Alcibiades quoque miserabilem exitum suum haud fallaci nocturna imagine speculatus est: quo enim pallio amicae suae dormiens opertum se uiderat, interfectus et insepultus iacens contectus est.

alcibiades quoque miserabilis exitus suus haud fallax nocturnus imago speculor sum quo enim pallium amica suus dormio operio sui uideo interficio et insepultus jaceo contego sum


Magna conseruandae religionis etiam P. Cornelio Baebio Tamphilo consulibus apud maiores nostros acta cura est. si quidem in agro L. Petili scribae sub Ianiculo cultoribus terram altius uersantibus, duabus arcis lapideis repertis, quarum in altera scriptura indicabat corpus Numae Pompili fuisse, in altera libri reconditi erant Latini septem de iure pontificum totidemque Graeci de disciplina sapientiae, Latinos magna diligentia adseruandos curauerunt, Graecos, quia aliqua ex parte ad soluendam religionem pertinere existimabantur, Q. Petilius praetor urbanus ex auctoritate senatus per uictimarios facto igni in conspectu populi cremauit: noluerunt enim prisci uiri quidquam in hac adseruari ciuitate, quo animi hominum a deorum cultu auocarentur.

magnus conseruo religio etiam p cornelius baebius tamphilus consul apud magnus noster ago cura sum si quidem in ager l petilis scriba sub janiculum cultor terra altus verso duo arx lapideus reperio qui in alter scribo indico corpus numa pompilis sum in alter liber recondo sum latinum septem de ius pontifex totidem graecum de disciplina sapientia latini magnus diligentia adservo curo graeci quia aliqui ex pars ad solvo religio pertineo existimo q petilus praetor urbanus ex auctoritas senatus per victimarius facio ignis in conspectus populus cremo nolo enim priscus uir quisquam in hic adseruaris ciuitas quo animus homo ab deus cultus avoco


Consimilis adfectus Iuliae C. Caesaris filiae adnotatus est. quae, cum aediliciis comitiis Pompei Magni coniugis sui uestem cruore respersam e campo domum relatam uidisset, territa metu ne qua ei uis esset adlata, exanimis concidit partumque, quem utero conceptum habebat, subita animi consternatione et graui dolore corporis eicere coacta est magno quidem cum totius terrarum orbis detrimento, cuius tranquillitas tot ciuilium bellorum truculentissimo furore perturbata non esset, si Caesaris et Pompei concordia communis sanguinis uinculo constricta mansisset.

consimilis affectus julius que caesar filia adnoto sum qui cum aedilicius comitium pompejus magnus coniunx suus uestis cruor respergo e campus domus refero uideo terreo metus ne qui is uolo sum affero exanimus concido pario qui uterus concipio habeo subeo animus consternatio et grauis dolor corpus eicio cogo sum magnus quidem cum totus terra orbis detrimentum qui tranquillitas tot ciuilis bellum truculentus furor perturbo non sum si caesar et pompejus concordia communis sanguis vinculum constringo maneo


Hellanicus uero ait quosdam ex gente Epiorum, quae pars Aetoliae est, ducenos explere annos, eique suscribit Damastes, hoc amplius adfirmans, Litorium quendam ex his maximarum uirium staturaeque praecipuae trecentesimum annum cumulasse.

hellanicus uerus aio quidam ex gens epeus qui pars aetolia sum duceni expleo annus is suscribit damastes hic amplus adfirmo litorium quidam ex hic maximaris uis sto praecipuus trecentesimus annus cumulo


Quid de Quintio Crispino loquar, cuius mansuetudinem potentissimi adfectus, ira atque gloria, quatere non potuerunt? Badium Campanum et hospitio benignissime domi suae exceperat et aduersa ualitudine correptum adtentissima cura recreauerat. a quo post illam nefariam Campanorum defectionem in acie ad pugnam prouocatus, cum et uiribus corporis et animi uirtute aliquanto esset superior, monere ingratum quam uincere maluit: nam 'quid agis' inquit, 'demens, aut quo te praua cupiditas transuersum rapit? parum habes publica impietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum Quintius placet, in quo sceleste exerceas arma, cuius penatibus et honoris uicissitudinem et salutem tuam debes! at me foedus amicitiae diique hospitales, sancta nostro sanguini, uestris pectoribus uilia pignora, hostili certamine congredi tecum uetant. quin etiam, si in concursu exercituum fortuito umbonis mei inpulsu prostratum agnouissem, adplicatum iam ceruicibus tuis mucronem reuocassem. tuum ergo crimen sit hospitem occidere uoluisse, meum non eris hospes occisus. proinde aliam qua occidas dexteram quaere, quoniam mea te seruare didicit'. dedit utrique caeleste numen debitum exitum, si quidem in eo proelio Badius obtruncatus est, Quintius insigni pugna clarus euasit.

quis de quintius crispinus loquor qui mansuetudo potens affectus ira atque gloria quatio non possum badius campanus et hospitium benignus domus suus excipio et adverso ualetudo corripio adtendo cura recreo ab quo post ille nefarius campanus defectio in acies ad pugna provoco cum et uis corpus et animus uirtus aliquantus sum superus moneo ingratus quam uinco malo nam quis ago inquam demens aut quo tu prauus cupiditas transverto rapio parum habeo publicus impietas furo nisi etiam priuo labor sum unus uidelicet tu romanus quintus placeo in quo scelestus exerceo arma qui penates et honor uicissitudo et salus tuus debeo at ego foedus amicitia dius hospital sancio noster sanguis uester pector uilis pignus hostilis certamen congredior tu ueto quin etiam si in concursus exercitus fortuitus umbo meus impulsus prosterno anosco adplicatum iam ceruix tuus mucro revoco tuus ergo crimen sum hospes occaedes uolo meus non sum hospes occido proinde alius qui occaedes dexter quaero quoniam meus tu seruo disco do uterque caelestis numen debeo exitus si quidem in is proelium badius obtrunco sum quintus insignio pugno clarus euado


Egregios uirtutis bellicae spiritus Lacedaemoniorum prudentissimi pacis moribus Athenienses subsecuntur, apud quos inertia e latebris suis languore marcens in forum perinde ac delictum aliquod protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae.

egregius uirtus bellicus spiritus lacedaemonius prudens pax mos atheniensis subsecuntur apud qui inertia e latebra suus languor marceo in forum perinde atque delinquo aliqui protraho fio ut non facinorosus ita erubesco rea culpa


Verum ne alienigenae iustitiae obliti uideamur, Pittacus Mitylenaeus, cuius aut meritis tantum ciues debuerunt aut moribus crediderunt, ut ei suis suffragiis tyrannidem deferrent, tam diu illud imperium sustinuit, quam diu bellum de Sigeo cum Atheniensibus gerendum fuit. postquam autem pax uictoria parta est, continuo reclamantibus Mitylenaeis deposuit, ne dominus ciuium ultra quam rei publicae necessitas exegerat permaneret. atque etiam cum recuperati agri dimidia pars consensu omnium offerretur, auertit animum ab eo munere deforme iudicans uirtutis gloriam magnitudine praedae minuere.

verus ne alienigenus justitia obliuiscor uideo pittacus mitylenaeus qui aut meritum tantus ciuis debeo aut mos credo ut is suus suffragium tyrannis defero tam diu ille imperium sustineo quam diu bellum de sigeus cum atheniensis gero sum postquam autem pax uictoria pario sum continuo reclamo mitylenaeis depono ne dominus ciuis ultra quam res publicus necessitas exigo permaneo atque etiam cum recipero ager dimidio pars consensus omnis offertor averto animus ab is munus deformis judico uirtus gloria magnitudo praeda minuo


Tarentinus Archytas, dum se Pythagorae praeceptis Metaponti penitus inmergit, magno labore longoque tempore solidum opus doctrinae conplexus, postquam in patriam reuertit ac rura sua reuisere coepit, animaduertit neglegentia uilici corrupta et perdita intuensque male meritum 'sumpsissem' inquit 'a te supplicium, nisi tibi iratus essem': maluit enim inpunitum dimittere quam propter iram iusto grauius punire.

tarentinus archytas dum sui pythagoras praecipio metapontum penitus inmergo magnus labor longus tempus solidus opus doctrina complector postquam in patria revorto atque rus suus reviso coepio animaduerto neglegentia uilicus corrumpo et perdo intueor malus mereo sumo inquam ab tu supplicium nisi tu irascor sum malo enim impunis dimitto quam propter ira justus grauis punio


Age, Dionysius Syracusanorum tyrannus huiusce tormenti quam longa fabula! qui duodequadraginta annorum dominationem in hunc modum peregit. summotis amicis in eorum locum ferocissimarum gentium homines et a familiis locupletium electos praeualidos seruos, quibus latera sua conmitteret, substituit. tonsorum quoque metu tondere filias suas docuit. quarum ipsarum, postquam adultae aetati adpropinquabant, manibus ferrum non ausus conmittere, instituit ut candentibus iuglandium nucum putaminibus barbam sibi et capillum adurerent. nec securiorem maritum egit quam patrem. duarum enim eodem tempore, Aristomaches Syracusanae et Locrensis Doridis, matrimoniis inligatus neutrius umquam nisi excussae conplexum petiit atque etiam cubicularem lectum perinde quasi castra lata fossa cinxit, in quem se ligneo ponte recipiebat, cum forem cubiculi extrinsecus a custodibus opertam interiore claustro ipse diligenter obserasset.

ago dionysius syracusanus tyrannus hic tormentum quam longus fabula qui duodequadraginta annus dominatio in hic modus perago summoveo amicus in is locus ferocissimaris gens homo et ab familia locuples eligo praevalidus seruus qui latus suus conmitto substituo tonsor quoque metus tondeo filia suus doceo qui ipsaris postquam adoleo aetas appropinquo manus ferrum non audeo conmitto instituo ut candeo iuglandium nucum putamen barba sui et capillus aduro neque securus maritus ago quam pater duaris enim idem tempus aristomaches syracusanus et locrensis doris matrimonium inligo neuter umquam nisi excutio conplexum peto atque etiam cubicularis lectus perinde quasi castrum fero fossa cingo in qui sui ligneus pons recipio cum sum cubiculum extrinsecus ab custos operio interior claustro ipse diligenter obsero


At Perse rege deuicto Paulus, cum Macedonicis opibus ueterem atque hereditariam urbis nostrae paupertatem eo usque satiasset, ut illo tempore primum populus Romanus tributi praestandi onere se liberaret, penates suos nulla ex parte locupletiores fecit, praeclare secum actum existimans, quod ex illa uictoria alii pecuniam, ipse gloriam occupasset.

at perses rex deuinco paulus cum macedonicus ops uetus atque hereditarius urbs noster paupertas is usque satio ut ille tempus primus populus romanus tribuo praesto onus sui libero penates suus nullus ex pars locupletiores facio praeclaris sui ago existimo qui ex ille uictoria alius pecunia ipse gloria occupo


Vnde te uirorum pariter ac feminarum praecipuum firmamentum, Pudicitia, inuocem? tu enim prisca religione consecratos Vestae focos incolis, tu Capitolinae Iunonis puluinaribus incubas, tu Palatii columen augustos penates sanctissimumque Iuliae genialem torum adsidua statione celebras, tuo praesidio puerilis aetatis insignia munita sunt, tui numinis respectu sincerus iuuentae flos permanet, te custode matronalis stola censetur: ades igitur et recognosce quae fieri ipsa uoluisti.

vnde tu uir pariter atque femina praecipuus firmamentum pudicitia invoco tu enim priscus religio consecro vesta focus incolo tu capitolinus juno puluinaris incubo tu palatium columen augustus penates sancio julius genial torus assiduus statio celebro tuus praesidium puerilis aetas insigne munio sum tuus numen respicio sincerus iuuenta flos permaneo tu custos matronal stola censeo adsum igitur et recognosco qui fio ipse uolo


Egregia C. quoque Calpurni Pisonis praetoris urbis constitutio: cum enim ad eum Terentius ex octo filiis, quos in adulescentiam perduxerat, ab uno in adoptionem dato exheredatum se querellam detulisset, bonorum adulescentis possessionem ei dedit heredesque lege agere passus non est. mouit profecto Pisonem patria maiestas, donum uitae, beneficium educationis, sed aliquid etiam flexit circumstantium liberorum numerus, quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat.

