De Scorpiace

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Magnum de modico malum scorpio terra suppurat. Tot venena quot genera, tot pernicies quot et species, tot dolores quot et colores. Nicander scribit et pingit. Et tamen unus omnium violentiae gestus de cauda nocere, quae cauda erit quodcumque de postumo corporis propagatur et verberat. Proinde scorpii series illa nodorum venenata intrinsecus venula subtilis arcuato impetu insurgens hamatile spiculum in summo tormenti ratione stringit. Unde et bellicam machinam retractu tela vegetantem de scorpio nominant. Id spiculum et fistula est patula tenuitate in vulnus et virus, qua figit, effundit. Familiare periculi tempus aestas; Austro et Africo saevitia velificat. In remediis naturalia plurimum; aliquid et magia circumfigat; medicina cum ferro et poculo occurrit. Nam et praebibunt quidam festinando tutelam; sed concubitus exhaurit, et denuo sitiunt. Nobis fides praesidium, si non et ipsa percutitur diffidentia, signandi statim et adiurandi et unguendi hestia calcem. Hoc denique modo etiam ethnicis saepe subvenimus, donati a deo ea potestate quam apostolus dedicavit cum morsum viperae sprevit. Quid ergo promittit stilus iste, si fides de suo tuta est? Ut et alias de suo tuta sit, cum suos scorpios patitur. Acerba mediocritas et istis et genus varium, et uno modo armantur, et certo tempore subornantur, nec alio quam ardoris. Hoc apud Christianos persecutio est. Cum igitur fides aestuat et ecclesia exuritur de figura rubi, tunc Gnostici erumpunt, tunc Valentiniani proserpunt, tunc omnes martyriorum refragatores ebulliunt calentes et ipsi offendere, figere, occidere. Nam quod sciant multos simplices ac rudes tum infirmos, plerosque vero in ventum et si placuerit Christianos, numquam magis adeundos sapiunt, quam cum aditus animae formido laxavit, praesertim cum aliqua iam atrocitas fidem martyrum coronavit. Itaque primo trahentes adhuc caudam de affectibus applicant aut quasi in vacuum flagellant: Haeccine pati homines innocentes? Ut putes fratrem aut de melioribus ethnioum. Siccine tractari sectam nemini molestam? Dehinc adigunt: Perire homines sine causa. Perire enim, et sine causa, prima fixura. Exinde iam caedunt. Sed nesciunt simplices animae, quid quomodo scriptum sit, ubi et quando et coram quibus confitendum, nisi quod nec simplicitas ista, sed vanitas, immo dementia pro deo mori, ut qui me salvum faciat. Si is occidit, qui salvum facere debebit? Semel Christus pro nobis obiit, semel occisus est, ne occideremur. Si vicem repetit, num et ille salutem de mea nece expectat? An deus hominum sanguinem flagitat, maxime si taurorum et hircorum recusat? Certe peccatoris paenitentiam mavult quam mortem. Et quomodo non peccatorum desiderat mortem? Haec et si qua alia adinventa haereticorum venenorum quem non vel in scrupulum figant, si non in exitium vel in bilem, si non in mortem? At tu, si fides vigilat, ibidem scorpio pro solea anathema inlidito et relinquito in suo sopore morientem. Ceterum, si plagam satiaverit, intimat virus, et properat in viscera; statim omnes pristini sensus retorpescunt, sanguis animi gelascit, caro spiritus exolescit, nausea nominis inacrescit. Iam et ipsa mens sibi, quo vomat, quaerit, atque ita semel infirmitas, qua percussa est, sauciatam fidem vel in haeresim vel in saeculum exspirat. Et nunc praesentia rerum est medius ardor, ipsa canicula persecutionis, ab ipso scilicet cynocephalo. Alios ignis, alios gladius, alios bestiae Christianos probaverunt, alii fustibus interim et ungulis insuper degustata martyria in carcere esuriunt. Nes ipsi ut leperes, destinata venatio, de longinquo obsidemur, et haeretici ex more grassantur. Itaque tempus admonuit adversus nostrates bestiolas nostram mederi theriacam stilo temperare. Qui legeris, biberis. Nec amarum potio. Si eloquia domini dulcia super mella et favos, inde pigmenta sunt. Si lacte et melle promissio dei manat, hoc sapiunt quae illuc faciunt. Vae autem qui dulce in amarum et lumen in tenebras convertunt! Perinde enim et qui martyriis refragantur salutem perditionem interpretantes tam dulce in amarum quam lucem in tenebras reformant, atque ita miserrimam hanc vitam illi beatissimae praevertendo tam amarum pro dulce quam tenebras pro luce supponunt.

magnus de modicus malus scorpio terra suppuro tot veneno quot genus tot pernicies quot et species tot dolor quot et color nicander scribo et pingo et tamen unus omnis violentia gero de cauda noceo qui cauda sum quicumque de postumus corpus propago et verbero proinde scorpius series ille nodus veneno intrinsecus venula subtilis arcuo impetus insurgo hamatilis spiculis in superus tormentum ratio stringo unde et bellicus machina retraho telum vegetantem de scorpio nomino is spiculis et fistula sum patulus tenuitas in vulnus et virus qui figo effundo familiaris periculum tempus aestas auster et africanus saevitia velificat in remedium naturale multus aliquis et magia circumfigat medicina cum ferrum et poculum occurro nam et praebibunt quidam festino tutela sed concubo exhaurio et denuo sitio nos fides praesidium si non et ipse percutio diffido signo statim et adiurandi et unguendi hestia calx hic denique modo etiam ethnicis saepe subvenio dono ab deus is potestas quam apostolus dedico cum mordeo vipera sperno quis ergo promitto stilus iste si fides de suus tueor sum ut et alius de suus tueor sum cum suus scorpius patior acerbus mediocritas et iste et genus varius et unus modo armo et certus tempus suborno neque alius quam ardor hic apud christianus persecutio sum cos igitur fides aestuo et ecclesia exuro de figuro rubus tunc gnostici erumpo tunc valentiniani proserpo tunc omnis martyriorum refragator ebulliunt caleo et ipse offendo figo occaedes nam qui scio multus simplex atque rudo tum infirmus plerus verus in venio et si placeo christianus numquam magis adeo sapio quam cum aditus anima formido laxo praesertim cum aliqui iam atrocitas fides martyrum corono itaque primus traho adhuc cauda de affectus applico aut quasi in vacuus flagello haeccine patior homo innocens ut puto frater aut de bonus ethnioum siccine tractaris seco nemo molestus dehinc adigo pereo homo sine causa pereo enim et sine causa primus fixura exinde iam caedo sed nescio simplex anima quis quomodo scribo sum ubi et quando et coram qui confiteor nisi qui neque simplicitas iste sed vanitas immo dementia pro deus morior ut qui ego salvus facio si is occido qui salvus facio debeo semel christus pro nos obeo semel occido sum ne occideremur si vicis repeto num et ille salus de meus nex expecto an deus homo sanguis flagito magnus si taurus et hircorum recuso certus peccator paenitentia malo quam mors et quomodo non peccator desidero mors hic et si qui alius adinventa haereticorum venenum qui non vel in scrupulis figo si non in exitium vel in bilis si non in mors at tu si fides vigilo ibidem scorpio pro solea anathema inlidito et relinquo in suus soporus morior ceterum si plaga satio intimat virus et propero in viscera statim omnis pristinus sensus retorpescunt sanguis animus gelasco carus spiritus exolescit nausea nomen inacrescit iam et ipse mens sui quo vomo quaero atque ita semel infirmitas qui percutio sum sauciatam fides vel in haeresim vel in saeculis exspiro et nunc praesens res sum medius ardor ipse canicula persecutio ab ipse scilicet cynocephalo alii ignis alius gladius alius bestia christianus probo alius fustis interim et ungulis insuper degusto martyrium in carcer exsurio no ipse ut leperes destino venatio de longinquus obsido et haeretici ex mos grassor itaque tempus admoneo adverro nostras bestiola noster medeor theriaca stilus temperaris qui lego bibo neque amaris potio si eloquium dominus dulcis super mel et favus inde pigmentum sum si lac et mel promissio deus mano hic sapio qui illic facio vae autem qui dulcis in amaris et lumen in tenebrae converto perinde enim et qui martyriis refragor salus perditio interpretor tam dulcis in amaris quam lux in tenebrae reformo atque ita miser hic vita ille beatissimae praevertendo tam amaris pro dulcis quam tenebrae pro lux suppono


Sed nondum de bono martyri, nisi de debito primum, nec ante de utilitate eius, quam de necessitate discendum. Auctoritas divina praecedit, an tale quid voluerit atque mandaverit deus, ut qui negant bonum non suadeantur accommodum, nisi cum subacti fuerint. Ad officium haereticos compelli non illici dignum est. Duritia vincenda est, non suadenda. Et utique satis optimum praeiudicabitur quod probabitur a deo constitutum atque praeceptum. Sustineant evangelia paulisper, dum radicem eorum exprimo legem, dum inde elicio dei voluntatem unde et ipsum recognosco: Ego sum, inquit, deus deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti. Non erunt tibi dii alii praeter me. Non facies tibi simulacrum eorum quae in caelo et quae in terra deorsum et quae in mari infra terram. Non adorabis ea, neque famulaberis eis. Ego enim dominus deus tuus. Item in eadem Exodo: Ipsi vidistis, quod de caelo locutus ad vos sim. Non facietis vobis deos argenteos, et deos aureos non facietis vobis. Secundum haec et in Deuteronomio: Audi Israël, dominus deus tuus unus est, et diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et totis viribus tuis et ex tota anima tua. Et rursus: Nec obliviscaris domini dei tui, qui te eduxit de terra Aegypti ex domo servitutis. Dominum deum tuum timebis, et illi famulaberis soli, et illi adglutinaberis, et in nomine eius deierabis. Non ibitis post deos alienos et deos nationum, quae circum vos, quia et deus aemulator dominus deus tuus in te, et ne iratus indignetur et exterminet te a facie terrae. Sed et proponens benedictiones et maledictiones: Benedictiones, inquit, si audieritis praecepta domini dei vestri, quaecunque ego praecipio vobis hodie, et non erraveritis de via quam mandavi vobis, ut abeuntes serviatis deis aliis, quos non scitis. De quibus omnifariam extirpandis: Perditione perdetis omnia loca, in quibus servierunt nationes deis suis, quas vos possidebitis hereditate, super montes et colles et sub arbores densas, quasque effodietis aras eorum, evertetis et comminuetis staticula eorum, et excidetis lucos eorum, et sculptilia ipsorum deorum concremabitis igni, et disperdetis nomen eorum de loco illo. Adhuc ingerit, cum introissent terram promissionis et exterminassent nationes eius: Cave tibi, ne sequaris eas, posteaquam exterminatae fuerint a facie tua, ne requisieris deos illarum dicens, Quemadmodum faciunt nationes deis suis, ut et ego ita faciam. Sed et, Si ipse prophetes, inquit, exsurrexerit in te aut somnium somnians, et dederit tibi signum vel ostentum, et venerit, et dixerit, Eamus et serviamus diis aliis, quos non scitis, ne audiatis sermonem prophetae aut somniatoris illius, quia temptat vos dominus deus vester, an ex toto corde vestro et ex tota anima vestra timeatis deum. Post dominum deum vestrum abibitis, et hunc timebitis, et praecepta eius custodietis, et vocem eius audietis, et illi servietis, et illi adiciemini. Prophetes autem vel somniator ille morietur; locutus est enim ad seducendum te a domino deo tuo. Sed et alio capitulo: Si autem rogaverit te frater tuus ex patre vel matre, aut filius tuus, aut filia tua, aut mulier quae in gremio tuo est, aut amicus qui animae tuae par est, clam dicens, Eamus et serviamus diis aliis, quos non scis, nec patres tui, ex deis nationum, quae circum te proxime aut longe, ne velis ire cum illo, et ne audieris eum. Non parcet oculus tuus super eum, nec desiderabis nec salvabis eum; annuntians annuntiabis de eo. Manus tuae erunt in eum in primis ad occidendum, et manus populi tui in novissimis, et lapidabitis illum, et morietur, quoniam quaesivit avertere te a domino deo tuo. Subicit etiam de civitatibus, si quam ex his constitisset suasu iniquorum hominum transisse ad deos alios, ut interficerentur omnes incolentes eam, et devotamenta fierent universa eius, et colligerentur omnia spolia eius in omnes exitus eius, et igni cremarentur in omnibus viis suis, et cum omni populo in conspectu domini dei, et non erit habitabilis, inquit, in aeternum, non reaedificabitur amplius, nec adhaerebit quicquam manibus tuis ex devotamento eius, uti avertatur dominus ab indignatione irae suae. Maledictionum quoque ordinem ab idolorum execratione commisit: Maledictus homo qui fecerit sculptile aut fusile aspernamentum, opus manuum artificis, et collocaverit illud in abscondito. In Levitico vero: Ne sequimini, inquit, idola, et deos fusiles non facietis vobis. Ego dominus deus vester. Et alibi: Filii Israël famuli pueri mei. Hi sunt quos eduxi de terra Aegypti. Ego dominus deus vester. Non facietis vobis manu facta nec sculptile staticulum statuetis vobis. Nec lapidem scopum ponetis in terra vestra. Ego dominus deus vester. Et haec quidem prima per Moysen dicta sunt a domino, utique pertinentia quoscumque dominus deus Israëlis perinde de Aegypto superstitiossimi saeculi et de domo humanae servitutis eduxerit. Sed et deinceps omne os prophetarum eiusdem dei vocibus sonat, eandem legem suam eorundem praeceptorum instauratione cumulantis, nec aliud primum tam principaliter denuntiantis, quam ab omni factura atque cultura idolorum cavere; ut per David: Dii nationum argentum et aurum, oculos habent nec vident, aures habent nec audiunt, nares habent nec odorantur, os, nec loquuntur, manus, nec contrectant, pedes, nec ingrediuntur. Similes erunt illis qui ea faciunt et qui fidunt in illis.

