type: header

title: De Testimionio Animae

wing: latin

grain: passage

license: CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

attribution_rule: Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

licensed_material_note: Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.

source: production D1


type: passage

text: Non placemus deum praedicantes hoc nomine unico unicum, a quo omnia et sub quo universa. Dic testimonium, si ita scis. Nam te quoque palam et tota libertate, qua non licet nobis, domi ac foris audimus ita pronuntiare, Quod deus dederit, et, Si deus voluerit. Ea voce et aliquem esse significas et omnem illi confiteris potestatem ad cuius spectas voluntatem, simul et ceteros negas deos esse, dum suis vocabulis nuncupas, Saturnum, Iovem, Martem, Minervam. Nam solum deum confirmas quem tantum deum nominas, ut, cum et illos interdum deos appellas, de alieno et quasi pro mutuo usa videaris. De natura quoque dei, quem praedicamus, nec te latet. Deus bonus, Deus benefacit tua vox est. Plane, adicis. Sed homo malus, scilicet contraria propositione oblique et figuraliter exprobrans ideo malum hominem, quia a deo bono abscesserit. Etiam, quod penes deum bonitatis et benignitatis omnis benedictio inter nos summum sit disciplinae et conversationis sacramentum, Benedicat te deus tam facile pronuntias quam Christiano necesse est, at cum in maledictum convertis dictionem dei, perinde dicto omnem super nos potestatem eius consistere secundum nos confiteris. Sunt qui etsi deum non negent, dispectorem plane et arbitrum et iudicem non putent (in quo utique nos maxime reiciunt, qui ad istam disciplinam metu praedicati iudicii transvolamus), sic deum honorantes, dum curis observationis et molestiis animadversionis absolvunt cui ne iram quidem adscribunt. Nam si deus, inquiunt, irascitur, corruptibilis et passionalis est: porro quod patitur quodque corrumpitur etiam interitum potest capere, quem deus non capit. At idem alibi animam divinam et a deo conlatam confitentes cadunt in testimonium ipsius animae retorquendum adversus opinionem superiorem. Si enim anima aut divina aut a deo data est, sine dubio datorem suum novit, et si novit, utique et timet, et tantum postremo adauctorem. An non timet quem magis propitium velit quam iratum? Unde igitur naturalis timor animae in deum, si deus non novit irasci? Quomodo timetur qui nescit offendi? Quid timetur, nisi ira? Unde ira, nisi ex animadversione? Unde animadversio, nisi de iudicio? Unde iudicium, nisi de potestate? Cuius potestas summa, nisi dei solius? Hinc ergo tibi, anima, de conscientia suppetit domi ac foris nullo irridente vel prohibente praedicare, Deus videt omnia, et Deo commendo, et Deus reddet, et Deus inter nos iudicabit. Unde tibi hoc non Christianae? atque adeo plerumque et vitta Cereris redimita, et pallio Saturni coccinata, et deae Isidis linteata, in ipsis denique templis deum iudicem imploras? Sub Aesculapio stas, Iunonem in aere exornas, Minervam calcias furvis galeam formis, et neminem de praesentibus deis contestaris. In tuo foro aliunde iudicem appellas, in tuis templis alium deum pateris. O testimonium veritatis, quae apud ipsa daemonia testem efficit Christianorum!

