Elegiae

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


Tu tamen abstineas aliis: nam cetera cernet

tu tamen abstineo alius nam ceterus cerno


aptaque uel cantu ueteres mutare figuras;


Vertimus, in saevas quod dedit ille feras?


diues in ignaua luridus Orcus aqua.


fecit et antiquis imposuit Laribus.


portarat sicco pertuleratque sinu—


Nec semper longae deditus esse viae,


tunc ego nec cithara poteram gaudere sonora

tunc ego neque cithara possum gaudeo sonorus


Tum studium formae est: coma tum mutatur, ut annos

tum studium forma sum coma tum muto ut annus


unda sub aestiuum non adeunda Canem,


ipsa Venus latos iam nunc migrauit in agros,


miles io magna uoce triumphe canet.


Munera ne poscas: det munera canus amator,


Nec uos aut capiant pendentia bracchia collo

neque tu aut capio pendeo bracchium collum


Tu mihi sola places, nec iam te praeter in urbe

tu ego solus placo neque iam tu praeter in urbs


Vidi iam iuvenem, premeret cum serior aetas,


Quidue in Erythraeo legitur quae litore concha

quis in erythraeus lego qui litus concha


Fertilis hanc inter posita est interque rigentes


fallendique uias mille ministret Amor.


nec quadrupes densas depascitur aspera siluas,

neque quadrupes densus depasco asper silua


Securum somnos igne iuvante sequi.


Nec vetat obscura surgere nocte timor.


Et durum terrae rusticus urget opus,


Castaliamque umbram Pieriosque lacus,


testis Arupinis et pauper natus in aruis,

testis arupinus et pauper nascor in arvum


Spicea, quae templi pendeat ante fores,


qualem te memorant Saturno rege fugato


neu iuuenem torque, metuit qui fata puellae

neu iuuenis torquis metuo qui fatum puella


et numquam misero uincla remittit Amor,


Et me nunc nostri Pieridumque pudet.


cui tres sunt linguae tergeminumque caput,


pumex et canas tondeat ante comas,


Quis fuit, horrendos primus qui protulit enses?

quis sum horreo primus qui profero ensis


dum cumulant aras, ad tua sacra ueni.


A pereat, didicit fallere si qua uirum!


Cum libet, aestivo convocat orbe nives.


cunctaque ueraci capite adnuit: additus aris


Sed ne te capiant, primo si forte negabit,


Dicite, Pierides, quonam donetur honore


Flet sibi dementes tam valuisse manus.


Saevit et iniusta lege relicta Venus.


alterius disces posse cauere tuos.


Illa tua totiens aera repulsa manu,


Pauper in angusto fidus comes agmine turbae

pauper in angustus fidus comes agmen turba


solliciti sunt pro nobis, quibus illa dolori est

sollicitus sum pro nos qui ille dolor sum


Quid queror infelix? Turpes discedite curae:


In cunerem et liquidas munera vertat aquas.


quippe ubi non umquam Titan super egerit ortus.

quippe ubi non umquam titan super ago ortus


natus et indomitas dicitur inter equas.


Mollis et inculta sit mihi somnus humo.


nostra potes lento pectore ferre mala?


Viuite felices, memores et uiuite nostri,


Non ego laudari curo, mea Delia; tecum


incipe; non idem tibi sint aliisque triumphi:


Sola puellarum digna est cui mollia caris

solus puellaris dignus sum qui mollis caris


lubrica signauit cum deus exta notis;


ut facilisque tuis aditus sit et arduus hosti,

ut facilis tuus aditus sum et arduus hostis


dum licet: hic magnae iam locus urbis erit.


uidit ut inferno Plutonis subdita regno


Quam bene Saturno vivebant rege, priusquam


nam bellis experta cano. Testis mihi uictae

nam bellum experior cano testa ego vinco


quandocumque hominem me longa receperit aetas,

quandocumque homo ego longus recipio aetas


Et simulat subito condoluisse caput.


Te duce non alias conuersus terga Domator

tu dux non alius conuerto tergum domitor


Care puer, madeant generoso pocula baccho,

caris puer madeo generosus poculum baccho


incinctae nigra candida ueste legent


et uaga nunc certa discurrunt undique pompa

et uagus nunc certus discurro undique pompa


Quisquis es, infelix urgeat ossa lapis.


Hic ego dux milesque bonus: vos, signa tubaeque,


Praebeat et pleno pinguia musta lacu.


Nec prodest sanctis tura dedisse focis.


quis Amythaonius nequeat certare Melampus.


Bacchus et adflictis requiem mortalibus adfert,

bacchus et affligo requies mortalis affero


inficitur teneras ore rubente genas,


Adtigerit, labentur opes, ut volnere nostro


nec fore credebat Romam, cum maestus ab alto

neque sum credo roma cum maestus ab altus


Virgineus teneras stat pudor ante genas.


Orabam, nec te posse carere velim.


Est mihi nox multis evigilanda malis.


Bacchus et agricolae magno confecta labore

bacchus et agricola magnus conficio labor


Is Venerem e rapido sentiet esse mari.


Hic, quia fortis adest audacia, cepit; at illi

hic quia fortis adsum audacia capio at ille


Non acies, non ira fuit, non bella, nec ensem

non acies non ira sum non bellum neque ensis


Non ego firmus in hoc, non haec patientia nostro

non ego firmus in hic non hic patientia noster


te duce Romanos numquam frustrata Sibylla,


Quamvis praetexens picta ferrugine caelum


dolia dum magni deficiantque lacus:


Uretur facies, urentur sole capilli,


et modo nata mala uellere poma manu?


paruaque caelestis placauit mica, nec illis


Custodes: heu heu nunc premor arte mea,


Dum modo sim, quaeso segnis inersque vocer.


insignis clara conspicuusque domo,


plena coronato stare boues capite.


Evenere: novos pubes Romana triumphos


Quem referent Musae, vivet, dum robora tellus,


te nascente nouum Parcae cecinere puellis


Illa favet, seu quis iuvenis nova limina temptat,

ille faveo seu quis juvenis novo limen tento


Te semper natamque tuam te propter amabo:


Heu canimus frustra, nec verbis victa patescit

heu cano frustra neque verbum vinco patesco


Fac lapis inscriptis stet super ossa notis:


Quos videt invitos subcubuisse sibi.


Quem celer adsueta versat ab arte puer.


uera quidem moneo, sed prosunt quid mihi uera?

uerus quidem moneo sed prosum quis ego uerus


Num te carminibus, num te pallentibus herbis


natalem primo nostrum uidere parentes,


Dissimulet viridi cortice tincta nucis;


Candidaque antiquo detinet Alba Lare.


aurea tum pressos pedibus dedit uua liquores


Fert casiam non culta seges, totosque per agros

fero casia non colo seges totus per ager


Pone metum, Cerinthe: deus non laedit amantes;


Dum rota Luciferi provocet orta diem.


desino, ne dominae luctus renouentur acerbi:


Praefatae ante meos manes animamque precatae


Seu reserat fixo dente puella fores;


audax laudandae sacra docere deae,


limen ad iratae uerba pudenda senem:


heu miserum, laxam quid iuuat esse togam?


Gratia magna Iovi: vetuit pater ipse valere,

gratia magnus iuppiter veto pater ipse valeo


Cum tibi non solita corpus ab arte movet.


teque interiecto mundi pars altera sole.


saecula fertilibus Titan decurreret horis,


tum uictus abiere feri, tum consita pomus,


Somnus et incerto Somnia nigra pede.


Tandem, cum summo Phoebus prospexit ab ortu,

tandem cum superus phoebus prospicio ab ortus


Aurea nec superent munera Pieridas.


Somnia, ter sancta deveneranda mola;


ite domum cultumque illi donate libellum,


hic idem uotis iam uetus exstet amor.


Sacra Bonae maribus non adeunda Deae.


iuraui quotiens rediturum ad limina numquam!


quid nocuit sulcos non habuisse satos?


tum cum permenso defunctus tempore lucis


qui se quique una uina iocosa colunt,


Tune putas illam pro te disponere crines


aduersis hiberna licet tumeant freta uentis,

aduerto hibernus licet tumeo fretus uentus


Ipse levem remo per freta pelle ratem.


Ipsae mella dabant quercus, ultroque ferebant


Arida nec pluvio supplicat herba Iovi.

aridus neque pluvius supplico herba iuppiter


sicut erit: nullus defluat inde color.


Pollicita est magico saga ministerio.


Neu quisquam multo percussum tempora baccho

neu quisquam multus percutio tempus baccho


non est in uanum fabula ficta iocum;


omnia sint operata deo: non audeat ulla


Saeuus Amor docuit ualidos temptare labores,


At te victrices lauros, Messalla, gerentem


Hic mihi seruitium uideo dominamque paratam:


et uagus, e terris qua surgere nititur, aer,


Et tibi nescio quas dixit, mea Delia, poenas;


ferrea non uenerem sed praedam saecula laudant:

ferreus non uenerem sed praeda saeculum laudo


In cava Lethaeas dolia portat aquas.


inducat rugas inficiatque comas.


eripiant partas uentus et ignis opes:


tu modo cum multa bracchia tende fide.

tu modo cum multus bracchium tendo fides


Ista haec persuadet facies, auroque lacertos

iste hic persuadeo facies aurum lacertus


Eveniet: dat signa deus; sunt numina amanti,


tinctaque Sidonio murice lana iuuat,


quicumque et cantus corpora fessa leuant;


o quotiens illo uitulum gestante per agros


naufraga quam uasti tunderet unda maris!


Concidit ad magicos hostia pulla deos.


Pocula, de facili conposuitque luto.


isque pater quo non alter amabilior.


Te quoque Vergilio comitem non aequa, Tibulle,

tu quoque vergilius comes non aequus tibullus


Carnutis et flavi caerula lympha Liger.


At tu, qui potior nunc es, mea fata timeto:

at tu qui potis nunc sum meus fatum timeo


et tecum longos peruigilare dies,


annua constructo serta dabit tumulo


Hic placidam niveo pectore pellit aquam,


Effusum ventis praebueratque sinum,


Crinibus et teneris, Delia, parce genis.


illic sanctus eris cum te ueneranda Numici

illic sancio sum cum tu veneror numicius


Quod tibi si uersus noster, totusue minusue,


Sed Canis aestivos ortus vitare sub umbra

sed canis aestivus ortus vitaris sub umbra


Omnia, de me uno sentiet ipse nihil.


Et vocet ad digiti me taciturna sonum.


Non tibi si pretium Campania terra daretur,


si mea nec turpi mens est obnoxia facto

si meus neque turpis mens sum obnoxius facio


namque haec in nitido corpore uestis erat.


Dum caelum stellas, dum vehet amnis aquas.


nec me regna iuuant nec Lydius aurifer amnis

neque ego regnum juvo neque lydius aurifer amnis


Atque utinam uano nequiquam terrear aestu!

atque utinam uanus nequiquam terreo aestus


Formae non ullam fata dedere moram.


caste puer, casta retia tange manu:


unda deum caelo miserit indigetem.


Sic bene compones: ullae non ille puellae


laetior eluxit structos super ignis aceruos.


Tractaque de niveo vellere ducta putat.


Quisquis adest, faueat: fruges lustramus et agros,

quisquis adsum faveo frugis lustro et ager


Aut sciat egressum se prohibente deo.


Praecinit eventus nec mihi cantus avis:


Dulcius urbe quid est? An uilla sit apta puellae

dulcis urbs quis sum an villa sum apto puella


Quos male habet multa callidus arte puer.

qui malus habeo multus callidus ars puer


aeriae et nubes diripienda ferant.


Blandaque conpositis abdere verba notis.


uicit et indomitis mollia corda dedit.


Iam dudum Syrio madefactus tempora nardo

iam dudum syrius madefacio tempus nardus


Ianua difficilis domini, te verberet imber,

ianua difficilis dominus tu verbero imber


fleuisti ignoto sola relicta mari:


carmen, ut ornatos diceret ante deos,


Area dum messes sole calente teret,


Sit tibi cura togae potior pressumque quasillo


uos bene tam longa consuluisse uia.


Hanc volitent animae circum sua fata querentes

hic volito anima circum suus fatum queror


Et regum magnae despiciantur opes.


Funderet ut nato testa paterna merum,


Ora nec amplexus aspera barba terit.


te quoque iam uideo, Marti placitura sacerdos

tu quoque iam uideo martius placeo sacerdos


At tu, qui venerem docuisti vendere primus,


Illa regat cunctos, illi sint omnia curae,


Cum vetus infecit cana senecta caput.


caespitibus mensas caespitibusque torum.


Saevit, et huc illuc inpia turba fugit.


illi etiam tauros primi docuisse feruntur


Non ego celari possum, quid nutus amantis


sed tunc pascebant herbosa Palatia uaccae


atque satur libo sit madeatque mero,


Post tamen es misero tristis et asper, Amor.

post tamen sum mitto tristis et asper amor


Terreat ut saeva falce Priapus aves.


Iuppiter et uentos inrita ferre iubet.


nec flammam uoluens ore Chimaera fero


Utque maris vastum prospectet turribus aequor


Et dare sacratis oscula liminibus,


Stabat in exigua ligneus aede deus.


post haec carbaseis umorem tollere uelis


Cres tulit, et cunctis Baccho iucundior hospes

creo fero et cunctus bacchus jucundus hospes


In veteres esto dura, puella, senes.


tondeturque seges maturos annua partus,


quid ualeat laesi sentiat ira dei.


Natali Romae iam licet esse tuo.