sed nondum de bonus martyri nisi de debeo primus neque ante de utilitas is quam de necessitas disco auctoritas divino praecedo an talis quis volo atque mando deus ut qui nego bonus non suadeantur accommodum nisi cum subigo sum ad officium haereticos compello non illicio dignus sum duritia vinco sum non suadeo et utique satis bonus praeiudicabitur qui probo ab deus constituo atque praeceptum sustineo evangelia paulisper dum radix is exprimo lex dum inde elicio deus voluntas unde et ipse recognosco ego sum inquam deus deus tuus qui tu educo de terra aegyptius non sum tu dius alius praeter ego non facies tu simulacrum is qui in caelum et qui in terra deorsum et qui in mare infra terra non adoro is neque famulaberis is ego enim dominus deus tuus item in idem exodus ipse video qui de caelum loquor ad tu sum non facio tu deus argenteus et deus aureus non facio tu secundus hic et in deuteronomium audio israel dominus deus tuus unus sum et diligo dominus deus tuus ex totus cor tuus et totus vis tuus et ex totus anima tuus et rursus neque obliviscaris dominus deus tuus qui tu educo de terra aegyptius ex domus servitus dominus deus tuus timeo et ille famulaberis solus et ille adglutinaberis et in nomen is deiero non eo post deus alienus et deus natio qui circum tu quia et deus aemulator dominus deus tuus in tu et ne irascor indignor et extermino tu ab facies terra sed et propono benedictio et maledictio benedictio inquam si audio praecipio dominus deus vester quicumque ego praecipio tu hodie et non erraveritis de via quam mando tu ut abeo servio deus alius qui non scio de qui omnifarius extirpandis perditio perdetis omnis locum in qui servio natio deus suus qui tu possideo hereditas super mons et collis et sub arbor densus quisque effodietis ara is evertetis et comminuo staticulum is et excidetis lucus is et sculptile ipse deus concremo ignis et disperdetis nomen is de locus ille adhuc ingero cum introissent terra promissio et exterminassent natio is caveo tu ne sequaris is posteaquam extermino sum ab facies tuus ne requisieris deus ille dico quemadmodum facio natio deus suus ut et ego ita facio sed et si ipse prophetes inquam exsurrexerit in tu aut somnium somnio et do tu signum vel ostendo et venio et dico eo et servio diuus alius qui non scio ne audio sermo propheta aut somniator ille quia tento tu dominus deus vester an ex totus cor vester et ex totus anima vester timeo deus post dominus deus vester abibitis et hic timeo et praecipio is custodio et voco is audio et ille servio et ille adiciemini prophetes autem vel somniator ille morior loquor sum enim ad seducendum tu ab dominus deus tuus sed et alius capitulum si autem rogo tu frater tuus ex pater vel mater aut filius tuus aut filia tuus aut mulier qui in gremium tuus sum aut amicus qui anima tuus par sum clam dico eo et servio diuus alius qui non scio neque pater tuus ex deus natio qui circum tu propior aut longus ne velis eo cum ille et ne audio is non parco oculus tuus super is neque desidero neque salvo is annuntians annuntio de is manus tuus sum in is in primus ad occaedes et manus populus tuus in novus et lapido ille et morior quoniam quaero averto tu ab dominus deus tuus subicio etiam de civitas si quam ex hic consto suadeo iniquus homo transeo ad deus alius ut interfacio omnis incolo is et devotamenta fio universus is et colligo omnis spolium is in omnis exitus is et ignis cremo in omnis via suus et cum omnis populus in conspectus dominus deus et non sum habitabilis inquam in aeternus non reaedifico amplus neque adhaerebit quisquam manus tuus ex devotamento is uti averto dominus ab indignatio ira suus maledictio quoque ordo ab idolum execratio committo maledico homo qui facio sculptilis aut fusilis aspernamentum opus manus artifex et colloco ille in abscondo in levitico verus ne sequor inquam idolum et deus fusilis non facio tu ego dominus deus vester et alibi filius israel famulis puer meus hic sum qui educo de terra aegyptius ego dominus deus vester non facio tu manus facio neque sculptilis staticulis statuo tu neque lapis scopum pono in terra vester ego dominus deus vester et hic quidem primus per moysen dictum sum ab dominus utique pertineo quicumque dominus deus israelis perinde de aegyptus superstitiossimi saeculis et de domus humanus servitus educo sed et deinceps omnis os propheta idem deus vox sono idem lex suus idem praeceptor instauratio cumulo neque alius primus tam principalis denuntio quam ab omnis facio atque cultura idolum caveo ut per david dius natio argentum et aurum oculus habeo neque video auris habeo neque audio naris habeo neque odoro os neque loquor manus neque contrecto pes neque ingredior similis sum ille qui is facio et qui fido in ille


Superest, ne antiquitas suum forte habuerit sacramentum, novitatem Christianam recensere, quasi et de deo aliam ac proinde disciplina quoque aemulam, cuius sophia filios suos iugulare non norit. Plane, alia in Christo et divinitas et voluntas et schola. Martyria aut nulla in totum aut aliter intellegenda mandarit qui neminem ad huiusmodi discrimen hortetur, qui pro eo passis nihil repromittat, quia pati eos nolit, et ideo praeceptorum principia deducens, Beati, inquit, qui persecutionem patiuntur ob iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum? Hoc quidem absolute ad omnes; dehinc proprie ad apostolos ipsos: Beati eritis cum vos dedecoraverint et persecuti fuerint et dixerint adversus vos omnia mala propter me: Gaudete et exultate, quoniam merces vestra plurima in caelo: sic enim faciebant et prophetis patres illorum: ut etiam prophetaret, quod et ipsi occidi haberent ad exemplum prophetarum. Quamquam et si omnem, hanc persecutionem condicionabilem in solos tunc apostolos destinasset, utique per illos cum toto sacramento, cum propagine nominis, cum traduce spiritus sancti in nos quoque spectasset etiam persecutionis obeundae disciplina, ut in haereditarios discipulos et apostolici seminis frutices. Nam et sic rursus ad apostolos dirigit: Ecce ego mitto vos tamquam oves in medio luporum, et: Cavete ab hominibus; tradent enim vos in consessus et in synagogis suis flagellabunt vos, et ad praesides et ad reges perducemini mei causa, in testimonium illis et nationibus et cetera. Cum autem subicit: Tradet autem frater fratrem et pater filium in mortem, et insurgent filii in parentes et mortificabunt eos, manifeste iniquitatem istam in ceteros pronuntiavit, quam in apostolis non invenimus. Nemo enim eorum aut fratrem aut patrem passus est traditorem, quod plerique iam nostri. Dehinc ad apostolos revocat: Et eritis odio omnibus propter nomen meum. Quanto magis nos, quos a parentibus quoque tradi oportet? Ita ipsam hanc traditionem nunc ad apostolos, nunc ad omnes disponendo eundem in universos nominis exitum effundit in quibus consederit nomen cum odii sui lege. Qui autem sustinuerit usque in finem, iste salvus fiet. Quid sustinendo, nisi persecutionem, nisi traditionem, nisi occisionem? Nec enim aliud est sustinere in finem quam pati finem. Et ideo: Non est discipulus super magistrum, statim sequitur, nec servus super dominum suum, quia cum magister et dominus ipse perpessus sit persecutionem et traditionem et occisionem, multo magis servi et discipuli eandem expendere debebunt, ne quasi superiores exempti de iniquitate videantur, quando hoc ipsum sufficere eis ad gloriam debeat, aequari passionibus domini et magistri; ad quarum tolerantiam aedificans monet non cos timendos, qui solum corpus occidant, animam autem interficere non valeant, sed illi potius metum consecrandum, qui et corpus et animam occidere et perdere possit in gehennam. Quinam hi solius corporis interemptores, nisi praesides et reges supra dicti, homines opinor? Quis etiam animae dominator, nisi deus solus? Quis iste, nisi ignium comminator, nisi is, sine cuius voluntate nec passerum alter in terram cadit, id est nec altera ex duabus substantiis hominis, caro aut anima? quia et capillorum apud eum regestus est numerus. Nolite ergo metuere. Cum super dicit: Multis passeribus antistatis, non frustra, id est non sine emolu mento casuros in terram repromittit, si magis ab hominibus quam a deo occidi eligamus. Omnis igitur, qui in me confessus fuerit coram hominibus, et ego confitebor in illo coram patre meo, qui in caelis est. Et omnis, qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo illum coram patre meo, qui in caelis est. Manifesta, ut opinor, definitio et ratio est tam confessionis quam negationis, etsi dispositio diversa est. Qui se Christianum confitetur, Christi se esse testatur, qui Christi est, in Christo sit necesse est. Si in Christo est, in Christo utique confitetur, cum se Christianum confitetur. Hoc enim non potest esse, nisi sit in Christo. Porro in Christo confitendo Christum quoque confitetur, qui sit in Christo, dum et ipse in illo est, utpote Christianus. Nam et si diem dixeris, lucis rem ostendisti, quae diem praestat, licet non dixeris lucem. Ita etsi non directo pronuntiavit, Qui me confessus fuerit, non est diversus actus quotidianae confessionis a sensu dominicae pronuntiationis. Quod enim est qui se confitetur, id est Christianum, etiam id, per quod est, confitetur, id est Christum. Proinde qui se negavit Christianum, in Christo negavit, negando se esse in Christo, dum negat se Christianum; et Christum autem in se negando, dum se in Christo negat, Christum quoque negabit. Ita et qui in Christo negaverit, Christum negabit, et qui in Christo confessus fuerit, Christum confitebitur. Suffecisset igitur etsi de confitendo tantummodo dominus pronuntiasset. Ex forma enim confessionis contrario quoque eius praeiudicaretur, id est negationi, perinde negatione negationem rependi a domino, quemadmodum confessione confessionem. Et ideo cum in forma confessionis etiam negationis condicio intellegatur, apparet ad alium modum negationis pertinere, quod de ea aliter dominus pronuntiavit, quam de confessione dicendo, Qui me negaverit, non, Qui in me. Prospexerat enim et hanc vim plerumque in expugnatione nominis subsecuturam, ut qui se Christianum negasset, ipsum quoque Christum compelleretur blasphemando negare. Sicut non olim pro! auspice cum tota fide quorundam colluctatum hoc modo horruimus. Itaque frustra erit dicere: Etsi me negavero Christianum, non negabor a Christo, non enim ipsum negavi. Ex illa enim negatione tantundem tenebitur, qua se Christianum negando Christum in se negans etiam ipsum negavit. Plus est autem quod et confusioni confusionem comminatur: Qui me confusus fuerit coram hominibus, et ego confundar eum coram patre meo, qui est in caelis. Sciebat enim a confusione vel maxime formari negationem; mentis statum in fronte consistere; priorem esse pudoris quam corporis plagam.