egregius que quoque calpurnius piso praetor urbs constitutio cum enim ad is tero ex octo filius qui in adulescentia perduco ab unus in adoptio do exheredo sui querela defero bonus adulescens possessio is do heres lex ago patior non sum moueo profecto piso patria maiestas donum uita beneficium educatio sed aliquis etiam flecto circumsto liberi numerus quia cum pater septem frater impius exheredo video


Atque haec quidem et animi magnifici et prosperi status: illa uero, qua legati Lacedaemoniorum apud patrem eius miseram fortitudinis suae condicionem testati sunt, gloriosior quam optabilior: intolerabilibus enim oneribus ciuitatem eorum inplicanti, si quid morte grauius imperare perseueraret, mortem se praelaturos responderunt.

atque hic quidem et animus magnificus et prosper status ille uerus qui legatus lacedaemonius apud pater is miser fortitudo suus condicio testas sum gloriosus quam optabilis intolerabilis enim onus ciuitas is implico si quis mors grauis impero persevero mors sui praefero respondeo


Consimili seueritate senatus postea usus Sp. Postumio Albino Q. Marcio Philippo consulibus mandauit ut de his, quae sacris Bacchanalium inceste usae fuerant, inquirerent. a quibus cum multae essent damnatae, in omnes cognati intra domos animaduerterunt, lateque patens opprobrii deformitas seueritate supplicii emendata est, quia, quantum ruboris ciuitati nostrae mulieres turpiter se gerendo incusserant, tantum laudis grauiter punitae adtulerunt.

consimilis seueritas senatus postea utor spurius postumius albinus q marcius philippus consul mando ut de hic qui sacrum bacchanalis incestus utor sum inquiro ab qui cum multus sum damno in omnis cognatus intra domus animaduerterunt fero pateo opprobrium deformitas seueritas supplicium emendo sum quia quantus rubor ciuitas noster mulier turpis sui gero incutio tantus laus grauis punior affero


Consternatum etiam Magi Chilonis amentia pectus, qui M. Marcello datum a Caesare spiritum sua manu eripuit, uetus amicus et Pompeianae militiae comes, indignatus aliquos sibi amicorum ab eo praeferri: urbem enim a Mytilenis, quo se contulerat, repetentem in Atheniensium portu pugione confodit protinusque ad inritamenta uaesaniae suae trucidanda tetendit, amicitiae hostis, diuini beneficii interceptor, publicae religionis, quod ad salutem clarissimi ciuis recuperandam attinuit, acerba labes.

consterno etiam magius chilo amentia pectus qui m marcellus do ab caesaris spiritus suus manus eripio uetus amicus et pompejanus militia comes indignor aliquis sui amicus ab is praefero urbs enim ab mytilenae quo sui confero repeto in atheniensis portus pugio confodio protinus ad irritamentum uaesaniae suus trucido tendo amicitia hostis diuinus beneficium interceptor publicus religio qui ad salus clarus ciuis recipero attineo acerbus labo


idemque Q. Metellum censorem, quod ab eo tamquam Gracchi filio censum recipere nolebat, lapidibus prosternere conatus est, adfirmantem tres tantum modo filios Ti. Graccho fuisse, e quibus unum in Sardinia stipendia merentem, alterum infantem Praeneste, tertium post patris mortem natum Romae decessisse, neque oportere clarissimae familiae ignotas sordes inseri, cum interim inprouida concitatae multitudinis temeritas—pro inpudentia et audacia!—aduersus consulatum et censuram tetendit principesque suos omni petulantiae genere uexauit.

idem q metellus censor qui ab is tamquam gracchus filius census recipio nolo lapis prosterno conor sum adfirmo tres tantus modo filius tiberius gracchus sum e qui unus in sardinia stipendium mereo alter infer praeneste tertius post pater mors natus roma decedo neque oportet clarus familia ignotus sordeo insero cum interim improvidus concito multitudo temeritas pro impudens et audacia aduersus consulatus et censeo tendo princeps suus omnis petulantia genus vexo


Ille uero, quem in Sicilia prouinciae rectoris admodum similem fuisse constat, petulantis animi: pro consule enim dicente mirari se quapropter sui tam similis esset, cum pater suus in eam prouinciam numquam accessisset, 'at meus' inquit 'Romam accessit': ioco namque lacessitam matris suae pudicitiam inuicem suspicione in matrem eius reiecta audacius quam uirgis et securibus subiecto conueniebat ultus est.

ille uerus qui in sicilia prouincia rector admodum similis sum consto petulans animus pro consul enim dico miror sui quapropter suus tam similis sum cum pater suus in is prouincia numquam accedo at meus inquam roma accedo iocus namque lacesso mater suus pudicitia inuicem suspicio in mater is rejecto audax quam uirga et securis subiectus conuenio ulciscor sum


Multum animis hominum et fiduciae adicere et sollicitudinis detrahere potest morum ac fortunae in claris uiris recognita mutatio, siue nostros status siue proximorum contemplemur: nam cum aliorum fortunas spectando ex condicione abiecta atque contempta emersisse claritatem uideamus, quid aberit quin et ipsi meliora de nobis semper cogitemus, memores stultum esse perpetuae infelicitatis se praedamnare spemque, quae etiam incerta recte fouetur, interdum certam in desperationem conuertere?

multus animus homo et fiducia adicio et sollicitudo detraho possum mos atque fortuna in claris uir recognosco mutatio siue noster status siue proximum contemplo nam cum alius fortuna specto ex condicio abicio atque contemno emergo claritas video quis absum quin et ipse bonus de nos semper cogito memor stultus sum perpetuus infelicitas sui praedamnaris spes qui etiam incertus rectus foveo interdum certus in desperatio conuerto


Adici nostris duo eiusdem generis alienigena exempla non absurde possunt. Sami Prienensibus auxilium aduersus Caras inplorantibus adrogantia instincti pro classe et exercitu sibullam eis derisus gratia miserunt. quam illi uelut diuinitus datum praesidium interpretati libenter receptam uera fatorum praedictione uictoriae ducem habuerunt.

adicio noster duo idem genus alienigenus exemplum non absurdus possum samos prienensis auxilium aduersus caveo inploro arrogantia instinguo pro classis et exercitus sibullam is derideo gratia mitto quam ille uelut divinitus do praesidium interpretas libet recipio uerus fatum praedictio uictoria dux habeo


Cuius utriusque industriae laudem duo reges partiti sunt, Cyrus omnium militum suorum nomina, Mitridates duarum et xx gentium, quae sub regno eius erant, linguas ediscendo, ille, ut sine monitore exercitum salutaret, hic, ut eos, quibus imperabat, sine interprete adloqui posset.

qui uterque industria laus duo rex partio sum cyrus omnis miles suus nomen mitridates duaris et xx gens qui sub regnum is sum lingua edisco ille ut sine monitor exercitus saluto hic ut is qui impero sine interpres alloquor possum


Otium, quod industriae et studio maxime contrarium uidetur, praecipue subnecti debet, non quo euanescit uirtus, sed quo recreatur: alterum enim etiam inertibus uitandum, alterum strenuis quoque interdum adpetendum est, illis, ne † propriae uitam inermem exigant, his, ut tempestiua laboris intermissione ad laborandum fiant uegetiores.

otium qui industria et studium magnus contrarius uideo praecipuus subnecto debeo non quo evanesco uirtus sed quo recreo alter enim etiam iners vito alter strenuus quoque interdum adpeto sum ille ne proprius uita inermis exigo hic ut tempestivus labor intermissio ad laboro fio vegetus


Eadem rei publicae tempestate C. Fabius Dorsuo memorabile exemplum seruatae religionis dedit: namque Gallis Capitolium obsidentibus, ne statum Fabiae gentis sacrificium interrumperetur, gabino ritu cinctus, manibus umerisque sacra gerens per medias hostium stationes in Quirinalem collem peruenit. ubi omnibus sollemni more peractis in Capitolium prope diuina ueneratione uictricium armorum perinde uictor rediit.

idem res publicus tempestas que fabius dorsuo memorabilis exemplum seruatae religio do namque gallus capitolium obsido ne status fabius gens sacrificium interrumpo gabino ritus cingo manus umeo sacer gero per medius hostis statio in quirinal collis peruenio ubi omnis sollemnis mos perago in capitolium prope diuinum ueneratio uictricium armus perinde uictor redeo


Hic spiritus ne M. quidem Catonis pueritiae defuit: nam cum in domo M. Drusi auunculi sui educaretur, et ad eum tribunum pl. Latini de ciuitate inpetranda conuenissent, a Q. Poppedio Latii principe, Drusi autem hospite, rogatus ut socios apud auunculum adiuuaret, constanti uultu non facturum se respondit. iterum deinde ac saepius interpellatus in proposito perstitit. tunc Poppedius in excelsam aedium partem leuatum abiecturum inde se, nisi precibus obtemperaret, minatus est: nec hac re ab incepto moueri potuit. expressa est itaque illa uox homini: 'gratulemur nobis, Latini et socii, hunc esse tam paruum, quo senatore ne sperare quidem nobis ciuitatem licuisset'. tenero ergo animo Cato totius curiae grauitatem percepit perseuerantiaque sua Latinos iura nostrae ciuitatis adprehendere cupientes reppulit.

hic spiritus ne m quidem cato pueritia desum nam cum in domus m drusus auunculus suus educo et ad is tribunus pl latinum de ciuitas impetro convenio ab q poppedio latius princeps drusus autem hospes rogo ut socius apud auunculus adiuuo consto uultus non facio sui respondeo iterum deinde atque saepis interpello in propono persto tunc poppedius in excello aedes pars leuo abicio inde sui nisi prex obtempero mino sum neque hic res ab inceptum moueo possum exprimo sum itaque ille uox homo gratulor nos latinum et socius hic sum tam paruus quo senator ne spero quidem nos ciuitas licet tener ergo animus cato totus curia grauitas percipio persevero suus latini ius noster ciuitas adprehendo cupio repello


Par illius quoque Manli grauitas, cui cum consulatus omnium consensu deferretur eumque sub excusatione aduersae ualitudinis oculorum recusaret, instantibus cunctis 'alium' inquit, 'Quirites, quaerite, ad quem hunc honorem transferatis: nam si me gerere eum coegeritis, nec ego mores uestros ferre nec uos meum imperium perpeti poteritis'. priuati tam ponderosa uox: quam graues fasces consulis extitissent!

par ille quoque manlius gravitas qui cum consulatus omnis consensus defero is sub excusatio adverro ualetudo oculus recuso insto cunctus alius inquam quiris quaero ad qui hic honor transfero nam si ego gero is cogo neque ego mos uester fero neque tu meus imperium perpetior possum priuo tam ponderosus uox quam grauis fascis consul extitissent


Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Oreste praetore urbis impetrauerat ut restitui se in bona Naeui Ani iuberet, quorum possessionem secundum tabulas testamenti ab ipso acceperat. appellatus Mamercus a Surdino, cuius libertus Genucium heredem fecerat, praetoriam iurisdictionem abrogauit, quod diceret Genucium amputatis sui ipsius sponte genitalibus corporis partibus neque uirorum neque mulierum numero haberi debere. conueniens Mamerco, conueniens principi senatus decretum, quo prouisum est ne obscena Genucii praesentia inquinataque uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polluerentur.

quis mamercus aemilis lepidus consul quam grauis decretum genucius quidam matrae magnus gallus ab cn orestes praetor urbs impetro ut restituo sui in bonus naevius anius iubeo qui possessio secundus tabula testamentum ab ipse accipio appello mamercus ab surdino qui libertus genucium heres facio praetorius iurisdictio abrogo qui dico genucium amputas suus ipse sponte genital corpus pars neque uir neque mulier numerus habeo debeo conuenio mamercus conuenio princeps senatus decretum quo prouideo sum ne obscenus genucii praesens inquino uox tribunalia magistratus sub species peto ius polluo


Pompeius uero Magnus in acie Pharsalica uictus a Caesare, fuga quaerens salutem cursum in insulam Cyprum, ut aliquid in ea uirium contraheret, classe direxit adpellensque ad oppidum Paphum conspexit in litore speciosum aedificium gubernatoremque interrogauit quod ei nomen esset. qui respondit *katwbasi/leia uocari. quae uox spem eius quantulamcumque conminuit, neque id dissimulanter tulit: auertit enim oculos ab illis tectis ac dolorem, quem ex diro omine ceperat, gemitu patefecit.

pompejus uerus magnus in acies pharsalicus uinco ab caesaris fuga quaero salus cursus in insula cyprus ut aliquis in is uis contraho classis dirigo adpello ad oppidum paphos conspicio in litus speciosus aedificium gubernator interrogo qui is nomen sum qui respondeo katwbasi leia uoco qui uox spes is quantulus conminuo neque is dissimulanter fero averto enim oculus ab ille tectum atque dolor qui ex dirus omen capio gemitus patefacio