lemmas: non placeo deus praedico hic nomen unicus unicus ab quo omnis et sub quo universus dico testimonium si ita scio nam tu quoque palam et totus libertas qui non licet nos domus atque foris audio ita pronuntiaris qui deus do et si deus volo is vox et aliquis sum significo et omnis ille confiteor potestas ad qui specto voluntas simul et ceterus nego deus sum dum suus vocabulis nuncupas saturnus iuppiter mars minerva nam solus deus confirmo qui tantus deus nomino ut cum et ille interdum deus appello de alienus et quasi pro mutuus utor videaris de natura quoque deus qui praedico neque tu lateo deus bonus deus benefacio tuus vox sum planus adicio sed homo malus scilicet contrarius propositio obliquus et figuraliter exprobro ideo malus homo quia ab deus bonus abscedo etiam qui penis deus bonitas et benignitas omnis benedictio inter nos superus sum disciplina et conversatio sacramentum benedico tu deus tam facilis pronuntio quam christianus necesse sum at cum in maledico converto dictio deus perinde dico omnis super nos potestas is consisto secundus nos confiteor sum qui etsi deus non nego dispector planus et arbiter et judico non puto in quo utique nos magnus reicio qui ad iste disciplina metus praedicati iudicium transvolamus sic deus honoro dum cura observatio et molestia animadversio absolvo qui ne ira quidem adscribo nam si deus inquam irascor corruptibilis et passional sum porro qui patior quisque corrumpo etiam interitus possum capio qui deus non capio at idem alibi anima divina et ab deus confero confiteor cado in testimonium ipse anima retorquendum adverro opinio superus si enim anima aut divino aut ab deus do sum sine dubius dator suus nosco et si nosco utique et timeo et tantus postremo adauctor an non timeo qui magis propitius volo quam irascor unde igitur natural timor anima in deus si deus non nosco irascor quomodo timeo qui nescio offendo quis timeo nisi ira unde ira nisi ex animadversio unde animadversio nisi de iudicium unde iudicium nisi de potestas qui potestas summus nisi deus solus hinc ergo tu anima de conscientia suppeto domus atque foris nullus irrideo vel prohibeo praedico deus video omnis et deus commendo et deus reddo et deus inter nos iudico unde tu hic non christianus atque adeo plerusque et vitta ceres reimito et pallium saturnus coccinata et dea isidis linteatus in ipse denique templum deus judico imploro sub aesculapius sto juno in aer exorno minerva calcias furvus galea forma et nemo de praesens deus contestaris in tuus forum aliunde judico appello in tuus templum alius deus patera o testimonium veritas qui apud ipse daemonium testo efficio christianorum


text: Iam nunc quod ad necessariorem sententiam tuam spectet, quantum et ad ipsum statum tuum tendit, adfirmamus te manere post vitae dispunctionem et expectare diem iudicii proque meritis aut cruciatui destinari aut refrigerio, utroque sempiterno; quibus sustinendis necessario tibi substantiam pristinam eiusdemque hominis materiam et memoriam reversuram, quod et nihil mali ac boni sentire possis sine carnis passionalis facultate, et nulla ratio sit iudicii sine ipsius exhibitione qui meruit iudicii passionem. Ea opinio Christiana etsi honestior multo Pythagorica, quae te non in bestias transfert, etsi plenior Platonica, quae tibi etiam dotem corporis reddit, etsi Epicurea gravior, quae te ab interitu defendit, tamen propter suum nomen soli vanitati et stupori et, ut dicitur, praesumptioni deputatur. Sed non erubescimus, si tecum erit nostra praesumptie. Primo enim, cum alicuius defuncti recordaris, misellum vocas eum, non utique quod de bono vitae ereptum, sed ut poenae et iudicio iam adscriptum. Ceterum alias securos vocas defunctos. Profiteris et vitae incommodum et mortis beneficium. Vocas porro securos, si quando extra portam cum obsoniis et matteis tibi potius parentans ad busta recedis, aut a bustis dilutior redis. At ego sobriam tuam sententiam exigo. Misellos vocas mortuos, cum de tuo loqueris, cum ab eis longe es. Nam in convivio eorum quasi praesentibus et conrecumbentibus sortem suam exprobrare non possis. Debes adulari propter quos lautius vivis. Misellum ergo vocas qui nihil sentit? Quid? quod ut sentienti maledicis, cuius memoriam cum alicuius offensae morsu facis. Terram gravem inprecaris et cineri penes inferos tormentum. Aeque ex bona parte cui gratiam debes, ossibus et cineribus eius refrigerium comprecaris et ut bene requiescat apud inferos cupis. Si nihil passionis est tibi post mortem, si nulla sensus perseverantia, si denique nihil es ipsa ubi corpus reliquisti, cur mentiris in te, quasi aliquid ultra pati possis? Immo cur in totum times mortem? Nihil est tibi timendum post mortem, qua nec experiundum post mortem. Nam etsi dici potest ideo mortem timeri non ultra quid minantem, sed ut commodum vitae amputantem, atquin cum et incommoda longe plura vitae pariter excidant, lucratione gravioris partis metum diluit, nec iam timenda est amissio bonorum, quae altero bono, id est incommodorum pace, pensatur. Non est timendum quod nos liberat ab omni timendo. Si times vita decedere, quia optimam nosti, certe mortem timere non debes, quam malam nescis. At cum times, scis malam. Non scires autem malam, quia nec timeres, si non scires aliquid esse post mortem quod eam malam faciat, ut timeas. Omittamus nunc naturalem formam timendi mortem. Nemo timeat quod evadere non potest. Ex altera parte congredior, laetioris spei post mortem. Nam omnibus fere ingenita est famae post mortem cupido. Longum est retexere Curtios et Regulos et Graecos viros, quorum innumerabilia elogia sunt contemptae mortis propter postumam famam. Quis non hodie memoriae post mortem frequentandae ita studet, vel ut litteraturae operibus vel simplici laude morum vel ipsorum sepulchrorum ambitione nomen suum servet? Unde animae hodie affectare aliquid quod velit post mortem, et tantopere praeparare quae sit usura post obitum? Nihil utique de postero curaret, si nihil de postero sciret. Sed forsitan de sensu post excessum tui certior sis quam de resurrectione quandoque, cuius nos praesumptores denotamur. Atquin hoc quoque ab anima praedicatur. Nam si de aliquo iam pridem defuncto tanquam de vivo quis requirat, prae manu occurrit dicere, Abiit iam et reverti debet.