Tunc vitula innumeros lustrabat caesa iuvencos,

tunc vitula innumerus lustro caedo juvencus


Haec mihi conposuit cantus, quis fallere posses:

hic ego conpono cantus quis fallo possum


at tibi, dura seges, Nemesim quae abducis ab urbe,

at tu durus seges nemesis qui abduco ab urbs


Iam mihi persolvet poenas, pulvisque decorem


Quisquis et occurret, ne possit crimen habere,

quisquis et occurro ne possum crimen habeo


Iussit et invitos facta tegenda loqui.’


tunc fiscella leui detexta est uimine iunci,

tunc fiscella leuis detexo sum uimen juncus


Martia cui somnos classica pulsa fugent:


illa malum facinus suadet dominamque rapacem


ingeret hic potus iuuenis maledicta puellae,

ingero hic potus iuuenis maledico puella


iam uocat errantes hospita terra Lares.


Crimina non haec sunt nostro sine facta dolore:

crimen non hic sum noster sine facio dolor


illius est nobis lege colendus amor.


nec gaudet casta nupta Neaera domo.


Troica qui profugis sacra uehis ratibus,


Sed flecti poterit: mens est mutabilis illis;

sed flecto possum mens sum mutabilis ille


magna deum proles leuibus discurreret umbris,


euentura pater posse uidere dedit;


Securus sparsas dux gregis inter oves.


barbara gypsatos ferre catasta pedes.


Exsoluit promissa Venus: mea gaudia narret,

exsolvo promitto venus meus gaudium narro


Non sine me est tibi partus honos: Tarbella Pyrene

non sine ego sum tu pario honor tarbellus pyrene


Ne pigeat magno post didicisse malo.


ne ueneris cupidae gaudia turbet, aper.


Armenias tigres et fuluas ille leaenas


Neu te decipiat nutu, digitoque liquorem


nec quisquam flammae sedulus addat aquam.


semper, sic hedera tempora uincta feras —


Et mea nunc poenas inpia lingua luit?


nunc autem sacris Baiarum proxima lymphis,

nunc autem sacrum baiaris propior lympha


cuius me fatear paenituisse magis,


iuraui stulte: proderat iste timor.


Primus et in tenero fixus erit latere,


Sanguineas edat illa dapes atque ore cruento

sanguineus edo ille daps atque os cruento


Quam fleat ob nostras ulla puella vias.


Saepe aliam tenui, sed iam cum gaudia adirem,

saepe alius tenuis sed iam cum gaudium adeo


sit placanda, tuis poterit mitescere uerbis.


sed iuueni, quaeso, mutua uincla para.


glans alat et prisco more bibantur aquae.


ecce mihi lucent Rutulis incendia castris:

ecce ego luceo rutulis incendium castrum


uictori laudes concinuisse Ioui.


Et manibus canas fingere velle comas,


ille per ignotas audax errauerit urbes,


siue sibi coniunx siue futura soror;


incedat donis conspicienda meis.


aurataeque trabes marmoreumque solum?


Deducat plena stamina longa colu,


uel si interrupto nudaret gurgite pontum.


soluite uincla iugis: nunc ad praesepia debent

soluo uinculum iugum nunc ad praesaepe debeo


Hic placet, angustis quod equom conpescit habenis,

hic placeo angustus qui equus conpescit habena


Insideat celeri conspiciendus equo,


Solis anhelantes abluit amnis equos.


Hoc mihi contingat. Sit dives iure, furorem


nam pudet haec illum dicere uerba palam.


Non ego temptauit nulli temeranda uirorum


Nam neque tum plumae nec stragula picta soporem

nam neque tum pluma neque stragula pingo sopor


Tum caedes hominum generi, tum proelia nata,


hinc fletus rixaeque sonant, haec denique causa


caseus et niueae candidus agnus ouis.)


Augeat et circa stet veneranda senem.


Mox tibi: non uni saeviet usque deus.


Et Tyriae vestes et dulcis tibia cantu


sed culta et duris non habitanda domus


Tu manes ne laede meos, sed parce solutis


Illic quas mittit diues Panchaia merces


instabilis natat alterno depressior orbe.


fabula siue nouum dedit his erroribus orbem,


Subicietque manus efficietque viam,


huc ades aspiraque mihi, dum carmine nostro

huc adsum aspiraque ego dum carmen noster


et testudinea Phoebe superbe lyra.


Nam modo fulgentem Tyrio subtegmine uestem


Sobria subposita pocula victor aqua.


Estne tibi, Cerinthe, tuae pia cura puellae,


Te—memini—et puro secubuisse toro?


balbaque cum puero dicere uerba senem.


Quis furor est atram bellis accersere mortem?


seu matura dies celerem properat mihi mortem,


Et precibus felix utitur ille meis.


Vos ego nunc moneo: felix, quicumque dolore


Et fluit effuso cui toga laxa sinu,


Perdocuit multis non sine verberibus.


Et quodcumque mihi pomum novus educat annus,

et quicumque ego pomum novus educo annus


nec frugem segetes praebent neque pabula terrae;

neque frugis seges praebeo neque pabulum terra


Me mea paupertas vita traducat inerti,


Non ego te propter parco tibi, sed tua mater

non ego tu propter parco tu sed tuus mater


Despuit in molles et sibi quisque sinus.


quodque deus uero Cynthius ore feram.


agricola adsiduo primum satiatus aratro


Hic docuit teneram palis adiungere vitem,


Et gerit insigni myrtea serta coma.


iecerit aut lento perfregerit obuia pilo,


ipse gerens laurus: lauro deuinctus agresti

ipse gero laurus laurus devincio agrestis


Ure ferum et torque, libeat ne dicere quicquam

uro ferus et torquis libet ne dico quisquam


Dum mihi venturam fingo, quodcumque movetur,


O quotiens, verbis ne quisquam conscius esset,

o quotiens verbum ne quisquam conscius sum


certatim sanctis laetus uterque focis;


cum canibus rabidas inter fera serperet undas,

cum canis rabidus inter ferus serpo unda


quin largita tuis sunt muta silentia uotis.

quin largior tuus sum muto silentium uotum


et pedibus praetemptat iter suspensa timore,


Quid tibi saevitiae mecum est? an gloria magna est

quis tu saevitia ego sum an gloria magnus sum


non ego uos, ut sint bella canenda, colo,


Elysios olim liceat cognoscere campos


An nihil ille miser meruit, nos ad mala nostra

an nihil ille miser mereo nos ad malus noster


iam tibi Laurentes adsignat Iuppiter agros,


Nondum caeruleas pinus contempserat undas,


Insignis turba debeat in Pharia.


Vos quoque, felicis quondam, nunc pauperis agri

tu quoque felix quondam nunc pauper ager


Te bellare decet terra, Messalla, marique,


Rettulit e trinis omina certa puer.


O utinam memores ipse cohorsque mei.


seu libeat duplicem seiunctim cernere martem,

seu libet duplico sejunctim cerno martes


At tua perdidicit, nec tu, stultissime, sentis,

at tuus perdisco neque tu stultus sentio


Cum mea ridebunt vana magisteria.


Militis in tenebris occupat arma situs—


ne tibi miranti turpiter arma cadant:


Sit lacrimas movisse satis: quater ille beatus,

sum lacrima moveo satis quater ille beatus


et quae praeterea populus miratur? In illis


Ei mihi, difficile est imitari gaudia falsa,

eos ego difficilis sum imitor gaudium fallo


longa manet seu uita, tamen, mutata figura


quam mallem in gelidis montibus esse lapis,


illius ex oculis, cum uult exurere diuos,


Carmine cum magico praecinuisset anus;


Cum trucibus venerem iungere posse feris.


neu notet informis candida membra color,

neu noto informis candidus membrum color


Illius et nitido stillent unguenta capillo,

ille et nitidus stillo unguentum capillus


Quam cupies votis hunc revocare diem!


Et tua iam fletu lumina fessa tument.


Perque suas inpune sinit Dictynna sagittas


texuit, auratas disposuitque uias:


Caeruleus placidis per vada serpis aquis,


Nunc, dea, nunc succurre mihi—nam posse mederi

nunc dea nunc succurro ego nam possum medeor


Sed chorus et cantus et levis aptus amor,

sed chorus et cantus et levis aptus amor


Quid me spernis? ait. ‘poterat custodia vinci:

quis ego sperno aio possum custodia vinco


Num Veneris magnae violavi numina verbo,


sic bene sub tenera parua quiescat humo.


Ponat et in capto Martia castra solo,


nec uiolenta suo consumpsit more Charybdis,

neque violentus suus consumo mos charybdis


cernite, fulgentes ut eat sacer agnus ad aras


nec tibi malueris, totum quaecumque per orbem


Te Iovis imperio fulmina missa petant.


et stabant humiles in Iouis arce casae.


haec ueniat, Natalis, auis prolemque ministret,


felices cantus ore sonante dedit;


illa mihi sancta est, illius dona sepulcro

ille ego sancio sum ille donum sepulcrum


Carior est auro iuvenis, cui levia fulgent

carus sum aurum juvenis qui levis fulgeo


cum mea rugosa pallebunt ora senecta


Phoebe, sacras Messalinum sine tangere chartas

phoebus sacer messalinus sine tango charta


quisue meam teneat, quot teneatue modis:


Non ego, si merui, dubitem procumbere templis

non ego si mereo dubito procumbo templum


Nec facit hoc vitio, sed corpora foeda podagra

neque facio hic vitio sed corpus foedus podagra


Quin hortante deo magnis insistere rebus


carpite nunc, tauri, de septem montibus herbas


heu quicumque dedit fomlam caelestis auarae,

heu quicumque do fomlam caelestis avarus


nuntiat aut aliquas extimuisse minas.


possit et effusas tardo permittere habenas


uixerit ille senex quamuis, dum terna per orbem

uiuo ille senex quamuis dum terni per orbis


Iam tenet infernas magico stridore catervas,

iam teneo infernus magicus stridor caterva


taedet: cum digno digna fuisse ferar.


Inuisus natalis adest, qui rure molesto


At tu, qui laetus rides mala nostra, caveto

at tu qui laetus rideo malus noster caveto


an minor, an toto pectore deciderim.


seruire aut cuiquam dignior illa uiro.


Post etiam collo se inplicuisse velit.


Taedia: paulatim sub iuga colla dabit.


in pelagus rapidis euehat amnis aquis.


Iononemque suam perque suam Venerem,


hesterna quam te solum quod nocte reliqui,

hesternus quam tu solus qui nox reliquus


et simulacra deum lacrimas fudisse tepentes


quos tibi dat tenera docta puella manu;


Hunc puer, hunc iuvenis turba circumterit arta,

hic puer hic juvenis turba circumtero artus


Porrectusque novem Tityos per iugera terrae


Ne tibi sim, mea lux, aeque iam feruida cura

ne tu sum meus lux aequus iam fervidus cura


Optat idem iuuenis quod nos, sed tectius optat:


‘Sic umbrosa tibi contingant tecta, Priape,


nec Fortuna sua tempora lege regit.


Quamuis nulla mei superest tibi cura, Neaera,

quamuis nullus meus supersum tu cura neaera


nam ferus ille suae plorabit sobrius idem


adnuat et, Cornute, tibi, quodcumque rogabis.


nec quas terrarum sustinet orbis opes.


Tum flebis, cum me vinctum puer alter habebit

tum fleo cum ego vincio puer alter habeo


Non domito frenos ore momordit equus,


haec fecere malas: hinc clauim ianua sensit


At tu, Natalis, quoniam deus omnia sentis,


terna minus Pyliae miretur saecula famae:


Est tibi, qui possit magnis se accingere rebus,

sum tu qui possum magnus sui accingo res


Sic etiam de me pernegat usque viro.


Namque opibus congesta tuis hic glarea dura

namque ops congero tuus hic glarea durus


Sed Titium coniunx haec meminisse vetat.


Cadmeae matris praeda cruenta docet.


tu modo semper ama: salua puella tibi est;


praecipit et natae mater studiosa, quod optat:

praecipio et nascor mater studiosus qui opto


huic datus a pleno memorabile munus ouili

hic do ab plenus memorabilis munus ouilis


quin tua tunc iuuenes spectent incendia laeti,

quin tuus tunc iuuenis specto incendium laetus


Namque agor ut per plana citus sola verbere turben,

namque ago ut per planum cieo solus verber turbo


Despiciam dites despiciamque famem.


Et faciem dempta pelle referre novam.


interdum uouet, interdum, quod langueat illa,

interdum voveo interdum qui langueo ille


nec me sopierat menti deus utilis aegrae:


facta queat, dictis ut non maiora supersint, —

facio queo dictum ut non magnus supersum


Nulla tuum nobis subducet femina lectum:


Quin etiam flebas: at non ego fallere doctus


seu libeat, curuo breuius conuertere gyro,


Ure meum potius flamma caput et pete ferro

uro meus potis flamma caput et peto ferrum


adfuit et caelo uicinum liquit Olympum


Nunc mare, nunc leti mille repente viae.


et quodcumque mali est et quidquid triste timemus,

et quicumque malus sum et quisquis tristis timeo


Dum timet et teneros conserit usque sinus,


Ergo cum tenuem fuero mutatus in umbram


pro te uel densis solus subsistere turmis


ille leuis stipulae sollemnis potus aceruos

ille leuis stipula sollemnis potus acervus


Consultent: cunctis ianua nostra patet.


saepe duces trepidis petiere oracula rebus,


saeuus Amor docuit uerbera posse pati.


et manibus puris sumite fontis aquam.


ecce super fessas uolitat Victoria puppes;

ecce super fessus volito victoria puppis


Inrita per terras et freta summa ferunt.


saepe horrere sacros doluit Latona capillos,

saepe horreo sacer doleo latona capillus


fictaque Cumana lubrica terra rota.


et cum contexunt amarantis alba puellae


ille ego Latonae filius atque Iouis.