Maximae uero uirginis Aemiliae discipulam extincto igne tutam ab omni reprehensione Vestae numen praestitit. qua adorante, cum carbasum, quem optimum habebat, foculo inposuisset, subito ignis emicuit.

magnus uerus uirgo aemilius discipula extingo ignis tueor ab omnis reprehensio vesta numen praesto qui adoro cum carbasus qui bonus habeo foculus inpono subeo ignis emico


Et poeta Antipater Sidonius omnibus annis uno tantum modo die, quo genitus erat, febri inplicabatur, cumque ad ultimam aetatem peruenisset, natali suo certo illo circuitu morbi consumptus est.

et poeta antipater sidonius omnis annus unus tantus modo dies quo gigno sum febris implico cum ad ulter aetas pervenio natalis suus certus ille circuitus morbus consumo sum


Regios interitus magnitudine miraculi remigis casus aequat, quem in hexere Tyriorum sentinam haurientem cum e naui fluctus abiecisset, altero latere repercussum contrarius fluctus in nauem retulit. itaque miseri simul ac felicis conplorationi permixta fuit gratulatio.

regii intereo magnitudo miraculis remex casus aequo qui in hexeris tyrium sentina haurio cum e no fluctus abicio alter lateo repercutio contrarius fluctus in nauis refero itaque miser simul atque felix conploratio permisceo sum gratulatio


Atque hic quidem senatus animaduersionem meruerat: Cn. autem Cornelius Scipio Hispali filius prius quam mereri posset expertus est: nam cum ei Hispania prouincia sorte obuenisset, ne illuc iret decreuit adiecta causa, quod recte facere nesciret. itaque Cornelius propter uitae inhonestum actum sine ullo prouinciali ministerio tantum non repetundarum lege damnatus est.

atque hic quidem senatus animaduersio mereo cn autem cornelius scipio hispal filius prior quam mereo possum experior sum nam cum is hispania prouincia sors obvenio ne illic eo decerno adiicio causa qui rectus facio nescio itaque cornelius propter uita inhonestus ago sine ullus prouincial ministerium tantus non repeto lex damno sum


Item M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius, a Sufenate auunculo suo adoptatus testamentum naturalis patris, quo praeteritus erat, apud centumuiros rescidit, cum in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cineribus negotii fuit. ceterum quamuis utraque haec aduersus nitebantur, tamen paterna bona optinuit: nam L. quidem Sextilius et P. Popilius, quos M. Anneius sanguine sibi coniunctos eadem ex parte qua Tullianum heredes fecerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sacra transierat. sed artissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem superauit.

item m anneius carseolanus splendidus equio romanus filius ab sufenate avunculus suus adopto testamentum natural pater quo praetereo sum apud centumuiri rescidit cum in is tullianus pompejus magnus familiaris ipse quidem pompejus signator heres scribo sum itaque ille in iudicium multus cum excello uir gratia quam cum parens cinis negotium sum ceterum quamuis uter hic aduersus niteo tamen paternus bonus obtineo nam l quidem sextilis et p popilius qui m anneius sanguis sui coniungo idem ex pars qui tullianus heres facio sacramentum cum adulescentulus contendo audeo non sum tametsi praecipuus is tempus magnus uis ad defendo tabula testamentum inuitaris possum et aliquantus adjuvo heres qui m anneius in sufenatis familia atque sacer transeo sed artus inter homo procreatio uinculis pater simul uoluntas et princeps auctoritas supero


Teutonorum uero coniuges Marium uictorem orarunt ut ab eo uirginibus Vestalibus dono mitterentur, adfirmantes aeque se atque illas uirilis concubitus expertes futuras, eaque re non impetrata laqueis sibi nocte proxima spiritum eripuerunt. di melius, quod hunc animum uiris earum in acie non dederunt: nam si mulierum suarum uirtutem imitari uoluissent, incerta Teutonicae uictoriae tropaea reddidissent.

teutoni uerus coniunx marius uictor oro ut ab is uirgo vestal donum mitto adfirmo aequus sui atque ille uirilis concubo expers sum is res non impetro laqueus sui nox propior spiritus eripio deus bonus qui hic animus uir is in acies non do nam si mulier suus uirtus imitor uoluissent incertus teutonicus uictoria tropaeum reddo


Homerus quoque, ingeni caelestis uates, non aliud sensit uehementissimis Achillis manibus canoras fides aptando, ut earum militare robur leni pacis studio relaxaret.

homerus quoque ingenium caelestis uates non alius sentio vehemens achilles manus canorus fides apto ut is militaris robur lenis pax studium relaxo


At Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus idem sacerdotium abstulit, occentusque soricis auditus Fabio Maximo dictaturam, C. Flaminio magisterium equitum deponendi causam praebuit.

at q sulpicius inter sacrifico e caput apex prolabor idem sacerdotium aufero occentus sorex audio fabius maximus dictatura que flaminius magisterius eques depono causa praebeo


Idem senatus, cum ad gratulandum sibi Prusian Bithyniae regem Perse deuicto uenire audisset, obuiam illi P. Cornelium Scipionem quaestorem Capuam misit censuitque ut ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae non solum ipsi, sed etiam comitibus eius publice praeberentur, in eoque excipiendo tota urbs unius humani amici uultum habuit. itaque qui amantissimus nostri uenerat, duplicata erga nos beniuolentia in regnum suum reuersus est.

idem senatus cum ad gratulor sui prusia bithynia rex perses deuinco uenio audio obuiam ille p cornelius scipio quaestor capua mitto censeo ut is domus roma quam bonus conduco et copia non solus ipse sed etiam comes is publicus praebeo in eo excipio totus urbs unus humanus amicus uultus habeo itaque qui amo noster uenio duplico erga nos benevolens in regnum suus revorto sum


Hoc modo fortuna saeuiens uocem ademit, illo propitia donauit. Echecles Samius athleta mutus, cum ei uictoriae, quam adeptus erat, titulus et praemium eriperetur, indignatione accensus uocalis euasit.

hic modo fortuna saevio uox adimo ille propitio dono echecles samius athleta mutus cum is uictoria quam adipiscor sum titulus et praemium eripio indignatio accendo uocal euado


Nec alio robore animi praeditus fuit Pontius Aufidianus eques Romanus, qui, postquam conperit filiae suae uirginitatem a paedagogo proditam Fannio Saturnino, non contentus sceleratum seruum adfecisse supplicio etiam ipsam puellam necauit. ita ne turpes eius nuptias celebraret, acerbas exequias duxit.

neque alius robur animus praeditus sum pontius aufidianus eques romanus qui postquam conperit filia suus uirginitas ab paedagogus prodeo fannius saturninus non contineo scelero seruus afficio supplicium etiam ipse puella neco ita ne turpis is nuptiae celebro acerbus exsequiae duco


Iterum Ptolomaeus Physcon emergit, paulo ante libidinosae amentiae taeterrimum exemplum, idem inter praecipua crudelitatis indicia referendus: quid enim hoc facto truculentius? filium suum nomine Memphiten, quem ex Cleopatra, eadem sorore et uxore, sustulerat, liberalis formae, optimae spei puerum, in conspectu suo occidi iussit protinusque caput eius et pedes praecisos in cista chlamyde opertos pro munere natalicio matri misit, perinde quasi ipse cladis, quam illi inferebat, expers, ac non infelicior, quod in communi orbitate Cleopatram miserabilem cunctis, se inuisum reddiderat. adeo caeco furore summa quaeque efferuescit crudelitas, cum munimentum ex se ipsa repperit: nam cum animaduerteret quanto sui odio patria teneretur, timori remedium scelere petiuit, quoque tutius plebe trucidata regnaret, frequens iuuentute gymnasium armis et igni circumdedit omnesque, qui in eo erant, partim ferro, partim flamma necauit.

iterum ptolomaeus physcon emergo paulus ante libidinosus amentia taeter exemplum idem inter praecipuus crudelitas indicium refero quis enim hic facio truculentus filius suus nomen memphites qui ex cleopatra idem soror et uxor tollo liberalis forma bonus spes puer in conspectus suus occido iubeo protinus caput is et pes praecido in cista chlamys operio pro munus natalicius mater mitto perinde quasi ipse clades quam ille infero expers atque non infelix qui in communis orbitas cleopatra miserabilis cunctus sui inuideo reddo adeo caecus furor summus quisque efferuescit crudelitas cum munimentum ex sui ipse reperio nam cum animaduerteret quantus suus odium patria teneo timor remedium scelus peto quoque tueor plebs trucido regno frequens iuuentus gymnasium arma et ignis circumdo omnes qui in is sum pars ferrum pars flamma neco


Itaque ne illi quidem probandi, quamuis factum eorum nobilitatis splendore protectum sit, qui, quod Cn. Flauius humillimae quondam sortis praeturam adeptus erat, offensi anulos aureos sibimet ipsis et phaleras equis suis detractas abiecerunt, doloris inpotentiam tantum non luctu professo testati.

itaque ne ille quidem probo quamuis facio is nobilitas splendor protego sum qui qui cn flavius humilis quondam sors praetorqueo adipiscor sum offendo anulus aureus sui ipse et phalerae equus suus detraho abicio dolor impotentia tantus non luctus profiteor testas


Ceterum ut neminem ei praetulerim, ita Q. Scaeuolam augurem merito conparauerim. dispulsis prostratisque inimicorum partibus Sulla occupata urbe senatum armatus coegerat ac summa cupiditate ferebatur ut C. Marius quam celerrime hostis iudicaretur. cuius uoluntati nullo obuiam ire audente solus Scaeuola de hac re interrogatus sententiam dicere noluit. quin etiam truculentius sibi instanti Sullae 'licet' inquit 'mihi agmina militum, quibus curiam circumsedisti, ostentes, licet mortem identidem miniteris, numquam tamen efficies ut propter exiguum senilemque sanguinem meum Marium, a quo urbs et Italia conseruata est, hostem iudicem'.

ceterum ut nemo is praefero ita q scaevola auguro mereo conparo dispello prosterno inimicus pars sulla occupo urbs senatus armo cogo atque summus cupiditas fero ut que marius quam celer hostis judico qui uoluntas nullus obuiam eo audeo solus scaevola de hic res interrogo sententia dico nolo quin etiam truculentus sui insto sulla licet inquam ego agmen miles qui curia circumsedeo ostento licet mors identidem minito numquam tamen efficio ut propter exiguus senilis sanguis meus marius ab quo urbs et italia conseruata sum hostis judico


C. Heluius Cinna tribunus pl. ex funere C. Caesaris domum suam petens populi manibus discerptus est pro Cornelio Cinna, in quem saeuire se existimabat iratus ei, quod, cum adfinis esset Caesaris, aduersus eum nefarie raptum impiam pro rostris orationem habuisset, eoque errore propulsus est, ut caput Helui perinde atque Corneli circa rogum Caesaris fixum iaculo ferret, officii sui, alieni erroris piaculum miserabile!

que helvius cinna tribunus pl ex funus que caesar domus suus peto populus manus discerpo sum pro cornelius cinna in qui saevio sui existimo irascor is qui cum affinis sum caesar aduersus is nefarius rapio impius pro rostrum oratio habeo eo error propello sum ut caput helvius perinde atque cornelis circa rogus caesar figo jaculus fero officium suus alienus error piaculum miserabilis


Citerioris aetatis metas, sed non parui tamen spatii chrysippi uiuacitas flexit: nam octogesimo anno coeptum undequadragesimum *logikw=n exactissimae subtilitatis uolumen reliquit. cuius studium in tradendis ingenii sui monumentis tantum operae laborisque sustinuit, ut ad ea, quae scripsit, penitus cognoscenda longa uita sit opus.

citer aetas meto sed non paruus tamen spatium chrysippi vivacitas flecto nam octogesimus annus coepio undequadragesimus logikw n exigo subtilitas volumen relinquo qui studium in trado ingenium suus monumentum tantus opera labor sustineo ut ad is qui scribo penitus cognosco longus uita sum opus


Magna sunt haec uirilis pietatis opera, sed nescio an his omnibus ualentius et animosius Claudiae Vestalis uirginis factum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru uiolenta tribuni pl. manu detrahi animaduertisset, mira celeritate utrisque se interponendo amplissimam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit, nec discerni potuit utri plus laudis tribueretur, cui uictoria an cui pietas comes aderat.

