et pascitis? Mea est possessio, olim possideo, prior possideo, habeo origines firmas ab ipsis auctoribus quorum fuit res. Ego sum haeres apostolorum. Sicut caverunt testamento suo, sicut fidei commiserunt, sicut adiuraverunt, ita teneo. Vos certe exhaeredaverunt semper et abdicaverunt ut extraneos, ut inimicos. Unde autem extranei et inimici apostolis haeretici, nisi ex diversitate doctrinae, quam unusquisque de suo arbitrio adversus apostolos aut protulit aut recepit?

si hic ita sui habeo ut vereor nos adjudico quicumque in is regula incedo quam ecclesia ab apostolus apostolus ab christus christus ab deus trado consto ratio propono noster definio non sum admitto haereticos ad ineo de scribo provocatio qui sine scribo probo ad scribo non pertineo si enim haeretici sum christianus sum non possum non ab christus habeo qui de suus electio sector haereticorum nomen admitto ita non christianus nullus ius capio christianaris litteraris ad qui mereo dico sum qui sum quando et unde venio quis in meus ago non meus quo denique marcion ius silva meus caedes qui licentia valentine fons meus transvertis qui potestas apello limito meus commoveo meus sum possessio quis hic ceterus ad voluntas vester semino et pasco meus sum possessio olim possideo prior possideo habeo origo firmo ab ipse auctor qui sum res ego sum haereo apostolus sicut caveo testamentum suus sicut fides committo sicut adiuraverunt ita teneo tu certus exhaeredaverunt semper et abdico ut extraneus ut inimicus unde autem extraneus et inimicus apostolus haeretici nisi ex diversitas doctrina quam unusquisque de suus arbitrium adverro apostolus aut profero aut recipio


Venio itaque ad illum articulum quem et nostri praetendunt ad ineundam curiositatem et haeretici inculcant ad importandam scrupulositatem. Scriptum est, inquiunt, Quaerite, et invenietis. Quando hanc vocem dominus emisit, recordemur. Puto in primitiis ipsis doctrinae suae, cum adhuc dubitaretur apud omnes, an Christus esset, et cum adhuc nec Petrus illum dei filium pronuntiasset, cum etiam Ioannes de illo certus esse desisset. Merito ergo tunc dictum est, Quaerite et invenietis, quando quaerendus adhuc erat qui adhuc agnitus non erat. Et hoc quantum ad Iudaeos. Ad illos enim pertinet totus sermo suggillationis istius, qui habebant ubi quaererent Christum. Habent, inquit, Moysen et Heliam, id est legem et prophetas Christum praedicantes, secundum quod alibi aperte: Scrutamini scripturas, in quibus salutem speratis; illae enim de me loquuntur. Hoc erit, Quaerite et invenietis. Nam et sequentia in Iudaeos competere manifestum est, Pulsate et aperietur vobis. Iudaei retro penes deum fuerant, dehinc eiecti ob delicta extra deum esse coeperunt. Nationes vero nunquam penes deum, nisi stillicidium de situla et pulvis ex area et foris semper. Ita qui foris semper, quomodo pulsabit eo ubi nunquam fuit? quam ianuam novit, in qua nec receptus nec eiectus aliquando? an qui scit se intus fuisse et foras actum, is potius pulsavit, et ostium novit? Etiam, Petite et accipietis, ei competit qui sciebat a quo esset petendum, a quo et erat aliquid repromissum, a deo scilicet Abraham, Isaac et Iacob, quem nationes non magis noverant quam ullam repromissionem eius. Et ideo ad IsraÃ«l loquebatur: Non sum, inquit, missus, nisi ad oves perditas domus IsraÃ«l. Nondum canibus iactarat panem filiorum, nondum in viam nationum ire mandabat. Siquidem in fine praecipit, vaderent ad docendas et tinguendas nationes, consecuturi mox spiritum sanctum paracletum, qui illos deducturus esset in omnem veritatem. Et hoc ergo illo facit. Quodsi nationibus destinati doctores apostoli, ipsi quoque doctorem consecuturi erant paracletum, multo magis vacabat erga nos, Quaerite et invenietis, quibus ultro erat obventura doctrina per apostolos et ipsis apostolis per spiritum sanctum. Omnia quidem domini dicta omnibus posita sunt; per aures Iudaeorum ad nos transierunt. Sed pleraque in personas directa non proprietatem admonitionis nobis constituerunt, sed exemplum.

venio itaque ad ille articulis qui et noster praetendo ad ineo curiositas et haeretici inculco ad importandam scrupulositas scribo sum inquam quaero et invenio quando hic voco dominus emitto recordor puto in primitiae ipse doctrina suus cum adhuc dubito apud omnis an christus sum et cum adhuc neque petrus ille deus filius pronuntio cum etiam joannis de ille certus sum desino mereo ergo tunc dico sum quaero et invenio quando quaero adhuc sum qui adhuc agnitus non sum et hic quantus ad judaei ad ille enim pertineo totus sermo suggillatio iste qui habeo ubi quaero christus habeo inquam moysen et heliam is sum lex et propheta christus praedico secundus qui alibi apertus scrutor scribo in qui salus spero ille enim de ego loquor hic sum quaero et invenio nam et sequor in judaei competo manifestus sum pulso et aperio tu judaeus retro penis deus sum dehinc eicio ob delictum extra deus sum coepio natio verus numquam penis deus nisi stillicidium de situla et pulvis ex area et foris semper ita qui foris semper quomodo pulso is ubi numquam sum quam ianua nosco in qui neque recipio neque eicio aliquando an qui scio sui intus sum et foras ago is potis pulso et ostium nosco etiam peto et accipio is competo qui scio ab quo sum peto ab quo et sum aliquis repromitto ab deus scilicet abraham isaac et jacob qui natio non magis nosco quam ullus repromissio is et ideo ad israa l loquor non sum inquam mitto nisi ad ovo perdo domus israa l nondum canis jacto panis filius nondum in via natio eo mando siquidem in finis praecipio vaderent ad docendas et tinguendas natio consequor mox spiritus sancio paracletus qui ille deduco sum in omnis veritas et hic ergo ille facio quodsi natio destino doctor apostolus ipse quoque doctor consequor sum paracletus multus magis vaco erga nos quaero et invenio qui ultro sum obventura doctrina per apostolus et ipse apostolus per spiritus sancio omnis quidem dominus dictum omnis pono sum per auris judaeus ad nos transeo sed plerusque in persono dirigo non proprietas admonitio nos constituo sed exemplum


Impune erratur, nisi delinquatur; quamvis et errare delinquere est. Impune, inquam, vagatur qui nihil deserit. At enim, si quod debui credere credidi, et aliud denuo puto requirendum, spero utique aliud esse inveniendum, nullo modo speraturus istud, nisi quia aut non credideram, qui videbar credidisse, aut desii credidisse. Ita fidem meam deserens negator invenior. Semel dixerim: Nemo quaerit, nisi qui aut non habuit aut perdidit. Perdiderat unam ex decem drachmis anus illa, et ideo quaerebat: ubi tamen invenit, quaerere desiit. Panem vicinus non habebat, et ideo pulsabat: ubi tamen apertum est. ei, et accepit, pulsare cessavit. Vidua a iudice petebat audiri, quia non admittebatur: sed ubi audita est, hactenus institit. Adeo finis est et quaerendi et pulsandi et petendi. Petenti enim dabitur, inquit, et pulsanti aperietur, et quaerenti invenietur. Viderit qui quaerit semper, quia non invenit. Illic enim quaerit ubi non invenietur. Viderit qui semper pulsat, quia nunquam aperietur. Illuc enim pulsat ubi nemo est. Viderit qui semper petit, quia nunquam audietur. Ab eo enim petit qui non audit.

impunis erro nisi delinquatur quivis et erro delinquo sum impunis inquam vago qui nihil desero at enim si qui debeo credo credo et alius denuo puto requiro spero utique alius sum invenio nullus modo speraturus iste nisi quia aut non credo qui video credo aut desino credo ita fides meus desero negator invenio semel dico nemo quaero nisi qui aut non habeo aut perdo perdo unus ex decem drachmis anus ille et ideo quaero ubi tamen invenio quaero desino panis vicinus non habeo et ideo pulso ubi tamen aperio sum is et accipio pulsaris cesso viduo ab iudex peto audio quia non admitto sed ubi audio sum hactenus insto adeo finis sum et quaero et pulso et peto peto enim do inquam et pulso aperio et quaero invenio video qui quaero semper quia non invenio illic enim quaero ubi non invenio video qui semper pulso quia numquam aperio illic enim pulso ubi nemo sum video qui semper peto quia numquam audio ab is enim peto qui non audio


Hinc igitur dirigimus praescriptionem, si dominus Christus Iesus apostolos misit ad praedicandum, alios non esse recipiendos praedicatores quam Christus instituit, quia nec alius patrem novit nisi filius et cui filius revelavit, nec aliis videtur revelasse filius quam apostolis quos misit ad praedicandum, utique quod illis revelavit. Quid autem praedicaverint, id est quid illis Christus revelaverit, et hic praescribam non aliter probari debere, nisi per easdem ecclesias quas ipsi apostoli condiderunt, ipsi eis praedicando tam viva, quod aiunt, voce quam per epistulas postea. Si haec ita sunt, constat perinde omnem doctrinam quae cum illis ecclesiis apostolicis matricibus et originalibus fidei conspiret veritati deputandam, id sine dubio tenentem quod ecclesiae ab apostolis, apostoli a Christo, Christus a deo accepit: omnem vero doctrinam de mendacio praeiudicandam quae sapiat contra veritatem ecclesiarum et apostolorum Christi et dei. Superest ergo, ut demonstremus, an haec nostra doctrina, cuius regulam supra edidimus, de apostolorum traditione censeatur, et ex hoc ipso, an ceterae de mendacio veniant. Communicamus cum ecclesiis apostolicis, quod nulla doctrina diversa. Hoc est testimonium veritatis.

hinc igitur dirigimus praescriptio si dominus christus iesus apostolus mitto ad praedico alius non sum recipio praedicator quam christus instituo quia neque alius pater nosco nisi filius et qui filius revelo neque alius video revelasse filius quam apostolus qui mitto ad praedico utique qui ille revelo quis autem praedicaverint is sum quis ille christus revelo et hic praescribo non aliter probaris debeo nisi per idem ecclesia qui ipse apostolus condo ipse is praedico tam vivus qui aio vox quam per epistula postea si hic ita sum consto perinde omnis doctrina qui cum ille ecclesia apostolicis matrix et original fides conspiro veritas deputandam is sine dubius teneo qui ecclesia ab apostolus apostolus ab christus christus ab deus accipio omnis verus doctrina de mendacium praeiudicandam qui sapio contra veritas ecclesia et apostolus christus et deus supersum ergo ut demonstro an hic noster doctrina qui regula supra edo de apostolus traditio censeo et ex hic ipse an ceterus de mendacium venio communicamus cum ecclesia apostolicis qui nullus doctrina diverto hic sum testimonium veritas


Ista haeresis non recipit quasdam scripturas, et si quas recipit, et adiectionibus et detractionibus ad dispositionem instituti sui intervertit, et si recipit, non recipit integras, et si aliquatenus integras praestat, nihilominus diversas expositiones commentata convertit. Tantum veritati obstrepit adulter sensus quantum et corruptor stilus. Vanae praesumptiones necessario nolunt agnoscere ea per quae revincuntur. His nituntur quae ex falso composuerunt et quae de ambiguitate ceperunt. Quid promovebis, exercitatissime scripturarum, cum si quid defenderis, negetur ex diverso, si quid negaveris, defendatur? Et tu quidem nihil perdes nisi vocem in contentione, nihil consequeris nisi bilem de blasphematione.