lemmas: iam nunc qui ad necessariorem sententia tuus specto quantus et ad ipse status tuus tendo adfirmo tu maneo post vita dispunctio et expecto dies iudicium pro meritum aut cruciatus destinaris aut refrigerium uterque sempiternus qui sustineo necessarius tu substantia pristinus idem homo materia et memoria reversuram qui et nihil malus atque bonus sentio possum sine caro passional facultas et nullus ratio sum iudicium sine ipse exhibitio qui mereo iudicium passio is opinio christianus etsi honestus multus pythagoricus qui tu non in bestia transfero etsi plenus platonicus qui tu etiam doto corpus reddo etsi epicureus gravis qui tu ab interitus defendo tamen propter suus nomen solus vanitas et stupori et ut dico praesumptio deputo sed non erubesco si tu sum noster praesumptie primus enim cum aliquis defungor recordaris misellus voco is non utique qui de bonus vita eripio sed ut poena et iudicium iam adscribo ceterum alius securus voco defungor profiteor et vita incommodus et mors beneficium voco porro securus si quando extra porta cum obsonium et mattea tu potis parentans ad bustum recedo aut ab bustum diluo redeo at ego sobrius tuus sententia exigo misellos voco mortuus cum de tuus loquor cum ab is longus sum nam in convivium is quasi praesens et conrecumbentibus sors suus exprobraris non possum debeo adularis propter qui lavo vivo misellus ergo voco qui nihil sentio quis qui ut sentio maledico qui memoria cum aliquis offendo morsus facio terra gravis inprecaris et cinis penis inferi tormentum aequus ex bonus pars qui gratia debeo os et cinis is refrigerium comprecaris et ut bene requiesco apud inferi cupio si nihil passio sum tu post mors si nullus sensus persevero si denique nihil sum ipse ubi corpus relinquo cur mentior in tu quasi aliquis ultra patior possum immo cur in totus timeo mors nihil sum tu timeo post mors qui neque experior post mors nam etsi dico possum ideo mors timeo non ultra quis mino sed ut commodus vita amputo atqui cum et incommodus longus multus vita pariter excido lucratio gravis pars metus diluo neque iam timeo sum amissio bonus qui alter bonus is sum incommodus pax penso non sum timeo qui nos libero ab omnis timeo si timeo vito decedo quia bonus nosco certus mors timeo non debeo quam malus nescio at cum timeo scio malus non scio autem malus quia neque timeo si non scio aliquis sum post mors qui is malus facio ut timeo omitto nunc natural forma timeo mors nemo timeo qui evado non possum ex alter pars congredior laetus spes post mors nam omnis fere ingenitus sum fama post mors cupido longus sum retego curtius et regulus et graeci vir qui innumerabilis elogium sum contemno mors propter postumus fama quis non hodie memoria post mors frequento ita studeo vel ut litteratura opus vel simplex laus mos vel ipse sepulcrum ambitio nomen suus servo unde anima hodie affecto aliquis qui volo post mors et tantopere praepararis qui sum utor post obeo nihil utique de posterus curo si nihil de posterus scio sed forsitan de sentio post excedo tuus certus sum quam de resurrectio quandoque qui nos praesumptor denotamur atqui hic quoque ab anima praedico nam si de aliquis iam pridem defungor tamquam de vivo quis requiro prae manus occurro dico abeo iam et revorto debeo