Fingebam demens, sed renuente deo.


et miscere nouo docuisse coagula lacte,


uera monent Tuscis exta probata uiris;


nec lacrimis oculos digna est foedare loquaces:

neque lacrima oculus dignus sum foedaris loquax


Mors iuvenem campos misit ad Elysios


uotaque pro domina uix numeranda facit;


Firmaque conductis adnectit licia telis


O quantum est auri pereat potiusque smaragdi,

o quantus sum aurum pereo potis smaragdus


flauaque coniugio uincula portet Amor,


Sic venias hodierne: tibi dem turis honores,


nec cor sollicitant facta nefanda meum,


staret ut ante tuos conspicienda focos.


lena nocet nobis, ipsa puella bona est.


Tristia cum multo pocula felle bibat;


seu colis umbrosi deuia montis aper,


Ferreus ille fuit, qui, te cum posset habere,

ferreus ille sum qui tu cum possum habeo


Testis et Oceani litora Santonici,


tunc tibi, lena, precor diras: satis anxia uiuas,

tunc tu lena precor dirae satis anxius vivo


et graue suspenso uomere cesset opus.


Frustra iam vestes, frustra mutantur amictus,


et succensa sacris crepitet bene laurea flammis,

et succendo sacrum crepito bene laureus flamma


Stamina, non ulli dissoluenda deo,


hoc peperit misero garrula lingua malum.


Qui regeret certis finibus arva, lapis.


securo cara coniuge posse frui.


Nam graue quid prodest pondus mihi diuitis auri,

nam grauis quis prodo pondus ego dives aurum


nam te nec uasti genuerunt aequora ponti


o ualeant fruges, ne sint modo rure puellae:


Aut stimulo tardos increpuisse boves,


at tibi, quae pretio uictos excludis amantes,


Dulce sonant tenui gutture carmen aves,


teque suis iurat caram magis esse medullis,


Quin etiam adtonita laudes tibi mente canebam,


Hoc precor, hunc illum nobis Aurora nitentem


mundum cacruleo lauerat amne rotas,


Haec Amor et maiora ualet; sed poscite Bacchi

hic amor et magnus ualeo sed posco bacchus


nec qua regna uago Tomyris finiuit Araxe,

neque qui regnum vago tomyris finio araxes


componit furtim subsequiturque Decor;


fortis arat ualido rusticus arua boue,


Gnosia, Theseae quondam periuria linguae

gnosius theseus quondam periurium lingua


Oscula, sed femori conseruisse femur.


Vos tenet, Etruscis manat quae fontibus unda,


Uxorem plaustro progeniemque domum.


At tu uenandi studium concede parenti,


Quid facio demens? Heu! heu! mea pignora cedo;

quis facio demens heu heu meus pignus cedo


mille habet ornatus, mille decenter habet.


adnue: sic tibi sint intonsi, Phoebe, capilli,

annuo sic tu sum intondeo phoebus capillus


Blanditiis volt esse locum Venus ipsa: querelis

blanditia volo sum locus venus ipse querela


illius ad tumulum fugiam supplexque sedebo


Supplicibus, miseris fletibus illa favet.’


farre pio placant et saliente sale!


Ille ego, cum tristi morbo defessa iaceres,

ille ego cum tristis morbus defatiscor jaceo


Perfluat et pomis candidus ante sinus.


Iam, nimium Messalla mei studiose, quiescas;

iam nimium messalla meus studiosus quiesco


Illa pedem nullo ponere posse sono,


blandaque cum multa tura dedisse prece,


Lethaeamque ratem Cimmeriosque lacus,


parce, per immatura tuae precor ossa sororis:

parco per immaturus tuus precor os soror


Gloria cuique sua est: me, qui spernentur, amantes

gloria quisque suus sum ego qui sperno amo


quantum nec cupido bella puella uiro,


Nam mihi, cum magnis opibus domus alta niteret,

nam ego cum magnus ops domus altus niteo


Phoebe, faue: laus magna tibi tribuetur in uno

phoebus for laus magnus tu tribuo in unus


immitem dominam coniugiumque ferum.


Inminet et tacito clam venit illa pede.


Adsiduas atro viscere pascit aves.


Haec mihi, quae canerem Titio, deus edidit ore,


Expressa incultis uva dedit pedibus.


Cardine nunc tacito vertere posse fores.


Et possum media quamvis obrepere nocte


at sibi quisque dapes et festas extruet alte

at sui quisque daps et festus extruet altus


Quidue iuuat furtim latebras intrare ferarum


Hanc primum ueniens plectro modulatus eburno

hic primus venio plectrum modulor eburnus


nec tua praeter te chartis intexere quisquam

neque tuus praeter tu charta intego quisquam


ignotum cupiens uana puella torum,


Abstineas avidas, Mors, modo, nigra, manus.


postque uenit tacitus furuis circumdatus alis


hoc primum iuncta est foedere nostra uenus.

hic primus iungo sum foedus noster uenus


Qui mihi te, Cerinthe, dies dedit, hic mihi sanctus

qui ego tu cerinthus dies do hic ego sancio


Huc ades et Genium ludis Geniumque choreis


Per uos, auctores huius mihi carminis, oro


Lutea sed niueum inuoluat membrana libellum,

luteus sed niveus involvo membrana libellus


uror, io, remoue, saeua puella, faces.


Nec solum tibi Pierii tribuentur honores:


Venturam anticipet imbrifer arcus aquam.


Saepe solent auro multa subesse mala.


dicit in aeternos aspera uerba deos.


Idaeae currus ille sequatur Opis


Sic ego; tum Bacchi respondit rustica proles

sic ego tum bacchus respondeo rusticus proles


agnosco uoces, haec negat esse domi:


perfida nec merito nobis inimica merenti,


cantat, et a pulso tela sonat latere.


Cimmerion etiam obscuras accessit ad arces,


terraque securae sit super ossa leuis.’


Quid fuco splendente genas ornare, quid ungues

quis fuco splendeo gena ornaris quis unguis


Insidias homini conposuisse deum?


At vos exiguo pecori, furesque lupique,


Sit satis e membris tenuem rescindere vestem,

sum satis e membrum tenuis rescindo vestis


Conmemorant merito tot mala ferre senem,


Floret odoratis terra benigna rosis;


Fingere nunc didicit causas, ut sola cubaret,


At non per dubias errant mea carmina laudes:


Ergo ubi per claros ierint tua facta triumphos,

ergo ubi per clarus eo tuus facio triumphus


qua nulla humano sit uia trita pede.


sed proles Semelae Bacchus doctaeque sorores


Flebis: non tua sunt duro praecordia ferro

fleo non tuus sum durus praecordia ferrum


Vincta geram, myrto vinctus et ipse caput.


et longe ante alias omnes mitissima mater


Pressaque veloci candida musta pede;


Non dicta in sanctos inpia verba deos.


Rura colam, frugumque aderit mea Delia custos,

rus colo frugumque adsum meus delius custos


Lucra petens habili tauros adiungit aratro

lucrum peto habilis taurus adjungo arater


seu composit, comptis est ueneranda comis.


Pondere, non gemmis, vendere velle fidem,


Spiritus, ut nec dent oscula rapta sonum;

spiritus ut neque do osculum rapio sonus


Quid tibi nunc molles prodest coluisse capillos


qui timet irati numina magna, bibat.


Tempus erit, cum me Veneris praecepta ferentem


Verbera, detrecto non ego vincla pedum.


uincuntur molli pectora dura prece.


Martis Romani festae uenere kalendae


Illis eriperes verbis mihi sidera caeli


Haec alii cupiant; liceat mihi paupere cultu


pro qua sollicitas caelestia numina uotis,

pro qui sollicitus caelestis numen uotum


dux pecoris curtas auxerat hircus opes.


Dixit, et ignauus defluxit corpore somnus.


Te manet inuictus Romano marte Britannus

tu maneo invictus romanus martes britannus


aspiceret, Phoebi quaereret ille comam.


cum qua fecundi redierunt munera ruris,


Artis opus rarae, fulgens testudine et auro


Nam quis te maiora gerit castrisue foroue?

nam quis tu magnus gero castrisue foroue


miles sitque duplex gemini uictoria casus.


acer Amor, fractas utinam tua tela sagittas,

acer amor frango utinam tuus telum sagitto


Non agnamve sinu pigeat fetumve capellae


Tunc mihi vita foret, volgi nec tristia nossem

tunc ego vito sum vulgus neque tristis nosco


Barbara, Memphiten plangere docta bovem.


tunc operata deo pubes discumbet in herba,


At nunc tota tua est, te solum candida secum

at nunc totus tuus sum tu solus candidus sui


Neu comes ire neges, quamvis via longa paretur

neu comes eo nego quivis via longus paro


heu heu quam multis ars dedit ista malum!


quod mea nunc uexat corpora fessa calor?


At circa gravibus pensis adfixa puella


primus inexperta duxit ab arte choros.


Neu iuvenes celebret multo sermone, caveto,


Cum libet, haec tristi depellit nubila caelo,

cos libet hic tristis depello nubila caelum


quis numquam candente dies apparuit ortu,


nam calamus cera iungitur usque minor.


uanum nocturnis fallit imaginibus,


Deteret invalidos et via longa pedes.


nec Scyllae saeuo conterruit impetus ore,

neque scylla saevus conterreo impetus os


multus ut in terras deplueretque lapis.


at tu, quisquis is es, cui tristi fronte Cupido

at tu quisquis is sum qui tristis frons cupido


pressit languentis lumina sera quies.


Longa dies homini docuit parere leones,


uritur, ut celeres urunt altaria flammae,


quare ego quae dico non fallax accipe uates

quare ego qui dico non fallax accipio uates


pro te uel rapidas ausim maris ire per undas,

pro tu uel rapidus audeo mare eo per unda


distendet spicis horrea plena Ceres,


tunc Messalla meus pia det spectacula turbae

tunc messalla meus pius do spectaculum turba


o ego ne possim tales sentire dolores,


O niueam quae te poterit mihi reddere lucem!


et nemora in domibus sacros imitantia lucos


At tu, Natalis multos celebrande per annos,


quemue locum ducto melius sit claudere uallo,


fulserit hic niueis Delius alitibus.


garrula siluestri fistula sacra deo,


lacte madens illic suberat Pan ilicis umbrae


Ite procul durum curae genus, ite labores;


incipiam tamen, ac meritas si carmina laudes

incipio tamen atque mereo si carmen laus


Duxit araturos sub iuga curva boves,


Nec tamen interdum pudeat tenuisse bidentem


est tamen, occulte cui placuisse uelit.


Et faceret, si non aera repulsa sonent.


Sulpicia est tibi culta tuis, Mars magne, kalendis;

sulpicius sum tu colo tuus mars magnus kalendae


nec pecudes, uelut ante, petit: fixisse puellas


Heu male nunc artes miseras haec saecula tractant:

heu malus nunc ars miser hic saeculum tracto


Quaecumque obposita est ianua dura sera.


mixtaque securo est sobria lympha mero.


Corpus et intorto verbere terga seca.


difficile est tristi fingere mente iocum,


Sanguineque effuso spargit inulta deam,


Lumina, non virgo, sicca referre domum.


uenit post multos una serena dies.


Atque haec seu nostras inter sunt cognita terras,

atque hic seu noster inter sum cognosco terra


Instabat tota cui tua nocte canis.


si modo me placido uideat Nemesis mea uultu,

si modo ego placidus uideo nemesis meus uultus


quidquid erat medicae uicerat artis amor.


cui decorent sanctas mollia serta comas.


Quam iacet, infirmae venere ubi fata senectae,

quam iaceo infirmus venio ubi fatum senecta


curua nec adsuetos egerunt flumina cursus,


Quae tua formosos cepit sollertia? certe

qui tuus formosus capio sollertia certus


Hic placatus erat, seu quis libaverat uva,


Parce, pater. timidum non me periuria terrent,

parco pater timidus non ego periurium terreo


Et mala siqua tibi dixit dementia nostra,


nascitur, Eoi qua maris unda rubet.


nec mea mortiferis infecit pocula sucis

neque meus mortiferis inficio poculum sucus


Neu prope fulgenti lumina ferte face.


Hoc sollemne sacrum multos haec sumet in annos:

hic sollemnis sacer multus hic sumo in annus


ut multa innumera iugera pascat oue:


Adfirmes crines perque Minerva suos.


est nobis uoluisse satis; nec munera parua


Ipse deus somno domitos emittere vocem


Coniungit nostras clam taciturna manus,


Sed procul abducit uenandi Delia cura:


atque inter geminas pingantur cornua frontes:


ne iaceam clausam flebilis ante domum:


ne legat id nemo quam meus ante, uelim,


et, quaecumque meo furtim subrepit amori,


Est mihi divino vaticinata sono.


uerbaque aratoris rustica discit Amor.


Nescio quid furtivus amor parat. utere quaeso,

nescio quis furtivus amor paro utor quaeso


ac uideor paucos ante fuisse dies,


Alba Palaestino sancta columba Syro,


Vidi ego, qui iuvenum miseros lusisset amores,


Me retinent vinctum formosae vincla puellae,

ego retineo vincio formosus vinclum puella


ut nostrum tantis inscribam nomen in actis.


lacteus et mixtis obriguisse liquor.


Quam cito non segnis stat remeatque dies,


solum nec doctae uerterunt pocula Circes,


nunc te uocales impellere pollice chordas,


Valgius: aeterno propior non alter Homero.

valgus aeternus propior non alter homerus


nil opus est fletu: lacrimis erit aptius uti,

nihil opus sum fleo lacrima sum aptus uti


Parcite, pallentes undas quicumque tenetis


undique quique canent uincto pede quique soluto;

undique quisque cano vincio pes quisque solvo


castra peto, ualeatque Venus ualeantque puellae:

castrum peto ualeatque venus ualeantque puella


fistula cui semper decrescit harundinis ordo:

fistula qui semper decresco harundo ordo


exiguus pulsa per uada linter aqua.