iste haeresis non recipio quidam scribo et si qui recipio et adiectio et detractio ad dispositio institus suus interverto et si recipio non recipio integer et si aliquatenus integer praesto nihilominus diverto expositio commento converto tantus veritas obstrepo adulter sensus quantus et corruptor stilus vanus praesumptio necessarius nolo agnosco is per qui revincuntur hic nitor qui ex fallo compono et qui de ambiguitas capio quis promovebis exercitatissime scripturaris cum si quis defendo nego ex diverto si quis nego defendo et tu quidem nihil perdo nisi voco in contentio nihil consequor nisi bilis de blasphematio


Sed quoniam tam expedita probatio est, ut, si statim proferatur, nihil iam sit retractandum, ac si prolata non sit a nobis, locum interim demus diversae parti, si quid putant ad infirmandam hanc praescriptionem movere se posse, solent dicere non omnia apostolos scisse, eadem agitati dementia qua susum rursus convertunt omnia quidem apostolos scisse, sed non omnia omnibus tradidisse, in utroque Christum reprehensioni inicientes, qui aut minus instructos aut parum simplices apostolos miserit. Quis igitur integrae mentis credere potest aliquid eos ignorasse quos magistros dominus dedit, individuos habens in comitatu, in discipulatu, in convictu, quibus obscura quaeque seorsum disserebat, illis dicens datum esse cognoscere arcana, quae populo intellegere non liceret? Latuit aliquid Petrum aedificandae ecclesiae petram dictum, claves regni caelorum consecutum et solvendi et alligandi in caelis et in terris potestatem? Latuit et Ioannem aliquid, dilectissimum domino, pectori eius incubantem, cui soli dominus Iudam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit quibus etiam gloriam suam exhibuit et Moysen et Helian et insuper de caelo patris vocem? non quasi ceteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum. Ignoraverunt itaque et illi quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes scripturas edisserere dignatus est. Dixerat plane aliquando, Multa habeo adhuc loqui vobis, sed non potestis modo ea sustinere, tamen adiciens, Cum venerit ille spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem. Ostendit illos nihil ignorasse quos omnem veritatem consecuturos per spiritum veritatis promiserat. Et utique implevit repromissum, probantibus Actis Apostolorum descensum spiritus sancti. Quam scripturam qui non recipiunt, nec spiritus sancti esse possunt, qui necdum spiritum sanctum possunt agnoscere discentibus missum, sed nec ecclesiam se dicant defendere, qui quando et quibus incunabulis institutum est hoc corpus probare non habent. Tanti est enim illis non habere probationes eorum quae defendunt, ne pariter admittantur traductiones eorum quae mentiuntur.

sed quoniam tam expedio probatio sum ut si statim profero nihil iam sum retracto atque si profero non sum ab nos locus interim do diverto pario si quis puto ad infirmo hic praescriptio moveo sui possum soleo dico non omnis apostolus scio idem agitas dementia qui sursum rursus converto omnis quidem apostolus scio sed non omnis omnis trado in uterque christus reprehensio inicientes qui aut paruus instruo aut parum simplex apostolus mitto quis igitur integer mens credo possum aliquis is ignoro qui magister dominus do individuos habeo in comito in discipulatu in convinco qui obscurus quisque seorsus dissero ille dico do sum cognosco arcanus qui populus intellego non licet lateo aliquis petrum aedifico ecclesia petra dico clavo regnum caelum consequor et solvo et alligo in caelis et in terra potestas lateo et ioannem aliquis dilectus dominus pector is incubo qui solus dominus judas traditor praemonstro qui locus suus filius maria demandavit quis is ignoro volo qui etiam gloria suus exhibeo et moysen et helian et insuper de caelum pater voco non quasi ceterus reprobo sed quoniam in tres testis sto omnis verbum ignoro itaque et ille qui post resurrectio quoque in iter omnis scribo edisserere dignor sum dico planus aliquando multus habeo adhuc loquor tu sed non possum modo is sustineo tamen adicio cos venio ille spiritus veritas ipse tu deduco in omnis veritas ostendo ille nihil ignoro qui omnis veritas consequor per spiritus veritas promitto et utique impleo repromitto probo acte apostolus descendo spiritus sanctus quam scribo qui non recipio neque spiritus sanctus sum possum qui necdum spiritus sancio possum agnosco disco mitto sed neque ecclesia sui dico defendo qui quando et qui incunabulis institus sum hic corpus probaris non habeo tantus sum enim ille non habeo probatio is qui defendo ne pariter admitto traductio is qui mentior


Venimus igitur ad propositum. Hoc enim dirigebamus et hoc praestruebamus allocutionis praefatione, ut iam hinc de eo congrediamur de quo adversarii provocant. Scripturas obtendunt, et hac sua audacia statim quosdam movent. In ipso vero congressu firmos quidem fatigant, infirmos capiunt, medios cum scrupulo dimittunt. Hunc igitur potissimum gradum obstruimus non admittendi eos ad ullam de scripturis disputationem. Si hae sunt illae vires eorum, uti eas habere possint, dispici debet, cui competat possessio scripturarum, ne is admittatur ad eas cui nullo modo competit.

venio igitur ad propono hic enim dirigebamus et hic praestruebamus allocutio praefatio ut iam hinc de is congredior de quo adversarius provoco scribo obtendo et hic suus audacia statim quidam moveo in ipse verus congredior firmus quidem fatigo infirmus capio medius cum scrupulus dimitto hic igitur potis gradus obstruimus non admitto is ad ullus de scribo disputatio si hic sum ille vireo is uti is habeo possum dispicio debeo qui competo possessio scripturaris ne is admitto ad is qui nullus modo competo


Sed ab excessu revertar ad principalitatem veritatis et posteritatem mendacitatis disputandam ex illius quoque parabolae patrocinio quae bonum semen frumenti a domino seminatum in primore constituit, avenarum autem sterilis foeni adulterium ab inimico diabolo postea superducit. Proprie enim doctrinarum distinctionem figurat, quia et alibi verbum dei seminis similitudo est. Ita ex ipso ordine manifestatur id esse dominicum et verum quod sit prius traditum, id autem extraneum et falsum quod sit posterius inmissum. Ea sententia manebit adversus posteriores quasque haereses, quibus nulla constantia de conscientia competit ad defendendam sibi veritatem.

sed ab excedo revorto ad principalitas veritas et posteritas mendacitas disputandam ex ille quoque parabola patrocinium qui bonus semen frumentum ab dominus semino in primoris constituo avenaris autem sterilis faenum adulterium ab inimicus diabolus postea superduco proprius enim doctrinaris distinctio figuro quia et alibi verbum deus semen similitudo sum ita ex ipse ordo manifesto is sum dominicus et verus qui sum prior trado is autem extraneus et falsus qui sum posterus immissus is sententia maneo adverro posterus quisque haeresis qui nullus constantia de conscientia competo ad defendo sui veritas


Quoquo modo sit erratum, tam diu utique regnavit error quam diu haereses non erant. Aliquos Marcionitas et Valentinianos liberanda veritas expectabat. Interea perperam evangelizabatur, perperam credebatur; tot milia milium perperam tincta, tot opera fidei perperam administrate, tot virtutes, tot charismata perperam operata, tot sacerdotia, tot ministeria perperam functa, tot denique martyria perperam coronata. Aut si non perperam nec in vacuum quale est, ut ante res dei currerent quam cuius dei notum esset? ante Christiani quam Christus inventus? ante haereses quam vera doctrina? Sed enim in omnibus veritas imaginem antecedit, post vero similitudo succedit. Ceterum satis ineptum, ut pro priori doctrina haeresis habeatur, vel quoniam ipsa est quae futuras haereses cavendas praenuntiabat. Ad eius doctrinae ecclesiam scriptum est, immo ipsa doctrina ad ecclesiam scribit, Et si angelus de caelo aliter evangelizaverit, citra quam nos, anathema sit.

quisquis modo sum erro tam diu utique regno error quam diu haeresis non sum aliquis marcionitas et valentinianos libero vereor expectabat interea perperam evangelizabatur perperam credo tot mille mille perperam tingo tot opus fides perperam administrate tot virtus tot charisma perperam opero tot sacerdotium tot ministerium perperam fungor tot denique martyrium perperam corono aut si non perperam neque in vacuus qualis sum ut ante res deus curro quam qui deus notus sum ante christianus quam christus invenio ante haeresis quam verus doctrina sed enim in omnis vereor imago antecedo post verus similitudo succedo ceterum satis ineptus ut pro prior doctrina haeresis habeo vel quoniam ipse sum qui sum haeresis cavendas praenuntiabat ad is doctrina ecclesia scribo sum immo ipse doctrina ad ecclesia scribo et si angelus de caelum aliter evangelizo citer quam nos anathema sum


Nec diutius de isto, si idem est Paulus qui et alibi haereses inter carnalia crimina numerat scribens ad Galatas, et qui Tito suggerit hominem haereticum post primam correptionem recusandum, quod perversus sit eiusmodi et delinquat, ut a semetipso damnatus. Sed et in omni paene epistula de adulterinis doctrinis fugiendis inculcans haereses taxat. Quarum opera sunt adulterae doctrinae, haereses dictae Graeca voce, ex interpretatione electionis qua quis sive ad instituendas sive ad suscipiendas eas utitur. Ideo et sibi damnatum dixit haereticum, quia et in quo damnatur sibi elegit. Nobis vere nihil ex nostro arbitrio indulgere licet, sed nec eligere quod aliquis de arbitrio suo induxerit. Apostolos domini habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio quod inducerent elegerunt, sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus assignaverunt. Itaque etiam si angelus de caelis aliter evangelizaret, anathema diceretur a nobis. Providerat iam tunc spiritus sanctus futurum in virgin(??) quadam Philumene angelum seductionis, transfigurantem se in angelum lucis, cuius signis et praestigiis Apelles inductus novam haeresin induxit.

neque diu de iste si idem sum paulus qui et alibi haeresis inter carnalia crimen numero scribo ad galatae et qui titus suggero homo haereticum post primus correptio recuso qui perverto sum eiusmodi et delinquo ut ab semetipso damno sed et in omnis paene epistula de adulterinus doctrina fugio inculcans haeresis taxo quaris opus sum adultera doctrina haeresis dico graecum vox ex interpretatio electio qui quis sive ad instituendas sive ad suscipio is uto ideo et sui damno dico haereticum quia et in quo damno sui eligo nos verus nihil ex noster arbitrium indulgeo licet sed neque eligo qui aliquis de arbitrium suus induco apostolus dominus habeo auctor qui neque ipse quisquam ex suus arbitrium qui induco eligo sed accipio ab christus disciplina fidelis natio assignaverunt itaque etiam si angelus de caelis aliter evangelizo anathema dico ab nos provideo iam tunc spiritus sancio sum in virga quidam philumene angelus seductio transfigurantem sui in angelus lucus qui signum et praestigiae apello induco novus haeresin induco