text: Magna curiositate et maiore longe memoria opus est ad studendum, si qui velit ex litteris receptissimis quibusque philosophorum vel poëtarum vel quorumlibet doctrinae ac sapientiae saecularis magistrorum testimonia excerpere Christianae veritatis, ut aemiuli persecutoresque eius de suo proprio instrumento et erroris in se et iniquitatis in nos rei revincantur. Nonnulli quidem, quibus de pristina litteratura et curiositatis labor et memoriae tenor perseveravit, ad eum modum opuscula penes nos condiderunt. commemorantes et testificantes in singula rationem et originem traditionum et sententiarum argumenta, per quae recognosci possit nihil nos aut novum aut portentosum suscepisse, de quo non etiam communes et publicae litterae ad suffragium nobis patrocinentur, si quid aut erroris eiecimus aut aequitatis admisimus. Sed suis quidem magistris, alias probatissimis atque lectissimis, fidem inclinavit humana de incredulitate duritia, sicubi in argumenta Christianae defensionis impingunt. Tunc vani poëtae, cum deos humanis passionibus et fabulis designant, tunc philosophi duri, cum veritatis fores pulsant. Hactenus sapiens et prudens habebitur qui prope Christianum pronuntiaverit, cum, si quid prudentiae aut sapientiae affectaverit seu caerimonias despuens seu saeculum revincens, pro Christiano denotetur. Iam igitur nihil nobis erit cum litteris et doctrina perversae felicitatis, cui in falso potius creditur quam in vero. Viderint, si qui de unico et solo deo pronuntiaverunt. Immo nihil omnino relatum sit, quod agnoscat Christianus, ne exprobrare possit. Nam et quod relatum est, neque omnes sciunt, neque qui sciunt, constare confidant Tanto abest (??) nostris litteris annuant homines, ad quas nemo venit nisi iam Christianus. Novum testimonium advoco, immo omni litteratura notius, omni doctrina agitatius, omni editione vulgatius, toto homine maius, id est totum quod est hominis. Consiste in medio anima: seu divina et aeterna res es secundum plures philosophos, eo magis non mentieris: seu minime divina, quoniam quidem mortalis, ut Epicuro soli videtur, eo magis mentiri non debebis, seu de caelo exciperis, seu de terra conciperis, seu numeris seu atomis concinnaris, seu cum corpore incipis, seu post corpus induceris, undeunde et quoquo modo hominem facis animal rationale, sensus et scientiae capacissimum. Sed non eam te advoco, quae scholis formata, bibliothecis exercitata, academiis et porticibus Atticis pasta sapientiam ructas. Te simplicem et rudem et impolitam et idioticam compello, qualem te habent qui te solam habent, illam ipsam de compito, de trivio, de textrino totam. Imperitia tua mihi opus est, quoniam aliquantulae peritiae tuae nemo credit. Ea expostulo, quae tecum homini infers, quae aut ex temetipsa aut ex quoeunque auctore tuo sentire didicisti. Non es, quod sciam, Christiana. Fieri enim, non nasci solet Christiana. Tamen nunc a te testimonium flagitant Christiani, ab extranea adversus tuos, ut (??) tibi erubescant, quod nos ob ea oderint et inrideant quae te nunc conscientia detinent.