supersum ne antiquitas suus fors habeo sacramentum novitas christianus recenseo quasi et de deus alius atque proinde disciplina quoque aemulus qui sophia filius suus iugulo non nosco planus alius in christus et divinitas et voluntas et schola martyrium aut nullus in totus aut aliter intellego mando qui nemo ad huiusmodi discrimen horto qui pro is patior nihil repromitto quia patior is nolo et ideo praeceptor principia deduco beati inquam qui persecutio patior ob iustitia quoniam ipse sum regnum caelum hic quidem absolvo ad omnis dehinc proprius ad apostolus ipse beati sum cum tu dedecoraverint et persequor sum et dico adverro tu omnis malus propter ego gaudeo et exultas quoniam merces vester multus in caelum sic enim facio et propheta pater ille ut etiam prophetaret qui et ipse occido habeo ad exemplum propheta quamquam et si omnis hic persecutio condicionabilis in solus tunc apostolus destino utique per ille cum totus sacramentum cum propago nomen cum traduco spiritus sanctus in nos quoque specto etiam persecutio obeo disciplina ut in haereditarios discipulus et apostolici semen frutico nam et sic rursus ad apostolus dirigo ecce ego mitto tu tamquam ovo in medium lupus et cavete ab homo trado enim tu in consido et in synagoga suus flagello tu et ad praesideo et ad rex perducemini meus causa in testimonium ille et natio et ceterus cos autem subicio trado autem frater frater et pater filius in mors et insurgo filius in parens et mortifico is manifestus iniquitas iste in ceterus pronuntio quam in apostolus non invenio nemo enim is aut frater aut pater patior sum traditor qui plerusque iam noster dehinc ad apostolus revoco et sum odium omnis propter nomen meus quantus magis nos qui ab parens quoque trado oportet ita ipse hic traditio nunc ad apostolus nunc ad omnis dispono idem in universi nomen exitus effundo in qui consido nomen cum odium suus lex qui autem sustineo usque in finis iste salvus fio quis sustineo nisi persecutio nisi traditio nisi occisio neque enim alius sum sustineo in finis quam patior finis et ideo non sum discipulus super magister statim sequor neque servus super dominus suus quia cum magister et dominus ipse perpetior sum persecutio et traditio et occisio multus magis servio et discipulis idem expendo debeo ne quasi superus eximo de iniquitas video quando hic ipse sufficio is ad gloria debeo aequaris passio dominus et magister ad qui tolerantia aedifico moneo non cos timeo qui solus corpus occaedes anima autem interficio non valeo sed ille potis metus consecro qui et corpus et anima occaedes et perdo possum in gehenna quisnam hic solus corpus interemptor nisi praesideo et rex supra dictum homo opinor quis etiam anima dominator nisi deus solus quis iste nisi ignis comminator nisi is sine qui voluntas neque passer alter in terra cado is sum neque alter ex duo substantia homo carus aut anima quia et capillus apud is regero sum numerus nolo ergo metuo cos super dico multus passer antistas non frustra is sum non sine emolu mentum cado in terra repromitto si magis ab homo quam ab deus occido eligo omnis igitur qui in ego confiteor sum coram homo et ego confiteor in ille coram pater meus qui in caelis sum et omnis qui nego ego coram homo et ego nego ille coram pater meus qui in caelis sum manifestus ut opinor definitio et ratio sum tam confessio quam negatio etsi dispositio diverto sum qui sui christianus confiteor christus sui sum testor qui christus sum in christus sum necesse sum si in christus sum in christus utique confiteor cum sui christianus confiteor hic enim non possum sum nisi sum in christus porro in christus confiteor christus quoque confiteor qui sum in christus dum et ipse in ille sum utpote christianus nam et si dies dico lucus res ostendo qui dies praesto licet non dico lux ita etsi non dirigo pronuntio qui ego confiteor sum non sum diverto ago quotidianae confessio ab sentio dominicus pronuntiatio qui enim sum qui sui confiteor is sum christianus etiam is per qui sum confiteor is sum christus proinde qui sui nego christianus in christus nego nego sui sum in christus dum nego sui christianus et christus autem in sui nego dum sui in christus nego christus quoque nego ita et qui in christus nego christus nego et qui in christus confiteor sum christus confiteor sufficio igitur etsi de confiteor tantummodo dominus pronuntio ex forma enim confessio contrarius quoque is praejudico is sum negatio perinde negatio negatio repo ab dominus quemadmodum confessio confessio et ideo cum in forma confessio etiam negatio condicio intellego appareo ad alius modus negatio pertineo qui de is aliter dominus pronuntio quam de confessio dico qui ego nego non qui in ego prospicio enim et hic vis plerusque in expugnatio nomen subsecuturam ut qui sui christianus nego ipse quoque christus compello blasphemo nego sicut non olim pro auspex cum totus fides quidam colluctas hic modo horruimus itaque frustra sum dico etsi ego nego christianus non negabor ab christus non enim ipse nego ex ille enim negatio tantus teneo qui sui christianus nego christus in sui nego etiam ipse nego multus sum autem qui et confusio confusio commino qui ego confundo sum coram homo et ego confundo is coram pater meus qui sum in caelis scio enim ab confusio vel magnus formaris negatio mens status in frons consisto prior sum pudor quam corpus plaga


Nec putem disceptandum, an digne deus prohibeat nomen et honorem suum mendacio addici, an digne quos ab errore superstionis avulserit rursus in Aegyptum regredi nolit, an digne a se non patiatur absistere quos sibi adlegit. Ita nec illud expectabit retractari nobis, an observari voluerit disciplinam quam voluit instituere, et an merito ulciscatur desertam quam voluit observatam, quando frustra instituisset, si observari eam noluisset, et frustra observari voluisset, si vindicare noluisset. Sequitur enim, ut has definitiones dei adversus superstitiones tam evictas quam etiam vindicatas probem, quoniam ex his tota martyriorum ratio constabit. Aberat apud deum in monte Moyses, cum populus tam necessariam absentiam eius impatiens deos sibi producere quaerit quos potius ipse perdiderit. Urgetur Aaron, et iubet inaures feminarum suarum in ignem conferri. Amissuri enim erant in iudicium sibi vera ornamenta aurium, dei voces. Sapiens ignis effigiem vituli defundit illis, suggillans illic cor habentes ubi et thesaurum, apud Aegyptum scilicet, inter cetera animalia bovis etiam cuiusdam consecratricem. Itaque tria milia hominum a parentibus proximis caesa, quia tam proximum parentem deum offenderant, transgressionis et primordia et merita dedicaverunt. In Arithmis cum divertisset Israël apud Sethim, abeunt libidinatum ad filias Moab, invitantur ad idola, ut et spiritu fornicarentur, edunt denique de pollutis eorum, dehinc et adorant deos gentis et Beelphegor initiantur. Ob hanc quoque idololatriam moechiae sororem viginti tria milia domesticis obtrumcata gladiis divinae irae litaverunt. Defuncto Iesu Nave derelinquunt deum patrum suorum et serviunt idolis Baalim et Astartis, et iratus dominus tradidit eos in manibus diripientium, et diripiebantur ab illis et venumdabantur inimicis, nec poterant omnino subsistere a facie inimicorum suorum. Quocunque processerant, manus erat super illos in mala, et compressati sunt valde. Post quae instituit super illos deus Critas, quos Censores intellegimus. Sed nec istis obaudire perseveraverunt. Ut quis Critarum obierat, illi ad delinquendum supra quam patres eorum, abeundo post deos aliorum et serviendo et adorando eos. Itaque dominus iratus. Quoniam quidem, ait, transgressi sunt gens ista pactum meum, quod disposui patribus eorum, et non audierunt vocem meam, et ego non advertam ad auferendum virum a facie eorum ex nationibus, quas reliquit decedens Iesus. Atque ita per omnes paene annales Critarum et deinceps Regum reservatis gentium circumcolarum viribus bello et captivitate et iugo Alloghylorum iram dispensavit Israël, quotienscumque ab illo maxime in idololatrian exorbitaverunt.

neque puto discepto an dignus deus prohibeo nomen et honor suus mendacium addico an dignus qui ab error superstio avulserit rursus in aegyptus regredior nolo an dignus ab sui non patior absisto qui sui allego ita neque ille expecto retractaris nos an observaris volo disciplina quam volo instituo et an mereo ulciscor desero quam volo observo quando frustra instituo si observaris is nolo et frustra observaris volo si vindicaris nolo sequor enim ut hic definitio deus adverro superstitio tam evictas quam etiam vindicatas probo quoniam ex hic totus martyriorum ratio consto absum apud deus in mons moyses cum populus tam necessaria absentia is impatiens deus sui produco quaero qui potis ipse perdo urgeo aaro et iubeo inauro femina suus in ignis confero amitto enim sum in iudicium sui verus ornamentum auris deus voco sapio ignis effigies vitulis defundo ille suggillans illic cor habeo ubi et thesaurus apud aegyptus scilicet inter ceterus animal bos etiam quidam consecratrix itaque tres mille homo ab parens propior caedo quia tam propior parens deus offendo transgressio et primordius et mereo dedico in arithmis cum divertisset israel apud sethim abeo libidinor ad filia moab invito ad idolum ut et spiritus fornicor edo denique de polluo is dehinc et adoro deus gens et beelphegor initio ob hic quoque idololatriam moechiae soror viginti tres mille domesticus obtrumcata gladius divina ira litaverunt defungor iesus navus derelinquo deus pater suus et servio idolum baalim et astartis et irascor dominus trado is in manus diripio et diripio ab ille et venumdabantur inimicus neque possum omnino subsisto ab facies inimicus suus quocunque procedo manus sum super ille in malus et compressati sum validus post qui instituo super ille deus critas qui censor intellego sed neque iste obaudio persevero ut quis critaris obeo ille ad delinquo supra quam pater is abeo post deus alius et servio et adoro is itaque dominus irascor quoniam quidem aio transgredior sum gens iste paciscor meus qui dispono pater is et non audio voco meus et ego non adverto ad aufero vir ab facies is ex natio qui relinquo decedo iesus atque ita per omnis paene annal critaris et deinceps rex reservo gens circumcolaris vis bellum et captivitas et iugum alloghylorum ira dispenso israel quotienscumque ab ille magnus in idololatrian exorbitaverunt


Plane monet Romanos omnibus potestatibus subici, quia non sit potestas nisi a deo, et quia non sine causa gladium gestet, et quia ministerium sit dei, sed et ultrix, inquit, in iram ei qui malum fecerit. Nam et praemiserat: Principes enim non sunt timores boni operis, sed mali. Vis autem non timere potestatem, fac bonum, et laudem ab ea referes. Dei ergo ministerium est tibi in bonum. Si vero malum facias, time. Ita non in occasione frustrandi martyrii iubet te subici potestatibus, sed in provocatione bene vivendi, etiam sub illarum respectu, quasi adiutricum tributarum iustitiae, quasi ministrarum divini iudicii hic etiam de nocentibus praeiudicantis. Dehinc et exequitur, quomodo velit te subici potestatibus, reddere iubens cui tributum, tributum, cui vectigal, vectigal, id est quae sunt Caesaris Caesari, et quae dei deo; solius autem dei homo. Condixerat scilicet Petrus regem quidem honorandum, ut tamen tunc rex honoretur, cum suis rebus insistit, cum a divinis honoribus longe est; quia et pater et mater diligentur cum deo, non comparabuntur. Ceterum super deum diligere nec animam licebit.

planus moneo romanus omnis potestas subicio quia non sum potestas nisi ab deus et quia non sine causa gladius gesto et quia ministerium sum deus sed et ultrix inquam in ira is qui malus facio nam et praemitto princeps enim non sum timor bonus opus sed malus volo autem non timeo potestas facio bonus et laus ab is refero deus ergo ministerium sum tu in bonus si verus malus facio timeo ita non in occasio frustro martyrium iubeo tu subicio potestas sed in provocatio bene vivo etiam sub ille respicio quasi adiutrix tributaris justitia quasi ministraris divinus iudicium hic etiam de noceo praeiudicantis dehinc et exequio quomodo volo tu subicio potestas reddo jubeo qui tribuo tribuo qui vectigal vectigal is sum qui sum caesar caesaris et qui deus deus solus autem deus homo condico scilicet petrus rex quidem honoro ut tamen tunc rex honoro cum suus res insisto cum ab divinus honor longus sum quia et pater et mater diligentur cum deus non comparo ceterum super deus diligo neque anima liceo