Adhibeo super haec ipsarum doctrinarum recognitionem quae tunc sub apostolis fuerunt ab isdem apostolis et demonstratae et deieratae. Nam et sic facilius traducentur, dum aut iam tunc fuisse deprehenduntur, aut ex illis quae iam tunc fuerunt seminia sumpsisse. Paulus in prima ad Corinthios notat negatores et dubitatores resurrectionis. Haec opinio propria Sadducaeorum. Partem eius usurpat Marcion et Apelles et Valentinus, et si qui alii resurrectionem carnis infringunt. Et ad Galatas scribens invehitur in observatores et defensores circumcisionis et legis. Hebionis haeresis sic est. Timotheum instruens nuptiarum quoque interdictores suggillat. Ita instituunt Marcion et Apelles, eius secutor. Aeque tangit eos qui dicerent factam iam resurrectionem. Id de se Valentiniani asseverant. Sed et cum genealogies indeterminatas nominat, Valentinus agnoscitur, apud quem Aeon ille nescio qui novi et non unius nominis generat ex sua Charite Sensum et Veritatem, et hi aeque procreant ex se Sermonem et Vitam, dehinc et isti generant Hominem et Ecclesiam, de qua prima ogdoade Aeonum exinde decem alii, et duodecim reliqui Aeones miris nominibus oriuntur in meram fabulam triginta Aeonum. Idem apostolus, cum improbat elementis servientes, aliquid Hermogenis ostendit, qui materiam non natam introducens deo non nato eam comparat, et ita matrem elementorum deam faciens potest ei servire quam deo comparat. Ioannes vero in Apocalypsi idolothyta edentes et stupra committentes iubetur castigare. Sunt et nunc alii Nicolaitae. Gaiana haeresis dicitur. At in epistula eos maxime antichristos vocat qui Christum negarent in carnem venisse, et qui non putarent Iesum esse filium dei. Illud Marcion, hoc Hebion vindicavit. Simonianae autem magiae disciplina angelis serviens utique et ipsa inter idololatrias deputabatur et a Petro apostolo in ipso Simone damnabatur.

adhibeo super hic ipsaris doctrinaris recognitio qui tunc sub apostolus sum ab idem apostolus et demonstro et deieratae nam et sic facilis traducentur dum aut iam tunc sum deprehendo aut ex ille qui iam tunc sum seminia sumo paulus in primus ad corinthii noto negator et dubitator resurrectio hic opinio proprius sadducaei pars is usurpo marcion et apello et valentinus et si qui alius resurrectio caro infringo et ad galatae scribo inveho in observator et defensor circumcisio et lex hebio haeresis sic sum timotheus instruo nuptiae quoque interdictor suggillat ita instituo marcion et apello is secutor aequus tango is qui dico facio iam resurrectio is de sui valentiniani asseverant sed et cum genealogies indeterminatas nomino valentinus agnosco apud qui aeon ille nescio qui nosco et non unus nomen genero ex suus charite sensus et veritas et hic aequus procreo ex sui sermo et vita dehinc et iste genero homo et ecclesia de qui primus ogdoade aeonum exinde decem alius et duodecim reliquus aeon mirus nomen orior in merus fabula triginta aeonum idem apostolus cum improbo elementum servio aliquis hermogenes ostendo qui materia non nata introduco deus non natus is comparo et ita mater elementor dea facio possum is servio quam deus comparo joannis verus in apocalypsis idolothytus edo et stuprum committo jubeo castigaris sum et nunc alius nicolaitae gaianus haeresis dico at in epistula is magnus antichristos voco qui christus nego in caro venio et qui non puto iesus sum filius deus ille marcion hic hebion vindico simonianae autem magia disciplina angelus servio utique et ipse inter idololatrias deputo et ab petro apostolus in ipse simo damno


Proponunt ergo ad suggillandam ignorantiam aliquam apostolorum quod Petrus et qui cum eo reprehensi sunt a Paulo. Adeo, inquiunt, aliquid eis defuit; ut ex hoc etiam illud struant, potuisse postea pleniorem scientiam supervenire, qualis obvenerit Paulo reprehendenti antecessores. Possum et hic Acta Apostolorum repudiantibus dicere: Prius est ut ostendatis quis iste Paulus, et quid ante apostolum, et quomodo apostolus, quatenus et alias ad quaestiones plurimum eo utuntur. Neque enim si ipse se apostolum de persecutore profitetur, sufficit unicuique examinate credenti, quando nec dominus ipse de se testimonium dixerit. Sed credant sine scripturis, ut credant adversus scripturas, tamen doceant ex eo, quod allegant Petrum a Paulo reprehensum, aliam evangelii formam a Paulo superductam citra eam quae praemiserat Petrus et ceteri. Atquin demutatus in praedicatorem de persecutore deducitur ad fratres a fratribus, ut unus ex fratribus, et ad illos ab illis qui ab apostolis fidem induerant. Dehine, sicut ipse enarrat, ascendit in Hierosolyma, cognoscendi Petri causa, ex officio et iure scilicet eiusdem fidei et praedicationis. Nam et illi non essent mirati de persecutore factum praedicatorem, si aliquid contrarium praedicaret, nec dominum praeterea magnificassent, quia adversarius eius Paulus obvenerat. Itaque et dexteram ei dederunt, signum concordiae et convenientiae, et inter se distributionem officii ordinaverunt, non separationem evangelii, nec ut aliud alter, sed ut aliis alter praedicarent, Petrus in circumcisionem. Paulus in nationes. Ceterum si reprehensus est Petrus, quod cum convixisset ethnicis, postea se a convictu eorum separabat personarum respectu, utique conversationis fuit vitium, non praedicationis. Non enim ex hoc alius deus quam creator, et alius Christus quam ex Maria, et alia spes quam resurrectio annuntiabatur.

propono ergo ad suggillandam ignorantia aliqui apostolus qui petrus et qui cum is reprehendo sum ab paulus adeo inquam aliquis is desum ut ex hic etiam ille struant possum postea plenus scientia supervenio qualis obvenio paulus reprehendo antecessor possum et hic acte apostolus repudio dico prior sum ut ostendatis quis iste paulus et quis ante apostolus et quomodo apostolus quatenus et alius ad quaestio multus is uto neque enim si ipse sui apostolus de persecutor profiteor sufficio uniquique examinate credo quando neque dominus ipse de sui testimonium dico sed credo sine scribo ut credo adverro scribo tamen doceo ex is qui allegant petrum ab paulus reprehendo alius evangelium forma ab paulus superductam citer is qui praemitto petrus et ceterus atqui demutatus in praedicator de persecutor deduco ad frater ab frater ut unus ex frater et ad ille ab ille qui ab apostolus fides induo dehine sicut ipse enarro ascendo in hierosolyma cognosco petri causa ex officium et ius scilicet idem fides et praedicatio nam et ille non sum miro de persecutor facio praedicator si aliquis contrarius praedico neque dominus praeterea magnificassent quia adversarius is paulus obvenio itaque et dexter is do signum concordia et convenientia et inter sui distributio officium ordino non separatio evangelium neque ut alius alter sed ut alius alter praedico petrus in circumcisio paulus in natio ceterum si reprehendo sum petrus qui cum convixisset ethnicis postea sui ab convinco is separo personaris respicio utique conversatio sum vitium non praedicatio non enim ex hic alius deus quam creator et alius christus quam ex marium et alius spes quam resurrectio annuntiabatur


Hac sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus natae de ingenio sapientise saecularis, quam dominus stultitiam vocans stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit. Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae infinitae, et trinitas hominis apud Valentinum; Platonicus fuerat: inde Marcionis deus melior de tranquillitate; a Stoicis venerat: et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur: et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur: et ubi materia cum deo aequatur, Zenonis disciplina est: et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heracletus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, idem retractatus implicantur: unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde deus? scilicet de enthymesi et ectromate. Miserum Aristotelem! qui illis dialecticam instituit, artificem struendi et destruendi, versipellem in sententiis, coactam in coniecturis, duram in argumentis, operariam contentionum, molestam etiam sibi ipsi, omnia retractantem, ne quid omnino tractaverit. Hinc illae fabulae et genealogiae interminabiles, et quaestiones infructuosae, et sermones serpentes velut cancer, a quibus nos apostolus refrenans nominatim philosophiam contestatur caveri oportere, scribens ad Colossenses, Videte, ne qui sit circumveniens vos per philosophiam et inanem seductionem, secundum traditionem hominum, praeter providentiam spiritus sancti. Fuerat Athenis, et istam sapientiam humanam, affectatricem et interpolatricem veritatis, de congressibus noverat, ipsam quoque in suas haereses multipartitam varietate sectarum invicem repugnantium. Quid ergo Athenis et Hierosolymis? quid academiae et ecclesiae? quid haereticis et Christianis? Nostra institutio de porticu Solomonis est, qui et ipse tradiderat dominum in simplicitate cordis esse quaerendum. Viderint qui Stoicum et Platonicum et dialecticum Christianismum protulerunt. Nobis curiositate opus non est post Christum Iesum, nec inquisitione post evangelium. Cum credimus, nihil desideramus ultra credere. Hoc enim prius credimus, non esse quod ultra credere debeamus.

hic sum doctrina homo et daemonium prurientibus auris nascor de ingenium sapientise saecularis quam dominus stultitia voco stultus mundus in confusio etiam philosophia ipse eligo is sum enim materia sapientia saecularis temerarius interpres divina natura et dispositio ipse denique haeresis ab philosophia suborno indus aeon et forma nescio qui infinitus et trinitas homo apud valentini platonicus sum inde marcio deus bonus de tranquillitas ab stoicus venio et ut anima intereo dico ab epicureus observo et ut caro restitutio nego de unus omnis philosophus schola sumo et ubi materia cum deus aequo zeno disciplina sum et ubi aliquis de igneus deus allegatur heracletus intervenio idem materia apud haereticos et philosophus voluto idem retractatus implico unde malus et quare et unde homo et quomodo et qui propior valentinus propono unde deus scilicet de enthymesi et ectromate miser aristotelis qui ille dialectica instituo artifex struo et destruo versipellis in sententia cogo in conicio durus in argumentum operariam contentio molestus etiam sui ipse omnis retracto ne quis omnino tracto hinc ille fabula et genealogia interminabilis et quaestio infructuosus et sermo serpo velut cancer ab qui nos apostolus refreno nominatim philosophia contestor caveri oportet scribo ad colossenses video ne qui sum circumvenio tu per philosophia et inanis seductio secundus traditio homo praeter providentia spiritus sanctus sum athenae et iste sapientia humanus affectatrix et interpolatrix veritas de congressus nosco ipse quoque in suus haeresis multipartitam varietas sectaris invicem repugno quis ergo athenae et hierosolyma quis academia et ecclesia quis haereticis et christianus noster institutio de porticus solomonis sum qui et ipse trado dominus in simplicitas chordus sum quaero video qui stoicus et platonicus et dialectica christianismum profero nos curiositas opus non sum post christus iesus neque inquisitio post evangelium cos credo nihil desidero ultra credo hic enim prior credo non sum qui ultra credo debeo


Nobis etsi quaerendum est adhuc et semper, ubi tamen quaeri oportet? Apud haereticos, ubi omnia extranea et adversaria nostrae veritati, ad quos vetamur accedere? Quis servus cibaria ab extraneo, ne dicam ab inimico domini sui, sperat? Quis miles ab infoederatis, ne dicam ab hostibus regibus, donativum et stipendium captat, nisi plane desertor et transfuga et rebellis? Etiam anus illa intra tectum suum drachmam requirebat, etiam pulsator ille vicini ianuam tundebat, etiam vidua illa non inimicum, licet durum, iudicem interpellabat. Nemo inde instrui potest unde destruitur; nemo ab eo inluminatur a quo contenebratur. Quaeramus ergo in nostro et a nostris et de nostro, idque dumtaxat quod salva regula fidei potest in quaestionem devenire.

nos etsi quaero sum adhuc et semper ubi tamen quaero oportet apud haereticos ubi omnis extraneus et adversarius noster veritas ad qui veto accedo quis servus cibaria ab extraneus ne dico ab inimicus dominus suus spero quis miles ab infoederatis ne dico ab hostis rex donativum et stipendium capto nisi planus desertor et transfuga et rebellis etiam anus ille intra tectum suus drachmam requiro etiam pulsator ille vicinus ianua tundebat etiam viduo ille non inimicus licet durus judico interpello nemo inde instruo possum unde destruitur nemo ab is inlumino ab quo contenebratur quaero ergo in noster et ab noster et de noster is dumtaxat qui salvo regula fides possum in quaestio devenio