magnus sum hic uirilis pietas opus sed nescio an hic omnis valeo et animosus claudia vestal uirgo facio qui cum pater suus triumpho e currus violentus tribunus pl manus detraho animaduerto mirus celeritas uterque sui interpono amplus potestas inimicitia accendo depello igitur alter triumphus pater in capitolium alter filia in aedes vesta duco neque discerno possum uter multus laus tribuo qui uictoria an qui pietas comes adsum


Odium merita Septimulei auaritia, Ptolomaei autem regis Cypriorum risu prosequenda: nam cum anxiis sordibus magnas opes corripuisset propterque eas periturum se uideret et ideo omni pecunia inposita nauibus in altum processisset, ut classe perforata suo arbitrio periret et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum necis suae praemium domum reuexit. procul dubio hic non possedit diuitias, sed a diuitiis possessus est, titulo rex insulae, animo pecuniae miserabile mancipium.

odium mereo septimuleius auaritia ptolomaeus autem rex cyprium rideo prosequor nam cum anxius sordes magnus ops corripio propter is pereo sui video et ideo omnis pecunia inpono nauis in altus procedo ut classis perforo suus arbitrium pereo et hostis praeda careo non sustineo mergo aurum et argentum sed sum nex suus praemium domus reveho procul dubius hic non possedo diuitiae sed ab diuitiae possessus sum titulus rex insula animus pecunia miserabilis mancipium


Item L. Piso a L. Claudio Pulchro accusatus, quod graues et intolerabiles iniurias sociis intulisset, haud dubiae ruinae metum fortuito auxilio uitauit: namque per id ipsum tempus, quo tristes de eo sententiae ferebantur, repentina uis nimbi incidit, cumque prostratus humi pedes iudicum oscularetur, os suum caeno repleuit. quod conspectum totam quaestionem a seueritate ad clementiam et mansuetudinem transtulit, quia satis iam graues eum poenas sociis dedisse arbitrati sunt huc deductum necessitatis, ut abicere se tam suppliciter et attollere tam deformiter cogeretur.

item l piso ab l claudius pulcher accuso qui grauis et intolerabilis injuria socius infero haud dubius ruina metus fortuitus auxilium vito namque per is ipse tempus quo tristis de is sententia fero repentinus uolo nimbus incido cum prosterno humus pes iudex osculo os suus caenum repleo qui conspectus totus quaestio ab seueritas ad clementia et mansuetudo transfero quia satis iam grauis is poena socius do arbitror sum huc deduco necessitas ut abicio sui tam supplex et attollo tam deformis cogo


Sed Theramenes a litteris et doctrina uirilitatem traxit, Numantino uero Rhoetogeni ad consimilem uirtutem capessendam quasi magistra gentis suae ferocitas extitit: perditis namque et adflictis rebus Numantinorum, cum omnes ciues nobilitate, pecunia, honoribus praestaret, uicum suum, qui in ea urbe speciosissimus erat, contractis undique nutrimentis ignis incendit protinusque strictum gladium in medio posuit ac binos inter se dimicare iussit, ut uictus incisa ceruice ardentibus tectis superiaceretur. qui, cum tam forti lege mortis omnis absumpsisset, ad ultimum se ipse flammis inmersit.

sed theramenes ab littera et doctrina uirilitas traho numantinus uerus rhoetogeni ad consimilis uirtus capesso quasi magistro gens suus ferocitas extitit perdo namque et affligo res numantinus cum omnis ciuis nobilitas pecunia honor praesto vicus suus qui in is urbs speciosus sum contraho undique nutrimenta ignis incendo protinus stringo gladius in medium pono atque bini inter sui dimicaris iubeo ut uinco incido ceruix ardeo tectum superjaceo qui cum tam fortis lex mors omnis absumo ad ulter sui ipse flamma inmergo


Platon autem patriam Athenas, praeceptorem Socratem sortitus, et locum et hominem doctrinae fertilissimum, ingenii quoque diuina instructus abundantia, cum omnium iam mortalium sapientissimus haberetur, eo quidem usque, ut, si ipse Iuppiter caelo descendisset, nec elegantiore nec beatiore facundia usurus uideretur, Aegyptum peragrauit, dum a sacerdotibus eius gentis geometriae multiplices numeros et caelestium obseruationum rationem percipit. quoque tempore a studiosis iuuenibus certatim Athenae Platonem doctorem quaerentibus petebantur, ipse Nili fluminis inexplicabiles ripas uastissimosque campos, † effusam barbariam et flexuosos fossarum ambitus Aegyptiorum senum discipulus lustrabat. quo minus miror in Italiam transgressum, ut ab Archyta Tarenti, a Timaeo et Arione et Echecrate Locris Pythagorae praecepta et instituta acciperet: tanta enim uis, tanta copia litterarum undique colligenda erat, ut inuicem per totum terrarum orbem dispergi et dilatari posset. altero etiam et octogesimo anno decedens sub capite Sophronis mimos habuisse fertur. sic ne extrema quidem eius hora agitatione studii uacua fuit.

plato autem patria athenae praeceptor socrates sortior et locus et homo doctrina fertilis ingenium quoque diuinum instruo abundantia cum omnis iam mortalis sapio habeo is quidem usque ut si ipse iuppiter caelum descendo neque elego neque beatus facundia utor uideo aegyptus peragro dum ab sacerdos is gens geometria multiplico numerus et caelestis obseruatio ratio percipio quoque tempus ab studiosus juvenis certatim athenae plato doctor quaero peto ipse nilis flumen inexplicabilis ripa vastus campus effundo barbaria et flexuosus fossaris ambitus aegyptius seni discipulus lustro quo paruus miro in italia transgredior ut ab archytas tarentus ab timaeus et ario et echecrates locri pythagoras praecipio et institutum accipio tantus enim uolo tantus copia litteraris undique colligo sum ut inuicem per totus terra orbis dispergo et dilataris possum alter etiam et octogesimus annus decedo sub caput sophrona mimus habeo fero sic ne exter quidem is hora agitatio studium uacuus sum


Atque ut nobilitati, beneficio paenitentiae se ipsam admonitae respicere, altiora modo suo sperare ausos subtexamus, T. Aufidius, cum Asiatici publici exiguam admodum particulam habuisset, postea totam Asiam proconsulari imperio obtinuit. nec indignati sunt socii eius parere fascibus, quem aliena tribunalia adulantem uiderant. gessit etiam se integerrime atque splendidissime. quo quidem modo demonstrauit pristinum quaestum suum fortunae, praesens uero dignitatis incrementum moribus ipsius inputari debere.

atque ut nobilitas beneficium paenitentia sui ipse admoneo respicio alo modo suus spero audeo subtexo t aufidius cum asiaticus publicus exiguus admodum particula habeo postea totus asia proconsularis imperium obtineo neque indignor sum socius is pareo fascis qui alienus tribunalia adulo video gero etiam sui integer atque splendidus quo quidem modo demonstro pristinus quaestus suus fortuna praesens uerus dignitas incrementum mos ipse inputaris debeo


Item bello Macedonico P. Vatinius Reatinae praefecturae uir noctu urbem petens existimauit duos iuuenes excellentis formae albis equis residentes obuios sibi factos nuntiare die, qui praeterierat, Persen regem a Paulo captum. quod cum senatui indicasset, tamquam maiestatis eius et amplitudinis uano sermone contemptor in carcerem coniectus, postquam Pauli litteris illo die Persen captum apparuit, et custodia liberatus et insuper agro ac uacatione donatus est. Castorem uero et Pollucem etiam illo tempore pro imperio populi Romani excubuisse cognitum est, quo ad lacum Iuturnae suum equorumque sudorem abluentis uisi sunt, iunctaque fonti aedis eorum nullius hominum manu reserata patuit.

item bellum macedonicus p vatinius reatinus praeficio uir nox urbs peto existimo duo iuuenis excello forma albus equus resideo obvius sui facio nuntiaris dies qui praetereo perses rex ab paulus capio qui cum senatus indico tamquam maiestas is et amplitudo uanus sermo contemptor in carcer coniectus postquam paulis littera ille dies perses capio appareo et custodia libero et insuper ager atque uacatio dono sum castor uerus et pollux etiam ille tempus pro imperium populus romanus excubo cognosco sum quo ad lacus juturna suus equus sudor abluo video sum jungo fons aedes is nullus homo manus resero pateo


Sex. quoque Titium similis casus prostrauit. erat innocens, erat agraria lege lata gratiosus apud populum: tamen, quod Saturnini imaginem domi habuerat, suffragiis eum tota contio oppressit.

sex quoque titius similis casus prosterno sum innocens sum agrarius lex fero gratiosus apud populus tamen qui saturninus imago domus habeo suffragium is totus contio opprimo


Quorum quemadmodum maiestas amplificabatur, ita abstinentia artissime constringebatur: immolatarum enim ab his hostiarum exta ad quaestores aerarii delata uenibant, sacrificiisque populi Romani cum deorum immortalium cultus tum etiam hominum continentia inerat, imperatoribus nostris quam sanctas manus habere deberent apud ista altaria discentibus: continentiaeque tantum tribuebatur, ut multorum aes alienum, quia prouincias sincere administrauerant, a senatu persolutum sit: nam quorum opera publicam auctoritatem splendorem suum procul obtinuisse uiderant, eorum dignitatem domi conlabi indignum sibique deforme esse arbitrabantur.

qui quemadmodum maiestas amplifico ita abstinentia artus constringo immolataris enim ab hic hostia exta ad quaestor aerarius defero venio sacrificium populus romanus cum deus immortalis cultus tum etiam homo continentia insum imperator noster quam sancio manus habeo debeo apud iste altare disco continentia tantus tribuo ut multus aes alienus quia prouincia sincerus administro ab senatus persolvo sum nam qui opus publicus auctoritas splendor suus procul obtineo video is dignitas domus collabor indignus sui deformis sum arbitror


Ne de his quidem feminis tacendum est, quas condicio naturae et uerecundia stolae ut in foro et iudiciis tacerent cohibere non ualuit.

ne de hic quidem femina taceo sum qui condicio natura et verecundia stola ut in forum et iudicium taceo cohibeo non ualuit


Eadem ausum Sp. Maelium consimili exitu patria multauit. area uero domus eius, quo iustitia supplicii notior ad posteros perueniret, Aequimeli appellationem traxit. quantum ergo odii aduersus hostes libertatis insitum animis antiqui haberent parietum ac tectorum, in quibus uersati fuerant, ruinis testabantur. ideoque et M. Flacci et L. Saturnini seditiosissimorum ciuium corporibus trucidatis penates ab imis fundamentis eruti sunt. ceterum Flacciana area, cum diu † pene uacua mansisset, a Q. Catulo Cimbricis spoliis adornata est.

idem audeo spurius maelius consimilis exeo patria multo area uerus domus is quo iustitia supplicium nosco ad posterus pervenio aequimelis appellatio traho quantus ergo odium aduersus hostis libertas inquiro animus antiquus habeo paries atque tector in qui verso sum ruina testo ideo et m flaccus et l saturninus seditiosus ciuis corpus trucido penates ab imus fundamentum eruo sum ceterum flaccianus area cum diu penis uacuus maneo ab q catulus cimbricus spolium adorno sum


Age, quanto spiritu putamus usum L. Quintium Cincinnatum dictatorem eo tempore, quo deuictis Aequiculis et sub iugum missis L. Minucium consulatum deponere coegit, quod castra eius idem hostes obsederant? indignum enim maximo imperio credidit quem non sua uirtus, sed fossa uallumque tutum praestiterat, cuique uerecundiae non fuerat arma Romana metu trepida clausis portis contineri. ergo imperiosissimi xii fasces, penes quos senatus et equestris ordinis et uniuersae plebis summum decus erat, quorumque nutu Latium ac totius Italiae uires regebantur, contusi atque fracti dictatoriae se animaduersioni substrauerunt: ac, ne inulta foret laesa gloria militaris, consul delicti omnis uindex punitus est. his, ut ita dicam, piaculis, Mars, imperii nostri pater, ubi aliqua ex parte a tuis auspiciis degeneratum erat, numen tuum propitiabatur, adfinium et cognatorum et fratrum nota, filiorum strage, ignominiosa consulum eiuratione.