Unum igitur gradum insistimus et in hoc solum provocamus, an praecepta sint a deo martyria, ut credas ratione praecepta, si praecepta cognoveris, quia nihil deus non ratione praeceperit. Siquidem honorata est apud illum mors religiosorum ipsius, ut canit David, non, opinor, ista communis et omnium debitum (atquin ista etiam ignominiosa est ex elogio transgressionis et merito damnationis), sed illa quae in ipso aditur ex tetimonio religionis et proelio confessionis pro iustitia et sacramento. Sicut Esaias, Videte, inquit, quomodo perit iustus, et nemo excipit corde, et viri iusti auferuntur, et nemo animadvertit; a facie enim iniustitiae perit iustus et erit honor sepulturae eius. Habes hic quoque et praedicationem et remunerationem martyriorum. A primordio enim iustitia vim patitur. Statim ut coli deus coepit, invidiam religio sortita est. Qui deo placuerat, oceiditur, et quidem a fratre. Quo proclivius impietas alienum sanguinem sectaretur, a suo auspicata insectata est, denique non modo iustorum, verum etiam et prophetarum. David exagitatur, Helias fugatur, Hieremias lapidatur, Esaias secatur, Zacharias inter altare et aedem trucidatur, perennes cruoris sui maculas silicibus assignans. Ipse clausula legis et prophetarum, nec prophetes, sed angelus dictus, contumeliosa caede truncatur in puellae psalticae lucar. Et utique qui spiritu dei agebantur, ab ipso in martyria dirigebantur, ut et iam patiendo quae et praedicassent. Proinde et trina fraternitas, cum dedicatio imaginis regiae urbem urgeret officio, non ignoraverunt quid fides, quae sola in illis captiva non fuerat, exigeret, moriendum scilicet adversus idololatrian. Meminerant enim et Hieremiae scribentis ad eos, quibus illa captivitas imminebat: Et nunc vide- bitis deos Babyloniorum aureos et argenteos et ligneos portari super humeros ostentantes nationibus timorem. Cavete igitur, ne et vos consimiles sitis allophylis et timore capiamini, dum aspicitis turbas adorantes retro eos et ante, sed dicite in animo vestro: Te domine adorare debemus. Itaque dixerunt a deo concepta fiducia, quando vigore animi condicionales minas regis excutiunt: Non habemus necessitatem respondendi huic tuo imperio. Est enim deus noster, quem colimus, potens eruere nos de fornace ignis et ex manibus tuis, et tunc manifestum fiet tibi, quod neque idolo tuo famulabimur nec imaginem tuam auream, quam statuisti, adorabimus. O martyrium et sine passione perfectum! Satis passi, satis exusti sunt, quos propterea deus texit, ne potestatem eius mentiti viderentur. Nam et Danielem, nullius praeter dei supplicem et idcirco a Chaldaeis delatum ac depostulatum, statim utique conclusa et usitata feritas leonum devorasset, si Darii digna praesumptio de deo falli debuisset. Ceterum pati oportebat omnem dei praedicatorem atque cultorem qui ad idololatrian provocatus negasset obsequium, secundum illius quoque rationis statum, qua et praesentibus tunc et posteris deinceps commendari veritatem oportebat, pro qua fidem diceret passio ipsorum defensorum eius, quia nemo voluisset occidi, nisi compos veritatis. Talia a primordio et praecepta et exempla debitricem martyrii fidem ostendunt.

unus igitur gradus insisto et in hic solus provocamus an praecipio sum ab deus martyrium ut credo ratio praecipio si praecipio cognosco quia nihil deus non ratio praecipio siquidem honoro sum apud ille mors religiosor ipse ut cano david non opinor iste communis et omnis debeo atqui iste etiam ignominiosus sum ex elogium transgressio et mereo damnatio sed ille qui in ipse adeo ex tetimonio religio et proelium confessio pro iustitia et sacramentum sicut esaias video inquam quomodo pereo iustus et nemo excipio cor et vir justus aufero et nemo animadverto ab facies enim injustitia pereo iustus et sum honor sepultura is habeo hic quoque et praedicatio et remuneratio martyriorum ab primordius enim iustitia vis patior statim ut colo deus coepio invidia religio sortio sum qui deus placeo oceiditur et quidem ab frater quo proclivis impietas alienus sanguis sector ab suus auspicata insecto sum denique non modo iustor verus etiam et propheta david exagito helias fugo hieremias lapidatur esaias seco zacharias inter altare et aedes trucido perenno cruor suus maculo silex assignans ipse clausula lex et propheta neque prophetes sed angelus dico contumeliosus caedes trunco in puella psalticae lucar et utique qui spiritus deus ago ab ipse in martyrium dirigo ut et iam patior qui et praedicassent proinde et trini fraternitas cum dedicatio imago regia urbs urgeo officium non ignoro quis fides qui solus in ille captivus non sum exigo morior scilicet adverro idololatrian memini enim et hieremias scribo ad is qui ille captivitas immineo et nunc video bitis deus babylonius aureus et argenteus et ligneus porto super umerus ostento natio timor cavete igitur ne et tu consimilis sum allophylis et timor capio dum aspicio turbo adoro retro is et ante sed dico in animus vester tu dominus adoro debeo itaque dico ab deus concipio fiducia quando vigor animus condicional minae rex excutio non habeo necessitas respondeo hic tuus imperium sum enim deus noster qui colo possum eruo nos de fornace ignis et ex manus tuus et tunc manifestus fio tu qui neque idolum tuus famulabimur neque imago tuus aureus quam statuo adoro o martyrium et sine passio perficio satis patior satis exuro sum qui propterea deus tego ne potestas is mentior video nam et danielis nullus praeter deus supplex et idcirco ab chaldaeus defero atque depostulatum statim utique concludo et usitor ferio leo devoro si dareus dignus praesumptio de deus fallo debeo ceterum patior oportet omnis deus praedicator atque cultor qui ad idololatrian provoco nego obsequium secundus ille quoque ratio status qui et praesens tunc et posterus deinceps commendaris veritas oportet pro qui fides dico passio ipse defensor is quia nemo volo occido nisi compos veritas talis ab primordius et praecipio et exemplum debitrix martyrium fides ostendo


Nunc ergo et apostolorum litterae nobiles. Et nos usquequaque simplices animae, et solummodo columbae, libenter errantes? Credo vivendi cupiditate. Ita vero sit, ut recedant a litteris suis sensus. Quae tamen passos apostolos scimus, manifesta doctrina est. Hanc intellego solam Acta decurrens, nihil quaero. Carceres illic et vincula et flagella et saxa et gladii et impetus Iudaeorum et coetus nationum et tribunorum elogia et regum auditoria et proconsulum tribunalia et Caesaris nomen interpretem non habent. Quod Petrus caeditur, quod Stephanus opprimitur, quod Iacobus immolatur, quod Paulas distrahitur, ipsorum sanguine scripta sunt. Et si fidem commentarii voluerit haereticus, instrumenta imperii loquentur, ut lapides Hierusalem. Vitas Caesarum. legimus: orientem fidem Romae primus Nero cruentavit. Tunc Petrus ab altero cingitur, cum eruci adstringitur. Tunc Paulus civitatis Romanae consequitur nativitatem, cum illic martyrii renascitur generositate. Haec ubicumque iam legero, pati disco; nec mea interest, quos sequar martyrii magistros, sensusne an exitus apostolorum, nisi quod et sensus in exitibus recognosco. Nihil enim passi fuissent quod non prius patiendum esse scissent. Cum vincula Paulo Agabus gestu quoue prophetasset, discipuli flentes et orantes, ne se Hierosolyma committeret, frustra oraverunt. Ille enim quod semper docuerat animatus, Quid fletis, inquit, et contristatis cor meum? At ego non modo vincula Hierosolymis pati optaverim, verum etiam mori pro nomine domini mei Iesu Christi. Atque ita cessrunt dicendo: Fiat voluntas domini; fidentes scilicet passiones ad voluntatem dei pertinere. Non enim dehortationis consilio, sed dilectionis retinere temptaverant, ut apostolum desiderantes, non ut martyrium dissuadentes. Quodsi iam tunc Prodicus aut Valentinus adsisteret suggerens non in terris esse confitendum apud homines, minus vero, ne deus humanum sanguinem sitiat nec Christus vicem passionis, quasi et ipse de ea salutem consecuturus exposcat, statim audisset a servo dei quod audierat diabolus a domino: Recede satana, scandalum mihi es. Scriptum est Dominum deum tuum adorabis, et illi soli servies. Sed et nunc audire debebit, quatenus multo post venena ista suffudit, nulli infirmorum facile nec sic nocitura, si qui hanc nostram ex fide praebiberit vel etiam superbiberit potionem.

nunc ergo et apostolus littera nobilis et nos usquequaque simplex anima et solummodo columba libet erro credo vivo cupiditas ita verus sum ut recedo ab littera suus sensus qui tamen patior apostolus scio manifestus doctrina sum hic intellego solus acte decurro nihil quaero carcer illic et vinculum et flagello et saxum et gladius et impetus judaeus et coitus natio et tribunus elogium et rex auditorium et proconsulis tribunalia et caesar nomen interpres non habeo qui petrus caedo qui stephanus opprimo qui iacobus immolo qui paulas distraho ipse sanguis scribo sum et si fides commentarius volo haereticus instrumentum imperium loquor ut lapis hierusal vito caesaris lego orior fides roma primus nero cruento tunc petrus ab alter cingo cum eruci adstringo tunc paulus civitas romanus consequor nativitas cum illic martyrium renascor generositas hic ubicumque iam lego patior disco neque meus intersum qui sequor martyrium magister sensusne an exitus apostolus nisi qui et sensus in exitus recognosco nihil enim patior sum qui non prior patior sum scio cos vinculum paulus agabus gestus quis prophetasset discipulis fleo et oro ne sui hierosolyma committo frustra oro ille enim qui semper doceo animo quis fleo inquam et contristas cor meus at ego non modo vinculum hierosolyma patior opto verus etiam morior pro nomen dominus meus iesus christus atque ita cessrunt dico fio voluntas dominus fido scilicet passio ad voluntas deus pertineo non enim dehortatio consilium sed dilectio retineo tento ut apostolus desidero non ut martyrium dissuadeo quodsi iam tunc prodicus aut valentinus assisto suggero non in terra sum confiteor apud homo paruus verus ne deus humanus sanguis sitio neque christus vicis passio quasi et ipse de is salus consequor exposco statim audio ab servo deus qui audio diabolus ab dominus recedo satana scandalum ego sum scribo sum dominus deus tuus adoro et ille solus servio sed et nunc audio debeo quatenus multus post veneno iste suffundo nullus infirmus facilis neque sic noceo si qui hic noster ex fides praebibo vel etiam superbiberit potio