Non omittam ipsius etiam conversationis haereticae descriptionem, quam futilis, quam terrena, quam humana sit, sine gravitate, sine auctoritate, sine disciplina, ut fidei suae congruens. Inprimis quis catechumenus, quis fidelis, incertum est; pariter adeunt, pariter audiunt, pariter orant, etiam ethnici, si supervenerint; sanctum canibus et porcis margaritas, licet non veras, iactabunt. Simplicitatem volunt esse prostrationem disciplinae, cuius penes nos curam lenocinium vocant. Pacem quoque passim cum omnibus miscent. Nihil enim interest illis, licet diversa tractantibus, dum ad unius veritatis expugnationem conspirent. Omnes tument, omnes scientiam pollicentur. Ante sunt perfecti catechumeni quam edocti. Ipsae mulieres haereticae, quam procaces! quae audeant docere, contendere, exorcismos agere, curationes repromittere, forsitan et tingere. Ordinationes eorum temerariae, leves, inconstantes. Nunc neophytos conlocant, nunc saeculo obstrictos, nunc apostatas nostros, ut gloria eos obligent, quia veritate non possunt. Nusquam facilius proficitur quam in castris rebellium, ubi ipsum esse illic promereri est. Itaque alius hodie episcopus, cras alius; hodie diaconus qui cras lector, hodie presbyter qui cras laicus. Nam et laicis sacerdotalia munera iniungunt.

non omitto ipse etiam conversatio haereticae descriptio quam futilis quam terrenus quam humanus sum sine gravitas sine auctoritas sine disciplina ut fides suus congruo imprimis quis catechumenus quis fidelis incertus sum pariter adeo pariter audio pariter oro etiam ethnicus si supervenerint sancio canis et porcus margarita licet non verus iacto simplicitas volo sum prostratio disciplina qui penis nos cura lenocinium voco pax quoque passim cum omnis misceo nihil enim intersum ille licet diverto tracto dum ad unus veritas expugnatio conspiro omnis tumeo omnis scientia polliceo ante sum perficio catechumeni quam edoceo ipse mulier haereticae quam procax qui audeo doceo contendo exorcismos ago curatio repromitto forsitan et tingo ordinatio is temerarius levo inconsto nunc neophytus conloco nunc saeculum obstringo nunc apostatas noster ut gloria is obligent quia veritas non possum nusquam facilis proficio quam in castrum rebellis ubi ipse sum illic promereo sum itaque alius hodie episcopus creo alius hodie diaconus qui creo lector hodie presbyter qui creo laicus nam et laicis sacerdotalis munus injungo


Ceterum si quae audent interserere se aetati apostolicae, ut ideo videantur ab apostolis traditae quia sub apostolis fuerunt, possumus dicere: Edant ergo origines ecclesiarum suarum, evolvant ordinem episcoporum suorum, ita per successionem ab initio decurrentem, ut primus ille episcopus aliquem ex apostolis vel apostolicis viris, qui tamen cum apostolis perseveravit, habuerit auctorem et antecessorem. Hoc enim modo ecclesiae apostolicae census suos deferunt, sicut Smyrnaeorum ecclesia Polycarpum ab Ioanne collocatum refert, sicut Romanorum Clementem a Petro ordinatum itidem. Perinde utique et ceterae exhibent quos ab apostolis in episcopatum constitutos apostolici seminis traduces habeant. Confingant tale aliquid haeretici. Quid enim illis post blasphemiam inlicitum est? Sed etsi confinxerint, nihil promovebunt. Ipsa enim doctrina eorum cum apostolica comparata ex diversitate et contrarietate sua pronuntiabit neque apostoli alicuius auctoris esse neque apostolici, quia sicut apostoli non diversa inter se docuissent, ita et apostolici non contraria apostolis edidissent. Nisi illi qui ab apostolis didicerunt aliter praedicaverunt. Ad hanc itaque formam probabuntur ab illis ecclesiis, quae licet nullum ex apostolis vel apostolicis auctorem suum proferant, ut multo posteriores, quae denique cottidie instituuntur, tamen in eadem fide conspirantes non minus apostolicae deputantur pro consanguinitate doctrinae. Ita omnes haereses ad utramque formam a nostris ecclesiis provocatae probent se quaqua putant apostolicas. Sed adeo nec sunt nec probare possunt quod non sunt, nec recipiuntur in pacem et communicationem ab ecclesiis quoquo modo apostolicis, scilicet ob diversitatem sacramenti nullo modo apostolicae.

ceterum si qui audeo interserere sui aetas apostolicae ut ideo video ab apostolus trado quia sub apostolus sum possum dico edo ergo origo ecclesia suus evolvant ordo episcoporum suus ita per successio ab initium decurro ut primus ille episcopus aliquis ex apostolus vel apostolicis vis qui tamen cum apostolus persevero habeo auctor et antecessor hic enim modo ecclesia apostolicae census suus defero sicut smyrnaeus ecclesia polycarpum ab ioanne colloco refero sicut romanus clemens ab petro ordino itidem perinde utique et ceterus exhibeo qui ab apostolus in episcopatus constituo apostolici semen traduco habeo confingo talis aliquis haeretici quis enim ille post blasphemia illicitus sum sed etsi confinxerint nihil promovebunt ipse enim doctrina is cum apostolicus comparo ex diversitas et contrarietas suus pronuntio neque apostolus aliquis auctor sum neque apostolici quia sicut apostolus non diverto inter sui doceo ita et apostolici non contrarius apostolus edo nisus ille qui ab apostolus disco aliter praedico ad hic itaque forma probo ab ille ecclesia qui licet nullus ex apostolus vel apostolicis auctor suus profero ut multus posterus qui denique cottidie instituo tamen in idem fides conspiro non paruus apostolicae deputo pro consanguinitas doctrina ita omnis haeresis ad uter forma ab noster ecclesia provocatae probo sui quisquis puto apostolicas sed adeo neque sum neque probaris possum qui non sum neque recipio in pax et communicatio ab ecclesia quisquis modo apostolicis scilicet ob diversitas sacramentum nullus modo apostolicae


Cedo nunc sponte de gradu isto. Omnibus dictum sit, Quaerite et invenietis; tamen et hic expetit sensus certare cum interpretationis gubernaculo. Nulla vox divina ita dissoluta est et diffusa, ut verba tantum defendantur, et ratio verborum non constituatur. Sed in primis hoc propono, unum itaque et certum aliquid institutum esse a Christo quod credere omni modo debeant nationes, et idcirco quaerere, ut possint, cum invenerint, credere. Unius porro et certi instituti infinita inquisitio non potest esse. Quaerendum est, donec invenias, et credendum, ubi inveneris, et nihil amplius, nisi custodiendum quod credidisti, dum hoc insuper. credas, aliud non esse credendum, ideoque nec requirendum, cum id inveneris et credideris quod ab eo institutum est qui non aliud tibi mandat inquirendum quam quod instituit. De hoc quidem si qui dubitat, constabit penes nos esse id quod a Christo institutum est. Interim ex fiducia probationis praevenio, admonens quosdam nihil esse quaerendum ultra quae crediderunt id esse quod quaerere debuerunt, ne, Quaerite et invenietis, sine disciplina rationis interpretentur.

cedo nunc sponte de gradus iste omnis dico sum quaero et invenio tamen et hic expeto sensus certo cum interpretatio gubernaculum nullus vox divino ita dissolvo sum et diffundo ut verbum tantus defendo et ratio verbum non constituo sed in primus hic propono unus itaque et certus aliquis institus sum ab christus qui credo omnis modo debeo natio et idcirco quaero ut possum cum invenio credo unus porro et certus institus infinitus inquisitio non possum sum quaero sum donec invenio et credo ubi invenio et nihil amplus nisi custodio qui credo dum hic insuper credo alius non sum credo ideo neque requiro cum is invenio et credo qui ab is institus sum qui non alius tu mando inquiro quam qui instituo de hic quidem si qui dubito consto penis nos sum is qui ab christus institus sum interim ex fiducia probatio praevenio admoneo quidam nihil sum quaero ultra qui credo is sum qui quaero debeo ne quaero et invenio sine disciplina ratio interpretor


Illic igitur et scripturarum et expositionum adulteratio deputanda est, ubi doctrinae diversitas invenitur. Quibus fuit propositum aliter docendi, cos necessitas coegit aliter disponendi instrumenta doctrinae. Alias enim non potuissent aliter docere, nisi aliter haberent per quae docerent. Sicut illis non potuisset succedere corruptela doctrinae sine corruptela instrumentorum eius, ita et nobis integritas doctrinae non competisset sine integritate eorum per quae doctrina tractatur. Etenim quid contrarium nobis in nostris? quid de proprio intulimus, ut aliquid contrarium ei et in scripturis deprehensum detractione vel adiectione vel transmutatione remediaremus? Quod sumus, hoc sunt scripturae ab initio suo. Ex illis sumus, antequam aliter fuit, antequam a vobis interpolarentur. Cum autem omnis interpolatio posterior credenda sit, veniens utique ex causa aemulationis, quae neque prior neque domestica unquam est eius quod aemulatur, tam incredibile est sapienti cuique, ut nos adulterum stilum intulisse videamur scripturis, qui sumus a principio et primi, quam illos non intulisse, qui sunt et posteri et adversi. Alius manu scripturas, alius sensus expositione intervertit. Neque enim si Valentinus integro instrumento uti videtur, non callidiore ingenio quam Marcion manus intulit veritati. Marcion enim exerte et palam machaera, non stilo usus est, quoniam ad materiam su(??)m caedem scripturarum confecit: Valentinus autem pepercit, quoniam non ad materiam scripturas, sed materiam ad scripturas excogitavit, et tamen plus abstulit et plus adiecit, auferens proprietates singulorum quoque verborum et adiciens dispositiones non comparentium rerum.

illic igitur et scripturaris et expositio adulteratio deputanda sum ubi doctrina diversitas invenio qui sum propono aliter doceo cos necessitas cogo aliter dispono instrumentum doctrina alius enim non possum aliter doceo nisi aliter habeo per qui doceo sicut ille non possum succedo corruptela doctrina sine corruptela instrumentor is ita et nos integritas doctrina non competisset sine integritas is per qui doctrina tracto etenim quis contrarius nos in noster quis de proprius infero ut aliquis contrarius is et in scribo deprehendo detractio vel adiectio vel transmutatio remediaremus qui sum hic sum scribo ab initium suus ex ille sum antequam aliter sum antequam ab tu interpolarentur cos autem omnis interpolatio posterus credo sum venio utique ex causa aemulatio qui neque prior neque domesticus umquam sum is qui aemulo tam incredibilis sum sapio quisque ut nos adulter stilis infero video scribo qui sum ab principium et primus quam ille non infero qui sum et posterus et adverro alius manus scribo alius sensus expositio interverto neque enim si valentinus integer instrumentum uti video non callidus ingenium quam marcion manus infero veritas marcion enim exserte et palam machaera non stilus utor sum quoniam ad materia su m caedes scripturaris confacio valentinus autem parco quoniam non ad materia scribo sed materia ad scribo excogito et tamen multus aufero et multus adiicio aufero proprietas singulus quoque verbum et adicio dispositio non comparentium res


Notata sunt etiam commercia haereticorum cum magis quam pluribus, cum circulatoribus, cum astrologis, cum philosophis, curiositati scilicet deditis. Quaerite et invenietis, ubique meminerunt. Adeo et de genere conversationis qualitas fidei aestimari potest. Doctrinae index disciplina est. Negant deum timendum. Itaque libera sunt illis omnia et soluta. Ubi autem deus non timetur, nisi ubi non est? Ubi deus non est, nec veritas ulla est. Ubi veritas nulla est, merito et talis disciplina est. At ubi deus, ibi metus in deum, qui est initium sapientiae. Ubi metus in deum, ibi gravitas, honesta et diligentia adtonita et cura sollicita et adlectio explorata et communicatio deliberata et promotio emorita et subiectio religiosa et apparitio devota et processio modesta et ecclesia unita et dei omnia.