lemmas: magnus curiositas et magnus longus memoria opus sum ad studeo si qui volo ex littera receptissimis quisque philosophus vel poetaris vel qui doctrina atque sapientia saecularis magister testimonium excerpo christianus veritas ut aemiulis persecutoresque is de suus proprius instrumentum et error in sui et iniquitas in nos res revincantur nonnullus quidem qui de pristinus litteratura et curiositas labor et memoria tenor persevero ad is modus opusculum penis nos condo commemoro et testificor in singulus ratio et origo traditio et sententiaris argumentum per qui recognosco possum nihil nos aut novus aut portentosus suscipio de quo non etiam communis et publicus littera ad suffragium nos patrocinentur si quis aut error eicio aut aequitas admitto sed suus quidem magister alius probo atque lectus fides inclino humanus de incredulitas duritia sicubi in argumentum christianus defensio impingunt tunc vanus poetae cum deus humanus passio et fabula designo tunc philosophus durus cum veritas foris pulso hactenus sapio et prudens habeo qui prope christianus pronuntio cum si quis prudentia aut sapientia affectaverit seu caerimonia despuens seu saeculis revincens pro christianus denotetur iam igitur nihil nos sum cum littera et doctrina perverto felicitas qui in fallo potis credo quam in verus video si qui de unicus et solum deus pronuntio immo nihil omnino refero sum qui agnosco christianus ne exprobraris possum nam et qui refero sum neque omnis scio neque qui scio constaris confido tantus absum noster littera annuant homo ad qui nemo venio nisi iam christianus novus testimonium advoco immo omnis litteratura nosco omnis doctrina agitatius omnis editio vulgatius totus homo magnus is sum totus qui sum homo consisto in medium anima seu divino et aeternus res sum secundus multus philosophus is magis non mentior seu paruus divino quoniam quidem mortalis ut epicurus solus video is magis mentior non debeo seu de caelum excipio seu de terra conciperis seu numerus seu atomus concinnaris seu cum corpus incipio seu post corpus induco undeunde et quisquis modo homo facio animal rational sensus et scientia capax sed non is tu advoco qui schola formo bibliotheca exercito academiis et porticus atticus pasco sapientia ructo tu simplex et rudis et impolitus et idioticam compello qual tu habeo qui tu solus habeo ille ipse de compitum de trivius de textrinum totus imperitia tuus ego opus sum quoniam aliquantulae peritia tuus nemo credo is expostulo qui tu homo infero qui aut ex temetipsa aut ex quoeunque auctor tuus sentio disco non sum qui scio christianus fio enim non nascor soleo christianus tamen nunc ab tu testimonium flagito christianus ab extraneus adverro tuus ut tu erubesco qui nos ob is odi et irrideo qui tu nunc conscientia detineo


text: Haec testimonia animae quanto vulgaria, tanto simplicia, quanto simplicia, tanto vulgaria, quanto vulgaria, tanto communia, quanto communia, tanto naturalia, quanto naturalia, tanto divina. Non pute cuiquam frivola et frigida videri posse, si recogitet naturae maiestatem, ex qua censetur auctoritas animae. Quantum dederis magistrae, tantum adiudicabis discipulae. Magistra natura, anima discipula. Quicquid aut illa edocuit aut ista perdidicit, a deo traditum est, magistro scilicet ipsius magistrae. Quid anima possit de principali institutore praesumere, in te est aestimare de ea quae in te est. Senti illam quae ut sentias efficit. Recogita in praesagiis vatem, in ominibus augurem, in eventibus prospicem. Mirum, si a deo data novit homini divinare? Tam mirum, si eum, a quo data est, novit? Etiam circumventa ab adversario meminit sui auctoris et bonitatis et decreti eius et exitus sui et adversarii ipsius. Sic mirum, si a deo data eadem canit quae deus suis dedit nosse? Sed qui eiusmodi eruptiones animae non putavit doctrinam esse naturae congenitae et ingenitae conscientiae tacita commissa, dicet potius diventilatis in vulgus opinionibus publicatarum litterarum usum iam et quasi vitium corroboratum taliter sermocinandi. Certe prior anima quam littera, et prior sermo quam liber, et prior sensus quam stilus, et prior homo ipse quam philosophus et poëta. Numquid ergo credendum est ante litteraturam et divulgationem eius mutos ab huiusmodi pronuntiationibus homines vixisse? Nemo deum et bonitatem eius, nemo mortem, nemo inferos loquebatur? Mendicabat sermo, opinor, immo nec ullus esse poterat, cessantibus etiam tunc sine quibus etiam hodie beatior et locupletior et prudentior esse non potest, si ea, quae tam facilia, tam assidua, tam proxima hodie sunt, in ipsis quodammodo labiis parta, retro non fuerunt, antequam litterae in saeculo germinassent, antequam Mercurius, opinor, natus fuisset. Et unde, oro, ipsis litteris contigit nosse et in usum loquelae disseminare quae nulla umquam mens conceperat aut lingua protulerat aut auris exceperat? At enim cum divinae scripturae, quae penes nos vel Iudaeos sunt, in quorum oleastro insiti sumus, multo saecularibus litteris vel modica tantum aetate aliqua antecedant, ut loco suo edocuimus ad fidem earum demonstrandam; et si haec eloquia de litteris usurpavit anima, utique de nostris credendum erit, non de vestris, quia potiora sunt ad instruendam animam priora quam postera, quae et ipsa a prioribus instrui sustinebant; cum, etsi de vestris instructam concedamus, ad originem tamen principalem traditio pertineat, nostrumque omnino sit quodcunque de nostris sumsisse et tradidisse contigit vobis. Quod cum ita sit, non multum refert, a deo formata sit animae conscientia; an litteris dei. Quid igitur vis, homo, de humaunis sententiis litterarum tuarum exisse haec in usus communis callositatem?