Sed si certaminis nomine deus nobis martyria proposuisset, per quae cum adversario experiremur, ut, a quo libenter homo elisus est, eum iam constanter elidat, hic quoque liberalitas magis quam acerbitas dei praeest. Evulsum enim hominem de diaboli gula per fidem iam et inculcatorem eius voluit efficere per virtutem, ne solummodo evasisset, verum etiam evicisset inimicum. Amavit, qui vocaverat in salutem, invitare et ad gloriam, ut, qui gaudebamus liberati, exultemus etiam coronati. Agonas istos, contentionsa sollemnia et superstitiosa certamina Graecorum et religienum et voluptatum, quanta gratia saeculum celebret iam et Africae liquuit. Adhuc Carthaginem singulae civitates gratulando inquietant donatam Pythice agone post stadii senectutem. Ita ab aevo dignissimum creditum est studiorum experimentum committere artes, corporum et vocum praesentia exprimere, praemio indice, spectaculo iudice, sententia voluptate. Qua nuda sunt proelia, non nulla sunt vulnera; pugni quassant, calces arietant, caestus dilaniant, flagella dilacerant. Nemo tamen agonis praesidem suggillans erit, quod homines violentiae obiectat. Iniurianrum actiones extra stadium. Sed, quantum livores illi et cruores et vibices negotiantur, intendet, coronas scilicet et gloriam et dotem, privilegia publica, stipendia civica, imagines, statuas et, qualem potest praestare saeculum, de fama aeternitatem, de memoria resurrectionem. Pyctes ipse non queritur dolere se, nam vult; corona premit vulnera, palma sanguinem obscurat; plus victoria tumet quam iniuria. Hunc tu laesum existimabis, quem vides laetum? Sed nec victus ipse de agonotheta casum suum exprobrabit. Deum dedecebit artes et disciplinas suas educere in medium, in hoc saeculi spatium, in spectaculum hominibus et angelis et universis potestatibus? carnem atque animam probare de constantia atque tolerantia? dare huic palmam, huic honorem, illi civitatem, illi stipendia? etiam quosdam reprobare, et castigatos cum ignominia submovere? Nimirum praescribis deo, quibus temporibus aut modis aut locis de familia sua iudicet, quasi non et praeiudicare iudici congruat. Quid nunc, si non certaminis nomine in martyria fidem exposuisset, sed proprii profectus, nonne oportebat illam habere aliquem spei cumulum, cui studium suum cogeret votumque suspenderet, quo eniteretur ascendere, cum terrena quoque officia in gradus aestuent? Aut quomodo multae mansiones apud patrem, si non pro varietate meritorum? quomodo et stella ab stella distabit in gloria, nisi pro diversitate radiorum? Porro et si fidei propterea congruebat sublimitati et claritatis aliqua prolatio, tale quid esse oportuerat illud emolumenti, quod magno constaret labore, cruciatu, tormento, morte. Sed respice compensationem, cum caro et anima dependitur — quibus in homine nihil carius est, alterum manus dei, alterum flatus, — ipsa dependi in profectu quorum est profectus, ipsa erogarit quae lucri fiant, eadem pretia quae et merces. Prospexerat et alias deus inbecillitates conditionis humanae, adversarii insidias, rerum fallacias, saeculi retia, etiam post lavacrum periclitaturam fidem, perituros plerosque rursum post salutem, qui vestitum obsoletassent nuptialem, qui faculis oleum non praeparassent, qui requirendi per montes et saltus et humeris essent reportandi. Posuit igitur secunda solatia et extrema praesidia, dimicationem martyrii et lavacrum sanguinis exinde securum. De cuius felicitate David: Beati quorum dimissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputaverit deus delictum. Proprie enim martyribus nihil iam reputari potest, quibus in lavacro ipsa vita deponitur. Sic dilectio operit multitudinem peccatorum, quae deum scilicet diligens ex totis viribus suis, quibus in martyrio decertat, ex tota anima sua, quam pro deo ponit, hominem martyrem excudit. Hac tu remedia, consilia, iudicia, spectacula etiam dei atrocitatem vocabis? Sanguinem hominis deus concupiscit? Et tamen ausim dicere, si et homo regnum dei, si homo certam salutem, si et homo secundam regenerationem. Nulli compensatio invidiosa est in qua aut gratiae aut iniuriae communis est ratio.

sed si certamen nomen deus nos martyrium propono per qui cum adversarius experior ut ab quo libet homo elido sum is iam consto elido hic quoque liberalitas magis quam acerbitas deus praesum evello enim homo de diabolus gula per fides iam et inculcator is volo efficio per virtus ne solummodo evado verus etiam evicisset inimicus amo qui voco in salus invitaris et ad gloria ut qui gaudeo libero exsulto etiam corono agonas iste contentionsa sollemne et superstitiosus certamen graecum et religienum et voluptas quantus gratia saeculis celebro iam et africa liquuit adhuc carthago singulus civitas gratulor inquieto dono pythicus agon post stadium senectus ita ab aevum dignus credo sum studium experimentum committo ars corpus et vox praesens exprimo praemium indico spectaculum iudex sententia voluptas qui nudo sum proelio non nullus sum vulnero pugnus quasso calceo arieto caestus dilanio flagello dilacero nemo tamen agon praesidem suggillans sum qui homo violentia objecto iniurianrum actio extra stadium sed quantus livor ille et cruor et vibices negotior intendo corona scilicet et gloria et doto privilegium publicus stipendium civica imago statua et qual possum praesto saeculis de fama aeternitas de memoria resurrectio pyctes ipse non queror doleo sui nam volo corona premo vulnero palmo sanguis obscuro multus victoria tumeo quam iniuria hic tu laedo existimo qui video laetus sed neque vinco ipse de agonotheta casus suus exprobro deus dedecet ars et disciplina suus educo in medius in hic saeculis spatium in spectaculum homo et angelus et universus potestas caro atque anima probaris de constantia atque tolero do hic palma hic honor ille civitas ille stipendium etiam quidam reprobaris et castigo cum ignominia submoveo nimirum praescribo deus qui tempus aut modus aut locus de familia suus iudico quasi non et praeiudicaris judicium congruo quis nunc si non certamen nomen in martyrium fides expono sed proprius proficiscor nonne oportet ille habeo aliquis spes cumulis qui studium suus cogo votumque suspendo quo eniteo ascendo cum terrenus quoque officium in gradus aestuo aut quomodo multus mansio apud pater si non pro varietas meritor quomodo et stella ab stella disto in gloria nisi pro diversitas radius porro et si fides propterea congruo sublimitas et claritas aliqui prolatio talis quis sum oportet ille emolumentum qui magnus consto labor crucio tormentum mors sed respicio compensatio cum carus et anima dependo qui in homo nihil carus sum alter manus deus alter flo ipse dependo in proficio qui sum proficiscor ipse erogarit qui lucrum fio idem pretium qui et merces prospicio et alius deus inbecillitas conditio humanus adversarius insidiae res fallacia saeculis rete etiam post lavacrum periclitaturam fides pereo plerus rursum post salus qui vestio obsoletassent nuptial qui faculis oleum non praeparo qui requiro per mons et saltus et humo sum reporto pono igitur secundus solacium et exter praesidium dimicatio martyrium et lavacrum sanguis exinde securus de qui felicitas david beati qui dimitto sum iniquitas et qui tectum sum pecco beatus vir qui non imputaverit deus delinquo proprius enim martyribus nihil iam reputaris possum qui in lavacrum ipse vito depono sic dilectio operio multitudo peccator qui deus scilicet diligo ex totus vis suus qui in martyrio decerto ex totus anima suus quam pro deus pono homo martyrem excudo hic tu remedio consilium iudicium spectaculum etiam deus atrocitas voco sanguis homo deus concupisco et tamen audeo dico si et homo regnum deus si homo certus salus si et homo secundus regeneratio nullus compensatio invidiosus sum in qui aut gratia aut iniuria communis sum ratio


Quis nunc medullam scripturarum magis nosset, quam ipsa Christi schola? quos et sibi discipulos dominus adoptavit omnia utique edocendos, et nobis magistros ordinavit omnia utique docturos. Cui potius figuram vocis suae declarasset, quam cui effigiem gloriae suae revelavit, Petro, Iohanni, Iacobo et postea Paulo, quem paradisi quoque compotem fecit ante martyrium? An et illi aliter, quam sentiunt, scribunt, fallaciae magistri, non veri- tatis? Petrus quidem ad Ponticos, Quanta enim, inquit, gloria, si non ut delinquentes puniamini sustinetis? Haec enim gratia est, in hoc et vocati estis, quoniam et Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum semetipsum, uti adsequamini vestigia ipsius. Et rursus: Dilecti, ne epavescatis ustionem, quae agitur in vobis in temptationem, quasi novum accidat vobis. Etenim secundum quod communicatis passionibus Christi, gaudete, uti et in revelatione gloriae eius gaudeatis exultantes. Si dedecoramini in nomine Christi, beati estis, quod gloria et dei spiritus requiescit in vobis, dum ne quis vestrum patiatur ut homicida aut fur aut maleficus aut alieni speculator, si autem ut Christianus, ne erubescat, glorificet autem dominum in nomine isto. Iohannes vero, ut etiam pro fratribus nostris animas ponamus, hortatur, negans timorem esse in dilectione. Perfecta enim dilectio foras abicit timorem, quoniam timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in dilectione. Quem timorem intellegi praestet, nisi negationis auctorem? Quam dilectionem perfectam adfirmat, nisi fugatricem timoris et animatricem confessionis? Qua poena timorem puniat, nisi quam negator relaturus est cum corpore et anima occidendus in gehennam? Quodis pro fratribus, quanto magis pro domino moriendum docet, satis de Apocalypsi quoque sua instructus haec suadere? Mandaverat etenim spiritus ad angelum ecclesiae Smyrnaeorum: Ecce diabolus ex numero tuo coniciet in carcerem, ut temptemini diebus decem. Esto fidelis ad mortem usque, et dabo tibi vitae coronam. Item ad Pergamenorum de Antipa, fidelissimo martyre, interfecto in habitatione satanae. Item ad Philadelphenorum, quod a temptatione ultima liberaretur, qui domini nomen non negarat. Exinde victori cuique promittit nunc arborem vitae et mortis veniam secundae, nunc latens manna cum calculo candido et nomine ignoto, nunc ferreae virgae potestatem et stellae matutinae claritatem, nunc albam vestiri nec deleri de libro vitae et columnam fieri in dei templo in nomine dei si domini et Hierusalem caelestis inscriptam, nunc residere cum domino in throno eius, quod aliquando Zebedaei filiis negabatur. Quinam isti tam beati victores, nisi proprie martyres? Illorum etenim victoriae, quorum et pugnae, eorum vero pugnae, quorum et sanguis. Sed et interim sub altari martyrum animae placidum quiescunt et fiducia ultionis patientiam pascunt et indutae stolis candidam claritatis usurpant, donec et alii consortium illorum gloriae impleant. Nam et rursus innumera multitudo albati et palmis victoriae insignes revelantur, scilicet de Antichristo triumphantes, sicut unus ex presbyteris, Hi sunt, ait, qui veniunt ex illa pressura magna et laverunt vestimentum suum et candidaverunt ipsum in sanguine agni. Vestitus enim animae caro. Sordes quidem baptismate abluuntur, maculae vero martyrio candidantur. Quia et Esaias ex russeo et coccino niveum et laneum repromittit. Magna etiam Babylon cum describitur ebria sanctorum cruore, sine dubio ebrietas eius martyriorum poculis ministratur, quorum formido quid relatura sit aeque ostenditur. Inter omnes enim reprobos, immo ante omnes, timidi. Timidis autem, inquit, dehinc ceteris particula in stagno ignis et sulphuris. Sic timor, in epistola eius quem dilectio foras abicit, habet poenam.

quis nunc medulla scripturaris magis nosco quam ipse christus schola qui et sui discipulus dominus adopto omnis utique edocendos et nos magister ordino omnis utique doceo qui potis figura vox suus declaro quam qui effigies gloria suus revelo petro iohannes iacobo et postea paulus qui paradisus quoque compos facio ante martyrium an et ille aliter quam sentio scribo fallacia magister non verus libertas petrus quidem ad pontici quantus enim inquam gloria si non ut delinquo puniamini sustineo hic enim gratia sum in hic et voco sum quoniam et christus patior sum pro nos relinquo tu exemplum semetipsum uti adsequamini vestigium ipse et rursus diligo ne epavescatis ustio qui ago in tu in temptatio quasi novus accido tu etenim secundus qui communico passio christus gaudeo uti et in revelatio gloria is gaudeo exsulto si dedecoramini in nomen christus beati sum qui gloria et deus spiritus requiesco in tu dum ne quis vester patior ut homicida aut fur aut maleficus aut alienus speculator si autem ut christianus ne erubesco glorifico autem dominus in nomen iste iohannes verus ut etiam pro frater noster anima pono hortor nego timor sum in dilectio perficio enim dilectio foras abicio timor quoniam timor poena habeo et qui timeo non sum perficio in dilectio qui timor intellego praesto nisi negatio auctor quam dilectio perficio adfirmo nisi fugatrix timor et animatrix confessio qui poena timor punior nisi quam negator refero sum cum corpus et anima occaedes in gehenna quodis pro frater quantus magis pro dominus morior doceo satis de apocalypsis quoque suus instruo hic suadeo mando etenim spiritus ad angelus ecclesia smyrnaeus ecce diabolus ex numerus tuus conicio in carcer ut tento dies decem sum fidelis ad mors usque et do tu vita corona item ad pergamenus de antipa fidelis martyre interficio in habitatio satanas item ad philadelphenorum qui ab temptatio ulter libero qui dominus nomen non nego exinde victor quisque promitto nunc arbor vita et mors venio secundus nunc lateo manna cum calculus candidus et nomen ignosco nunc ferreus virga potestas et stella matutinus claritas nunc alba vestio neque deleo de liber vita et columna fio in deus templum in nomen deus si dominus et hierusal caelestis inscribo nunc resideo cum dominus in thronus is qui aliquando zebedaei filius nego quisnam iste tam beati victor nisi proprius martyres ille etenim victoria qui et pugna is verus pugna qui et sanguis sed et interim sub altare martyrum anima placidus quiesco et fiducia ultio patientia pascor et induo stola candida claritas usurpo donec et alius consortium ille gloria impleo nam et rursus innumerus multitudo albatus et palma victoria insignis revelantur scilicet de antichristo triumpho sicut unus ex presbyteris hic sum aio qui venio ex ille premo magnus et lavo vestimentum suus et candidaverunt ipse in sanguis agnus vestio enim anima carus sordeo quidem baptisma abluo macula verus martyrio candidantur quia et esaias ex russeus et coccinum niveus et laneus repromitto magnus etiam babylon cum describo ebrius sancio cruor sine dubius ebrietas is martyriorum poculum ministro qui formido quis refero sum aequus ostendo inter omnis enim reprobus immo ante omnis timidus timidus autem inquam dehinc ceterus particula in stagnum ignis et sulphuris sic timor in epistula is qui dilectio foras abicio habeo poena