noto sum etiam commercium haereticorum cum magis quam multus cum circulator cum astrologus cum philosophus curiositas scilicet dedo quaero et invenio ubique memini adeo et de genus conversatio qualitas fides aestimaris possum doctrina index disciplina sum nego deus timeo itaque liber sum ille omnis et solvo ubius autem deus non timeo nisi ubi non sum ubius deus non sum neque vereor ullus sum ubius vereor nullus sum mereo et talis disciplina sum at ubi deus ibi metus in deus qui sum initium sapientia ubius metus in deus ibi gravitas honestus et diligentia adtono et cura sollicito et adlectio exploro et communicatio delibero et promotio emorita et subjectio religiosus et apparitio devoto et processio modestus et ecclesia unita et deus omnis


Celerum manente forma eius in suo ordine quantumlibet quaeras et tractes et omnem libidinem curiositatis effundas, si quid tibi videtur vel ambiguitate pendere vel obscuritate obumbrari. Est utique frater aliqui doctor gratia scientiae donatus, est aliqui inter exercitatos, conversatus aliqui tecum curiosus, tecum tamen quaerens novissime ignorare te melius sciet, ne quod non debeas noris, quia quod debeas nosti. Fides, inquit, tua te salvum fecit, non exercitatio scripturarum. Fides in regula posita est; habet legem et salutem de observatione legis: exercitatio autem in curiositate consistit, habens gloriam solam de peritiae studio. Cedat curiositas fidei, cedat gloria saluti. Certe aut non obstrepant, aut quiescant. Adversus regulam nihil scire omnia scire est. Ut non inimici essent veritatis haeretici, ut de refugiendis eis non praemoneremur, quale est conferre cum hominibus qui et ipsi adhuc se quaerere profiteantur? Si enim adhuc vere quaerunt, nihil adhuc certi repererunt, et ideo, quaecunque videntur interim tenere, dubitationem suam ostendunt, quamdiu quaerunt. Itaque tu, qui perinde quaeris, spectans ad eos qui et ipsi quaerunt, dubius ad dubios, incertus ad incertos, caecus a caecis in foveam deducaris necesse est. Sed cum decipiendi gratia praetendant se adhuc quaerere, ut nobis per sollicitudinis iniectionem tractatus suos insinuent, denique ubi adierunt ad nos, statim quae dicebant quaerenda esse defendant, iam illos sic debemus refutare, ut sciant nos non Christo, sed sibi negatores esse. Cum enim quaerunt adhuc, nondum tenet; cum autem non tenent, nondum crediderunt; cum autem nondum crediderunt, non sunt Christiani. At cum tenent quidem et credunt, quaerendum tamen dicunt, ut defendant. Antequam defendant, negant quod confitentur se nondum credidisse, dum quaerunt Qui ergo nec sibi sunt Christiani, quanto magis nobis? Qui per fallaciam veniunt, qualem fidem disputant? Cui veritati patrocinantur qui eam a mendacio inducunt? Sed ipsi de scripturis agunt, et de scripturis suadent! Aliunde scilicet loqui possent de rebus fidei, nisi ex litteris fidei?

celerum maneo forma is in suus ordo quantumlibet quaero et tracto et omnis libido curiositas effundo si quis tu video vel ambiguitas pendeo vel obscuritas obumbraris sum utique frater aliqui doctor gratia scientia dono sum aliqui inter exercito converso aliqui tu curiosus tu tamen quaero novus ignoro tu bonus scio ne qui non debeo nosco quia qui debeo nosco fides inquam tuus tu salvus facio non exercitatio scripturaris fides in regula pono sum habeo lex et salus de observatio lex exercitatio autem in curiositas consisto habeo gloria solus de peritia studium cedo curiositas fides cedo gloria salus certus aut non obstrepo aut quiesco adverro regula nihil scio omnis scio sum ut non inimicus sum veritas haeretici ut de refugiendis is non praemoneremur qualis sum confero cum homo qui et ipse adhuc sui quaero profiteor si enim adhuc verus quaero nihil adhuc certus repererunt et ideo quicumque video interim teneo dubitatio suus ostendo quamdiu quaero itaque tu qui perinde quaero specto ad is qui et ipse quaero dubius ad dubius incertus ad incertus caecus ab caecus in foveo deducaris necesse sum sed cum decipio gratia praetendo sui adhuc quaero ut nos per sollicitudo iniectio tracto suus insinuo denique ubi adeo ad nos statim qui dico quaero sum defendo iam ille sic debeo refutaris ut scio nos non christus sed sui negator sum cos enim quaero adhuc nondum teneo cum autem non teneo nondum credo cum autem nondum credo non sum christianus at cum teneo quidem et credo quaero tamen dico ut defendo antequam defendo nego qui confiteor sui nondum credo dum quaero qui ergo neque sui sum christianus quantus magis nos qui per fallacia venio qual fides disputo qui veritas patrocinantur qui is ab mendacium induco sed ipse de scribo ago et de scribo suadeo aliunde scilicet loquor possum de res fides nisi ex littera fides


Si ergo incredibile est vel ignorasse apostolos plenitudinem praedicationis vel non omnem ordinem regulae omnibus edidisse, videamus, ne forte apostoli quidem simpliciter et plene, ecclesiae autem suo vitio aliter acceperint quam apostoli proferebant. Omnia ista scrupulositatis incitamenta invenias praetendi ab haereticis. Tenent correptas ab apostolo ecclesias, O insensati Galatae, quis vos fascinavit? et, Tam bene currebatis, quis vos impediit? ipsumque principium, Miror, quod sic tam cito transferimini ab eo qui suos vocavit in gratia, ad aliud evangelium. Item ad Corinthios scriptum, quod essent adhuc carnales, qui lacte educarentur, nondum idonei ad pabulum; qui putarent, se scire aliquid, quando nondum scirent quemadmodum scire oporteret. Cum correptas ecclesias opponunt, credant emendatas. Sed et illas recognoscant de quarum fide et scientia et conversatione apostolus gaudet et deo gratias agit, quae tamen hodie cum illis correptis unius institutionis iura miscent.

si ergo incredibilis sum vel ignoro apostolus plenitudo praedicatio vel non omnis ordo regula omnis edo video ne fors apostolus quidem simplex et plenus ecclesia autem suus vitio aliter accipio quam apostolus profero omnis iste scrupulositas incitamentum invenio praetendo ab haereticis teneo corripio ab apostolus ecclesia o insensatus galeo quis tu fascino et tam bene curro quis tu impedio ipse principium miro qui sic tam cito transfero ab is qui suus voco in gratia ad alius evangelium item ad corinthii scribo qui sum adhuc carnal qui lac educo nondum idoneus ad pabulis qui puto sui scio aliquis quando nondum scio quemadmodum scio oportet cos corripio ecclesia oppono credo emendo sed et ille recognosco de qui fides et scientia et conversatio apostolus gaudeo et deus gratia ago qui tamen hodie cum ille corripio unus institutio ius misceo


Hoc de consilio diffidentiae aut de studio aliter ineundae constitutionis induxerim, nisi ratio constiterit inprimis illa quod fides nostra obsequium apostolo debeat, prohibenti quaestiones inire, novis vocibus aures accommodare, haereticum post unam correptionem convenire, non post disputationem. Adeo interdixit disputationem, correptionem designans causam haeretici conveniendi, et hoc unam scilicet, quia non est Christianus, ne more Christiani semel et iterum et sub duobus aut tribus testibus castigandus videretur, cum ob hoc sit castigandus propter quod non sit cum illo disputandum, dehinc quoniam nihil proficiat congressio scripturarum, nisi plane ut stomachi qua ineat eversionem aut cerebri.

hic de consilium diffidentia aut de studium aliter ineo constitutio induco nisi ratio consto imprimis ille qui fides noster obsequium apostolus debeo prohibenti quaestio ineo novus vox auris accommodaris haereticum post unus correptio convenio non post disputatio adeo interdico disputatio correptio designo causa haeretici convenio et hic unus scilicet quia non sum christianus ne mos christianus semel et iterum et sub duo aut tres testis castigo video cum ob hic sum castigo propter qui non sum cum ille disputo dehinc quoniam nihil proficio congressio scripturaris nisi planus ut stomachus qui ineo eversio aut cerebrum


Haec sunt, ut arbitror, genera doctrinarum adulterinarum, quae sub apostolis fuisse ab ipsis apostolis discimus. Et tamen nullam invenimus institutionem inter tot diversitates perversitatum quae de deo creatore universorum controversiam moverit. Nemo alterum deum ausus est suspicari. Facilius de filio quam de patre haesitabatur, donec Marcion praeter creatorem alium deum solius bonitalis induceret, Apelles creatorem angelum nescio quem gloriosum superioris dei faceret deum legis et IsraÃ«lis, illum igneum affirmans, Valentinus Aeonas sues spargeret et unius Aeonis vitium in originem deduceret dei creatoris. His solis et his primis revelata est veritas divinitatis, maiorem scilicet dignationem et pleniorem gratiam a diabolo consecutis, qui deum sic quoque voluerit aemulari, ut de doctrinis venenorum, quod dominus negavit, ipse faceret discipulos super magistrum. Eligant igitur sibi tempora universae haereses quae quando fuerint, dum non intersit quae quando, dum de veritate non sint, et utique quae sub apostolis non fuerunt, fuisse non possint. Si autem fuissent, nominarentur et ipsae, ut et ipsae coercendae essent. Quae vero sub apostolis fuerunt, in sua nominatione damnantur. Sive ergo eaedem nunc sunt aliquante expolitiores quae sub apostolis rudes, habent suam exinde damnationem: sive aliae quidem fuerunt, aliae autem postea obortae quasdam ex illis opiniones usurpaverunt, habendo cum eis consortium praedicationis habeant necesse est etiam consortium damnationis, praecedente illo fine supradicto posteritatis, quod etsi nihil de damnaticiis participarent, de aetate sola praciudicarentur, tanto magis adulterae quanto nec ab apostolis nominatae. Unde firmius constat has esse quae adhuc tunc nuntiabantur futurae.

hic sum ut arbitror genus doctrinaris adulterinaris qui sub apostolus sum ab ipse apostolus disco et tamen nullus invenio institutio inter tot diversitas perversitas qui de deus creator universor controversia moveo nemo alter deus audeo sum suspicaris facilis de filius quam de pater haesitabatur donec marcion praeter creator alius deus solus bonital induco apello creator angelus nescio qui gloriosus superus deus facio deus lex et israa lis ille igneus affirmo valentinus aeonas sus spargo et unus aeonis vitium in origo deduco deus creator hic sol et hic primus revelo sum vereor divinitas magnus scilicet dignatio et plenus gratia ab diabolus consequor qui deus sic quoque volo aemularis ut de doctrina venenum qui dominus nego ipse facio discipulus super magister eligo igitur sui tempus universus haeresis qui quando sum dum non intersum qui quando dum de veritas non sum et utique qui sub apostolus non sum sum non possum si autem sum nomino et ipse ut et ipse coerceo sum qui verus sub apostolus sum in suus nominatio damno sive ergo idem nunc sum aliquante expolitiores qui sub apostolus rudo habeo suus exinde damnatio sive alius quidem sum alius autem postea oborior quidam ex ille opinio usurpo habeo cum is consortium praedicatio habeo necesse sum etiam consortium damnatio praecedo ille finis supradicto posteritas qui etsi nihil de damnaticiis participarent de aetas solus praciudicarentur tantus magis adultera quantus neque ab apostolus nomino unde firmus consto hic sum qui adhuc tunc nuntio sum