Et sibi blanditias tremula conponere voce


Vecta est frenato caerula pisce Thetis.


nec, liceat quamuis, sana fuisse uelit.


Vinciat et Tyrio prodeat apta sinu?


Haec cantu finditque solum Manesque sepulcris


Utere: non tardo labitur illa pede.


Haec nocuere mihi, quod adest huic dives amator;

hic noceo ego qui adsum hic dives amator


Custodes, fertis munera vestra, Lares.


Nam causam iusti semper amoris habent.


(Romulus aeternae nondum formauerat urbis


Conuenit ex aequo nec toruus Liber in illis

conuenio ex aequus neque torvus liber in ille


Sertaque de sanctis deripuisse focis?


Gallia nec latis audax Hispania terris


ingrati referens impia facta uiri.


Nam seu diuersi fremat inconstantia uulgi,

nam seu diverto fremo inconstantia uulgus


arboris antiquae qua leuis umbra cadit,


Fictilia antiquus primum sibi fecit agrestis

fictilia antiquus primus sui facio agrestis


Miles et in mensa pingere castra mero.


nulla queat posthac quam soluisse dies.


Sic fieri iubet ipse deus, sic magna sacerdos

sic fio iubeo ipse deus sic magnus sacerdos


cum tenues hamos abdidit ante cibus:


Nam veneror, seu stipes habet desertus in agris

nam veneror seu stipo habeo desero in ager


Ipse miser docui, quo posset ludere pacto

ipse miser doceo quo possum ludo pacisco


Illi iucundos primum matura sapores


et nobis prona funde Falerna manu.


Sed patrii servate Lares: aluistis et idem,


ut mea luxuria Nemesis fluat utque per urbem

ut meus luxuria nemesis fluo ut per urbs


Ianua, sed plena est percutienda manu.


Tu mihi curarum requies, tu nocte uel atra


nunc mihi fumosos ueteris proferte Falernos


Et cupidum ficta detinuisse mora:


spes fouet et fore cras semper ait melius.


prona nec hac plus parte sedet nec surgit ab illa,

pronus neque hic multus pars sedeo neque surgo ab ille


Ipse deus tacito permisit lene ministro,


et demam celeri ferrea uincla cani.


Sed precor exemplo sit levis illa tuo.


Parcite: de magno est praeda petenda grege.


ianua: si fas est, mos precor ille redi.


Et miserum sancto tundere poste caput.


ultima uicinus Phoebo tenet arua Padaeus,

ulter vicinus phoebus teneo aruum padaeus


Saepe, velut gemmas eius signumque probarem,


Adsis et timidis faueas, Saturnia, uotis,


quaque patent ortus et qua fluitantibus undis


cogis et insana mente nefanda loqui.


Non illo quicquam formosius ulla priorum


nec canis anguinea redimitus terga caterua,

neque canis anguineus redimio tergum caterva


Magnificum post haec: horrida verba doma.

magnificus post hic horridus verbum domo


Scis iter ex animo sublatum triste puellae?

scio iter ex animus tollo tristis puella


Non mihi, cum multa decidit imber aqua.


Illam, quidquid agit, quoquo uestigia mouit,

ille quisquis ago quisquis uestigium moueo


Et strepitu nullo clam reserare fores.

et strepitus nullus clam reseraris foris


Temporis et prisci facta referre senem.


iam reor hoc ipsos edidicisse deos.


semina quae magno faenore reddat ager:


Deficiunt artes, deficiuntque doli.


Quid Tyrio recubare toro sine amore secundo

quis tyrius recubaris torus sine amor secundus


Divitis hoc vitium est auri, nec bella fuerunt,

dives hic vitium sum aurum neque bellum sum


At mihi parce, Venus: semper tibi dedita servit

at ego parco venus semper tu dedo servio


Neu furtim verso cardine aperta sones.


pendeat, et spicis tempora cinge, Ceres.


praeda feras acies cinxit discordibus armis:

praeda ferus acies cingo discordibus arma


quem si quis uideat uetus ut non fregerit aetas,

qui si quis uideo uetus ut non frango aetas


Asper eram et bene discidium me ferre loquebar,

asper sum et bene discidium ego fero loquor


uel bene sit notus, summo uel inerret in ore,

uel bene sum notus superus uel inerro in os


dicitur et raptos sustinuisse Lares


persoluat nulla semina Terra fide.


Quid moror? Oceanus ponto qua continet orbem,

quis moror oceanus pontus qui contineo orbis


nec uenit tardo curua senecta pede:


concubitusque tuos furtim uittasque iacentes


Interea, dum fata sinunt, iungamus amores:


Cantibus aut herbis solvere posse meos,


uescar, et aeternum sit mihi uirginitas.’


ingenio: frangit fortia corda dolor;


An te, Cydne, canam, tacitis qui leniter undis


Huc veniet Messalla meus, cui dulcia poma

huc venio messalla meus qui dulcis pomum


neu seges eludat messem fallacibus herbis,


Nec tamen his contentus eris: maiora peractis

neque tamen hic contineo sum magnus perago


ante suos currus oppida uicta feret,


ipse suos Genius adsit uisurus honores,


excutiunt clausae fortia uerba fores.


ipsum etiam Solem defectum lumine uidit


diuersasque suas agitat mens impia curas,


Tisiphoneque inpexa feros pro crinibus angues

tisiphone impexus ferus pro crinis anguis


redditur agricolis gratia caelitibus.


Nam decet intonsus crinis utrumque deum.


Semper sint externa tuo vestigia lecto,

semper sum externus tuus vestigium lectus


significet placidos nuntia fibra deos?


nec tibi, gemmarum quidquid felicibus Indis


tunc, quibus aspirabat Amor, praebebat aperte


ulla nec aerias uolucris perlabitur auras

ullus neque aerius uolucris perlabor aura


O mihi felicem terque quaterque diem!


aeterno sed erunt tibi magna uolumina uersu,

aeternus sed sum tu magnus volumen uersus


pars quae sola mei superabit corporis, ossa


Iam iubet adspersas lacte referre pedem.


Sic veteris sedes incoluistis avi.


intentaque tuis precibus se praebuit aure


sed pretium si grande feras, custodia uicta est

sed pretium si grandis ferus custodia uiuo sum


Parva seges satis est, satis requiescere lecto

parvus seges satis sum satis requiesco lectus


Exibit quam saepe, time, seu visere dicet


et faueas concha, Cypria, uecta tua.


Dicitur ante omnes consuluisse deos.


Ipse boves mea si tecum modo Delia possim


Detrahet et ventis horrida facta coma;


Non frustra quidam iam nunc in limine perstat

non frustra quidam iam nunc in limen persto


Quo tenera irato flere puella potest.


Iam subrepet iners aetas, nec amare decebit,


lumen, et in solis tu mihi turba locis.


posse Meleteas nec mallem uincere chartas.


Divitias alius fulvo sibi congerat auro


Ut foveat molli frigida membra sinu.


Quid prodest caelum uotis implesse, Neaera,


indueras oriente die duce fertilis anni,


rumpere mugitu carmina docta boues!


nam Ciconumque manus aduersis reppulit armis,


Lucra petituras freta per parentia ventis


spectatum e caelo, si sapis, ipse ueni;


Iam modo iam possim contentus vivere parvo

iam modo iam possum contineo vivo parvus


Eoique Arabes, diues et Assyria,


Iam faciam quodcumque uoles, tuus usque manebo,

iam facio quicumque uolo tuus usque maneo


Dicere nec cano blanditias capite.


Quidve, pie dum sacra colis, pureque lavari


A crudele genus nec fidum femina nomen!

ab crudelis genus neque fidus femina nomen


Tum miser interii, stulte confisus amari:


Illa docet molli furtim derepere lecto,


et facilis lenta pellitur unda manu.


compleat ut dulci sedula melle fauos.


Hanc Venus exalto flentem sublimis Olympo


candidaque hamatis crura notare rubis?


Cerberus et Stygiae navita turpis aquae;


Nec taceat monumenta viae, quem Tuscula tellus

neque taceo monumentum via qui tusculus tellus


uenit ad infernos sanguinolenta lacus.


sed perlucenti cantum meditabar auena


sed Veneris sanctae considam uinctus ad aras:


illa gerat uestes tenues, quas femina Coa


‘Salue, cura deum: casto nam rite poetae


Iam veniet tenebris Mors adoperta caput,


Quod si uera canunt sacris oracula templis,

qui si uerus cano sacrum oraculum templum


cui fuerant flaui ditantes ordine sulci


eripuit iuuenem, ferreus ille fuit;


doctum seu tardi pecoris sim gloria taurus

doceo seu tardus pecus sum gloria taurus


illic indocto primum se exercuit arcu:


Solis et admotis inficit ignis equis:


spes alit agricolas, spes sulcis credit aratis


Numina formosis laedere vestra semel.


Hanc uos, Pierides, festis cantate kalendis,


Illa velim rapida Volcanus carmina flamma

ille volo rapidus volcanus carmen flamma


perque tuos oculos per Geniumque rogo.


Hic animum sensusque meos abducta relinquo


Adnue purpureaque ueni perlucida palla:


a miseri, quos hic grauiter deus urget! at ille

ab miser qui hic grauis deus urgeo at ille


Pannonius, gelidas passim disiectus in Alpes,

pannonius gelidus passim disjacio in alpis


huic et contextus passim fluat igneus aether,

hic et contexo passim fluo igneus aether


Inter et iratum lentus utrumque sedet.


Erigoneque Canisque, neget ne longior aetas;


Nunc levis est tractanda Venus, dum frangere postes

nunc levis sum tracto venus dum frango postis


Lucere et puras fulminis esse vias.


Nota venus furtiva mihi est, ut lenis agatur

nosco venus furtivus ego sum ut lenis ago


dicetur si quis non habuisse sua.


non igitur presso tellus exsurgit aratro,


concinet: a stabulis tunc procul este lupi.

concino ab stabulis tunc procul sum lupus


ipse deus solitus stabulis expellere uaccas


Non soror, Assyrios cineri quae dedat odores


Maerentem stultos praeteriisse dies.


est rubor, errantes et male ferre pedes.


Me quondam Admeti niueas pauisse iuuencas

ego quondam admetus niueas pasco juvenca


nec qui det maestas munus in exsequias.


efficiat uanos noctis Lucina timores


Exemplum cana simus uterque coma.


Parce meo iuueni, seu quis bona pascua campi

parco meus juvenis seu quis bonus pascuus campus


uina diem celebrent: non festa luce madere


seruitium sed triste datur, teneorque catenis,


Hic choreae cantusque vigent, passimque vagantes


fontis ubi dulces erumpat terra liquores,


claudit et indomitum moles mare, lentus ut intra

claudo et indomitus moles mare lentus ut intra


Non lapis hanc gemmaeque iuvant, quae frigore sola

non lapis hic gemma juvo qui frigor solus


Et dare anhelanti pugnantibus umida linguis


Et Danai proles, Veneris quod numina laesit,


quidquid et herbarum Thessala terra gerit,


dexter uti laeuum teneat dextrumque sinister


aut rapiam suspensa sacris insignia fanis:


Flebis et arsuro positum me, Delia, lecto,


praedator cupit immensos obsidere campos,


Ipsa Venus magico religatum bracchia nodo

ipse venus magicus religo bracchium nodus


illa caua pretium flagitat usque manu.


Tantum cara tibi quantum nec filia matri,

tantus carus tu quantus neque filia mater


At mihi Persephone nigram denuntiat horam:


et nulla incepto perlabitur unda liquore,


scit bene quid fati prouida cantet auis;

scio bene quis fatum providus canto auis


Quid mihi si fueras miseros laesurus amores,


Delia selectis detrahat arboribus;


ante meum ueniat longos incompta capillos


Tunc me discedens devotum femina dixit


ut iuueni primum uirgo deducta marito


mille alias herbas misceat illa, bibam.


Nudus et aestivi tempora sicca Canis.’


incidat in saeuas diripienda feras.


quin rapidum placidis etiam mare constitit undis,

quin rapidus placidus etiam mare consto unda


tandem ad Troianos diua superba uenit.


Cedas: obsequio plurima vincet amor.


fallat eum tecto cara puella dolo.


splendidior liquidis cum Sol caput extulit undis

splendidus liquidus cum sol caput effero unda


dignior est uestro nulla puella choro.


Sed tristem mortis demonstret littera causam

sed tristis mors demonstro littera causa


Nec lasciva soror dicatur plura bibisse


possideatque, metit quidquid bene olentibus aruis

possideo metior quisquis bene oleo arvum


Nec mihi sunt sortes nec conscia fibra deorum,

neque ego sum sors neque conscius fibra deus


qui sapit, in tacito gaudeat ille sinu.


ne cedam ignoto maxima causa toro.


attulit in nostrum deposuitque sinum.


hinc cruor, hinc caedes mors propiorque uenit.

hinc cruor hinc caedes mors propio uenio


Garrulus in dominae ludere verna sinu.


quin etiam sedes iubeat si uendere auitas,


incolumem custos hunc mihi seruet Amor.


Pomosisque ruber custos ponatur in hortis,


Non labor hic laedit, reseret modo Delia postes

non labor hic laedo resero modo delius postis


sollicitus repetam tota suspiria nocte.


Ille ego sum, nec me iam dicere vera pudebit,

ille ego sum neque ego iam dico verus pudeo


Albaque ab Ascanio condita Longa duce.


nec laesit magnos impia lingua deos.