Habes igitur dei mei voluntatem. Occursum est huic plagae. In alium ictum consideremus de voluntatis qualitate. Longum est, ut deum meum bonum ostendam, quod iam a nobis didicerunt Marcionitae. Deum interim sufficit dici, ut necesse sit bonum credi. Malum enim deum quis praesumpserit, constare in utroque non poterit: aut deum negare debebit quem malum existimarit, aut bonum quem deum pronuntiarit. Bona igitur erit et voluntas eius qui nisi bonus non erit deus. Probabit hoc etiam ipsius rei bonitas quam deus voluit, martyrii dico, quia bonum non nisi bonus voluit. Bonum contendo martyrium apud eundem deum a quo prohibetur et punitur idololatria. Obnititur enim et adversatur idololatriae martyrium. Malo autem obniti et adversari nisi bonum non potest. Non quasi negem esse aemulationem tam malorum inter se quam et bonorum, sed alia condicio est huius tituli. Martyrium enim non de communi aliqua malitia certat cum idololatria, sed de sua gratia; liberat enim ab idololatria. Quod a malo liberat quis non bonum pronuntiabit? Quid aliud est adversatio idololatriae atque martyrii quam mortis et vitae? In tantum vita martyrio deputabitur, quantum morti idololatria. Vitam qui malum dixerit, habet mortem, quam bonum dicat. Est et haec perversitas hominum salutaria excutere, exitiosa suscipere, periculosa quaeque medicamina devitare, aut mori denique citius quam curari desiderare. Nam et medicinae praesidium plures qui refugiunt, plures stulti, plures timidi et male verecundi. Et est plane quasi saevitia medicinae de scalpello deque cauterio, de sinapis incendio; non tamen secari et inuri et extendi morderique idcirco malum, quia dolores utiles affert, nec quia tantummodo contristat, recusabitur, sed quia necessario contristat, adhibebitur. Horrorem operis fructus excusat. Ululans denique ille et gemens et mugiens inter manus medici postmodum easdem mercede cumulabit et artifices optimas praedicabit et saevas iam negabit. Sic et martyria desaeviunt, sed in salutem. Licebit et deo in vitam aeternam per ignes et gladios et acerba quaeque curare. Sed medicum quidem miraberis etiam in illo, quod ferme pares adhibet qualitates medellarum adversus qualitates querellarum, cum quasi de perverso auxiliatur per ea subveniens per quae laboratur. Nam et calores caloribus amplius onerando compescit, et ardores siti potius macerando restinguit, et fellis excessus amaris quibusque potiunculis colligit, et sanguinis fluxus defusa insuper venula revocat. Deum vero et quidem zeloten culpandum existimabis, si voluit certasse cum causa et iniuriae aemulando prodesse, mortem morte dissolvere, occisionem occisione dispargere, tormentis tormenta discutere, supplicia suppliciis evaporare, vitam auferendo conferre, carnem laedendo iuvare, animam eripiendo servare. Perversitas, quam putas, ratio est; quod saevitiam existimas, gratia est. Ita deo de momentaeis aeterna medicante magnifica bono tuo deum tuum; incidisti in manus eius, sed feliciter incidisti. Incidit et ille in aegritudines tuas. Homo semper prior negotium medico facit, denique sibimet ipse periculum mortis attraxit. Acceperat a domino suo ut a medico satis utilem disciplinam secundum legem vivendi, ut omnia quidem ederet, ab una solummodo arbuscula temperaret, quam ipse medicus inportunam interim noverat. Audiit ille quem maluit, et abstinentiam rupit. Edit inlicitum et transgressione saturatus in mortem cruditavit, dignissimus bona fide in totum perire qui voluit. Sed dominus sustentata fervura delicti, donec tempore medicina temperaretur, paulatim remedia composuit, omnes fidei disciplinas et ipsas aemulas vitio, verbum mortis verbo vitae rescindentes, auditum transgressionis auditu devotionis limantes. Ita, et cum mori praecipit medicus ille, veternum mortis excludit. Quid gravatur nunc pati homo ex remedio quod non est tunc gravatus pati ex vitio? Displicet occidi in salutem cui non displicuit occidi in perditionem? Nauseabit ad antidotum qui hiavit ad venenum?

habeo igitur deus meus voluntas occurro sum hic plaga in alius ictus considero de voluntas qualitas longus sum ut deus meus bonus ostendo qui iam ab nos disco marcionitae deus interim sufficio dico ut necesse sum bonus credo mal enim deus quis praesumo constaris in uterque non possum aut deus nego debeo qui malus existimo aut bonus qui deus pronuntio bonus igitur sum et voluntas is qui nisi bonus non sum deus probo hic etiam ipse res bonitas quam deus volo martyrium dico quia bonus non nisi bonus volo bonus contendo martyrium apud idem deus ab quo prohibeo et punior idololatria obnititur enim et adverso idololatriae martyrium malus autem obnitor et adversaris nisi bonus non possum non quasi nego sum aemulatio tam malus inter sui quam et bonus sed alius condicio sum hic titulis martyrium enim non de communis aliqui malitia certo cum idololatria sed de suus gratia libero enim ab idololatria qui ab malus libero quis non bonus pronuntio quis alius sum adversatio idololatriae atque martyrium quam mors et vita in tantus vito martyrio deputo quantus mors idololatria vita qui malus dico habeo mors quam bonus dico sum et hic perversitas homo salutare excutio exitiosus suscipio periculosus quisque medicamen devitaris aut morior denique cieo quam curaris desideraris nam et medicina praesidium multus qui refugio multus stultus multus timidus et malus verecundus et sum planus quasi saevitia medicina de scalpellus de cauterium de sinapis incendium non tamen secaris et inuro et extendo morderique idcirco malus quia dolor utilis affero neque quia tantummodo contristo recusabitur sed quia necessarius contristo adhibeo horror opus fructus excuso ululo denique ille et gemo et mugio inter manus medicus postmodum idem merces cumulo et artifex bonus praedico et saevus iam nego sic et martyrium desaevio sed in salus liceo et deus in vita aeternus per ignis et gladius et acerbus quisque curo sed medicus quidem miro etiam in ille qui ferme par adhibeo qualitas medellaris adverro qualitas querellaris cum quasi de perverto auxilio per is subvenio per qui laboro nam et calor calor amplus onero compesco et ardor sitis potis macero restinguo et fellis excedo amaris quisque potiuncula colligo et sanguis fluo defundo insuper venula revoco deus verus et quidem zeloten culpandum existimo si volo certo cum causa et iniuria aemulo prosum mors mors dissolvo occisio occisio dispargere tormentum tormentum discutio supplicium supplicium evaporaris vita aufero confero caro laedo iuvaris anima eripio servaris perversitas quam puto ratio sum qui saevitia existimo gratia sum ita deus de momentaeis aeternus medico magnificus bonus tuus deus tuus incido in manus is sed feliciter incido incido et ille in aegritudo tuus homo semper prior negotium medico facio denique sui ipse periculum mors attraho accipio ab dominus suus ut ab medico satis utilis disciplina secundus lex vivo ut omnis quidem edo ab unus solummodo arbuscula tempero quam ipse medicus importunus interim nosco audio ille qui malo et abstinentia rumpo edo illicitus et transgressio saturo in mors cruditavit dignus bonus fides in totus pereo qui volo sed dominus sustento fervura delictum donec tempus medicina tempero paulatim remedio compono omnis fides disciplina et ipse aemulo vitio verbum mors verbum vita rescindo audio transgressio auditus devotio limantes ita et cum morior praecipio medicus ille veternus mors excludo quis gravo nunc patior homo ex remedium qui non sum tunc gravo patior ex vitio displiceo occido in salus qui non displiceo occido in perditio nauseo ad antidotum qui hio ad venenum


Incutiat adhuc scorpius homicidam deum ventilans, horrebo plane spurcum blasphemiae flatum de haeretico ore foetentem, sed et talem deum de fiducia rationis amplectar, qua ratione etiam ipse se plus quam homicidam pronuntiavit ex sophiae suae persona, voce Solomonis. Sophia, inquit, iugulavit filios suos. Sophia sapientia est. Sapienter utique iugulavit, dum in vitam, et rationaliter, dum in gloriam. O parricidii ingenium! o sceleris artificium! o argumentum crudelitatis, quae idcirco occidit, ne moriatur quem occiderit! Et ideo quid sequitur? Sophia in exitibus cantatur hymnis; cantatur enim et exitus martyrum. Sophia in plateis de constantia agit; bene enim filios suos iugulat. Super summos autem muros confisa dicit, cum quidem secundum Esaiam hic exclamat: Ego dei sum; et hic vociferatur: In nomine Iacob; et alius scribit: In nomine Israëlis. O bonam matrem! opto et ipse in filios eius redigi, ut ab ea occidar; opto occidi, ut filius fiam. Solum autem iugulat filios suos, an et torquet? Audio enim et alibi dicentem deum: Uram illos sicut uritur aurum, et probabo illos sicuti probatur argentum. Utique per tormenta ignium et suppliciorum, per martyria fidei examinatoria. Scit et apostolus qualem deum adscripserit, cum scribit: Si deus filio suo non pepercit, sed pro nobis tradidit illum, quomodo non et cum illo omnia condonavit nobis? Vides, quomodo etiam proprium suum filium primogenitum et unigenitum sophia divina iugulaverit, utique victurum, immo et ceteros in vitam redacturum. Possum dicere cum sophia dei: Christus est qui se tradidit pro delictis nostris. Iam et semetipsam sophia trucidavit. Verba non sono solo sapiunt, sed et sensu, nec auribus tantummodo audienda sunt, sed et mentibus. Crudelem deum, qui non intellegit, credit. Quamquam et non intellegenti posita sententia est, quae temeritatem cohibeat aliter intellegendi. Quis enim, inquit, cognovit sensum domini? aut quis illi consiliarius fuit, qui eum instruat, aut viam intellegentiae quis demonstravit illi? Sed enim Scytharum Dianam aut Gallorum Mercurium aut Afrorum Saturnum hominum victima placari apud saeculum licuit, et Latio ad hodiernum Iovi media in urbe humanus sanguis ingustatur, nec quisquam retractat, aut non ratione praesumit aliqua aut inaestimabile dei sui voluntate. Si noster quoque deus propriae hostiae nomine martyria sibi depostulasset, quis illi exprobrasset funestam religionem et lugubres ritus et aram rogum et pollincterem sacerdotem, et non beatum amplius reputasset quem deus comedisset?

incutio adhuc scorpius homicida deus ventilans horrebo planus spurcus blasphemia flo de haeretico os foetentem sed et talis deus de fiducia ratio amplector qui ratio etiam ipse sui multus quam homicida pronuntio ex sophia suus persono vox solomonis sophia inquam jugulo filius suus sophia sapientia sum sapienter utique jugulo dum in vita et rationalis dum in gloria o parricidium ingenium o scelus artificium o argumentum crudelitas qui idcirco occido ne morior qui occido et ideo quis sequor sophia in exitus canto hymnus canto enim et exitus martyrum sophia in platea de constantia ago bene enim filius suus jugulo super summus autem murus confido dico cum quidem secundus esaias hic exclamo ego deus sum et hic vocifero in nomen jacob et alius scribo in nomen israelis o bonus mater opto et ipse in filius is redigo ut ab is occaedes opto occido ut filius fio soli autem jugulo filius suus an et torqueo audio enim et alibi dico deus uro ille sicut uro aurum et probo ille sicut probo argentum utique per tormentum ignis et supplicium per martyrium fides examinatoria scio et apostolus qual deus adscribo cum scribo si deus filius suus non parco sed pro nos trado ille quomodo non et cum ille omnis condono nos video quomodo etiam proprius suus filius primogenitus et unigenitus sophia divino jugulo utique vinco immo et ceterus in vita redigo possum dico cum sophia deus christus sum qui sui trado pro delinquo noster iam et semetipsam sophia trucido verbum non sonus solum sapio sed et sentio neque auris tantummodo audio sum sed et mens crudelis deus qui non intellego credo quamquam et non intellego pono sententia sum qui temeritas cohibeo aliter intellego quis enim inquam cognosco sensus dominus aut quis ille consiliarius sum qui is instruo aut via intellegentia quis demonstro ille sed enim scytharis diana aut gallus mercurius aut afrorum saturnus homo victima placaris apud saeculis licet et latius ad hodiernus iuppiter medius in urbs humanus sanguis ingustatur neque quisquam retracto aut non ratio praesumo aliqui aut inaestimabilis deus suus voluntas si noster quoque deus proprius hostia nomen martyrium sui depostulasset quis ille exprobro funestus religio et lugubris ritus et ara rogus et pollincterem sacerdos et non beatus amplus reputasset qui deus comedisset