lemmas: hic testimonium anima quantus vulgaris tantus simplicia quantus simplicia tantus vulgaris quantus vulgaris tantus commune quantus commune tantus naturale quantus naturale tantus divino non puteo quisquam frivolus et frigidus video possum si recogito natura maiestas ex qui censeo auctoritas anima quantus do magistra tantus adiudico discipula magistro natura anima discipula quisquis aut ille edoceo aut iste perdisco ab deus trado sum magister scilicet ipse magistra quis anima possum de principal institutor praesumo in tu sum aestimaris de is qui in tu sum sentio ille qui ut sentio efficio recogito in praesagium vates in omen auguro in eventus prospicem mirus si ab deus do nosco homo divinaris tam mirus si is ab quo do sum nosco etiam circumvenio ab adversarius memini suus auctor et bonitas et decerno is et exitus suus et adversarius ipse sic mirus si ab deus do idem cano qui deus suus do nosco sed qui eiusmodi eruptio anima non puto doctrina sum natura congenitae et ingenitus conscientia taceo committo dico potis diventilatis in vulgus opinio publicataris litteraris usus iam et quasi vitium corroboratum talis sermocino certus prior anima quam littera et prior sermo quam liber et prior sensus quam stilus et prior homo ipse quam philosophus et poeta numquid ergo credo sum ante litteratura et divulgatio is mutus ab huiusmodi pronuntiatio homo vivo nemo deus et bonitas is nemo mors nemo inferi loquor mendico sermo opinor immo neque ullus sum possum cesso etiam tunc sine qui etiam hodie beo et locupletior et prudens sum non possum si is qui tam facilis tam assiduus tam propior hodie sum in ipse quodammodo labium pario retro non sum antequam littera in saeculum germino antequam mercurius opinor nascor sum et unde oro ipse littera contingo nosco et in usus loquelae disseminaris qui nullus umquam mens concapit aut lingua profero aut auris excipio at enim cum divina scribo qui penis nos vel judaei sum in qui oleastrum inquiro sum multus saecularis littera vel modicus tantus aetas aliqui antecedo ut locus suus edocuimus ad fides is demonstro et si hic eloquium de littera usurpo anima utique de noster credo sum non de vester quia potis sum ad instruo anima prior quam posterus qui et ipse ab prior instruo sustineo cum etsi de vester instruo concedo ad origo tamen principal traditio pertineo noster omnino sum quicumque de noster sumsisse et trado contingo tu qui cum ita sum non multus refero ab deus formo sum anima conscientia an littera deus quis igitur volo homo de humaunis sententia litteraris tuus exeo hic in utor communis callositas


text: Enimvero cum daemonia affirmamus esse, sane, quasi non et probemus qui ea soli de corporibus exigimus, aliqui Chrysippi adsentator inludit. Et esse et abominationem sustinere execrationes tuae respondent. Daemonium vocas hominem aut immunditia aut malitia aut insolentia aut quacumque macula quam nos daemoniis deputamus ad necessitatem odii inportunum. Satanan denique in omni vexatione et aspernatione et detestatione pronuntias, quem nos dicimus malitiae angelum, totius erroris artificem, totius saeculi interpolatorem, per quem homo a primordio circumventus, ut praeceptum dei excederet, et propterea in mortem datus exinde totum genus de suo semine infectum suae etiam damnationis traducem fecit. Sentis igitur perditorem tuum, et licet soli illum noverint Christiani, vel quaecumque apud dominum secta, et tu tamen eum nosti, dum odisti.