Sic placeam vobis: alius sit fortis in armis


illi sint comites fusci, quos India torret


semper inaurato taurus cadit hostia cornu.


non feret usque suum te propter flere clientem:

non fero usque suus tu propter fleo cliens


rure leuis uerno flores apis ingerit alueo,

rus leuis vernus floreo apis ingero alueus


Qui maris et tristes ferre potest pluvias.


non ego sum tanti, ploret ut illa semel.


Cuncta dabant reditus: tamen est deterrita numquam,

cunctus do redeo tamen sum deterreo numquam


praeda tamen multis est operata malis.


finis et erroris miseri Phaeacia tellus.


qualis, inaequatum si quando onus urget utrimque,

qualis inaequo si quando onus urgeo utrimque


neglegat hibernas piscis adesse minas.


At mihi si credas, illam sequar unus ad aras;


Quodsi fatales iam nunc explevimus annos,


Nec possit cupidos uigilans deprendere custos

neque possum cupidus uigilo deprehendo custos


Tune aliis demens oscula ferre mea?


A ego ne possim tanta uidere mala!


ure, puer, quaeso, tua qui ferus otia liquit,

uro puer quaeso tuus qui ferus otium linquo


illius ut uerbis, sis mihi lenta ueto,


qualis in immenso desederit aere tellus,


Quidue domus prodest Phrygiis innixa columnis,

quis domus prodo phrygius innitor columna


Quantus et aetherio contingens vertice nubes

quantus et aetherius contingo vertex nubes


uos mala de nostris pellite limitibus,


Prima ratem ventis credere docta Tyros,


quod si militibus parces, erit hic quoque miles,


praeda uago iussit geminare pericula ponto,

praeda vago iubeo geminaris periculum pontus


Bacche, ueni, dulcisque tuis e cornibus uua


sed potius coniunx: huius spem nominis illi


et quinque in partes toto disponitur orbe.


postmodo quae uotis inrita facta uelit:


Serus inoffensum rettuleritque pedem.


ducite: ad imperium dominae sulcabimus agros:


Illic est, cuicumque rapax mors venit amanti,

illic sum quicumque rapax mors venio amo


horrida uillosa corpora ueste tegant.


quisquis ades, lingua, uir mulierque, faue.


maereat haec genero, maereat illa uiro.


Et mihi sint durae leges, laudare nec ullam


oscula comprensis auribus eripiet,


haec cecinit uates et te sibi, Phoebe, uocauit,


Nec spes destituat, sed frugum semper acervos

neque spes destituo sed frugum semper acervus


urantur pia tura focis, urantur odores


Non ego te pulsare velim, sed, venerit iste


Sed procul a nobis hic sit timor, illaque, si qua est,

sed procul ab nos hic sum timor ille si qui sum


Quid faciam, nisi et ipse fores in amore puellae?

quis facio nisi et ipse foris in amor puella


bellica cum dubiis rostra dedit ratibus.


Ut domus hostiles praeferat exuvias;


Venit in exitium callida lena meum.


Aut operum varias disposuisse vices.


Saepe dabis nudum, vincat ut ille, latus.


Obvia securis ubera lactis oves.


Haec mihi te adducit tenebris multoque timore


nec fugiam notae seruitium dominae,


duraque sortiti tertia regna dei.


saepe, ego cum dominae dulces a limine duro

saepe ego cum domina dulcis ab limen durus


et magnas messes terra benigna daret,


alterius mauultl esse puella uiri,


Pauper ad occultos furtim deducet amicos


Sit modo fas, annos contribuisse velim.


Mane Geni, cape tura libens uotisque faueto,

mane genius capio tus libet voveo faueto


crede mihi, propera, nec te iam, Phoebe, pigebit

credo ego propero neque tu iam phoebus pigeo


non tempestiuae saepe, propinque, uiae.


Tu quoque ne timide custodes, Delia, falle,

tu quoque ne timidus custos delius fallo


mouerit e uotis pars quotacumque deos.


Sis iuueni grata ac, ueniet cum proximus annus,

sum juvenis gratus atque uenio cum proximus annus


nec cithara intonsae profueruntue comae,

neque cithara intondeo profueruntue coma


Nec vagus ignotis repetens conpendia terris

neque vagus ignosco repeto conpendia terra


consulis et Chio soluite uincla cado.


Aut si fata negant reditum tristesque sorores,


Nec tibi celandi spes sit peccare paranti:


Vrit, seu Tyria uoluit procedere palla:


Sedulus ac crebro prospicit ac refugit,

sedulus atque creber prospicio atque refugio


Neu Marathum torque: puero quae gloria victo est?

neu marathus torquis puer qui gloria vinco sum


quaeque Aniena sacras Tiburs per flumina sortes

quisque anienus sacer tiburs per flumen sors


Dum meus adsiduo luceat igne focus.


At tu quam primum sagae praecepta rapacis


si quicquam tota commisi stulta iuuenta

si quisquam totus committo stultus iuuenta


Exorata meis illum Cytherea Camenis


Et senis amplexus culta puella fugit.


nec qua uel Nilus uel regia lympha Choaspes

neque qui uel nilus uel regius lympha choaspes


Illa quidem ornandi causas tibi, diua, relegat;


Quem labor adsiduus vicino terreat hoste,

qui labor assiduus vicinus terreo hostis


Te teneam moriens deficiente manu.


immerito iuueni parce nocere, dea.


quamuis illa foret Solis genus, apta uel herbis

quamuis ille sum soli genus apto uel herba


Cantus vicinis fruges traducit ab agris,


Consuescet numerare pecus, consuescet amantis


nec similes chordis reddere uoce sonos,


Sic ego sim, liceatque caput candescere canis,

sic ego sum liceo caput candescere canis


quae tibi securos non sinit ire dies


Me quoque servato, peccet ut illa nihil.


Interea nigras pecudes promittite Diti


Prodest, cum fletu nox vigilanda venit?


Me tenet ignotis aegrum Phaeacia terris,


prodigia indomitis merge sub aequoribus,


Nam fuerit quicumque loquax, is sanguine natam,

nam sum quicumque loquax is sanguis nata


Et pateat cupidis semper aperta domus;


quid miserum torques, rumor acerbe? Tace.


et seu quid merui seu nil peccauimus, urit.


Mens mea: quid messes uris acerba tuas?


et primum annoso spargent collecta lyaeo,


Occupat in parva pigra senecta casa.


abdita quae senis fata canit pedibus.


Cursarem vestros cum tener ante pedes.


et, cum te fusco Somnus uelauit amictu,


ut Messalinum celebrem, cum praemia belli

ut messalinus celebro cum praemium bellum


At te poena manet, ni desinis esse superba.

at tu poena maneo ni desino sum superbus


Spectat et, infidis quam sit acerba, monet.

specto et infidus quam sum acerbus moneo


Pieridas, pueri, doctos et amate poetas,


inuidia est: falso plurima uulgus amat.


et ferro tellus, pontus confinditur aere,


Atque utinam posses uni mihi bella uideri!

atque utinam possum unus ego bellum uideo


Supplice, cum posti florida serta darem.


aut etiam sibi quisque palam: nam rurba iocosa

aut etiam sui quisque palam nam rurba jocosus


Parce, puer, quaeso, ne turpis fabula fiam,


pendebatque uagi pastoris in arbore uotum,


Non tibi sunt tristes curae nec luctus, Osiri,

non tu sum tristis cura neque luctus osiri


Et fugit ex ipso saeva puella toro?


Non tibi, sed iuveni cuidam volt bella videri,

non tu sed juvenis quidam volo bellum video


ipse quoque inter agros interque armenta Cupido

ipse quoque inter ager inter armentum cupido


Postque comes purum filia parva favum.


Semper et e tectis strix violenta canat;


Naida Bacchus amat: cessas, o lente minister?

naida bacchus amo cesso o lentus minister


Sternitur, hic apta iungitur arte silex.


spes facilem Nemesim spondet mihi, sed negat illa.

spes facilis nemesis spondeo ego sed nego ille


sed generis priscos contendis uincere honores,


aut ut multa mei renouarent iugera tauri

aut ut multus meus renovo iugerum taurus


Deducat iuvenum sedula turba senem.


mittetur frustra deficietque Venus;


nec tantum crimen pectore inesse tuo:


Blanditiasne meas aliis tu vendere es ausus?


Et tantum venerata virum hunc sedula curet,


Fusa sed ad teneros lutea palla pedes


Saepeque mutatas disposuisse comas,


seruitium et dederunt regna superba tibi.


Gratum est, securus multum quod iam tibi de me

gratus sum securus multus qui iam tu de ego


iam mihi, libertas illa paterna, uale.


seu sit opus quadratum acies consistat in agmen,

seu sum opus quadro acies consisto in agmen


et celer in nostros ipse recurre sinus.


Quam cito formosas populus alta comas!


Artificis docta subsecuisse manu?


Nam posita est nostrae custodia saeva puellae,

nam pono sum noster custodia saevus puella


Ima uidebatur talis inludere palla:


Arma nec audissem corde micante tubam;


Phoebe, modo in terris erret inermis Amor.


et cupidi ad ripas arma relicta dei.


nec prohibent claues et canis ipse tacet.

neque prohibeo clauis et canis ipse taceo


quin etiam structis exsurgunt oppida muris.


Candidior semper candidiorque veni.


si tibi de nobis mutuus ignis adest;


Nec te paeniteat duros subiisse labores


Aut mihi servabit plenis in lintribus uvas

aut ego servo plenus in lintribus labrusca


hoc tibi sancta tuae Iunonis numina iuro,


Et siquid peccasse putet, ducarque capillis


profluit aut rapidus, Cyri dementia, Gyndes,

profluo aut rapidus cyrus dementia gyndes


Saepe ego temptavi curas depellere vino,


Haec ego dicebam: nunc me flevisse loquentem,


At mihi quid prosit morbos euincere, si tu


Et Canis arenti torreat arva siti,


iam ueniant praedae, si Venus optat opes:


Nudus et hibernae producis frigora brumae,


Qui primus caram iuueni carumque puellae


Herophile, Phyto Graia quod admonuit,


Abstineas, Mors atra, precor: non hic mihi mater

abstineo mors ater precor non hic ego mater


Vinclaque de niveo detrahet ipse pede.


Non opibus mentes hominum curaeque leuantur


Nam mihi tenduntur casses: iam Delia furtim


ipse tamen uelox celerem super edere corpus


claudentem teneras laedere uelle manus?


Nec docet hoc omnes, sed quos nec inertia tardat

neque doceo hic omnis sed qui neque inertia tardo


ac madidus baccho sua festa Palilia pastor

atque madidus baccho suus festus palilis pastor


carminibus celebrata tuis formosa Neaera


Desertum oblita matre referre domum.


Adde merum vinoque novos conpesce dolores,


uinctus uterque tibi uel mea uincla leua;

uincio uterque tu uel meus uinculum levo


Solus et ante ipsas excreat usque fores.


atque inter festos semper habendus erit:


et nostri memores lacrimae fundantur eodem:


At uobis Tuscae celebrantur numina lymphae


si modo, cum de me cogitat, ille calet.


Desere, nam donis vincitur omnis amor.


tum bibit inriguas fertilis hortus aquas,


quam tibi maiores maius decus ipse futuris:


Crura licet dura conpede pulsa sonent.


Ne capiti soles, ne noceantque nives:


Nec, velit insidiis altas si claudere valles,


non amor et fecunda Atlantidos arua Calypsus,

non amor et fecundus atlantidos aruum calypso


Haec tibi fabellas referat positaque lucerna


Sancte, ueni, tecumque feras, quicumque sapores,


Adsitis, divi, neu vos e paupere mensa


Concelebra et multo tempora funde mero:


Impediat crines nec stola longa pedes.


Quam uellem tecum longas requiescere noctes


pendebat laeua garrula parte lyra.


sed peccasse iuuat, uultus componere famae


Pectora tristitiae dissoluenda dedit.


edidit haec dulci tristia uerba modo:


Occupet ut fessi lumina victa sopor,


et bene discedens dicet ‘placideque quiescas,


ludat et ante tuos turba nouella pedes.


Quaerebam tardas anxius usque moras.


ferreus est, heu heu, quisquis in urbe manet.

ferreus sum heu heu quisquis in urbs maneo


Lydia, non magni potior sit fama Gylippi,

lydion non magnus potis sum fama gylippus


si licet, extinctas aspiciamque faces!


At mihi contingat patrios celebrare Penates

at ego contingo patrius celebraris penates


Sum quodcumque, tuum est. Nostri si paruula cura

sum quicumque tuus sum noster si paruulus cura


Tu procul hinc absis, cui formam vendere cura est

tu procul hinc absum qui forma vendo cura sum


Atque aliquis voti compos liba ipse ferebat

atque aliquis voveo compos libo ipse fero


Cantus et e curru Lunam deducere temptat


quin etiam Alcides, deus ascensurus Olympum,

quin etiam alcides deus ascensurus olympus


sed nitidus pulcherque ueni: nunc indue uestem

sed nitidus pulcher uenio nunc induo uestis


arbitrio, quamuis non sinis esse, meo.


mox etiam niueo lacte parent,


addit auaritiae causas et Coa puellis


Non ego sum satis ad tantae praeconia laudis,

non ego sum satis ad tantus praeconium laus


Sit mihi paupertas tecum iucunda, Neaera:


Te, Messalla, canam, quamquam me cognita uirtus

tu messalla cano quamquam ego cognosco uirtus


Audeat invito ne quis discedere Amore,


cuique pecus denso pascebant agmine colles,


neu timeat celeres tardior agna lupos.


praeteriitque cita Sirenum litora puppi;


Rusticus e lucoque vehit, male sobrius ipse,

rusticus e lucus veho malus sobrius ipse


laurus ubi bona signa dedit, gaudete coloni;

laurus ubi bonus signum do gaudeo colonus


Pauper erit praesto semper, te pauper adibit

pauper sum praesto semper tu pauper adeo


Et fleat effusis ante sepulcra comis,


moenia, consorti non habitanda Remo;


usque cano Nemesim, sine qua uersus mihi nullus

usque cano nemesis sine qui uersus ego nullus


iactauit fusas et caput ante comas.—


debueram sertis implicuisse comas.


et procul ardentes hinc precor abde faces.


sit comes et collo fortiter arma gerat?


tot mala perpessae, taedia nata meae.