Qui vero non hic, id est, non intra hunc ambitum terrae nec per hunc commeatum vitae nec apud homines huius communis naturae confessionem putant constitutam, quanta praesumptio est adversus omnem ordinem rerum in terris istis et in vita ista et sub humanis potestatibus experiundarum? Nimirum cum animae de corporibus excesserint et per singula tabulata caelorum de recepto dispici coeperint et interrogari arcana illa haereticorum sacramenta, tunc confitendum apud veras potestates et veros homines, Teletos scilicet et Abascantos et Acinetos Valentini. Nostrates enim, inquiunt, nec ipse Demiurgus constanter homines probabat, quos stillicidium situlae et pulverem areae et sputamen et locustas deputavit, etiam irrationalibus iumentis adaequavit. Plane, ita scriptum. Non tamen idcirco aliud hominis genus intellegendum praeter nos, quod, quia constat esse, comparatione potuit induere salva et proprietate generis et singularitate. Neque enim si vita vitiata est, ut despectui iudicata despectis compararetur, statim natura sublata est, ut alia in nomine eius deputaretur. Atquin servatur natura, etsi suffunditur vita, nec alios novit Christus homines quam de quibus dicit: Quem me aiunt esse homines? Et: Quomodo vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis. Vide, an servaverit genus a quibus et testimonium sui expectet et in quos iustitiae vicem mandat. Illos autem caelestes homines si expostulem mihi ostendi, facilius Aratus Persea et Cephea et Erigonam et Ariadnam inter sidera delineabit. Quis autem prohibuit dominum illic etiam confessionem hominum faciendam manifeste determinare, ubi suam futuram aperte pronuntiavit, ut ita esset positum: Qui in me confessus fuerit coram hominibus in caelis, et ego in illo confitebor coram patre meo, qui in caelis est? Eripere me debuit ex isto terrenae confessionis errore, quam suscipi noluisset, si caelestem praecepisset, quia nullos alios homines noveram praeter incolas terrae, ne ipso quidem adhuc tunc in caelis homine conspecto. Quae porro fides rerum, ut post excessum ad superna sublevatus illic prober, quo non nisi iam probatus inponerer, illic de praecepto examinarer, quo nisi admittendus pervenire non possem? Christiano caelum ante patet quam via; quia nulla via in caelum, nisi cui patet caelum; quod qui attigerit, intrabit. Quas mihi potestates ianitrices adfirmas iuxta Romanam superstitionem. Carnum quendam et Forculum et Limentinum? quas a cancellis ordinas potestates? Si umquam legisti apud David, Auferte portas, principes, vestras, et subleventur portae aeternae, et intrabit rex gloriae, si item audisti apud Amos, Qui ascensum suum aedificat in caelos, et profusionem suam fundat in terras, scito et ascensum illum exinde complanatum vestigiis domini et introitum exinde reseratum viribus Christi, nec ullam moram aut quaestionem in limine Christianis occursuram, qui non dinosci habeant illic, sed agnosci, nec interrogari, sed admitti. Nam etsi adhuc clausum putas caelum, memento claves eius hic dominum Petro et per eum ecclesiae reliquisse, quas hic unusquisque interrogatus atque confessus feret secum. Sed asseverat diabolus illic confitendum, ut suadeat hic negandum. Pulchra videlicet documenta praemittam, bonas mecum claves feram, timorem eorum, qui solum corpus occidunt, animae autem nihil faciunt: commendatus ero huius praecepti desertione, honeste in caelestibus stabo, qui in terrenis stare non potui, sustinebo maiores potestates, qui minoribus cessi, merebor denique admitti, iam exclusus. Suppetit adhuc dicere: Si in caelestibus confitendum, et hic negandum est. Nam ubi alterum, ibi utrumque. Aemula enim quaeque concurrunt. Etiam persecutionem in caelis agitari oportebit, quae confessionis negationisve materia est. Quid itaque cessas, audacissime haeretice, totum ordinem Christianae concussionis in superna transferre, et inprimis ipsum nominis odium illic collocare, ubi ad patris dexteram praesidet Christus? Illic constitues et synagogas Iudaeorum, fontes persecutionum, apud quas apostoli flagella perpessi sunt, et pupulos nationum cum suo quidem circo, ubi facile conclamant: Usque quo genus tertium? Sed et fratres nostros et patres et filios et socrus et nurus et domesticos nostros ibidem exhibere debetis, per quos traditio disposita est; item reges et praesides et armatas potestates, apud quas causa pugnanda est. Erit certe etiam carcer in caelo, carens sole aut ingratis luminosus, et vincula fortasse de zonis, et eculeus axis ipse qui torquet. Tum si lapidandus Christianus, grandines aderunt, si urendus, fulmina prae manu sunt, si trucidandus, Orionis armati munus operabitur, si bestiis finiendus, ursas septentrio emittet, zodiacus tauros et leones. Haec qui sustinuerit in finem, iste erit salvus. Ergone et finis in caelis et passio, et occisio et prima confessio? Et ubi caro omnibus istis necessaria? ubi corpus, quod solum ab hominibus habet occidi? Haec nobis etiam ludicrum in modum certa ratio mandavit, nec ullus obicem praescriptionis istius extrudet, ut non omnem ordinem persecutionis, omnem eius causae firmam paraturam illuc transferre cogatur, ubi confessioni forum dederit. Siquidem confessio a persecutione deducitur et persecutio in confessione finitur, nec possunt non una sequi quae et aditum et exitum, id est initium finemque disponunt. Porro et odium nominis hic erit, et persecutio hic erumpit, et traditio hic producit, et interrogatio hic compellit, et carnificina hic desaevit, et totum hunc ordinem in terris confessio vel negatio expungit. Igitur si cetera hic, nec confessio alibi; si confessio alibi, nec cetera hic. Enimvero non alibi cetera, itaque nec confessio in caelo. Aut si aliam volunt esse rationem interrogationis et confessionis caelestis, utique et ordinem suum illi struere debebunt alium longe et ab ista dispositione diversum, quae scripturis notatur. Et possimus dicere: Viderint, dum hic ordo terrenae interrogationis et confessionis ex materia decurrens persecutionis et discordiae publicae in nomen salvus sit suae fidei, ita credendum sit, sicut et scribitur, ita intellegendum sit, sicuti auditur. Hic omnem ordinem sustineo, ipso domino non aliam regionem mundi destinante. Quid enim post confessionis et negationis terminum subiungit? Ne putaveritis venisse me, uti pacem mittam in terra, sed machaeram, certe in terram. Veni enim dividere hominem adversus patrem suum et filiam adversus matrem suam et socrum adversus nurum suam, et inimici hominis domestici sui. Sic enim efficitur, ut tradat frater fratrem in mortem et pater filium, et insurgant filii in parentes, et mori eos faciant. Et qui sustinuerit in finem, iste sit salvus. Adeo totus hic ordo dominicae machaerae non in caelum missae, sed in terram, illic constituit etiam confessionem, quae in finem sustinendo passura est mortem.

qui verus non hic is sum non intra hic ambitus terra neque per hic commeatus vita neque apud homo hic communis natura confessio puto constituo quantus praesumptio sum adverro omnis ordo res in terra iste et in vito iste et sub humanus potestas experiundaris nimirum cum anima de corpus excedo et per singulus tabulatum caelum de recipio dispicio coepio et interrogo arcanus ille haereticorum sacramentum tunc confiteor apud verus potestas et verus homo teletos scilicet et abascantos et acinetos valentini nostras enim inquam neque ipse demiurgus consto homo probo qui stillicidium situla et pulvis areae et sputamen et locusta deputo etiam irrational jumentum adaequo planus ita scribo non tamen idcirco alius homo genus intellego praeter nos qui quia consto sum comparatio possum induo salvo et proprietas genus et singularitas neque enim si vito vitio sum ut despectus judico despicio comparo statim natura tollo sum ut alius in nomen is deputaretur atqui servo natura etsi suffundo vito neque alius nosco christus homo quam de qui dico qui ego aio sum homo et quomodo volo ut facio tu homo ita et tu facio ille video an servo genus ab qui et testimonium suus expecto et in qui justitia vicis mando ille autem caelestis homo si expostulis ego ostendo facilis aratus perseus et cepheus et erigone et ariadnam inter sidus delineo quis autem prohibeo dominus illic etiam confessio homo facio manifestus determinaris ubi suus sum apertus pronuntio ut ita sum pono qui in ego confiteor sum coram homo in caelis et ego in ille confiteor coram pater meus qui in caelis sum eripio ego debeo ex iste terrenus confessio error quam suscipio nolo si caelestis praecipio quia nullus alius homo nosco praeter incolo terra ne ipse quidem adhuc tunc in caelis homo conspicio qui porro fides res ut post excedo ad supernus sublevo illic prober quo non nisi iam probo inponerer illic de praeceptum examinarer quo nisi admitto pervenio non possum christianus caelum ante pateo quam via quia nullus via in caelum nisi qui pateo caelum qui qui attingo intro qui ego potestas ianitrix adfirmo iuxta romanus superstitio carnum quidam et forculis et limentinum qui ab cancelli ordino potestas si umquam lego apud david aufero porta princeps vester et sublevo porta aeternus et intro rex gloria si item audio apud amos qui ascensus suus aedifico in caelus et profusio suus fundo in terra scio et ascensus ille exinde complanatum vestigium dominus et introeo exinde resero vis christus neque ullus mora aut quaestio in limen christianus occurro qui non dignosco habeo illic sed agnosco neque interrogo sed admitto nam etsi adhuc claudo puto caelum memento clavo is hic dominus petro et per is ecclesia relinquo qui hic unusquisque interrogo atque confiteor fero sui sed asseverat diabolus illic confiteor ut suadeo hic nego pulcher videlicet documentum praemitto bonus ego clavo fero timor is qui solus corpus occaedes anima autem nihil facio commendo sum hic praecipio desertio honestus in caelestis sto qui in terrenus sto non possum sustineo magnus potestas qui paruus cedo mereo denique admitto iam excludo suppeto adhuc dico si in caelestis confiteor et hic nego sum nam ubi alter ibi uterque aemulo enim quisque concurro etiam persecutio in caelis agitaris oportet qui confessio negationisve materia sum quis itaque cesso audax haeretice totus ordo christianus concussio in supernus transfero et imprimis ipse nomen odium illic collocaris ubi ad pater dexter praesideo christus illic constituo et synagoga judaeus fons persecutio apud qui apostolus flagello perpetior sum et pupulos natio cum suus quidem circus ubi facilis conclamo usque quo genus tertius sed et frater noster et pater et filius et socrus et nurus et domesticus noster ibidem exhibeo debeo per qui traditio dispono sum item rex et praesideo et armo potestas apud qui causa pugnanda sum sum certus etiam carcer in caelum careo sol aut ingratus luminosus et vinculum fortasse de zona et equuleus axis ipse qui torqueo tum si lapidandus christianus grando adeo si uro fulmen prae manus sum si trucido orio armatus munus opero si bestia finio ursa septentrio emitto zodiacus taurus et leo hic qui sustineo in finis iste sum salvus ergo et finis in caelis et passio et occisio et primus confessio et ubi carus omnis iste necessarius ubi corpus qui solus ab homo habeo occido hic nos etiam ludicrum in modus certus ratio mando neque ullus obicem praescriptio iste extrudo ut non omnis ordo persecutio omnis is causa firmus paro illic transfero cogo ubi confessio forum do siquidem confessio ab persecutio deduco et persecutio in confessio finio neque possum non unus sequor qui et aditus et exitus is sum initium finis dispono porro et odium nomen hic sum et persecutio hic erumpo et traditio hic produco et interrogatio hic compello et carnificina hic desaevio et totus hic ordo in terra confessio vel negatio expungo igitur si ceterus hic neque confessio alibi si confessio alibi neque ceterus hic enimvero non alibi ceterus itaque neque confessio in caelum aut si alius volo sum ratio interrogatio et confessio caelestis utique et ordo suus ille struo debeo alius longus et ab iste dispositio diverto qui scribo noto et possum dico video dum hic ordo terrenus interrogatio et confessio ex materia decurro persecutio et discordia publicus in nomen salvus sum suus fides ita credo sum sicut et scribo ita intellego sum sicut audio hic omnis ordo sustineo ipse dominus non alius regio mundus destino quis enim post confessio et negatio terminus subjungo ne putaveritis venio ego uti pax mitto in terra sed machaera certus in terra venio enim divido homo adverro pater suus et filia adverro mater suus et socer adverro nurum suus et inimicus homo domesticus suus sic enim efficio ut trado frater frater in mors et pater filius et insurgo filius in parens et morior is facio et qui sustineo in finis iste sum salvus adeo totus hic ordo dominicus machaera non in caelum mitto sed in terra illic constituo etiam confessio qui in finis sustineo patior sum mors