ago quantus spiritus puto usus l quintius cincinnatus dictator is tempus quo deuinco aequiculis et sub iugum mitto l minucius consulatus depono cogo qui castrum is idem hostis obsedeo indignus enim maximus imperium credo qui non suus uirtus sed fossa valles tueor praesto quisque verecundia non sum arma romanus metus trepido claudo porta contineo ergo imperiosus duodecim fascis penis qui senatus et equester ordo et universus plebs superus decus sum quisque nutus latius atque totus italia uis rego contundo atque frango dictatorius sui animaduersio substerno atque ne inultus sum laedo gloria militaris consul delictum omnis uindex punior sum hic ut ita dico piaculis mars imperium noster pater ubi aliqui ex pars ab tuus auspicium degenero sum numen tuus propitio affinis et cognator et frater nosco filius strages ignominiosus consul eiuratio


Numantini autem a Scipione uallo et aggere circumdati, cum omnia, quae famem eorum trahere poterant, consumpsissent, ad ultimum humanorum corporum dapibus usi sunt. quapropter capta iam urbe conplures inuenti sunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit.

numantinus autem ab scipio uallum et aggero circumdo cum omnis qui fames is traho possum consumo ad ulter humani corpus daps utor sum quapropter capio iam urbs conplures inuenio sum artus et membrum trucidator corpus sinus suus gesto nullus sum in hic necessitas excusatio nam qui morior licet sic uiuo necesse non sum


Diues et praepotens naturae regnum scrutatus iniciam stilum qua nostrae urbis qua exterarum gentium priscis ac memorabilibus institutis: opus est enim cognosci huiusce uitae, quam sub optimo principe felicem agimus, quaenam fuerint elementa, ut eorum quoque respectus aliquid praesentibus moribus prosit.

diues et praepossum natura regnum scrutor inicio stilis qui noster urbs qui exteraris gens priscus atque memorabilis institus opus sum enim cognosco hic uita quam sub bonus princeps felix ago quisnam sum elementum ut is quoque respicio aliquis praesens mos prosum


Ab Romulo proximus Cornelius Cossus eidem deo spolia consecrauit, cum magister equitum ducem Fidenatium in acie congressus interemisset. magnus initio huiusce generis inchoatae gloriae Romulus: Cosso quoque multum adquisitum est, quod imitari Romulum ualuit.

ab romulus proximus cornelius cossus idem deus spolium consecro cum magister eques dux fidenates in acies congredior interimo magnus initium hic genus incoho gloria romulus cossus quoque multus acquiro sum qui imitor romulis ualuit


Verum ut huius uiri abstinentiae testis Hispania, ita M. Catonis Epiros, Achaia, Cyclades insulae, maritima pars Asiae, prouincia Cypros. unde cum pecuniae deportandae ministerium sustineret, tam auersum animum ab omni uenere quam a lucro habuit in maxima utriusque intemperantiae materia uersatus: nam et regiae diuitiae potestate ipsius continebatur et fertilissimae deliciarum tot Graeciae urbes necessaria totius nauigationis deuerticula erant. atque id Munatius Rufus Cypriacae expeditionis fidus comes scriptis suis significat. cuius testimonium non amplector: propio enim argumento laus ista nititur, quoniam ex eodem naturae utero et continentia nata est et Cato.

verus ut hic uir abstinentia testis hispania ita m cato epirus achaia cyclas insula maritimus pars asia prouincia cyprus unde cum pecunia deporto ministerium sustineo tam averto animus ab omnis uenio quam ab lucrum habeo in maximus uterque intemperantia materia verso nam et regia diuitiae potestas ipse contineo et fertilis deliciae tot graecia urbs necessarius totus nauigatio deverticulum sum atque is munatius rufus cypriacus expeditio fidus comes scribo suus significo qui testimonium non amplector propius enim argumentum laus iste nitor quoniam ex idem natura uterus et continentia nata sum et cato


Sed ut a luxu perditis moribus ad seuerissima maiorum instituta transgrediar, antea senatus adsiduam stationem eo loci peragebat, qui hodieque senaculum appellatur: nec expectabat ut edicto contraheretur, sed inde citatus protinus in curiam ueniebat, ambiguae laudis ciuem existimans, qui debitis rei publicae officiis non sua sponte, sed iussus fungeretur, quia quidquid imperio cogitur exigenti magis quam praestanti acceptum refertur.

sed ut ab luxus perdo mos ad seuerus magnus institutum transgredior antea senatus assiduus statio is locus perago qui hodie senaculis appello neque expectabat ut edictum contraho sed inde cito protinus in curia venio ambiguus laus ciuis existimo qui debeo res publicus officium non suus sponte sed iubeo fungor quia quisquis imperium cogo exigo magis quam praesto accipio refero


Eadem Xerxen regem pro totius Asiae armata iuuentute, quod intra centum annos esset obitura, profundere lacrimas coegisti. qui mihi specie alienam, re uera suam condicionem deplorasse uidetur, opum magnitudine quam altiore animi sensu felicior: quis enim mediocriter prudens mortalem se natum fleuerit?

idem xerxes rex pro totus asia armo iuuentus qui intra centum annus sum obeo profundo lacrima cogo qui ego species alienus res uerus suus condicio deploro uideo opos magnitudo quam alo animus sentio felix quis enim mediocris prudens mortal sui natus fleo


His rescissorum testamentorum exemplis contenti attingamus ea, quae rata manserunt, cum causas haberent, propter quas rescindi possent.

hic rescissor testamentor exemplum contendo attingo is qui reor maneo cum causa habeo propter qui rescindo possum


Conplura huiusce notae Romana exempla supersunt, sed satietas modo uitanda est. itaque stilo meo ad externa iam delabi permittam. quorum principatum teneat Blassius, cuius constantia nihil pertinacius: Salapiam enim patriam suam praesidio Punico occupatam Romanis cupiens restituere Dasium acerrimo studio secum in administratione rei publicae dissidentem et alioquin toto animo Hannibalis amicitiae uacantem, sine quo propositum consilium peragi non poterat, ad idem opus adgrediendum maiore cupiditate quam spe certiore temptare ausus est. qui protinus sermonem eius, adiectis quae et ipsum commendatiorem et inimicum inuisiorem factura uidebantur, Hannibali retulit. a quo adesse iussi sunt, ut alter crimen probaret, alter defenderet. ceterum, cum pro tribunali res gereretur et quaestioni illi omnium oculi essent intenti, dum aliud forte citerioris curae negotium tractatur, Blassius uultu dissimulante ac uoce summissa monere Dasium coepit ut Romanorum potius quam Karthaginiensium partes foueret. enimuero tunc ille proclamat se in conspectu ducis aduersus eum sollicitari. quod quia et incredibile existimabatur et ad unius tantum auris penetrauerat et iactabatur ab inimico, ueritatis fide caruit. sed non ita multo post Blasii mira constantia Dasium ad se traxit Marcelloque et Salapiam et quingentos Numidas, qui in ea custodiae causa erant, tradidit.

conplura hic nosco romanus exemplum supersum sed satietas modo vito sum itaque stilus meus ad externus iam delabor permitto qui principatus teneo blassius qui constantia nihil pertinax salapia enim patria suus praesidium punicus occupo romanus cupio restituo dasium acer studium sui in administratio res publicus dissido et alioqui totus animus hannibal amicitia vaco sine quo propono consilium perago non possum ad idem opus aggredior magnus cupiditas quam spes certus tento audeo sum qui protinus sermo is adicio qui et ipse commendo et inimicus invideo facio uideo hannibal refero ab quo adsum iubeo sum ut alter crimen probo alter defendo ceterum cum pro tribunal res gero et quaestio ille omnis oculus sum intendo dum alius fors citer cura negotium tracto blassius uultus dissimulo atque uox summitto moneo dasium coepio ut romanus potis quam carthaginiensis pars foveo enimuero tunc ille proclamo sui in conspectus dux aduersus is sollicito qui quia et incredibilis existimo et ad unus tantus auris penetro et jacto ab inimicus ueritas fides careo sed non ita multus post blasii mirus constantia dasium ad sui traho marcellus et salapia et quingenti numida qui in is custodia causa sum trado


Volubilis fortunae conplura exempla retulimus, constanter propitiae admodum pauca narrari possunt. quo patet eam aduersas res cupido animo infligere, secundas parco tribuere. eadem, ubi malignitatis obliuisci sibi imperauit, non solum plurima ac maxima, sed etiam perpetua bona congerit.

volubilis fortuna conplura exemplum refero consto propitius admodum paucus narraris possum quo pateo is aduerro res cupido animus infligo secundus parco tribuo idem ubi malignitas obliviscor sui impero non solus multus atque maximus sed etiam perpetuus bonus congero


Mirifice etiam Thales: nam interrogatus an facta hominum deos fallerent 'ne cogitata quidem' inquit, ut non solum manus, sed etiam mentes puras habere uellemus, cum secretis cogitationibus nostris caeleste numen adesse credidissemus.

mirificus etiam thal nam interrogo an facio homo deus fallo ne cogito quidem inquam ut non solus manus sed etiam mens purus habeo volo cum secerno cogitatio noster caelestis numen adsum credo


Quapropter non es damnandus rustici rigoris crimine, C. Mari, quia gemina lauru coronatam senectutem tuam, Numidicis et Germanicis inlustrem tropaeis, uictor deuictae gentis facundia politiorem fieri noluisti, credo, ne alienigena ingenii exercitatione patrii ritus serus transfuga existeres. quis ergo huic consuetudini, qua nunc Graecis actionibus aures curiae exurdantur, ianuam patefecit? ut opinor, Molo rhetor, qui studia M. Ciceronis acuit: eum namque ante omnes exterarum gentium in senatu sine interprete auditum constat. quem honorem non inmerito cepit, quoniam summam uim Romanae eloquentiae adiuuerat. conspicuae felicitatis Arpinas municipium, siue litterarum gloriosissimum contemptorem siue abundantissimum fontem intueri uelis.

quapropter non sum damno rusticus rigor crimen que maris quia gemino lauru corono senectus tuus numidicus et germanicus illustris tropaeum uictor devinco gens facundia polio fio nolo credo ne alienigenus ingenium exercitatio patrius ritus serus transfuga existeres quis ergo hic consuetudo qui nunc graecum actio auris curia exurdantur ianua patefacio ut opinor molo rhetor qui studium m cicero acuo is namque ante omnis exteraris gens in senatus sine interpres audio consto qui honor non immeritus capio quoniam summa uis romanus eloquentia adjuvo conspicuus felicitas arpinas municipium siue litteraris gloriosus contemptor siue abundo fons intueor uelum


Quid de Fabrici Luscini censura loquar? narrauit omnis aetas et deinceps narrabit ab eo Cornelium Rufinum duobus consulatibus et dictatura speciosissime functum, quod X pondo uasa argentea conparasset, perinde ac malo exemplo luxuriosum in ordine senatorio retentum non esse. ipsae medius fidius mihi litterae saeculi nostri obstupescere uidentur, cum ad tantam seueritatem referendam ministerium adcommodare coguntur, ac uereri ne non nostrae urbis acta commemorare existimentur: uix enim credibile est intra idem pomerium X pondo argenti et inuidiosum fuisse censum et inopiam haberi contemptissimam.

quis de fabricius luscinus censeo loquor narro omnis aetas et deinceps narro ab is cornelius rufinum duo consulatus et dicto speciosus fungor qui decem pondo uasum argenteus conparo perinde atque malus exemplum luxuriosus in ordo senatorius retendo non sum ipse medius fidus ego littera saeculis noster obstupesco uideo cum ad tantus seueritas refero ministerium adcommodaris cogo atque uereor ne non noster urbs ago commemoraris existimo uix enim credibilis sum intra idem pomerium decem pondo argentum et inuidiosus sum census et inopia habeo contemno


Sed haec atque his similia uirtutis aliquid sibi in consuetudine nouanda licentiae sumentis indicia sunt: illis autem, quae deinceps subnectam, quantam sui fiduciam habere soleat cognoscetur.

sed hic atque hic similis uirtus aliquis sui in consuetudo novo licentia sumo indicium sum ille autem qui deinceps subnecto quantus suus fiducia habeo soleo cognosco


Referam nunc quod suo saeculo cognitum manauit ad posteros, penetrales deos Aeneam Troia aduectos Lauini conlocasse: inde ab Ascanio filio eius Albam, quam ipse condiderat, translatos pristinum sacrarium repetisse, et quia id humana manu factum existimari poterat, relatos Albam uoluntatem suam altero transitu significasse. nec me praeterit de motu et uoce deorum inmortalium humanis oculis auribusque percepto quam in ancipiti opinione aestimatio uersetur, sed quia non noua dicuntur, sed tradita repetuntur, fidem auctores uindicent: nostrum est inclitis litterarum monumentis consecrata perinde ac uera non refugisse.