Quos tulit antiquo condita messis avo:


perfusaeque pias ante liquore manus,


atque tubas atque arma ferunt strepitantia caelo

atque tuba atque arma fero strepito caelum


aequora, cum telis ad latus ire uolet?


Stet procul aut alia ~stet procul~ ante via.

sto procul aut alius sto procul ante via


Ipseque te circum lustravi sulphure puro,


imperat ut nostra sint tua castra domo


Paulatim somno fessa remittat opus.


Portabat nitidis currus eburnus equis.


ne tibi neglecti mittant mala somnia manes,


at qua Velabri regio patet, ire solebat


illa aliud tacita iam sua mente rogat;


centum fecundos Titan renouauerit annos,


Tu, puer, i, liquidum fortius adde merum.


uatis, et ipse precor quid canat illa doce.

uates et ipse precor quis cano ille doceo


nec mihi uera loqui pudor est uitaeque fateri,

neque ego uerus loquor pudor sum vita fateor


fataque uocales praemonuisse boues.


Nunc Iove sub domino caedes et vulnera semper,

nunc iuppiter sub dominus caedes et vulnero semper


Ut mea votivas persolvens Delia voces


Iam iam poturi deserit unda sitim,


Conicit, et lacrimis omnia plena madent!


accendet, flammas transilietque sacras.


et pauidas mentes falsa timere iubent;


at mihi per caedem et facinus sunt dona paranda,

at ego per caedes et facinus sum donum paro


non te deficient nostrae memorare camenae.


At nos securae reddamus tempora mensae:


Et teneram ferro sollicitavit humum,


Annus agit certa lucida signa vice.


qui nec opinanti nunc tibi forte uenit.


qua deceat tutam castris praeducere fossam,


Adsideat custos sedula semper anus.


deficiant, — humilis tantis sim conditor actis


Audendum est: fortes adiuvat ipsa Venus.


Vive diu mihi, dulcis anus: proprios ego tecum,

vivo diu ego dulcis anus proprius ego tu


Est deus, occultos qui vetat esse dolos.


atque haec in celebri carmina fronte notet:


uiuere et erepta coniuge qui potuit.


Illo non validus subiit iuga tempore taurus,

ille non validus subeo iugum tempus taurus


Flammam, non amens verbera torta timet;


Quales his poenas qualis quantusque minetur,


Desine dissimulare: deus crudelius urit,


Illa deo sciet agricolae pro vitibus uvam,

ille deus scio agricola pro vitis labrusca


Fertilis aestiva Nilus abundet aqua?


At, quae fida fuit nulli, post victa senecta

at qui fidus sum nullus post vinco senecta


auferet extincto pallida Ditis aqua.’


At lascivus Amor rixae mala verba ministrat,

at lascivus amor rixa malus verbum ministro


Errat ad obscuros pallida turba lacus.


rure etiam teneris curam exhibitura puellis


Vincta, neque in tenero stat tibi corde silex.


Carmine formosae, pretio capiuntur auare:


Carmine purpurea est Nisi coma: carmina ni sint,

carmen purpureus sum nisus coma carmen ni sum


et fera discordes tenuerunt flamina uenti,


Et capite et collo mollia serta gerat.


Seu dederat sanctae spicea serta comae,


Quem tremeret forti milite victus Atax.


illius puro destillent tempora nardo,


‘Parcite, quam custodit Amor, violare puellam,

parco quam custodio amor violaris puella


si quando fuerit tristior illa tibi.


Intonsi crines longa ceruice fluebant,


auguror, uxoris fidos optabis amores:


Talis in aeterno felix Vertumnus Olympo


Castra Macer sequitur: tenero quid fiet Amori?

castrum macer sequor tener quis fio amor


crura sonant ferro, sed canit inter opus:


aufer et, ipse, meum, pariter medicande, dolorem:

aufero et ipse meus pariter medicande dolor


qualiter aduersos hosti defigere ceruos,


uincta, coronatus stabit et ipse calix.


Rura meam, Cornute, tenent uillaeque puellam:


at tu, nam diuum seruat tutela poetas,


sic cecinit pro te doctus, Minoi, Catullus


instant, compertum est ueracibus ut mihi signis,

insto comperio sum ueracibus ut ego signum


illi compositis primum docuere tigillis


sed bene Messallam sua quisque ad pocula dicat,

sed bene messalla suus quisque ad poculum dico


Solis aeterna est Baccho Phoeboque iuventas,

soli aeternus sum bacchus phoebus juventa


Messallam terra dum sequiturque mari.’


rura ferunt messes, calidi cum sideris aestu


Is gerat et miti sit procul a Venere.


Heu heu quam Marathus lento me torquet amore!

heu heu quam marathus lentus ego torqueo amor


Ut mihi potanti possit sua dicere facta


et natum in curas hominum genus omina noctis


Haec foribusque manet noctu me adfixa proculque


Non Pylos aut Ithace tantos genuisse feruntur


iam tibi praedico, barbare Turne, necem.


At Venus invenit puero concumbere furtim,


nec ualuit lotos coeptos auertere cursus,


Tergebam umentes credulus usque genas.


impia nec saeuis celebrans conuiuia mensis

impius neque saeuus celebro convivium mensis


Sera tamen tacitis Poena venit pedibus.


uixerit, ardentem flebitur ante rogum:


Atque duae gelido uastantur frigore semper:


Pocula vel plures emeruisse viros.


Qui prior Eleo est carcere missus equos!


formosa est oculis ulla puella meis.


seu celer hibernas properat decurrere luces;


aruaque si findant pinguia mille boues?


nec nos sacrilegos templis admouimus ignes,

neque nos sacrilegus templum admoveo ignis


ludet et ex uirgis extruet ante casas.


turbaque uernarum, saturi bona signa coloni,

turbo uernaris satur bonus signum colonus


Tunc mihi non oculis sit timuisse meis.


ad dominam faciles aditus per carmina quaero:

ad domina facilis aditus per carmen quaero


ad iuuenem festa est uecta puella die,


Ancillam medio detinuisse foro.


Non pudet et rixas inseruisse iuvat.


Huic tu candentes umero subpone lacertos,


Aut opera insuetas adteruisse manus,


Quid queror heu misero carmen nocuisse, quid herbas?

quis queror heu mitto carmen noceo quis herba


lena necat miserum Phryne furtimque tabellas


uicta Maroneo foedatus lumina baccho;


seu mea, seu fallor, cara Neaera tamen.


Asperaque est illi difficilisque Venus.


uersarem ualido pingue bidente solum


nec bene mendaci risus componitur ore,


dat mihi: sacrilegas sentiat illa manus.


Haesura in nostro tela gerit latere.


Pomaque non notis legit ab arboribus.


Di meliora ferant, nec sint mihi somnia uera,

deus bonus fero neque sum ego somnio uerus


Quin etiam mea tunc tumulus cum texerit ossa,

quin etiam meus tunc tumulus cum tego os


Sed videar caelo missus adesse tibi.


Maluerit praedas stultus et arma sequi.


Et geret in regno regna superba tuo.


Effice ne macies pallentes occupet artus,


quidquid Amalthea, quidquid Marpesia dixit

quisquis amalthea quisquis marpesia dico


Non arces, non vallus erat, somnumque petebat


et iubeat tepidos inrita ferre Notos.


Post agat e triviis aspera turba canum.


‘Hanc tibi fallaci resolutus amore Tibullus


sit tibi, quanta libet, si sit modo, non mihi regna

sum tu quantus libet si sum modo non ego regnum


quas similis utrimque tenens uicinia caeli

qui similis utrimque teneo uicinia caelum


hoc Venus ignoscet; at tu, uiolente, caueto


Flet teneras subtusa genas, sed victor et ipse

fleo tener subtusus gena sed victor et ipse


Sed licet asperiora cadant spolierque relictis,


luce sacra requiescat humus, requiescat arator,

lux sacer requiesco humus requiesco arator


fecit ut infamis nunc deus erret Amor.


Quam potius laudandus hic est, quem prole parata

quam potis laudo hic sum qui proles paro


optabunt artes et sibi quisque tuas.


At tu casta precor maneas, sanctique pudoris


Nec tibi crediderim uotis contraria uota


Omnibus ille dies nobis natalis agatur,


nulla nec exustas habitant animalia partes.


Quae legat in maestos ossa perusta sinus,


Iam tener adsuevit munera velle puer.


Et simulat transire domum, mox deinde recurrit,

et simulo transeo domus mox deinde recurro


Volneret aut rapta praemia veste petat.


optarim, quam te si quoque uelle putem.


hoc tibi, nec tanto careat mihi carmine charta.

hic tu neque tantus careo ego carmen charta


Rumor ait crebro nostram peccare puellam


audet equum ualidisque sedet moderator habenis.

audeo equus validus sedeo moderator habena


‘Hic iacet inmiti consumptus morte Tibullus,


Te spectem, suprema mihi cum venerit hora,


Tunc mihi, tunc placeant siluae, si, lux mea, tecum

tunc ego tunc placeo silua si lux meus tu


sancte, ueni dapibus festis, sed pone sagittas

sancio uenio daps festus sed pono sagitto


ipsa ego uelocis quaeram uestigia cerui


Rusticus et facili grandia poma manu;


Vota novem Triviae nocte silente dedi.


Obvia nudato, Delia, curre pede.


Tum sucos herbasque dedi, quis livor abiret,


terret; ut infirmae nequeant subsistere uires,


siue minus ( certeque canent minus), omne uouemus

siue paruus certus cano paruus omnis uouemus


rectus ut aequatis decurrat frontibus ordo,


Inmiti saevus duxerat arte faber.


et mea cum muto fata querar cinere.


Ille licet Cilicum victas agat ante catervas,

ille licet cilices vinco ago ante caterva


quis parma, seu dextra uelit seu laeua, tueri,

quis parma seu dextera uolo seu laeuus tueor


Hanc pura cum veste sequar myrtoque canistra

hic purus cum vestis sequor myrtum canistrum


ritus ut a prisco traditus extat auo.


Stare nec ante fores puduit caraeve puellae

staris neque ante foris pudeo carus puella


Illa quidem tam multa negat, sed credere durum est:

ille quidem tam multus nego sed credo durus sum


Sic ego secretis possum bene uiuere siluis,


sed Venus ante alios est uiolanda mihi.


Te propter nullos tellus tua postulat imbres,

tu propter nullus tellus tuus postulo imber


Nec sinit occurrat quisquam, qui corpora ferro

neque sino occurro quisquam qui corpus ferrum


nec nos insanae meditantes iurgia mentis


nostraque et huic aduersa solo pars altera nostro,

noster et hic adverso solum pars alter noster


permittis, subito ne male inepta cadam.


et color in niueo corpore purpureus,


seu ueniet tibi mors, nec erit qui lugeat ullus

seu uenio tu mors neque sum qui lugeo ullus


inque tuo caderet nostra senecta sinu,


ipse leuem galea qui sibi portet aquam.


ter tibi fit libo, ter, dea casta, mero;


ne foret aut elegis molles qui fleret amores


Muneribus meus est captus puer, at deus illa


Quod si forte alios iam nunc suspiret amores,


exiguam uiridi fronde operire domum:


Oscula: pugnabit, sed tamen apta dabit.


tunc te felicem dicet pia turba deorum,


felix, cui placidus leniter adflat Amor.


tunc morior curis, tunc mens mihi perdita fingit,

tunc morior cura tunc mens ego perdo fingo


Sed manibus qui saevus erit, scutumque sudemque


raraque per nexus est uia facta sero.


Illa mihi referet, si nostri mutua cura est,

ille ego refero si noster mutuus cura sum


Non sibi, si in molli viderit ipse toro.


uincula quae maneant semper dum tarda senectus

uinculum qui maneo semper dum tardus senectus


coniugis ereptae, causa perire fuit.


Quid tua nunc Isis mihi, Delia, quid mihi prosunt

quis tuus nunc isis ego delius quis ego prosum


rura cano rurisque deos. his uita magistris


molle gerit tergo lucida uellus ouis.


qualis ab excelsa praeceps delapsa fenestra

qualis ab excello praeceps delabor fenestra


illum inter geminae nantem confinia mortis


uenit et a templis inrita turba domum:


seruitium et plaustro supposuisse rotam.


Nescio quem tacita callida nocte fovet.


mutuus adsit amor, per te dulcissima furta


Abdita, quam circum flumina nigra sonant:


Vel si caeruleas puppi volet ire per undas,

vel si caeruleus puppis volo eo per unda


mittit et accipias munera parua rogat,


Tum procul absitis, quisquis colit arte capillos,

tum procul absum quisquis colo ars capillus


Non ego, totus abesset amor, sed mutuus esset,


Illam saepe ferunt convivia ducere Baccho,


Non facit hoc verbis, facie tenerisque lacertis

non facio hic verbum facies teneo lacertus


Devoveat pro quo remque domumque tuam.


Ipsa Venus campos ducet in Elysios.