Paulus vero apostolus de persecutore, qui primus ecclesiae sanguinem fudit, postea gladium stilo mutans et convertens machaeram in aratrum, lupus rapax Benianim, dehinc ipse adferens escam secundum Iacob, qualiter martyria iam et sibi optabilia commendat! cum de Thessalonicensibus gaudens, Uti, inquit, gloriemur in vobis in ecclesiis dei pro tolerantia vestra et fide, in omnibus persecutionibus et pressuris, quibus sustinetis ostentamen iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno eius, pro quo et patimini. Sicut et ad Romanos: Non solum autem, verum etiam exultantes in pressuris, certi, quod pressura tolerantiam perficit, tolerantia vero probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit. Et rursus: Quodsi filii et haeredes, haeredes quidem dei, cohaeredes vero Christi; siquidem compatiamur, uti et cum illo glorificemur. Reputo enim passiones huius temporis non esse dignas ad gloriam, quae in nobis revelabitur. Et ideo postmodum, Quis, inquit, separabit nos a dilectione Christi? pressura, an angustia, an famis, an nuditas, an periculum, an machaera? secundum quod scriptum est: Tua causa mortificamur tota die; deputati sumus ut pecora iugulationis, sed in omnibus istis supervincimus pro eo qui nos dilexit. Persuasum enim habemus, quod neque mors neque vita neque virtus neque sublimitas neque profundum neque alia condicio poterit nos a dilectione dei separare, quae est in Christo Iesu domino nostro. Sed et Corinthiis passiones suas enumerans patiendum utique praefinivit: In laboribus abundantius, in carceribus plurimum, in mortibus saepius, a Indaeis quinquies quadragenas citra unam accepi, ter virgis caesus, semel lapidatus, et reliqua. Quae si magis incommoda quam martyria videbuntur, tamen rursus, Propter quod, inquit, boni duco in infirmitalibus, in iniuriis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo. Etiam in superioribus: Qui in omnibus tribulemur, sed non coangustemur, et indigeamus, sed non perindigeamus, quoniam persecutionibus agitemur, sed non derelinquamur, qui deiciamur, sed non pereamus, semper mortificationem Christi in corpore nostro circumferentes. Sed etsi, inquit, exterior homo noster vitiatur, caro scilicet vi persecutionum, sed interior renovatur die et die, anima scilicet spe promissionum. Nam quod ad praesens temporale et leve pressurae nostrae, per supergressum in supergressum aeternum pondus gloriae perficit, nobis non intuentibus quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur temporalia, de incommodis dicens, quae vero non videntur aeterna, de praemiis spondens. Thessalonicensibus vero de vinculis scribens utique beatos affirmavit quibus donatum esset non tantum credere in Christum, sed etiam pro ipso pati. Eundem, inquit, agonem habentes quem in me et vidistis et nunc auditis. Nam etsi libor super sacrificium, gaudeo et congaudeo omnibus vobis, perinde et vos gaudete et congaudete mihi. Vides, quam martyrii definiat felicitatem, cui de gaudio mutuo adquirit sollemnitatem. Ut proximus denique voti sui factus est, qualiter de prospectu eius exultans scribit Timotheo: Ego enim iam libor, et tempus diiunctionis instat; agonem bonum decertavi, cursum consummavi, fidem custodivi; superest corona, quam mihi dominus illa die reddet, scilicet passionis. Satis et ipse supra allocutus: Fidelis sermo. Si enim commortui sumus Christo, et convivemus, si sufferimus, et conregnabimus, si negaverimus, et ille nos negabit: si non credimus, ille fidelis est, negare se non potest. Ne ergo confundaris martyrium domini nostri, neque me vinctum eius; quia praedixerat: Non enim dedit nobis deus spiritum timoris, sed virtutis et dilectionis et sanae mentis. Virtute enim patimur ex dilectione in deum, et sana mente, cum ob innocentiam patimur. Sed et sicubi tolerantiam praecipit, quibus magis eam quam passionibus prospicit? sicubi ab idololatria divellit, quid ei magis quam martyria praevellit?

paulus verus apostolus de persecutor qui primus ecclesia sanguis fundo postea gladius stilus muto et converto machaera in arater lupus rapax benianim dehinc ipse affero esca secundus jacob qualis martyrium iam et sui optabilis commendo cum de thessalonicenses gaudeo uti inquam glorior in tu in ecclesia deus pro tolero vester et fides in omnis persecutio et pressuris qui sustineo ostentamen justus iudicium deus ut dignus habeo regnum is pro quo et patior sicut et ad romanus non solus autem verus etiam exsulto in pressuris certus qui premo tolerantia perficio tolero verus probatio probatio autem spes spes verus non confundo et rursus quodsi filius et haeredes haeredes quidem deus cohaeredes verus christus siquidem compatiamur uti et cum ille glorifico reputo enim passio hic tempus non sum digno ad gloria qui in nos revelo et ideo postmodum quis inquam separo nos ab dilectio christus premo an angustio an fames an nuditas an periculum an machaera secundus qui scribo sum tuus causa mortifico totus dies deputas sum ut pecus iugulatio sed in omnis iste supervincimus pro is qui nos diligo persuadeo enim habeo qui neque mors neque vito neque virtus neque sublimitas neque profundum neque alius condicio possum nos ab dilectio deus separaris qui sum in christus iesus dominus noster sed et corinthius passio suus enumero patior utique praefinio in labor abundo in carcer multus in mors saepis ab indaeis quinquies quadrageni citer unus accipio ter virga caedo semel lapido et reliquus qui si magis incommodus quam martyrium video tamen rursus propter qui inquam bonus duco in infirmital in iniuria in necessitas in persecutio in angustia pro christus etiam in superus qui in omnis tribulemur sed non coangustemur et indigeo sed non perindigeamus quoniam persecutio agitemur sed non derelinquamur qui deiciamur sed non pereo semper mortificatio christus in corpus noster circumfero sed etsi inquam exter homo noster vitio carus scilicet vis persecutio sed intereo renovo dies et dies anima scilicet spes promissio nam qui ad praesens temporal et levis premo noster per supergredior in supergredior aeternus pondus gloria perficio nos non intueor qui video sed qui non video qui enim video temporalis de incommodus dico qui verus non video aeternus de praemium spondeo thessalonicenses verus de vinculis scribo utique beatus affirmo qui dono sum non tantus credo in christus sed etiam pro ipse patior idem inquam agon habeo qui in ego et video et nunc audio nam etsi libor super sacrificium gaudeo et congaudeo omnis tu perinde et tu gaudeo et congaudete ego video quam martyrium definio felicitas qui de gaudium mutuus acquiro sollemnitas ut proximus denique voveo suus facio sum qualis de prospectus is exultans scribo timotheus ego enim iam libor et tempus diiunctio insto agon bonus decerto cursus consummo fides custodio supersum corona quam ego dominus ille dies reddo scilicet passio satis et ipse supra alloquor fidelis sermo si enim commorior sum christus et convivo si sufferimus et conregno si negaverimus et ille nos nego si non credo ille fidelis sum nego sui non possum ne ergo confundaris martyrium dominus noster neque ego vincio is quia praedico non enim do nos deus spiritus timor sed virtus et dilectio et sanus mens virtus enim patior ex dilectio in deus et sano mens cum ob innocentia patior sed et sicubi tolerantia praecipio qui magis is quam passio prospicio sicubi ab idololatria divello quis is magis quam martyrium praevellit


Hanc igitur si a primordio constal et prohibitam, de tot tantisque praeceptis, et numquam inpune commissam, de tot tantisque documentis, nec ullum tam superbum crimen deputari apud deum, quam huiusmodi transgressionem, ultro intellegere debemus divinarum et denuntiationum et executionum intentionem iam tunc martyriis patrocinatam non modo non dubitandis, verum etiam sustinendis, quibus scilicet locum fecerat prohibendo idololatrian. Aliter enim martyria non evenirent. Et utique auctoritatem suam praestruxerat, volens ea evenire quibus locum fecerat. Nunc enim de dei voluntate conpungimur, et ingeminat scorpius plagam, hanc negans, hanc accusans voluntatem, ut aut alium deum insinuet, cuius haec non sit voluntas, aut nostrum nihilominus destruat, cuius talis sit voluntas, aut omnino neget voluntatem dei, si ipsum negare non poterit. Nos autem de deo alibi dimicantes et de reliquo corpore haereticae cuiusque doctrinae nunc in unam speciem congressionis certas praeducimus lineas, non alterius dei quan(??) Israëlis eam defendentes voluntatem quae martyriis locum fecerit, tam ex praeceptis prohibitae semper, quam ex iudiciis punitae idololatriae. Si enim praeceptum observatum vim patitur, hoc erit quodammodo observandi praecepti praeceptum, ut id patiar per quod potero observare praeceptum, vim scilicet, quaecumque mihi imminet caventi ab idololatria. Et utique qui inponit praeceptum, extorquet obsequium. Non potuit ergo noluisse ea evenire per quae constabit obsequium. Praescribitur mihi, ne quem alium deum dicam, ne vel dicendo, non minus lingua quam manu, deum fingam neque alium adorem aut quo modo venere, praeter unicum illum, qui ita mandat, quem et iubeor timere, ne ab eo deserar, et de omni substantia diligere, ut pro eo moriar. Huic sacramento militans ab hostibus provocor. Par sum illis, si illis manus dedero. Hoc defendendo depugno in acie, vulneror, concidor. occidor. Quis hunc militi suo exitum voluit, nisi qui tali eum sacramento consignavit?

hic igitur si ab primordius constal et prohibeo de tot tantus praecipio et numquam impunis committo de tot tantus documentum neque ullus tam superbus crimen deputaris apud deus quam huiusmodi transgressio ultro intellego debeo divinaris et denuntiatio et executio intentio iam tunc martyriis patrocinatam non modo non dubitandis verus etiam sustineo qui scilicet locus facio prohibeo idololatrian aliter enim martyrium non evenio et utique auctoritas suus praestruo volo is evenio qui locus facio nunc enim de deus voluntas conpungimur et ingemino scorpius plaga hic nego hic accuso voluntas ut aut alius deus insinuo qui hic non sum voluntas aut nos nihilominus destruo qui talis sum voluntas aut omnino nego voluntas deus si ipse nego non possum nos autem de deus alibi dimico et de reliquus corpus haereticae quisque doctrina nunc in unus species congressio certo praeducimus linea non alter deus qui israelis is defendo voluntas qui martyriis locus facio tam ex praecipio prohibeo semper quam ex iudicium punior idololatriae si enim praeceptum observo vis patior hic sum quodammodo observo praecipio praeceptum ut is patior per qui possum observaris praeceptum vis scilicet quicumque ego immineo caventi ab idololatria et utique qui inpono praeceptum extorqueo obsequium non possum ergo nolo is evenio per qui consto obsequium praescribo ego ne qui alius deus dico ne vel dico non paruus lingua quam manus deus fingo neque alius adoro aut quo modo venio praeter unicus ille qui ita mando qui et jubeo timeo ne ab is desero et de omnis substantia diligo ut pro is morior hic sacramentum milito ab hostis provoco par sum ille si ille manus do hic defendo depugno in acies vulnero concidor occaedes quis hic miles suus exitus volo nisi qui talis is sacramentum consigno