Ratio autem dicti huius in tribus articulis constitit, in re, in tempore, in modo. In re, ut quid sit quaerendum consideres, in tempore, ut quando, in modo, ut quousque. Igitur quaerendum est quod Christus instituit, utique quamdiu non invenis, utique donec invenias. Invenisti autem cum credidisti. Nam non credidisses, si non invenisses, sicut nec quaesisses, nisi ut invenires. Ad hoc ergo quaerens, ut invenias, et ad hoc inveniens, ut credas. Omnem prolationem quaerendi et inveniendi credendo fixisti. Hunc tibi modum statuit fructus ipse quaerendi. Hanc tibi fossam determinavit ipse qui te non vult aliud credere quam quod instituit, ideoque nec quaerere. Ceterum si quia et alia tanta ab aliis sunt instituta, propterea in tantum quaerere debemus in quantum possumus invenire, semper quaerimus et nunquam omnino credimus. Ubi enim erit finis quaerendi? ubi statio credendi? ubi expunctio inveniendi? Apud Marcionem? Sed et Valentinus proponit, Quaerite et invenietis. Apud Valentinum? Sed et Apelles hac me pronuntiatione pulsabit, et Hebion et Simon et omnes ex ordine non habent aliud quo se mihi insinuantes me sibi addicant. Ero itaque nusquam, dum ubique convenio, Quaerite et invenietis, et velut si nusquam; quasi qui nunquam apprehenderim illud quod Christus instituit, quod quaeri oportet, quod credi necesse est.

ratio autem dictum hic in tres articulis consto in res in tempus in modo in res ut quis sum quaero considero in tempus ut quando in modo ut quousque igitur quaero sum qui christus instituo utique quamdiu non invenio utique donec invenio invenio autem cum credo nam non credo si non invenio sicut neque quaero nisi ut invenio ad hic ergo quaero ut invenio et ad hic invenio ut credo omnis prolatio quaero et invenio credo figo hic tu modus statuo fructus ipse quaero hic tu fodio determino ipse qui tu non volo alius credo quam qui instituo ideo neque quaero ceterum si quia et alius tantus ab alius sum institutum propterea in tantus quaero debeo in quantus possum invenio semper quaero et numquam omnino credo ubius enim sum finis quaero ubi statio credo ubi expunctio invenio apud marcio sed et valentinus propono quaero et invenio apud valentini sed et apello hic ego pronuntiatio pulso et hebion et simon et omnis ex ordo non habeo alius quo sui ego insinuo ego sui addico sum itaque nusquam dum ubique convenio quaero et invenio et velut si nusquam quasi qui numquam apprehenderim ille qui christus instituo qui quaero oportet qui credo necesse sum


Regula est autem fidei, ut iam hinc quid defendamus profiteamur, illa scilicet qua creditur unum omnino deum esse nec alium praeter mundi conditorem, qui universa de nihilo produxerit per verbum suum primo omnium demissum; id verbum filium eius appellatum, in nomine dei varie visum a patriarchis, in prophetis semper auditum, postremo delatum ex spiritu patris dei et virtute in virginem Mariam, carnem factum in utero eius et ex ea natum exisse Iesum Christum, exinde praedicasse novam legem et novam promissionem regni caelorum, virtutes fecisse, cruci fixum tertia die resurrexisse, in caelos ereptum sedisse ad dexteram patris, misisse vicariam vim spiritus sancti, qui credentes agat, venturum cum claritate ad sumendos sanctos in vitae aeternae et promissorum caelestium fructum et ad profanos iudicandos igni perpetuo, facta utriusque partis resuscitatione cum carnis restitutione. Haec regula a Christo, ut probabitur, instituta nullas habet apud nos quaestiones, nisi quas haereses inferunt et quae haereticos faciunt.

regula sum autem fides ut iam hinc quis defendo profiteamur ille scilicet qui credo unus omnino deus sum neque alius praeter mundus conditor qui universus de nihilum produco per verbum suus primus omnis demitto is verbum filius is appello in nomen deus varius video ab patriarchis in propheta semper audio postremo defero ex spiritus pater deus et virtus in virgo maria caro facio in uterus is et ex is natus exeo iesus christus exinde praedicasse novus lex et novus promissio regnum caelum virtus facio crux figo tertius dies resurgo in caelus eripio sedeo ad dexter pater mitto vicaria vis spiritus sanctus qui credo ago venio cum claritas ad sumo sancio in vita aeternus et promissor caelestis fructus et ad profanus judico ignis perpetuus facio uterque pars resuscitatio cum caro restitutio hic regula ab christus ut probo institutum nullus habeo apud nos quaestio nisi qui haeresis infero et qui haereticos facio


Solent quidem isti infirmiores etiam de quibusdam personis ab haeresi captis aedificari in ruinam. Quare illa vel ille fidelisimi et prudentissimi et usitatissimi in ecclesia in illam partem transierunt? Quis hoc dicens non ipse sibi respondet neque prudentes neque fideles neque usitatos aestimandos quos haereses potuerint demutare? Et hoc mirum, opinor, ut probatus aliqui retro postea excidat? Saul, bonus prae ceteris, livore postea evertitur. David, vir bonus secundum cor domini, postea caedis et stupri reus est. Solomon, omni gratia et sapientia donatus a domino, ad idololatriam a mulieribus inducitur. Soli enim dei filio servabatur sine delicto permanere. Quid ergo, si episcopus, si diaconus, si vidua, si virgo, si doctor, si etiam martyr lapsus a regula fuerit, ideo haereses veritatem videbuntur obtinere? Ex personis probamus fidem, an ex fide personas? Nemo est sapiens, nemo fidelis, nemo maior, nisi Christianus. Nemo autem Christianus, nisi qui ad finem usque perseveraverit. Tu, ut homo, extrinsecus unumquemque nosti. Putas quod vides. Vides autem, quousque oculos habes. Sed oculi, inquit, domini alti. Homo in faciem, deus in praecordia contemplatur. Et ideo contemplatur et ideo cognoscit dominus qui sunt eius, et plantam, quam non plantavit, eradicat, et de primis novissimos ostendit: et ventilabrum in manu portat ad purgandam aream suam. Avolent quantum volunt paleae levis fidei quocunque adflatu temptationum, eo purior massa frumenti in horrea domini reponetur. Nonne ab ipso domino quidam discentium scandalizati deverterunt? Nec tamen propterea ceteri quoque discedendum a vestigiis eius putaverunt, sed qui scierunt illum vitae esse verbum et a deo venisse, perseveraverunt in comitatu eius usque ad finem, cum illis, si vellent et ipsi discedere, placide obtulisset. Minus est, si et apostolum eius aliqui Phygelus et Hermogenes et Philetus et Hymenaeus reliquerunt: ipse traditor Christi de apostolis fuit. Miramur de ecclesiis eius, si a quibusdam deseruntur, cum ea nos ostendunt Christianos quae patimur ad exemplum ipsius Christi. Ex nobis, inquit, prodierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum.

soleo quidem iste infirmis etiam de quidam persona ab haeresis capio aedificaris in ruina quaris ille vel ille fidelisimi et prudens et usitor in ecclesia in ille pars transeo quis hic dico non ipse sui respondeo neque prudens neque fidelis neque usitor aestimandos qui haeresis possum demutaris et hic mirus opinor ut probo aliqui retro postea excido saul bonus prae ceterus livor postea everto david vir bonus secundus cor dominus postea caedes et stuprum reus sum solomon omnis gratia et sapientia dono ab dominus ad idololatriam ab mulier induco solus enim deus filius servo sine delinquo permaneo quis ergo si episcopus si diaconus si viduo si virgo si doctor si etiam martyr labor ab regula sum ideo haeresis veritas video obtineo ex persona probo fides an ex fides persono nemo sum sapio nemo fidelis nemo magnus nisi christianus nemo autem christianus nisi qui ad finis usque persevero tu ut homo extrinsecus unumquemque nosco puta qui video video autem quousque oculus habeo sed oculus inquam dominus alo homo in facies deus in praecordia contemplo et ideo contemplo et ideo cognosco dominus qui sum is et planta quam non planto eradico et de primus novus ostendo et ventilabrum in manus porto ad purgo areo suus avolent quantus volo palea levis fides quocunque afflo temptatio is purus massa frumentum in horreum dominus repono nonne ab ipse dominus quidam disco scandalizo deverto neque tamen propterea ceterus quoque discedo ab vestigium is puto sed qui scio ille vita sum verbum et ab deus venio persevero in comito is usque ad finis cum ille si volo et ipse discedo placidus offertor paruus sum si et apostolus is aliqui phygelus et hermogenes et philetus et hymenaeus relinquo ipse traditor christus de apostolus sum miror de ecclesia is si ab quidam desero cum is nos ostendo christianus qui patior ad exemplum ipse christus ex nos inquam prodeo sed non sum ex nos si sum ex nos permaneo utique nos


Sed, ut diximus, eadem dementia est, cum confitentur quidem nihil apostolos ignorasse, nec diversa inter se praedicasse, non tamen omnia volunt illos omnibus revelasse, quaedam enim palam et universis, quaedam secreto et paucis demandasse, quia et hoc verbo usus est Paulus ad Timotheum, O Timothee, depositum custodi, et rursum, Bonum depositum serva. Quod hoc depositum est, tam tacitum, ut alterius doctrinae deputetur? An illius denuntiationis de qua ait, Hanc denuntiationem commendo apud te, filiole Timothee? item illius praecepti de quo ait, Denuntio tibi ante deum, qui vivificat omnia, et Iesum Christum, qui testatus est sub Pontio Pilato bonam confessionem, custodias praeceptum? Quod autem praeceptum et quae denuntiatio? Ex supra et infra scriptis intellegetur non nescio quid subostendi hoc dicto de remotiore doctrina, sed potius inculcari de non admittenda alia praeter eam quam audierat ab ipso, et puto palam, Coram multis, inquit, testibus. Quos multos testes si nolunt ecclesiam intellegi, nihil interest, quando nihil tacitum fuerit quod sub multis testibus proferebatur. Sed nec quia voluit illum haec fidelibus hominibus demandare, qui idonei sint et alios docere, id quoque argumentum occulti alicuius evangelii interpretandum est. Nam cum dicit Haec, de eis dicit de quibus in praesenti scribebat. De occultis autem, ut de absentibus, apud conscientiam non Haec, sed Illa dixisset.

sed ut dico idem dementia sum cum confiteor quidem nihil apostolus ignoro neque diverto inter sui praedicasse non tamen omnis volo ille omnis revelasse quidam enim palam et universus quidam secretum et paucus demandasse quia et hic verbum utor sum paulus ad timotheus o timotheus depono custos et rursum bonus depono servo qui hic depono sum tam taceo ut alter doctrina deputo an ille denuntiatio de qui aio hic denuntiatio commendo apud tu filiole timotheus item ille praecipio de quo aio denuntio tu ante deus qui vivifico omnis et iesus christus qui testor sum sub pontius pilatus bonus confessio custodio praeceptum qui autem praeceptum et qui denuntiatio ex supra et infra scribo intellego non nescio quis subostendi hic dico de removeo doctrina sed potis inculcaris de non admitto alius praeter is quam audio ab ipse et puto palam cora multus inquam testis qui multus testis si nolo ecclesia intellego nihil intersum quando nihil taceo sum qui sub multus testis profero sed neque quia volo ille hic fidelis homo demandaris qui idoneus sum et alius doceo is quoque argumentum occulo aliquis evangelium interpretor sum nam cum dico hic de is dico de qui in praesens scribo de occulo autem ut de absum apud conscientia non hic sed ille dico