Nec tu sis iniusta, Venus: uel seruiat aeque

neque tu sum iniustus venus uel servio aequus


ei mihi, ne uincas, dura puella, deam.


accendit geminas lampadas acer Amor.


seu soluit crines, fusis decet esse capillis:

seu soluo crinis fundo decet sum capillus


namque senex longae peragit dum tempora uitae,

namque senex longus perago dum tempus uita


gestit et audaces perdomuisse uiros.


cui lapis externus curae est, urbisque tumultu

qui lapis externus cura sum urbs tumultus


aduersisque parent acies concurrere signis,


et tu, Bacche tener, iucundae consitor uuae,

et tu bacchus tener iucundus consitor uua


hippomanes cupidae stillat ab inguine equae,

hippomanes cupidus stillo ab inguine equa


Hic quoque sit gratus paruus labor, ut tibi possim

hic quoque sum gratus parvus labor ut tu possum


quae tulit hesterna pessima nocte quies.


saepe, ubi nox mihi promissa est, languere puellam

saepe ubi nox ego promitto sum langueo puella


haec illi nostro nomine dicta refer:


quis potius, certamen erit: sim uictor in illis,

quis potis certamen sum sum uictor in ille


Servare, frustra clavis inest foribus.


quisquis inornatumque caput crinesque solutos


Quam cito purpureos deperdit terra colores,


durus et ille fuit, qui tantum ferre dolorem,


desueuit querna pellere glande famem:


uota cadunt: utinam strepitantibus aduolet alis


odit Lanaeus tristia uerba pater.


Sed varii flores et frons redimita corymbis,

sed varius floreo et frons reimito corymbus


En ego cum tenebris tota vagor anxius urbe,

en ego cum tenebrae totus vago anxius urbs


urit, seu niuea candida ueste uenit.


Nam quamquam antiquae gentis superant tibi laudes,

nam quamquam antiquus gens supero tu laus


Et latuit clausas post adoperta fores.


nullus erat custos, nulla exclusura dolentes


Iussit Amor: contra quis ferat arma deos?


Nescius ultorem post caput esse deum;


Primus aratra manu sollerti fecit Osiris

primus aratrum manus sollerti facio osiris


Ilion ardentes respiceretque deos.


formosae medicas applicuisse manus.


Ne trahat et mensae ducat in orbe notas.


Rapta dabit primo, post adferet ipse roganti,


sed tecum ut longae sociarem gaudia uitae


dicere non norunt quid ferat hora sequens;


at quodcumque meae poterunt audere camenae,


Icarus, ut puro testantur sidera caelo


Tecum interposita languida veste cubet.


Clamet io messes et bona vina date.


Et canit eventus, quos dea magna monet:


atque iterum erronem sub tua signa uoca.


Divitiis captus siquis violavit amorem,


etsi perque suos fallax iurauit ocellos


Me movet atque iras aurea vincit anus.


Et teneat culti iugera multa soli,


Ac iuvenum series teneris inmixta puellis

atque juvenis series teneo immixtus puella


sic etenim comptum mittere oportet opus.


Iuppiter ipse leui uectus per inania curru

iuppiter ipse leuis ueho per inanis currus


Crudeles divi! serpens novus exuit annos,


conqueror? Ite a me, seria uerba, precor.


Ergo ne dubita blandas adhibere querellas:


uos quoque abesse procul iubeo, discedat ab aris,

tu quoque absum procul iubeo discedo ab ara


Talis ad Haemonium Nereis Pelea quondam


tunc precor infidos, sancte, relinque focos.

tunc precor infidus sancio relinquo focus


Et pretium plena grande referre manu.


Testis Arar Rhodanusque celer magnusque Garunna,

testa arar rhodanus celer magnus garunna


Aut tenues denso pectere dente comas?


Iam te non alius belli tenet aptius artes,


nunc et amara dies et noctis amarior umbra est:

nunc et amarus dies et nox amarus umbra sum


fabula nunc ille est: sed cui sua cura puella est,

fabula nunc ille sum sed qui suus cura puella sum


Ibitis Aegaeas sine me, Messalla, per undas,


Vos modo proposito dulces faueatis amici,


compleuit, uersis Luna recurrit equis.


somnia fallaci ludunt temeraria nocte


Si furor, optarim non habuisse manus;


Verberat: e caelo deripit ille deos.


Te canit agricola, a magna cum venerit urbe

tu cano agricola ab magnus cum venio urbs


dum subigunt steriles arua serenda boues!


Versatur celeri Fors levis orbe rotae.


uestis et e Rubro lucida concha mari.


qua sua de caelo prospicit arua Ceres,


Hic Marathus quondam miseros ludebat amantes,


Saturni sacram me tenuisse diem.


sed postquam fuerant digiti cum uoce locuti,


laeta Molorcheis posuit uestigia tectis,


Dona nec e puris spernite fictilibus.


nec taedebit auum paruo aduigilare nepoti

neque taedet auus parvus aduigilaris nepos


Ille liquor docuit voces inflectere cantu,


et magna intonsis gloria uictor auis,


non tua maiorum contenta est gloria fama

non tuus magnus contineo sum gloria fama


uos celebrem cantate deum pecorique uocate


At tu, fallacis coniunx incaute puellae,


Dicamus bona uerba: uenit Natalis ad aras:


rure puer uerno primum de flore coronam


Vel cum promittit, subito sed perfida fallit,

vel cum promitto subeo sed perfidus fallo


Neve cubet laxo pectus aperta sinu,


Stridet et aeratas excubat ante fores.


Presserat externa navita merce ratem.


cultor odoratae diues Arabs segetis,


Ansaque conpressos conligat arta pedes.


atque Arretino frigidus amnis agro?


atque aliquis senior ueteres ueneratus amores

atque aliquis senex ueteres ueneror amor


Non ego te laesi prudens: ignosce fatenti,


di patrii, purgamus agros, purgamus agrestes:


cum cecidit fato consul uterque pari.


Sola feros Hecates perdomuisse canes.


Iungere et in solito pascere monte pecus,


Nunc tu fortis eris, nunc tu me audacius ures:

nunc tu fortis sum nunc tu ego audax uro


Haec deus in melius crudelia somnia uertat


nunc uenit iratus nimium nimiumque seueris:


Tum brevior dirae mortis aperta via est.


Pax aluit vites et sucos condidit uvae,


Parce precor tenero: non illi sontica causa est,

parco precor tener non ille sonticus causa sum


o pereat quicumque legit uiridesque smaragdos

o pereo quicumque lego viridis smaragdus


et (faueo morbo cum iuuat ipse dolor)


Displiceas aliis: sic ego tutus ero.


Ipsa fame stimulante furens herbasque sepulcris


fortis Iapydiae miles, testis quoque fallax

fortis iapydiae miles testis quoque fallax


Scyllaque uirgineam canibus succincta figuram,


saepe tuo cecidit munere uictus amor.


atque haec submisso dicite uerba sono:


haud impune licet formosas tristibus agris

haud impunis licet formosus tristis ager


Tum tibi mitis erit, rapias tum cara licebit


nulla mihi statuunt finem te fata canendi.


at sine te regum munera nulla uolo.


Quem facit inpresso mutua dente venus.


Tandem uenit amor, qualem texisse pudori


seu supra terras Phoebus seu curreret infra;


nec te conceptam saeua leaena tulit,


magna loquor, sed magnifice mihi magna locuto

magnus loquor sed magnificus ego magnus loquor


Haec aliis maledicta cadant; nos, Delia, amoris


Quisquis amore tenetur, eat tutusque sacerque


Natalis Iuno, sanctos cape turis aceruos,


Troia quidem tunc se mirabitur et sibi dicet


oblitus et musto feriet pede rusticus uuas,

obliuiscor et mustus ferio pes rusticus uua


Parce tamen, per te furtivi foedera lecti,

parco tamen per tu furtivus foedero lego


nulla fides inerit: periuria ridet amantum

nullus fides insum periurium rideo amantum


o ego, cum aspicerem dominam, quam fortiter illic

o ego cum aspicio domina quam fortis illic


Ille nihil poterit de nobis credere cuiquam,


qualis et in curuum pontus confluxerit orbem,

qualis et in curvus pontus confluo orbis


Tellus in longas est patefacta vias!


sed durata riget densam in glaciemque niuemque,


Persequitur poenis tristia facta Venus.


Tum mihi iurabas nullo te divitis auri


Sit satis ornatus dissoluisse comae,


Hic iuuenis casta redimitus tempora lauro

hic iuuenis castus redimio tempus laurus


Femina perfractas conqueriturque fores.


Quaerat et a saevis ossa relicta lupis,


ardorem cupiens dissimulare meum.


hic iuueni detraxit opes, hic dicere iussit


quos tener e terra diuite mittit Arabs.


Haec ubi Bellonae motu est agitata, nec acrem

hic ubi bellona motus sum agito neque acer


siue hac siue illac ueniat grauis impetus hastae

siue hic siue illac uenio grauis impetus hasta


atque in marmorea ponere sicca domo.


et fleat ante meum maesta Neaera rogum;


Desistas lacrimare, puer: non frangitur illa,


Liba et Mopsopio dulcia melle feram.


At scelerata iacet sedes in nocte profunda


casta placent superis: pura cum ueste uenite

castus placeo superi purus cum uestis uenio


nempe Amor in parua te iubet esse casa.


et plaudat curru praetereunte pater.


et coepit custos liminis esse canis.


quae sola ante alios est mihi magna deos.

qui solus ante alius sum ego magnus deus


Neu strepitu terrete pedum neu quaerite nomen

neu strepitus terreo pes neu quaero nomen


Torreat et liquida deleat amnis aqua.


Te dicor votis eripuisse meis,


Ipse ego solator, cum iam mandata dedissem,


neu tibi sit duros acuisse in proelia dentes;


At qui non audit Musas, qui vendit amorem,


proximus Eois colligit Indus aquis.


illic et densa tellus absconditur umbra,


Nec nitidum tarda compserit arte caput.


perfida, sed, quamuis perfida, cara tamen!

perfidus sed quamuis perfidus carus tamen


Illic percussisque genis ustoque capillo


Phoebusque et Bacchus Pieridesque fauent;


Ipse comes multa lumina nocte tuli!


uel paruum Aetnaeae corpus committere flammae.

uel paruus aetnaeus corpus committo flamma


Ex umero Pelopis non nituisset ebur.


Nec sonitus placidae ducere posset aquae.


laederet et teneras pussula rupta manus.


Excitet, infelix dum requiescit amor.


glans aluit ueteres, et passim semper amarunt:


Statque latus praefixa veru, stat saucia pectus,

sto latus praefigo veru sto saucius pectus


quos admirata est ipsa nouerca prius.


Roma, tuum nomen terris fatale regendis,


Heu sero revocatur amor seroque iuventas,


Flava Ceres, tibi sit nostro de rure corona


fabula sit mauult quam sine amore deus.


Dum licet: in liquida nat tibi linter aqua.


gentis Aquitanae celeber Messalla triumphis

gens aquitanus celeber messalla triumphus


Sed nimius luto corpora tingit amor.


Num feror incestus sedes adiisse deorum


Quidve ferant miti lenia verba sono.


conuenientque tuas cupidi componere laudes


At nobis aerata, Lares, depellite tela,


tuque regis sortes, per te praesentit haruspex,


agricolaeque modo curuum sectarer aratrum,


inceptis de te subtexam carmina chartis.


At te, qui puerum donis corrumpere es ausus,


et niueam Tyrio murice tingit ouem.


Non tibi barba nitet, non tibi culta coma est,


lanificam pensis imposuisse manum.


Quid, credam? nempe haec eadem se dixit amores


cui tulit hesterna gaudia nocte Venus.


impia in aduersos soluimus ora deos.


at bona quae nec auara fuit, centum licet annos

at bonus qui neque auarus sum centum licet annus


incultos adiit Laestrygonas Antiphatenque,


At si tardus eris, errabis: transiet aetas.


Inmerito pronas proripiarque vias.


neue neget quisquam me duce se comitem,


uel si sublimis fluctu consurgeret imo,


felix hoc, alium desine uelle uirum.’


nec quaeris quid quaque index sub imagine dicat,

neque quaero quis quisque index sub imago dico


ludite: iam Nox iungit equos, currumque sequuntur


non ut marmorei prodirem e limine tecti,


Quam ferus et vere ferreus ille fuit!


nulla tibi aduersis regio sese offeret armis.

nullus tu aduerto regius sui offertor arma


iusta pari premitur ueluti cum pondere libra,

iustus par premo ueluti cum pondus liber


Illic sit, quicumque meos violavit amores,


Languent ter quinos sed mea membra dies.


ipsa ego per montes retia torta feram,


uoce: palam pecori, clam sibi quisque uocet.


Te meminisse decet, quae plurima voce peregi


Temperet annosum Marcia lympha merum.


et frustra inmeritum pertimuisse uelit,


at tua non titulus capiet sub nomine facta,

at tuus non titulus capio sub nomen facio


Illa nulla queat melius consumere noctem


hinc placidus nobis per tempora uertitur annus,

hinc placidus nos per tempus uerto annus


Nec iurare time: Veneris periuria venti


Neu pudeat prisco vos esse e stipite factos:


Tollere tum cura est albos a stirpe capillos

tollo tum cura sum albus ab stirps capillus


Nam circumfuso consistit in aere tellus


audiat auersa non meus aure deus,


amplior aut signata cita loca tangere funda.


Phoebe, faue: nouus ingreditur tua templa sacerdos:

phoebus for nouus ingredior tuus templum sacerdos


Tristibus et lacrimis oscula mixta dabis.


Nile pater, quanam possim te dicere causa

nilis pater quisnam possum tu dico causa


Ipse procuravi, ne possent saeva nocere


Libatum agricolae ponitur ante deo.


Si tamen admittas, sit precor illa levis.