refero nunc qui suus saeculum cognosco mano ad posterus penetral deus aeneas troius adveho lavinium conloco inde ab ascanius filius is alba quam ipse condo transfero pristinus sacrarium repeto et quia is humanus manus facio existimo possum refero alba uoluntas suus alter transeo significo neque ego praetereo de motus et uox deus immortalis humanus oculus auris percipio quam in anceps opinio aestimatio verso sed quia non nouus dico sed trado repeto fides auctor vindico nos sum inclutus litteraris monumentum consecro perinde atque uerus non refugio


Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum est, Herophilus ocularius medicus C. Marium VII consulem auum sibi uindicando extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pependit.

nam ut equitium firmum picenus monstrum venio refero iam in hic liber superus pars praetereo qui in amplector tiberius gracchus pater evidens mendacium turbulentus uulgus error amplus tribunatus potestas vallo sum herophilus ocularius medicus que marius vii consul auus sui vindico extundo ut et colonia sui veteranus complures et municipium splendidus collegium fere omnis patronus adopto quin etiam cum que caesar cn pompejus adulescens in hispania opprimo populus in hortus suus admitto propior intercolumnium paene par studium frequentia saluto sum qui nisi divina caesar uis hic erubesco procella obsto similis uulnus res publicus excipio atque in equitium accipio ceterum decretum is extra italia relego postquam ille caelum recipio sum in urbs redeo et consilium interficio senatus capio sustineo quo nomen iussus pater neco in carcer serus promptus animus ad omnis molio scelus poena pendeo


In exercitu Xerxis, quem † aduersus prouinciam Graeciam contraxerat, equae partu leporem editum constat. quo genere monstri tanti apparatus significatus est euentus: nam qui mare classibus, terram pedestri et fugax animal pauido regressu regnum suum repetere est coactus.

in exercitus xerxes qui aduersus prouincia graecia contraho equa partus lepor edo consto quo genus monstrum tantus apparatus significo sum euentus nam qui mare classis terra pedestri et fugax animal pauidus regredior regnum suus repeto sum cogo


Mitridates autem multo sceleratius, qui non cum fratre de paterno regno, sed cum ipso patre bellum de dominatione gessit. in quo qui aut homines ullos adiutores inuenerit aut deos inuocare ausus sit, praecipuam admirationem habet.

mitridates autem multus scelero qui non cum frater de paternus regnum sed cum ipse pater bellum de dominatio gero in quo qui aut homo ullus adiutor inuenio aut deus inuocaris audeo sum praecipuus admiratio habeo


Laudanda etiam populi uerecundia est, qui inpigre se laboribus et periculis militiae offerendo dabat operam ne imperatoribus capite censos sacramento rogare esset necesse, quorum nimia inopia suspecta erat, ideoque his publica arma non committebant. sed hanc diutina usurpatione formatam consuetudinem C. Marius capite censum legendo militem abrupit, ciuis alioqui magnificus, sed nouitatis suae conscientia uetustati non sane propitius memorque, si militaria signa humilitatem spernere perseuerarent, se a maligno uirtutum interprete uelut capite censum imperatorem conpellari posse. itaque fastidiosum dilectus genus in exercitibus Romanis oblitterandum duxit, ne talis notae contagio ad ipsius quoque gloriae subgillationem penetraret.

laudo etiam populus verecundia sum qui impiger sui labor et periculum militia offertor do opera ne imperator caput censeo sacramentum rogo sum necesse qui nimius inopia suspicio sum ideo hic publicus arma non committo sed hic diutinus usurpatio formo consuetudo que marius caput census lego miles abrumpo ciuis alioqui magnificus sed nouitas suus conscientia uetustas non sanus propitius memor si militaris signum humilitas sperno persevero sui ab malignus uirtus interpres uelut caput census imperator conpellaris possum itaque fastidiosus delectus genus in exercitus romanus oblittero duco ne talis nosco contagio ad ipse quoque gloria subgillatio penetro


Q. autem Fabius Maximus duobus et lx annis auguratus sacerdotium sustinuit, robusta iam aetate id adeptus. quae utraque tempora si in unum conferantur, facile saeculi modum expleuerint.

q autem fabius magnus duo et lx annus auguro sacerdotium sustineo robustus iam aetas is adipiscor qui uter tempus si in unus confero facilis saeculis modus expleo


Quid, D. Brutus exiguom et infelix momentum uitae quanto dedecore emit! qui a Furio, quem ad eum occidendum Antonius miserat, conprehensus, non solum ceruicem gladio subtraxit, sed etiam constantius eam praebere admonitus ipsis his uerbis iurauit: 'ita uiuam, dabo'. o cunctationem fati aerumnosam! o iurandi stolidam fidem! sed hos tu furores inmoderata retinendi spiritus dulcedo subicis sanae rationis modum expugnando, quae uitam diligere, mortem non timere praecepit.

quis d brutus exiguus et infelix momentum uita quantus dedecor emo qui ab furius qui ad is occaedes antonius mitto comprehendo non solus cervix gladius subtraho sed etiam consto is praebeo admonitus ipse hic uerbum iuro ita vivo do o cunctatio fatum aerumnosus o iuro stolidus fides sed hic tu furor immoderatus retineo spiritus dulcedo subicio sanus ratio modus expugno qui uita diligo mors non timeo praecipio


Carneades laboriosus et diuturnus sapientiae miles, si quidem xc expletis annis idem illi uiuendi ac philosophandi finis fuit, ita se mirifice doctrinae operibus addixerat, ut, cum cibi capiendi causa recubuisset, cogitationibus inhaerens manum ad mensam porrigere obliuisceretur. sed ei Melissa, quam uxoris loco habebat, temperato studia non interpellandi et inediae succurrendi officio dexteram suam necessariis usibus aptabat. ergo animo tantum modo uita fruebatur, corpore uero quasi alieno et superuacuo circumdatus erat. idem cum Chrysippo disputaturus elleboro se ante purgabat ad expromendum ingenium suum adtentius et illius refellendum acrius. quas potiones industria solidae laudis cupidis adpetendas effecit!

carneades laboriosus et diuturnus sapientia miles si quidem xc expleo annus idem ille vivo atque philosophor finis sum ita sui mirificus doctrina opus addico ut cum cibus capio causa recumbo cogitatio inhaereo manus ad mensa porrigo obliuiscor sed is melissa quam uxor locus habeo tempero studium non interpello et inedia succurro officium dexter suus necessarius usus apto ergo animus tantus modo uita fruor corpus uerus quasi alienus et superuacuo circumdo sum idem cum chrysippus disputo elleborus sui ante purgo ad expromo ingenium suus adtendo et ille refello acer qui potio industria solidus laus cupidus adpeto efficio


Consimilis perseuerantiae Liuius Drusus, qui aetatis uiribus et acie oculorum defectus ius ciuile populo benignissime interpretatus est utilissimaque discere id cupientibus monumenta conposuit: nam ut senem illum natura, caecum fortuna facere potuit, ita neutra interpellare ualuit ne non animo et uideret et uigeret.

consimilis perseverantia livius drusus qui aetas uis et acies oculus deficio ius ciuilis populus benignus interpretor sum utilis disco is cupio monumentum conpono nam ut senex ille natura caecus fortuna facio possum ita neuter interpellaris ualuit ne non animus et video et vigeo


Item Polydamas athleta tempestate speluncam subire coactus , nimio et subito incursu aquae labefactata ea ac ruente, ceteris comitibus fuga periculi egressis solus restitit tamquam humeris suis totius ruinae molem sustentaturus, sed pondere omni corpore humano potentiore oppressus imbris petitam latebram dementis facti sepulcrum habuit. possunt hi praebere documentum nimio robore membrorum uigorem mentis hebescere, quasi, abnuente natura utriusque boni largitionem, supra mortalem sit felicitatem eundem et ualentissimum esse et sapientissimum.

item polydamas athleta tempestas spelunca subeo cogo nimius et subeo incursus aqua labefacto is atque ruo ceterus comes fuga periculum egredior solus resto tamquam humo suus totus ruina moles sustento sed pondus omnis corpus humanus potens opprimo imber peto latebra demo facio sepulcrum habeo possum hic praebeo documentum nimius robur membrum vigor mens hebesco quasi abnuo natura uterque bonus largitio supra mortal sum felicitas idem et valeo sum et sapio


C. quoque Valerius Flaccus secundi Punici belli temporibus luxu perditam adulescentiam inchoauit. ceterum a P. Licinio pontifice maximo flamen factus, quo facilius a uitiis recederet, ad curam sacrorum et caerimoniarum conuerso animo, usus duce frugalitatis religione, quantum prius luxuriae fuerat exemplum, tantum postea modestiae et sanctitatis specimen euasit.

que quoque valerius flaccus secundus punicus bellum tempus luxus perdo adulescentia incoho ceterum ab p licinius pontifex maximus flamen facio quo facilis ab uitium recedo ad cura sacer et caerimoniaris converro animus utor dux frugalitas religio quantus prior luxuria sum exemplum tantus postea modestia et sanctitas specimen euado


Idem Aristoteles de semet ipsos in neutram partem loqui debere praedicabat, quoniam laudare se uani, uituperare stulti esset. eiusdem est utilissimum praeceptum ut uoluptates abeuntes consideremus. quas quidem sic ostendendo minuit: fessis enim paenitentiaeque plenis animis nostris subicit, quo minus cupide repetantur.

idem aristotelis de sui ipse in neuter pars loquor debeo praedico quoniam laudo sui vanus uituperaris stultus sum idem sum utilis praeceptum ut uoluptas abeo considero qui quidem sic ostendo minuo fatisco enim paenitentia plenus animus noster subicio quo paruus cupidus repeto


Aliquanto speciosius Sentii Saturnini Vetulonis in eodem genere casus ultimae sortis auxilium. qui, cum a triumuiris inter proscriptos nomen suum propositum audisset, continuo praeturae insignia inuasit praecedentibusque in modum lictorum et apparitorum et seruorum publicorum subornatis uehicula conprehendit, hospitia occupauit, obuios summouit ac tam audaci usurpatione imperii in maxima luce densissimas hostilibus oculis tenebras offudit. idem, ut Puteolos uenit, perinde ac publicum ministerium agens summa cum licentia correptis nauibus in Siciliam, certissimum tunc proscriptorum perfugium, penetrauit.

aliquantus speciosus sentius saturninus vetulonis in idem genus casus ulter sors auxilium qui cum ab triumviri inter proscribo nomen suus propono audio continuo praetura insigne inuado praecedo in modus lictor et apparitor et seruus publicus suborno uehiculum comprehendo hospitium occupo obvius summoueo atque tam audax usurpatio imperium in maximus lux densus hostilis oculus tenebrae offundo idem ut puteoli uenio perinde atque publicus ministerium ago summus cum licentia corripio nauis in sicilia certus tunc proscriptor perfugium penetro


L. quoque Calpurnius Piso consul, cum in Sicilia bellum aduersus fugitiuos gereret et C. Titius equitum praefectus multitudine hostium circumuentus arma iis tradidisset, his praefectum ignominiae generibus adfecit: iussit eum toga laciniis abscisis amictum discinctaque tunica indutum nudis pedibus a mane in noctem usque ad principia per omne tempus militiae adesse. interdixit etiam ei conuictum hominum usumque balnearum, turmasque equitum, quibus praefuerat, ademptis equis in funditorum alas transcripsit. magnum profecto dedecus patriae pari sontium dedecore uindicatum est, quoniam quidem id egit Piso, ut qui cupiditate uitae adducti cruce dignissimis fugitiuis tropaea de se statuere concesserant libertatique suae seruili manu flagitiosum inponi iugum non erubuerant, amarum lucis usum experirentur mortemque, quam effeminate timuerant, uiriliter optarent.

l quoque calpurnius piso consul cum in sicilia bellum aduersus fugitiuus gero et que titius eques praefectus multitudo hostis circumuenio arma is trado hic praeficio ignominia genus afficio iubeo is toga lacinia abscido amicio discingo tunica induo nudus pes ab mane in nox usque ad principia per omnis tempus militia adsum interdico etiam is convinco homo utor balnearis turma eques qui praesum adimo equus in funditor ala transcribo magnus profecto dedecus patria par sons dedecor uindico sum quoniam quidem is ago piso ut qui cupiditas uita adduco crux dignus fugitiuus tropaeum de sui statuo concedo libertas suus seruilis manus flagitiosus inpono iugum non erubesco amaris lucus usus experior mors quam effemino timeo virilis opto