Febrem denique inter ceteros mortiferos et cruciarios exitus erogando homini deputatam neque quia est miramur, est enim, neque quia erogat hominem, ad hoc enim est. Proinde haereses ad languorem et interitum fidei productas si expavescimus hoc posse, prius est ut expavescamus hoc eas esse, quae dum sunt, habent posse, et dum possunt, habent esse. Sed enim febrem ut malum et de causa et de potentia sua, ut notum est, abominamur potius quam miramur et, quantum in nobis est, praecavemus, non habentes abolitionem eius in nostra potestate. Haereses vero mortem aeternam et maioris ignis ardorem inferentes malunt quidam mirari quod hoc possint quam devitare ne possint, cum habeant devitandi potestatem. Ceterum nihil valebunt, si illas tantum valere non mirentur. Aut enim dum mirantur, in scandalum subministrantur, aut quia scandalizantur, ideo mirantur quasi quod tantum valeant ex aliqua veniat veritate. Mirum scilicet, ut malum vires suas habeat; nisi quod haereses apud eos multum valeant qui in fide non valent. In pugna pugilum et gladiatorum plerumque non quia fortis est vincit quis, aut quia non potest vinci, sed quoniam ille qui victus est nullis viribus fuit: adeo idem ille victor, bene valenti postea comparatus, etiam superatus recedit. Non aliter haereses de quorundam infirmitatibus habent quod valent, nihil valentes, si in bene valentem fidem incurrant.

febris denique inter ceterus mortiferos et cruciarius exitus erogo homo deputatam neque quia sum miror sum enim neque quia erogo homo ad hic enim sum proinde haeresis ad languor et interitus fides produco si expavesco hic possum prior sum ut expavescamus hic is sum qui dum sum habeo possum et dum possum habeo sum sed enim febris ut malus et de causa et de potentia suus ut notus sum abominor potis quam miror et quantus in nos sum praecavemus non habeo abolitio is in noster potestas haeresis verus mors aeternus et magnus ignis ardor infero malo quidam miror qui hic possum quam devitaris ne possum cum habeo devitandi potestas ceterum nihil valeo si ille tantus valeo non miro aut enim dum miror in scandalum subministro aut quia scandalizo ideo miror quasi qui tantus valeo ex aliqui venio veritas mirus scilicet ut malus vireo suus habeo nisi qui haeresis apud is multus valeo qui in fides non valeo in pugno pugil et gladiator plerusque non quia fortis sum vincio quis aut quia non possum vinco sed quoniam ille qui vinco sum nullus vis sum adeo idem ille victor bene valeo postea comparo etiam supero recedo non aliter haeresis de quidam infirmitas habeo qui valeo nihil valeo si in bene valeo fides incurro


De verbi autem administratione quid dicam, cum hoc sit negotium illis, non ethnicos convertendi, sed nostros evertendi? Hanc magis gloriam captant, si stantibus ruinam, non si iacentibus elevationem operentur. Quoniam et ipsum opus eorum non de sue proprio aedificio venit, sed de veritatis destructione, nostra suffodiunt, ut sua aedificent. Adime illis legem Moysi et prophetas et creatorem deum, accusationem eloqui non habent. Ita fit, ut ruinas facilius operentur stantium aedificiorum quam exstructiones iacentium ruinarum. Ad haec solummodo opera humiles et blandi et summissi agunt. Ceterum nec suis praesidibus reverentiam noverunt. Et hoc est, quod schismata apud haereticos fere non sunt, quia cum sint, non parent. Schisma est enim unitas ipsa. Mentior, si non etiam a regulis suis variant inter se, dum unusquisque proinde suo arbitrio modulatur quae accepit, quemadmodum de suo arbitrio ea composuit ille qui tradidit. Agnoscit naturam suam et originis suae morem profectus rei. Idem licuit Valentinianis quod Valentino, idem Marcionitis quod Marcioni, de arbitrio suo fidem innovare. Denique penitus inspectae haereses omnes in multis cum auctoribus suis dissentientes deprehenduntur. Plerique nec ecclesias habent; sine matre, sine sede, orbi fide, extorres, sua in vilitate vagantur.

de verbum autem administratio quis dico cum hic sum negotium ille non ethnicos converto sed noster evertendi hic magis gloria capto si sto ruina non si jaceo elevatio operentur quoniam et ipse opus is non de sus proprius aedificium venio sed de veritas destructio noster suffodiunt ut suus aedifico adime ille lex moysi et propheta et creator deus accusatio eloquor non habeo ita fio ut ruina facilis operentur sto aedificium quam exstructio jaceo ruinaris ad hic solummodo opus humilis et blandio et summitto ago ceterum neque suus praeses reverentia nosco et hic sum qui schisma apud haereticos fere non sum quia cum sum non pareo schisma sum enim unitas ipse mentior si non etiam ab regulis suus vario inter sui dum unusquisque proinde suus arbitrium modulor qui accipio quemadmodum de suus arbitrium is compono ille qui trado agnosco natura suus et origo suus mos proficiscor res idem licet valentinianis qui valentino idem marcionitis qui marcio de arbitrium suus fides innovaris denique penitus inspicio haeresis omnis in multus cum auctor suus dissentio deprehendo plerusque neque ecclesia habeo sine mater sine sedes orbus fides extorris suus in vilitas vago


Ubi tunc Marcion, Ponticus nauclerus, Stoicae studiosus? Ubi tunc Valentinus, Platonicae sectator? Nam constat illos neque adeo olim fuisse, Antonini fere principatu, et in catholicae primo doctrinam credidisse apud ecclesiam Romanensem sub episcopatu Eleutheri benedicti, donec ob inquietam semper curiositatem, qua fratres quoque vitiabant, semel et iterum eiecti, Marcion quidem cum ducentis sestertiis quae ecclesiae intulerat, novissime in perpetuum discidium relegati venena doctrinarum suarum disseminaverunt. Postmodum Marcion paenitentiam confessus cum condicioni datae sibi occurrit, ita pacem recepturus, si ceteros quos perditioni erudisset ecclesiae restitueret, morte praeventus est. Oportebat enim haereses esse. Nec tamen ideo bonum haereses quia esse eas oportebat. Quasi non et malum oportuerit esse. Nam et dominum tradi oportebat, sed vae traditori, ne quis etiam hinc haereses defendat. Si et Apellis stemma retractandum est, tam non vetus et ipse quam Marcion institutor et praeformator eius, sed lapsus in feminam desertor continentiae Marcionensis ab oculis sanctissimi magistri Alexandriam secessit. Inde post annos regressus non melior, nisi tantum qua iam non Marcionites, in alteram feminam impegit, illam virginem Philumenen, quam supra edidimus, postea vero immane prostibulum et ipsam, cuius energemate circumventus quae ab ea didicit Phaneroseis scripsit. Adhuc in saeculo supersunt qui meminerint eorum, etiam proprii discentes et successores ipsorum, ne posteriores negare possint. Quamquam et de operibus suis, ut dixit dominus, revincuntur. Si enim Marcion novum testamentum a vetere separavit, posterior est eo quod separavit, quia separare non posset nisi quod unitum fuit. Unitum ergo antequam separaretur postea factum separatum posteriorem ostendit separatorem. Item Valentinus aliter exponens et sine dubio emendans hoc nomine quicquid emendat, ut mendosum retro, alterius fuisse demonstrat. Hos ut insigniores et frequentiores adulteros veritatis nominamus. Ceterum et Nigidius nescio qui, et Hermogenes, et multi alii adhuc ambulant pervertentes vias domini. Ostendant mihi ex qua auctoritate prodierint? Si alium deum praedicant, quomodo eius dei rebus et litteris et nominibus utuntur adversus quem praedicant? si eundem, quomodo aliter? Probent se novos apostolos esse?, dicant Christum iterum descendisse, iterum ipsum docuisse, iterum crucifixum, iterum mortuum, iterum resuscitatum. Sic enim apostolus descripsit, sic enim apostolos solet facere, dare praeterea illis virtutem eadem signa edendi quae et ipse. Volo igitur et virtutes eorum proferri; nisi quod agnosco maximam virtutem eorum qua apostolos in perversum aemulantur. Illi enim de mortuis vivos faciebant, isti de vivis mortuos faciunt.

ubius tunc marcion ponticus nauclerus stoicus studiosus ubius tunc valentinus platonicus sectator nam consto ille neque adeo olim sum antoninus fere principatus et in catholicae primus doctrina credo apud ecclesia romanensem sub episcopatu eleutheri benedico donec ob inquietus semper curiositas qui frater quoque vitiabant semel et iterum eicio marcion quidem cum ducenti sestertius qui ecclesia infero novus in perpetuus discidium relego veneno doctrinaris suus disseminaverunt postmodum marcion paenitentia confiteor cum condicio do sui occurro ita pax recipio si ceterus qui perditio erudisset ecclesia restituo mors praevenio sum oportet enim haeresis sum neque tamen ideo bonus haeresis quia sum is oportet quasi non et malus oportet sum nam et dominus trado oportet sed vae traditor ne quis etiam hinc haeresis defendo si et apelles stemma retracto sum tam non vetus et ipse quam marcion institutor et praeformator is sed labor in femina desertor continentia marcionensis ab oculus sancio magister alexandrea secedo indus post annus regredior non bonus nisi tantus qui iam non marcionites in alter femina impingo ille virgo philumenen quam supra edo postea verus immanis prostibulis et ipse qui energemate circumvenio qui ab is disco phaneroseis scribo adhuc in saeculum supersum qui memini is etiam proprius disco et successor ipse ne posterus nego possum quamquam et de opus suus ut dico dominus revincuntur si enim marcion novus testamentum ab veto separo posterus sum is qui separo quia separaris non possum nisi qui unitum sum unitum ergo antequam separo postea facio separo posterus ostendo separator item valentinus aliter expono et sine dubius emendo hic nomen quisquis emendo ut mendosus retro alter sum demonstro hic ut insignis et frequens adulter veritas nomino ceterum et nigidius nescio qui et hermogenes et multus alius adhuc ambulo pervertentes via dominus ostendo ego ex qui auctoritas prodeo si alius deus praedico quomodo is deus res et littera et nomen uto adverro qui praedico si idem quomodo aliter probo sui novi apostolus sum dico christus iterum descendo iterum ipse doceo iterum crucifixum iterum mortuus iterum resuscitas sic enim apostolus describo sic enim apostolus soleo facio do praeterea ille virtus idem signum edo qui et ipse volo igitur et virtus is profero nisi qui agnosco maximus virtus is qui apostolus in perverto aemulo ille enim de morior vivus facio iste de vivo mortuus facio


Condicio praesentium temporum etiam hanc admonitionem provocat nostram, non oportere nos mirari super haereses istas, sive quia sunt, futurae enim praenuntiabantur, sive quia fidem quorundam subvertunt, ad hoc enim sunt, ut fides habendo temptationem haberet etiam probationem. Vane ergo et inconsiderato plerique hoc ipso scandalizantur, quod tantum haereses valeant. Quantum, si non fuissent? Cum quid sortitum est ut omnimodo sit, causam accipit ob quam sit. Haec vim consequitur per quam sit, ne esse non possit.

condicio praesens tempus etiam hic admonitio provoco noster non oportet nos miror super haeresis iste sive quia sum sum enim praenuntiabantur sive quia fides quidam subverto ad hic enim sum ut fides habeo temptatio habeo etiam probatio vanus ergo et inconsideratus plerusque hic ipse scandalizo qui tantus haeresis valeo quantus si non sum cos quis sortio sum ut omnimodus sum causa accipio ob quam sum hic vis consequor per quam sum ne sum non possum