Sed corpus tetigisse nocet, sed longa dedisse


Nec saevo sis casta metu, sed mente fideli,

neque saevus sum castus metus sed mens fidelis


euentura precor: uiden ut felicibus extis


Ter cane, ter dictis despue carminibus.


ei mihi, quam doctas nunc habet ille manus!


Omnia persolvi: fruitur nunc alter amore,


seu me finget equum rigidos percurrere campos

seu ego fingo equus rigidus percurro campus


Nestora uel paruae magnum decus urbis Vlixem,

nestora uel paruus magnus decus urbs vlixem


o quotiens ausae, caneret dum ualle sub alta,

o quotiens audeo caneo dum valles sub altus


At nobis, Pax alma, veni spicamque teneto,


dextera nec cuiquam trita uenena dedit,


Obvia: celari volt sua furta Venus.


Saepe etiam lacrimas fertur risisse dolentis


obstrepit et Phrygio tibia curua sono.


Nec tamen hic aut hic tibi laus maiorue minorue,

neque tamen hic aut hic tu laus magnus parvus


audita et lucos praecinuisse fugam:


Si volet arma, levi temptabis ludere dextra:


A ego non aliter tristes euincere morbos


Interea pax arva colat. pax candida primum

interea pax arvum colo pax candidus primus


Nunc pudet ad teneros procubuisse pedes.


Non tibi si, Bacchi cura, Falernus ager.


Currat et inguinibus nudis ululetque per urbes,

curro et inguinibus nudus ululo per urbs


Iactat odoratos vota per Armenios.


Possim ego, quin oculos adpetat illa meos,


iam mala finissem leto, sed credula uitam


Et tamen, utcumque est, siue illi uera moneri,

et tamen utcumque sum siue ille uerus moneo


non illic colit arua deus, Bacchusue Ceresue,

non illic colo aruum deus bacchusue ceresue


cessit et Aetnaeae Neptunius incola rupis


libera Romanae subiecit colla catenae.


Frigidus intonsos Taurus alat Cilicas?


et madefacta meis serta feram lacrimis,


non alius sedare queat; seu iudicis ira


Ipse ego velatus filo tunicisque solutis


summaque praetexat tenuis fastigia chartae


Picta docet templis multa tabella tuis—,


Illic Iunonem temptare Ixionis ausi


Illo non iuvenis poterit de funere quisquam

ille non juvenis possum de funus quisquam


Fortuna, ut mos est illi, me aduersa fatiget.

fortuna ut mos sum ille ego adverso fatigo


nunc desiderium superest: nam cura nouatur,


Ducunt instabiles sidera certa rates:


Non ego tellurem genibus perrepere supplex


Ederet ut multo libera verba mero;


Tunc mihi, qualis eris, longos turbata capillos,

tunc ego qualis sum longus turbo capillus


Quid fraudare iuuat uitem crescentibus uuis


Oderunt, Pholoe, moneo, fastidia divi,


Illa sacras pueri sortes ter sustulit: illi


haec notat iniustos supplicibusque fauet.


temperat, alter et alterius uires necat aer;


Et cum furtivo iuvenem lassaverit usu,


Languida non noster peragit labor otia, quamuis

languidus non noster perago labor otium quamuis


Sed me, quod facilis tenero sum semper Amori,

sed ego qui facilis tener sum semper amor


Hanc ego de caelo ducentem sidera vidi,


Quam iuvat inmites ventos audire cubantem


Ipse suas sectatur oves, at filius agnos,


Iam celeber, iam laetus eris, cum debita reddet

iam celeber iam laetus sum cum debeo reddo


adnue: quid refert, clamne palamne roget?


Et dominam tenero continuisse sinu


tota tibi est hodie, tibi se laetissima compsit,


Non seges est infra, non vinea culta, sed audax

non seges sum infra non vinea colo sed audax


Oscula et in collo figere dente notas.


Tum melius tenuere fidem, cum paupere cultu


‘Haec tibi uir quondam, nunc frater, casta Neaera,

hic tu uir quondam nunc frater castus neaera


quale bonum multis attulit ille malis!


At mihi nunc longe gloria fortis abest.


haec laqueo uolucres, haec captat harundine pisces,

hic laqueus uolucris hic capto harundo piscis


nec prosunt elegi nec carminis auctor Apollo:

neque prosum eligo neque carmen auctor apollo


maestaque sopitae stet soror ante torum,


Totus et argento contextus, totus et auro

totus et argentum contexo totus et aurum


ipse triumphali deuinctus tempora lauro,


nomen et absentis singula uerba sonent.


cum memor ante actos semper dolor admonet annos.

cum memor ante ago semper dolor admoneo annus


Ite procul, cupidis volnera ferte viris,


explorat caecas cui manus ante uias.


Nec tu difficilis puero tamen esse memento:

neque tu difficilis puer tamen sum memento


sepositam, longas nunc bene pecte comas,


spes etiam ualida solatur compede uinctum:


mitis in umbrosa gaudia ualle Venus.


nunc ego me surdis auribus esse uelim.


Nil opus inuidia est, procul absit gloria uulgi:

nihil opus inuidia sum procul absum gloria uulgus


haec fuerant olim: sed tu iam mitis, Apollo,


At tibi succrescat proles, quae facta parentis


Primus inexpertae conmisit semina terrae


et quod, ubi indomitis gregibus Venus adflat amores,

et qui ubi indomitus grex venus afflo amor


at mihi laeta trahant Samiae conuiuia testae

at ego laetus traho samia convivium testa


Pro segete spicas, pro grege ferre dapem.


et referam pueris tempora prisca senex.


et fetus matrona dabit, natusque parenti


aut si quis uini certamen mite recusat,


ingeret ardenti grandia ligna foco,


aetas, heroum nec tulit ulla domus.


Nunc sine me sit nulla Venus, sed lege Dianae,

nunc sine ego sum nullus venus sed lex diana


Tum veniam subito, nec quisquam nuntiet ante,

tum venio subeo neque quisquam nuntio ante


Semper, ut inducar, blandos offers mihi voltus,

semper ut induco blandus offertor ego vultus


tu quoque deuotos, Bacche, relinque lacus.

tu quoque devoveo bacchus relinquo lacus


iungere pallentes nubilus annus equos:


uerba potest iustos aut reperire pedes.


sic tua perpetuo sit tibi casta soror.


At mihi servandam credas: non saeva recuso


At dolor in lacrimas verterat omne merum.


Nunc omnes odit fastus, nunc displicet illi

nunc omnis odi fastus nunc displiceo ille


Parcite luminibus, seu vir seu femina fiat


pauit et Admeti tauros formosus Apollo,


Ite procul uani falsique auertite uisus,


Si licet et solito membra levare toro.


Et sedeo duras ianitor ante fores.


Foedera per divos, clam violanda, dabas?


respueris: etiam Phoebo gratissima dona


Candor erat qualem praefert Latonia Luna,


Et me lustravit taedis, et nocte serena


Dum placeas, umeri retia ferre negent.


Nunc licet e caelo mittatur amica Tibullo,

nunc licet e caelum mitto amicus tibullus


Te tenet, absentes alios suspirat amores


deponit flauas annua terra comas.


nec refero Solisque uias et qualis, ubi orbem

neque refero soli uia et qualis ubi orbis


nota loquor: regnum ipse tenet, quem saepe coegit

nosco loquor regnum ipse teneo qui saepe cogo


Admonuit dominae deseruitque Venus.


tu procul euentura uides, tibi deditus augur


Africa puniceum purpureumque Tyros.


pendentique super claudantur ut omnia caelo;


Nunc ad bella trahor, et iam quis forsitan hostis

nunc ad bellum traho et iam quis forsitan hostis


Hunc cecinere diem Parcae fatalia nentes


perque uias urbis munera perque domos.


siue ego per liquidum uolucris uehar aera pennis,

siue ego per liquidus uolucris veho aes penna


Iam simul audacis uenient certamina Martis


inque uicem modo directo contendere passu,


Delos ubi nunc, Phoebe, tua est, ubi Delphica Pytho?

delus ubi nunc phoebus tuus sum ubi delphicus pytho


ars bona: sed postquam sumpsit sibi tela Cupido,

ars bonus sed postquam sumo sui telum cupido


Nec tamen huic credet coniunx tuus, ut mihi verax

neque tamen hic credo coniunx tuus ut ego verax


At tu, sancta, faue, neu quis diuellat amantes,


Annus in apricis maturat collibus uvas,


hinc et colla iugo didicit submittere taurus

hinc et collum iugum disco summitto taurus


Ignoscas: capiti sint precor illa meo.


et seu longa uirum terrae uia seu uaga ducent

et seu longus uir terra uia seu uagus duco


praemoneo, uati parce, puella, sacro,


non ego me uinclis uerberibusque nego.


Bisque die resoluta comas tibi dicere laudes


nec bene sollicitis ebria uerba sonant.

neque bene sollicitus ebrius uerbum sono


laudis ut adsiduo uigeat certamine miles,


Sed primum meritam larga donate salute


huc age cum cithara carminibusque ueni.


Admonui quotiens ‘auro ne pollue formam:


stamina quae ducunt quaeque futura neunt,


stare uel insanis cautes obnoxia uentis,


Hanc animo gaudente vident iuvenumque catervae


et quascumque niger rubro de litore gemmas

et quicumque niger rubrus de litus gemma


Faginus adstabat cum scyphus ante dapes.


Clauditur et dura ianua firma sera.


‘O fuge te tenerae puerorum credere turbae,


Per venerem quaeso conpositumque caput.


heu heu diuitibus uideo gaudere puellas:


Cantus et iratae detinet anguis iter,


dicitur occurrens erubuisse soror!


occulto portans itque reditque sinu:


mendaci somno credere siue uolent,


Vidit et evinctos bracchia capta duces;


Sola tenere malas Medeae dicitur herbas,


Ferte et opes: ego conposito securus acervo

fero et ops ego compositum securus acervus


Quin fleret nostras respiceretque vias.


Aut ego sum causatus aves aut omina dira,


nunc si clausa mea est, si copia rara uidendi,

nunc si claudo meus sum si copia rarus video


Optavit lentas et mihi militias.


fusus et adposito pollice uersat opus:


et niuei lactis pocula mixta mero.


O quotiens ingressus iter mihi tristia dixi

o quotiens ingredior iter ego tristis dico


Parcite, caelestes: aequum est inpune licere

parco caelestis aequus sum impunis licet


Offensum in porta signa dedisse pedem!


solus utroque idem diceris magnus in orbe.


Et calidam fesso conparat uxor aquam.


— exoriens nostris hic fuit annus auis —


Devovit tacito tempore noctis anus?


Ludit, et adsidue proelia miscet Amor.


cogitat, et frustra credula turba sedet.


Huc ades et tenerae morbos expelle puellae,

huc adsum et tener morbus expello puella


ad iuuenem tenebris sola puella uenit


Illius credo tunc sonuisse pedes.’


Iam Nox aetherium nigris emensa quadrigis

iam nox aetherius niger emetior quadrigae


et domino satis et nimium furique lupoque,


hoc tibi conigium promittit Delius ipse;


Ergo quid totiens fallacis uerba puellae


omine quo felix et sacer annus erit.


non te uicino remorabitur obuia marte


Ianua, iam pateas uni mihi, victa querelis,


agricola et minio suffusus, Bacche, rubenti

agricola et minium suffundo bacchus rubeo


Quicquid agit, sanguis est tamen illa tuos.

quisquis ago sanguis sum tamen ille tuus


Hic ego pastoremque meum lustrare quotannis


ipse mihi non si praescribat carmina Phoebus.

ipse ego non si praescribo carmen phoebus


nec quererer quod sol graciles exureret artus,

neque queror qui sol gracilis exuro artus


Sternat et adversos Marte favente duces,


Non mihi pigra nocent hibernae frigora noctis,


Devovet et flavis nostra puella comis.


Taenare siue tuis, siue Caryste tuis,


Pace bidens vomerque nitent—at tristia duri

pax bidens vomerque niteo at tristis durus


At media est Phoebi semper subiecta calori,

at medius sum phoebus semper subiectum calor


ante oculos Laurens castrum murusque Lauini est

ante oculus laurens castra murus lavinium sum


Quid tenera tibi coniuge opus? tua si bona nescis

quis tener tu coniunx opus tuus si bonus nescio


Tu, puero quodcumque tuo temptare libebit,


haec dedit Aeneae sortes, postquam ille parentem


desinite in nobis quaerere uelle fidem.


Non ego divitias patrum fructusque requiro,


sed potius ualida teneamur uterque catena,


uera cano: sic usque sacras innoxia laurus

uerus cano sic usque sacer innoxius laurus


Fluminis haec rapidi carmine vertit iter,


inde alios alioque memor componere uersus.


Pareat ille suae; vos me celebrate magistrum,


Cognoscit strepitus me veniente pedum.


et lenta excelsos uitis conscendere ramos,


gaudeat, ut digna est, uersibus illa meis.


pace tua pereant arcus pereantque sagittae,


Rideat adsiduis uxor inulta dolis,


nobilis Artacie gelida quos inrigat unda;


indicet ut nomen littera facta tuum,


Reddereque antiquo menstrua tura Lari.


Mutuus absenti te mihi servet amor.


aut e ueste sua tendent umbracula sertis

aut e uestis suus tendo umbraculum serta


Movit et ad certos nescia membra modos,

moveo et ad certus nescius membrum modus


barbara nec Scythiae tellus horrendaue Syrtis,

barbarum neque scythia tellus horrendaue syrtis


Sanguis, ut hic ventis diripiturque cinis.’


tum tibi non desit faciem componere pugnae,


huc ades, intonsa Phoebe superbe coma;

huc adsum intondeo phoebus superbus coma