Protrahatur etiam auaritia, latentium indagatrix lucrorum, manifestae praedae auidissima uorago, neque habendi fructu felix et cupiditate quaerendi miserrima.

protraho etiam auaritia lateo indagatrix lucrum manifestae praeda avidus vorago neque habeo fructus felix et cupiditas quaero miser


Apud Indos uero patientiae meditatio tam obstinate usurpari creditur, ut sint qui omne uitae tempus nudi exigant, modo Caucasi montis gelido rigore corpora sua durantes, modo flammis sine ullo gemitu obicientes. atque his haud parua gloria contemptu doloris adquiritur titulusque sapientiae datur.

apud indi uerus patientia meditatio tam obstinatus usurparis credo ut sum qui omnis uita tempus nudus exigo modo caucasius mons gelidus rigor corpus suus duro modo flamma sine ullus gemitus obicio atque hic haud paruus gloria contemptus dolor acquiro titulus sapientia do


Nihil etiam Agesilai facto sapientius, siquidem, cum aduersus rem publicam Lacedaemoniorum conspirationem ortam noctu conperisset, leges Lycurgi continuo abrogauit, quae de indemnatis supplicium sumi uetabant: conprehensis autem et interfectis sontibus e uestigio restituit atque utrumque simul prouidit, ne salutaris animaduersio uel iniusta esset uel iure impediretur. itaque, ut semper esse possent, aliquando non fuerunt.

nihil etiam agesilaus facio sapio siquidem cum aduersus res publicus lacedaemonius conspiratio orior nox conperisset lex lycurgus continuo abrogo qui de indemnatus supplicium sumo veto comprehendo autem et interficio sons e uestigium restituo atque uterque simul provideo ne salutaris animaduersio uel iniustus sum uel ius impedio itaque ut semper sum possum aliquando non sum


Age, L. Quintius Cincinnatus qualem consulem gessit! cum honorem eius patres conscripti continuare uellent non solum propter illius egregia opera, sed etiam quod populus eosdem tribunos in proximum annum creare conabatur, quorum neutrum iure fieri poterat, utrumque discussit senatus simul studium inhibendo et tribunos uerecundiae suae exemplum sequi cogendo atque unus causa fuit, ut amplissimus ordo populusque tutus esset ab iniusti facti reprehensione.

ago l quintus cincinnatus qual consul gero cum honor is pater conscribo continuo uolo non solus propter ille egregius opus sed etiam qui populus idem tribunus in propior annus crearis conor qui neuter ius fio possum uterque discutio senatus simul studium inhibeo et tribunus verecundia suus exemplum sequor cogo atque unus causa sum ut amplus ordo populus tueor sum ab injustus facio reprehensio


Iam Xerxes, cuius in nomine superbia et inpotentia habitat, suo iure † tam insolenter, quod Graeciae indicturus bellum adhibitis Asiae principibus, 'ne uiderer' inquit 'meo tantum modo usus consilio, uos contraxi. ceterum mementote parendum magis uobis esse quam suadendum'. adroganter, etiam si uictori repetere ei regiam contigisset: tam deformiter uicti nescias utrum insolentius dictum an inprudentius.

iam xerxes qui in nomen superbia et impotens habito suus ius tam insolenter qui graecia indico bellum adhibeo asia princeps ne uideo inquam meus tantus modo utor consilium tu contraho ceterum memini pareo magis tu sum quam suadeo arroganter etiam si uictor repeto is regia contingo tam deformis vinco nescio utrum insolens dico an imprudens


Ceterum ut humanae uirtutis actum exequamur, cum Hannibal Capuam, in qua Romanus exercitus erat, obsideret, Vibius Accaus Paelignae cohortis praefectus uexillum trans Punicum uallum proiecit, se ipsum suosque conmilitones, si signo hostes potiti essent, execratus, et ad id petendum subsequente cohorte primus impetum fecit. quod ut Valerius Flaccus tribunus tertiae legionis aspexit, conuersus ad suos 'spectatores' inquit, 'ut uideo, alienae uirtutis huc uenimus, sed absit istud dedecus a sanguine nostro, ut Romani gloria cedere Latinis uelimus. ego certe aut speciosam optans mortem aut felicem audaciae exitum uel solus procurrere paratus sum'. his auditis Pedanius centurio conuulsum signum dextra retinens 'iam hoc' inquit 'intra hostile uallum mecum erit: proinde sequantur qui id capi nolunt', et cum eo in castra Poenorum inrupit totamque secum traxit legionem. ita trium hominum fortis temeritas Hannibalem, paulo ante spe sua Capuae potitorem, ne castrorum quidem suorum potentem esse passa est.

ceterum ut humanus uirtus ago exequamur cum hannibal capua in qui romanus exercitus sum obsido vibius accaus paelignae cohors praefectus vexillum trans punicus valles proicio sui ipse suus conmilitones si signum hostis potior sum execratus et ad is peto subsequor cohors primus impetus facio qui ut valerius flaccus tribunus tertius legio aspicio conuerto ad suus spectator inquam ut uideo alienus uirtus huc uenio sed absum iste dedecus ab sanguis noster ut romanus gloria cedo latinum volo ego certus aut speciosus opto mors aut felix audacia exitus uel solus procurro paro sum hic audio pedanus centurio convulsus signum dextera retineo iam hic inquam intra hostilis valles ego sum proinde sequor qui is capio nolo et cum is in castrum poenus irrumpo totus sui traho legio ita tres homo fortis temeritas hannibal paulus ante spes suus capua potitor ne castrum quidem suus potens sum patior sum


Et quid mirum, si hoc uniuersi patres conscripti censuerunt? C. Pescennius III uir capitalis C. Cornelium fortissimae militiae stipendia emeritum uirtutisque nomine quater honore primi pili ab imperatoribus donatum, quod cum ingenuo adulescentulo stupri commercium habuisset, publicis uinculis onerauit. a quo appellati tribuni, cum de stupro nihil negaret, sed sponsionem se facere paratum diceret, quod adulescens ille palam atque aperte corpore quaestum factitasset, intercessionem suam interponere noluerunt. itaque Cornelius in carcere mori coactus est: non putarunt enim tribuni pl. rem publicam nostram cum fortibus uiris pacisci oportere, ut externis periculis domesticas delicias emerent.

et quis mirus si hic uniuersus pater conscribo censeo que pescennius iii uir capital que cornelius fortis militia stipendium emereo virtus nomen quater honor primus pilus ab imperator dono qui cum ingenuus adulescentulus stuprum commercium habeo publicus uinculum onero ab quo appello tribunus cum de stuprum nihil nego sed sponsio sui facio paro dico qui adulescens ille palam atque apertus corpus quaestus factito intercessio suus interpono nolo itaque cornelius in carcer morior cogo sum non puto enim tribunus pl res publicus noster cum fortis uir pacisco oportet ut externus periculum domesticus deliquia emo


Cuius uitae spatium aequauit Metellus quartoque anno post consularia imperia senex admodum pontifex maximus creatus tutelam caerimoniarum per duo et xx annos neque ore in uotis nuncupandis haesitante neque in sacrificiis faciendis tremula manu gessit.

qui uita spatium aequo metellus quartum annus post consularis imperium senex admodum pontifex magnus creo tutela caerimoniaris per duo et xx annus neque os in uotum nuncupo haesito neque in sacrificium facio tremulus manus gero


Q. etiam Catulum populus Romanus uoce sua tantum non ad sidera usque euexit: nam cum ab eo pro rostris interrogaretur, si in uno Pompeio Magno omnia reponere perseuerasset, absumpto illo subiti casus incursu in quo spem esset habiturus, summo consensu adclamauit 'in te'. uim honorati iudicii admirabilem! si quidem magnum Pompeium cum omnibus ornamentis, quae retuli, duarum syllabarum spatio inclusum Catulo aequauit.

q etiam catulis populus romanus uox suus tantus non ad sidus usque eueho nam cum ab is pro rostrum interrogo si in unus pompejus magnus omnis repono persevero absumo ille subeo casus incursus in quo spes sum habeo superus consensus adclamo in tu uis honoro iudicium admirabilis si quidem magnus pompejus cum omnis ornamentum qui retulis duaris syllabaris spatium includo catulus aequo


Huius uiri mentio subicit ut de septem sapientium moderatione referam. a piscatoribus in Milesia regione euerriculum trahentibus quidam iactum emerat. extracta deinde magni ponderis aurea Delphica mensa orta controuersia est, illis piscium se capturam uendidisse adfirmantibus, hoc fortunam ductus emisse dicente. qua cognitione propter nouitatem rei et magnitudinem pecuniae ad uniuersum ciuitatis eius populum delata placuit Apollinem Delphicum consuli cuinam adiudicari mensa deberet. deus respondit illi esse dandam, qui sapientia ceteros praestaret, his uerbis:

hic uir mentior subicio ut de septem sapiens moderatio refero ab piscator in milesius regio euerriculis traho quidam jacio emo extraho deinde magnus pondus aureus delphicus mensa orior controuersia sum ille piscis sui capio vendo adfirmo hic fortuna duco emo dico qui cognitio propter nouitas res et magnitudo pecunia ad uniuersus ciuitas is populus defero placeo apollo delphicus consul quisnam adiudicaris mensa debeo deus respondeo ille sum do qui sapientia ceterus praesto hic uerbum


Mitridatis uero regis filia Drypetine, Laodice regina nata, duplici ordine dentium deformis admodum comes fugae patris a Pompeio deuicti fuit.

mitridatis uerus rex filia drypetine laodice regina nata duplex ordo dens deformis admodum comes fuga pater ab pompejus devinco sum


Liberalitati quas aptiores comites quam humanitatem et clementiam dederim, quoniam idem genus laudis expetunt? quarum prima † inopia, proxima occupatione, tertia ancipiti fortuna praestatur, cumque nescias quam maxime probes, eius tamen commendatio praecurrere uidetur, cui nomen ex ipso numine quaesitum est.

liberalitas qui aptus comes quam humanitas et clementia do quoniam idem genus laus expeto qui primus inopia propior occupatio tertius anceps fortuna praesto cum nescio quam magnus probo is tamen commendatio praecurro uideo qui nomen ex ipse numen quaero sum


C. etiam Marius in profundum ultimarum miseriarum abiectus ex ipso uitae discrimine beneficio maiestatis emersit: missus enim ad eum occidendum in priuata domo Minturnis clausum seruus publicus natione Cimber et senem et inermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac tremens fugit. Cimbrica nimirum calamitas oculos hominis praestrinxit, deuictaeque gentis suae interitus animum comminuit, etiam dis inmortalibus indignum ratis ab uno eius nationis interfici Marium, quam totam deleuerat. Minturnenses autem maiestate illius capti conprehensum iam et constrictum dira fati necessitate incolumem praestiterunt. nec fuit eis timori asperrima Sullae uictoria, cum praesertim ipse Marius eos a conseruando Mario absterrere posset.

que etiam marius in profundum ultimaris miseriaris abicio ex ipse uita discrimen beneficium maiestas emergo mitto enim ad is occaedes in priuo domus minturnae claudo seruus publicus natio cimber et senex et inermis et squalor obsero stringo gladius teneo aggredior non sustineo et claritas uir obcaeco abicio ferrum attono inde atque tremo fugio cimbricus nimirum calamitas oculus homo praestringo devinco gens suus intereo animus comminuo etiam deus immortalis indignus ratis ab unus is natio interficio marius quam totus deleo minturnensis autem maiestas ille capio comprehendo iam et constringo dirus fatum necessitas incolumis praesto neque sum is timor asper sulla uictoria cum praesertim ipse marius is ab conservo marius absterreo possum


Quam enim temere se Africanus superior ex Hispania duabus quinqueremibus ad Syphacem traiecit, in unius Numidae infidis praecordiis suam pariter et patriae salutem depositurus! itaque exiguo momento maximae rei casus fluctuatus est, utrum interfector an captiuus Scipionis Syphax fieret.

quam enim temere sui africanus superus ex hispania duo quinqueremis ad syphacem transiacio in unus numida infidus praecordia suus pariter et patria salus depono itaque exiguus momentum magnus res casus fluctuo sum utrum interfector an captivus scipio syphax fio