Sequetur a quo intellectus interpretetur eorum quae ad haereses faciant? A diabolo scilicet, cuius sunt partes intervertendi veritatem, qui ipsas quoque res sacramentorum divinorum idolorum mysteriis aemulatur. Tingit et ipse quosdam, utique credentes et fideles suos; expositionem delictorum de lavacro repromittit: et si adhuc memini, Mithra signat illic in frontibus milites suos; celebrat et panis oblationem, et imaginem resurrectionis inducit, et sub gladio redimit coronam. Quid, quod et summum pontificem in unius nuptiis statuit? habet et virgines, habet et continentes. Ceterum si Numae Pompilii superstitiones revolvamus, si sacerdotalia officia et insignia et privilegia, si sacrificalia ministeria et instrumenta et vasa ipsorum sacrificiorum ac piaculorum et votorum curiositates consideremus, nonne manifeste diabolus morositatem illam Iudaicae legis imitatus est? Qui ergo ipsas res, de quibus sacramenta Christi administrantur, tam aemulanter adfectavit exprimere in negotiis idololatriae, utique et idem et eodem ingenio gestiit et potuit instrumenta quoque divinarum rerum et sanctorum Christianorum; sensum de sensibus, verba de verbis, parabolas de parabolis, profanae et aemulae fidei attemperare. Et ideo neque a diabolo immissa esse spiritalia nequitiae, ex quibus etiam haereses veniunt, dubitare quis debet, neque ab idololatria distare haereses, cum et auctoris et operis eiusdem sint cuius et idololatria. Deum aut fingunt alium adversus creatorem, aut si unicum creatorem confitentur, aliter eum disserunt quam in vero est. Itaque omne mendacium quod de deo dicunt quodammodo genus est idololatriae.

sequor ab quo intellego interpretor is qui ad haeresis facio ab diabolus scilicet qui sum pars intervertendi veritas qui ipse quoque res sacramentor divinus idolum mysterium aemulo tingo et ipse quidam utique credo et fidelis suus expositio delictum de lavacrum repromitto et si adhuc memini mithra signo illic in frons miles suus celebro et panis oblatio et imago resurrectio induco et sub gladius redimo corona quis qui et superus pontifex in unus nuptiae statuo habeo et virgo habeo et contineo ceterum si numa pompilius superstitio revolvamus si sacerdotalis officium et insigne et privilegium si sacrificalia ministerium et instrumentum et vasum ipse sacrificus atque piaculum et votor curiositas considero nonne manifestus diabolus morositas ille judaicus lex imitor sum qui ergo ipse res de qui sacramentum christus administro tam aemulanter adfectavit exprimo in negotium idololatriae utique et idem et idem ingenium gestiit et possum instrumentum quoque divinaris res et sancio christianorum sensus de sensus verbum de verbum parabola de parabola profanus et aemulus fides attemperaris et ideo neque ab diabolus immitto sum spiritalis nequitia ex qui etiam haeresis venio dubitaris quis debeo neque ab idololatria distaris haeresis cum et auctor et opus idem sum qui et idololatria deus aut fingo alius adverro creator aut si unicus creator confiteor aliter is dissero quam in verus sum itaque omnis mendacium qui de deus dico quodammodo genus sum idololatriae


Proinde haec pressioris apud nos testimonia disciplinae ad probationem veritatis accedunt, a qua divertere nemini expedit qui meminerit futuri iudicii, quo omnes nos necesse est apud Christi tribunal adstare, reddentes rationem inprimis ipsius fidei. Quid ergo dicent qui illam stupraverint adulterio haeretico, virginem traditam a Christo? Credo, allegabunt nihil unquam sibi ab illo vel ab apostolis eius de scaevis et perversis doctrinis futuris pronuntiatum et de cavendis abominandisque praeceptum. Agnoscent suam potius culpam et suorum, qui nos non ante praestruxerunt. Adicient praeterea multa de auctoritate cuiusque doctoris haeretici; illos maxime doctrinae suae fidem confirmasse, mortuos suscitasse, debiles reformasse, futura significasse, uti merito apostoli crederentur. Quasi nec hoc scriptum sit, venturos multos qui etiam virtutes maximas ederent ad fallaciam muniendam corruptae praedicationis. Itaque veniam merebuntur. Si vero memores dominicarum et apostolicarum scripturarum et denuntiationum in fide integra steterint, credo, de venia periclitabuntur, respondente domino: Praenuntiaveram plane futuros fallaciae magistros in meo nomine et prophetarum et apostolorum etiam, et discentibus meis eadem ad vos praedicare mandaveram; scilicet cum vos non crederetis. Semel evangelium et eiusdem regulae doctrinam apostolis meis delegaveram; libuit mihi postea aliqua inde mutare. Resurrectionem promiseram, etiam carnis; sed recogitavi, ne implere non possem. Natum me ostenderam ex virgine, sed postea turpe mihi visum est. Patrem dixeram qui solem et pluvias facit; sed alius me pater melior adoptavit. Prohibueram vos aurem accommodare haereticis; sed erravi. Talia capit opinari eos qui exorbitant et fidei veritatis periculum non cavent. Sed nunc quidem generaliter actum est nobis adversus haereses omnes certis et iustis et necessariis praescriptionibus repellendas a conlatione scripturarum. De reliquo, si dei gratia adnuerit, etiam specialiter quibusdam respondebimus. Haec in fide veritatis cum otio perlegentibus pax et gratia dei nostri Iesu Christi in aeternum.

proinde hic pressioris apud nos testimonium disciplina ad probatio veritas accedo ab qui divertere nemo expedio qui memini sum iudicium quo omnis nos necesse sum apud christus tribunal adstaris reddo ratio imprimis ipse fides quis ergo dico qui ille stupraverint adulterium haeretico virgo trado ab christus credo allego nihil umquam sui ab ille vel ab apostolus is de scaevus et perverto doctrina sum pronuntio et de caveo abominandisque praeceptum agnosco suus potis culpa et suus qui nos non ante praestruxerunt adicio praeterea multus de auctoritas quisque doctor haeretici ille magnus doctrina suus fides confirmo mortuus suscitasse debilis reformasse sum significo uti mereo apostolus credo quasi neque hic scribo sum venio multus qui etiam virtus magnus edo ad fallacia munio corrumpo praedicatio itaque venio mereo si verus memor dominicaris et apostolicaris scripturaris et denuntiatio in fides integer sto credo de venia periclitor respondeo dominus praenuntiaveram planus sum fallacia magister in meus nomen et propheta et apostolus etiam et disco meus idem ad tu praedico mando scilicet cum tu non credo semel evangelium et idem regula doctrina apostolus meus delegaveram libet ego postea aliqui inde muto resurrectio promitto etiam caro sed recogito ne impleo non possum natus ego ostendo ex virgo sed postea turpis ego video sum pater dico qui sol et pluvia facio sed alius ego pater bonus adopto prohibeo tu auris accommodaris haereticis sed erro talis capio opinor is qui exorbitant et fides veritas periculum non caveo sed nunc quidem generalis ago sum nos adverro haeresis omnis certus et iustus et necessarius praescriptio repello ab conlatio scripturaris de reliquus si deus gratia annuo etiam specialis quidam respondeo hic in fides veritas cum otium perlegentibus pax et gratia deus noster iesus christus in aeternus


His definitionibus provocatae a nobis et revictae haereses omnes, sive quae posterae, sive quae coaetaneae apostolorum, dummodo diversae, sive generaliter, sive specialiter notatae ab eis, dummodo praedamnatae, audeant respondere et ipsae aliquas eiusmodi praescriptiones adversus nostram disciplinam. Si enim negant veritatem eius, debent probare illam quoque haeresin esse eadem forma revictam qua ipsae revincuntur, et ostendere simul ubinam quaerenda sit veritas quam apud illas non esse iam constat. Posterior nostra res non est, immo omnibus prior est, et hoc erit testimonium veritatis ubique occupantis principatum: apostolis ubique non damnatur, immo defenditur, hoc erit indicium proprietatis. Quam enim non damnant qui extraneam quamque damnarunt, suam ostendunt, ideoque et defendunt.

hic definitio provocatae ab nos et revinco haeresis omnis sive qui posterus sive qui coaetaneae apostolus dummodo diverto sive generalis sive specialis noto ab is dummodo praedamnatae audeo respondeo et ipse aliqui eiusmodi praescriptio adverro noster disciplina si enim nego veritas is debeo probaris ille quoque haeresin sum idem forma revinco qui ipse revincuntur et ostendo simul ubi quaero sum vereor quam apud ille non sum iam consto posterus noster res non sum immo omnis prior sum et hic sum testimonium veritas ubique occupo principatus apostolus ubique non damno immo defendo hic sum indicium proprietas quam enim non damno qui extraneus quisque damno suus ostendo ideo et defendo


Porro consequens erat, ut cui demandabat evangelii administrationem non passim nec inconsiderate administrandam, adiceret secundum dominicam vocem, ne margaritam porcis et sanctum canibus iactaret. Dominus palam edixit, sine ulla significatione alicuius tecti sacramenti. Ipse praeceperat, si quid in tenebris et in abscondito audissent, in luce et in tectis praedicarent. Ipse per similitudinem praefiguraverat, ne unam mnam, id est unum verbum eius, sine fructu in abdito reservarent. Ipse docebat lucernam non sub modium abstrudi solere, sed in candelabrum constitui, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Haec apostoli aut neglexerunt aut minime intellexerunt, si non adimpleverunt, abscondentes aliquid de Lumine, id est de dei verbo et Christi sacramento. Neminem, quod scio, verebantur, non Iudaeorum vim, non ethnicorum; quo magis utique in ecclesia libere praedicabant qui in synagogis et in locis publicis non tacebant. Immo neque Iudaeos convertere neque ethnicos inducere potuissent, nisi quod credi ab eis volebant ordine exponerent. Multo magis iam credentibus ecclesiis nihil subtraxissent quod aliis paucis seorsum demandarent. Quamquam, etsi quaedam inter domesticos, ut ita dixerim, disserebant, non tamen ea fuisse credendum est quae aliam regulam fidei superducerent, diversam et contrariam illi quam catholice in medium proferebant, ut alium deum in ecclesia dicerent, alium in hospitio, aliam Christi substantiam designarent in aperto, aliam in secreto, aliam spem resurrectionis apud omnes annuntiarent, aliam apud paucos, cum ipsi obsecrarent in epistulis suis, ut id ipsum et unum loquerentur omnes, et non essent schismata et dissensiones in ecclesia, quia sive Paulus sive alii eadem praedicarent. Alioquin meminerant, Sit sermo vester: est, est, non, non, nam quod amplius, hoc a malo est, ne evangelium in diversitate tractarent.

porro consequor sum ut qui demando evangelium administratio non passim neque inconsideratus administro adicio secundus dominicus voco ne margarita porcus et sancio canis iacto dominus palam edico sine ullus significatio aliquis tectum sacramentum ipse praecipio si quis in tenebrae et in abscondo audio in lux et in tectum praedico ipse per similitudo praefiguraverat ne unus mina is sum unus verbum is sine fructus in abdo reservarent ipse doceo lucerna non sub modius abstrudo soleo sed in candelabrum constituo ut luceo omnis qui in domus sum hic apostolus aut neglego aut paruus intellego si non adimpleverunt abscondentes aliquis de lumen is sum de deus verbum et christus sacramentum nemo qui scio vereor non judaeus vis non ethnicorum quo magis utique in ecclesia libo praedico qui in synagoga et in locus publicus non taceo immo neque judaei converto neque ethnicos induco possum nisi qui credo ab is volo ordo expono multus magis iam credo ecclesia nihil subtraxissent qui alius paucus seorsus demandarent quamquam etsi quidam inter domesticus ut ita dico dissero non tamen is sum credo sum qui alius regula fides superduco diverto et contrarius ille quam catholice in medius profero ut alius deus in ecclesia dico alius in hospitium alius christus substantia designo in aperio alius in secretum alius spes resurrectio apud omnis annuntiarent alius apud paucus cum ipse obsecrarent in epistula suus ut is ipse et unus loquor omnis et non sum schisma et dissensio in ecclesia quia sive paulus sive alius idem praedico alioqui memini sum sermo vester sum sum non non nam qui amplus hic ab malus sum ne evangelium in diversitas tracto