lemmas: enimvero cum daemonium affirmo sum sanus quasi non et probo qui is solus de corpus exigo aliqui chrysippus assentator illudo et sum et abominatio sustineo execratio tuus respondeo daemonium voco homo aut immunditia aut malitia aut insolentia aut quicumque macula quam nos daemonium deputamus ad necessitas odium importunus satanan denique in omnis vexatio et aspernatio et detestatio pronuntio qui nos dico malitia angelus totus error artifex totus saeculis interpolator per qui homo ab primordius circumvenio ut praeceptum deus excedo et propterea in mors do exinde totus genus de suus semen inficio suus etiam damnatio traducem facio sentio igitur perditor tuus et licet solus ille nosco christianus vel quicumque apud dominus seco et tu tamen is nosco dum odi


text: Crede itaque tuis, et de commentariis nostris tanto magis crede divinis, sed de animae ipsius arbitrio perinde crede naturae. Elige quam ex his fidelius sororem observes veritatis. Si te tuis litteris dubitas, neque deus neque natura mentitur. Ut et naturae et deo credas, crede animae, ita fiet ut et tibi credas. Illa certe est quam tanti facis quantum illa te facit: cuius es totus, quae tibi omnia est, sine qua nec vivere potes nec mori, propter quam deum neglegis. Cum enim times fieri Christianus, eam conveni. Cur alium colit, deum nominat? Cur, cum maledicendos spiritus denotat, daemonia pronuntiat? Cur ad caelum contestatur, et ad terram detestatur? Cur alibi servit, alibi vindicem convenit? Quid de mortuis iudicat? Quae verba habet Christianorum; quos nec auditos visosve vult? Cur aut nobis dedit ea verba, aut accepit a nobis? Cur aut docuit, aut didicit? Suspectam habe convenientiam praedicationis in tanta disconvenientia conversationis. Vanus es, si huic linguae soli aut Graecae, quae propinquae inter se habentur, reputabis eiusmodi, ut neges naturae universitatem. Non Latinis nec Argivis solis anima de caelo cadit. Omnium gentium unus homo nomen est, una anima, varia vox, unus spiritus, varius sonus, propria cuique genti loquela, sed loquelae materia communis. Deus ubique et bonitas dei ubique, daemonium ubique et maledictio daemonii ubique, iudicii divini invocatio ubique, mors ubique et conscientia mortis ubique, et testimonium ubique. Omnis anima suo iure proclamat quae nobis nec mutire conceditur. Merito igitur omnis anima et rea et testis est, in tantum et rea erroris in quantum et testis veritatis, et stabit ante aulas dei die iudicii nihil habens dicere. Deum praedicabas, et non requirebas, daemonia abominabaris, et illa adorabas, iudicium dei appellabas, nec esse credebas, inferna supplicia praesumebas, et non praecavebas, Christianum nomen sapiebas, et Christianum persequebaris.

lemmas: credo itaque tuus et de commentarius noster tantus magis credo divinus sed de anima ipse arbitrium perinde credo natura eligo quam ex hic fidelis soror observo veritas si tu tuus littera dubito neque deus neque natura mentior ut et natura et deus credo credo anima ita fio ut et tu credo ille certus sum quam tantus facio quantus ille tu facio qui sum totus qui tu omnis sum sine qui neque vivo possum neque morior propter quam deus neglego cos enim timeo fio christianus is convenio cur alius colo deus nomino cur cum maledicendos spiritus denoto daemonium pronuntio cur ad caelum contestor et ad terra detesto cur alibi servio alibi vindico convenio quis de morior iudico qui verbum habeo christianorum qui neque audio visosve volo cur aut nos do is verbum aut accipio ab nos cur aut doceo aut disco suspicio habeo convenientia praedicatio in tantus disconvenientia conversatio vanus sum si hic lingua solus aut graece qui propinqua inter sui habeo reputo eiusmodi ut nego natura universitas non latinum neque argivus sol anima de caelum cado omnis gens unus homo nomen sum unus anima vario vox unus spiritus varius sonus proprius quisque gens loquela sed loquelae materia communis deus ubique et bonitas deus ubique daemonium ubique et maledictio daemonii ubique iudicium divinus invocatio ubique mors ubique et conscientia mors ubique et testimonium ubique omnis anima suus ius proclamo qui nos neque mutire concedo mereo igitur omnis anima et rea et testis sum in tantus et rea error in quantus et testis veritas et sto ante aula deus dies iudicium nihil habeo dico deus praedico et non requiro daemonium abominabaris et ille adorabas iudicium deus appello neque sum credo infernus supplicium praesumebas et non praecavebas christianus nomen sapiebas et christianus persequebaris