Ceterum auaritia ante omnes L. Septimulei praecordia possedit, qui, cum C. Gracchi familiaris fuisset, caput eius abscidere et per urbem pilo fixum ferre sustinuit, quia Opimius consul auro id se repensurum edixerat. sunt qui tradant liquato plumbo eum cauatam partem capitis, quo ponderosius esset, explesse. fuerit ille seditiosus, bono perierit exemplo, clientis tamen scelesta famis in has usque iacentis iniurias esurire non debuit.

ceterum auaritia ante omnis l septimuleius praecordia possedo qui cum que gracchus familiaris sum caput is abscido et per urbs pilo figo fero sustineo quia opimus consul aurum is sui rependo edico sum qui trado liquo plumbo is cavo pars capio quo ponderosus sum expleo sum ille seditiosus bonus pereo exemplum cliens tamen scelestus fames in hic usque iaceo injuria exsurio non debeo


Vltionis autem quem ad modum acres, ita iusti aculei sunt, qui lacessiti concitantur, acceptum dolorem dolore pensare cupientes: quos latius conplecti non adtinet.

vltio autem qui ad modus acer ita justus aculeus sum qui lacesso concito accipio dolor dolor pensaris cupio qui fero conplecto non adteneo


P. autem Clodi iudicium quanta luxuria et libidine abundauit! in quo, ut euidenter incesti crimine nocens reus absolueretur, noctes matronarum et adulescentium nobilium magna summa emptae mercedis loco iudicibus erogatae sunt. quo in flagitio tam taetro tamque multiplici nescias primum quem detestere, qui istud corruptelae genus excogitauit, an qui pudicitiam suam sequestrem periurii fieri passi sunt, an qui religionem stupro permutarunt.

p autem claudius iudicium quantus luxuria et libido abundo in quo ut evidens incestus crimen noceo reus absolvo nox matronaris et adulescens nobilis magnus summus emo merces locus judex erogo sum quo in flagitium tam taeter tam multiplex nescio primus qui detesto qui iste corruptela genus excogito an qui pudicitia suus sequestro perjurium fio patior sum an qui religio stuprum permuto


Vos quoque, fratres, memoria conplectar, quorum animus origine fuit nobilior, siquidem admodum humiles in Hispania nati pro parentium alimentis spiritum erogando specioso exitu uitae inclaruistis: xii enim milia nummum, quae post mortem uestram his darentur, a Paciaecis pacti, ut eorum patris interfectorem Etpastum gentis suae tyrannum occideretis, nec ausi solum insigne facinus estis, sed etiam strenuo ac forti exitu clausistis: isdem enim manibus Paciaecis ultionem, Etpasto poenam, genitoribus nutrimenta, uobis gloriosa fata peperistis. itaque tumulis etiam nunc uiuitis, quia parentium senectutem tueri quam uestram expectare satius esse duxistis.

tu quoque frater memoria conplecto qui animus origo sum nobilior siquidem admodum humilis in hispania nascor pro pareo alimentum spiritus erogo speciosus exeo uita inclaresco duodecim enim mille nummus qui post mors vester hic do ab paciaecus paciscor ut is pater interfector etpastum gens suus tyrannus occaedes neque audeo solus insignis facinus sum sed etiam strenuus atque fortis exeo claudo idem enim manus paciaecus ultio etpasto poena genitor nutrimenta tu gloriosus fatum pario itaque tumulus etiam nunc vivo quia pareo senectus tueor quam vester expecto sero sum duco


Sed tamen effeminatior multitudo Cypriorum, qui reginas suas mulierum corporibus uelut gradibus constructis, quo mollius uestigia pedum ponerent, currus conscendere aequo animo sustinebant: uiris enim, si modo uiri erant, uita carere quam tam delicato imperio optemperare satius fuit.

sed tamen effemino multitudo cyprium qui regina suus mulier corpus uelut gradus construo quo mollis uestigium pes pono currus conscendo aequus animus sustineo uir enim si modo uir sum uita careo quam tam delicatus imperium optemperaris sero sum


Camillo consule Falerios circumsedente magister ludi plurimos et nobilissimos inde pueros uelut ambulandi gratia eductos in castra Romanorum perduxit. quibus interceptis non erat dubium quin Falisci deposita belli gerendi pertinacia tradituri se nostro imperatori essent. ea re senatus censuit ut pueri uinctum magistrum uirgis caedentes in patriam remitterentur. qua iustitia animi eorum sunt capti, quorum moenia expugnari non poterant: namque Falisci beneficio magis quam armis uicti portas Romanis aperuerunt.

camillus consul falerii circumsedeo magister ludo multus et nobilis inde puer uelut ambulo gratia educo in castrum romanus perduco qui intercipio non sum dubius quin faliscus depono bellum gero pertinacia trado sui noster imperator sum is res senatus censeo ut puer vincio magister uirga caedo in patria remitto qui iustitia animus is sum capio qui moenia expugnaris non possum namque faliscus beneficium magis quam arma vinco porta romanus aperio


Nimis liberalis Archytae moderatio, temperatior Platonis: nam cum aduersus delictum serui uehementius exarsisset, ueritus ne ipse uindictae modum dispicere non posset, Speusippo amico castigationis arbitrium mandauit deforme sibi futurum existimans, si conmisisset ut parem reprehensionem culpa serui et animaduersio Platonis mereretur.

nimis liberalis archytas moderatio tempero plato nam cum aduersus delinquo seruus uehemens exardeo uereor ne ipse vindicta modus dispicio non possum speusippus amicus castigatio arbitrium mando deformis sui sum existimo si conmitto ut par reprehensio culpa seruus et animaduersio plato mereo


App. Claudius, nescio religionis maior an patriae iniuria, si quidem illius uetustissimum morem neglexit, huius pulcherrimam classem amisit, infesto populo obiectus, cum effugere debitam poenam nullo modo posse crederetur, subito coorti imbris beneficio tutus fuit a damnatione: discussa enim quaestione aliam uelut dis interpellantibus de integro instaurari non placuit. ita cui maritima tempestas causae dictionem contraxerat, caelestis salutem attulit.

app claudus nescio religio magnus an patria iniuria si quidem ille vetustus mos neglego hic pulcher classis amitto infesto populus objectus cum effugio debeo poena nullus modo possum credo subeo coorior imber beneficium tueor sum ab damnatio discutio enim quaestio alius uelut deus interpello de integer instauraris non placeo ita qui maritimus tempestas causa dictio contraho caelestis salus affero


Satis multa de nostris: aliena nunc adiciantur. Alexandri regis uirtus ac felicitas tribus insolentiae euidentissimis gradibus exultauit: fastidio enim Philippi Iouem Hammonem patrem asciuit, taedio morum et cultus Macedonici uestem et instituta Persica adsumpsit, spreto mortali habitu diuinum, aemulatus est, nec fuit ei pudori filium, ciuem, hominem dissimulare.

satis multus de noster alienus nunc adicio alexander rex uirtus atque felicitas tres insolentia evidens gradus exultauit fastidium enim philippus iuppiter ammon pater ascio taedium mos et cultus macedonicus uestis et institutum persice adsumo sperno mortal habitus divinus aemulo sum neque sum is pudor filius ciuis homo dissimulo


Quod sequitur et rei ipsius admiratione et claritate auctoris inlustre. Alexander Macedonum rex incluta iam pugna excellentissimis opibus Darei contusis aestu et itineris feruore in Cilicia percalefactus Cydno, qui aquae liquore conspicuus Tarson interfluit, corpus suum inmersit. subito deinde ex nimio haustu frigoris obstupefactis neruis ac torpore hebetatis artubus maxima cum exanimatione totius exercitus in oppidum castris propinquum defertur. iacebat aeger Tarsi, inque ualitudine eius aduersa instantis uictoriae spes fluctuabat. itaque conuocati medici adtentissimo consilio salutis remedia circumspiciebant. quorum cum ad unam potionem se sententiae direxissent, atque eam Philippus medicus suis manibus temperatam Alexandro—erat autem ipsius amicus et comes—porrexisset, a Parmenione missae litterae superueniunt admonentes ut rex insidias Philippi perinde ac pecunia corrupti a Dareo caueret. quas cum legisset, sine ulla cunctatione medicamentum hausit ac tum legendas Philippo tradidit. pro quo tam constanti erga amicum iudicio dignissimam a dis inmortalibus mercedem recepit, qui incolumitatis eius praesidium falso interpellari indicio noluerunt.

qui sequor et res ipse admiratio et claritas auctor illustris alexander macedones rex inclutus iam pugno excello ops darei contundo aestus et iter fervor in cilicium percalefacio cydnos qui aqua liquor conspicuus tarsus interfluo corpus suus inmergo subeo deinde ex nimius haurio frigor obstupefacio nervus atque torpor hebetas artus maximus cum exanimatio totus exercitus in oppidum castrum propinquus defero iaceo aeger tarsus in ualetudo is adverso insto uictoria spes fluctuo itaque convoco medicus adtendo consilium salus remedio circumspicio qui cum ad unus potio sui sententia dirigo atque is philippus medicus suus manus tempero alexander sum autem ipse amicus et comes porrigo ab parmenio mitto littera supervenio admoneo ut rex insidiae philippus perinde atque pecunia corrumpo ab dareo caveo qui cum lego sine ullus cunctatio medicamentum haurio atque tum lego philippus trado pro quo tam consto erga amicus iudicium dignus ab deus immortalis merces recipio qui incolumitas is praesidium fallo interpellaris indicium nolo


Multa etiam interdiu et uigilantibus acciderunt perinde ac tenebrarum somnique nube inuoluta. quae, quia unde manauerint aut qua ratione constiterint dinoscere arduum est, merito miracula uocentur. quorum e magno aceruo in primis illud occurrit.

multus etiam interdiu et uigilo accido perinde atque tenebraris somnus nubes inuoluo qui quia unde mano aut qui ratio consto dignosco arduus sum mereo miraculum voco qui e magnus acervus in primus ille occurro


Tibicinum quoque collegium solet in foro uulgi oculos in se conuertere, cum inter publicas priuatasque serias actiones personis tecto capite uariaque ueste uelatum concentus edit. inde tracta licentia. quondam uetiti in aede Iouis, quod prisco more factitauerant, uesci Tibur irati se contulerunt. quorum ministerio senatus deserta sacra non aequo animo ferens per legatos a Tiburtibus petiit ut eos gratia sua Romanis templis restituerent. quos illi in proposito perseuerantes interposita festae epulationis simulatione mero somnoque sopitos plaustris in urbem deuehendos curauerunt. quibus et honos pristinus restitutus et huiusce lusus ius est datum. personarum usus pudorem circumuentae temulentiae causam habet.

tibicinum quoque collegium soleo in forum uulgus oculus in sui conuerto cum inter publicus privo seria actio persona tectum caput vario uestis velo concentus edo inde traho licentia quondam veto in aedes iuppiter qui priscus mos factito uescor tibur irascor sui confero qui ministerium senatus desero sacer non aequus animus fero per legatus ab tiburtes peto ut is gratia suus romanus templum restituo qui ille in propono persevero interpono festus epulatio simulatio merus somnus sopio plaustrum in urbs deveho curo qui et honor pristinus restituo et hic lusus ius sum do personaris utor pudor circumvenio temulentia causa habeo


At Karthaginiensium dux Hamilcar, cum obsideret Syracusas, inter somnum exaudisse uocem credidit nuntiantem futurum ut proximo die in ea urbe cenaret. laetus igitur perinde ac diuinitus promissa uictoria exercitum pugnae conparabat. in quo inter Siculos et Poenos orta dissensione, castris eius Syracusani subita inruptione oppressis ipsum intra moenia sua uinctum pertraxerunt. ita magis spe quam somnio deceptus cenauit Syracusis captiuus, non, ut animo praesumpserat, uictor.

at carthaginiensis dux hamilcar cum obsido syracusae inter somnus exaudio uox credo nuntio sum ut propior dies in is urbs ceno laetus igitur perinde atque divinitus promitto uictoria exercitus pugna conparo in quo inter siculi et poeni orior dissensio castrum is syracusanus subeo inruptio opprimo ipse intra moenia suus vincio pertraho ita magis spes quam somnio decipio ceno syracusae captivus non ut animus praesumo uictor


Inhaerent uni uoci posterioris Africani septem C. Marii consulatus ac duo amplissimi triumphi: ad rogum enim usque gaudio exultauit, quod, cum apud Numantiam sub eo duce equestria stipendia mereret et forte inter cenam quidam Scipionem interrogasset, si quid illi accidisset, quemnam res publica aeque magnum habitura esset imperatorem, respiciens se supra ipsum cubantem 'uel hunc' dixerit. quo augurio perfectissima uirtus maximam orientem uirtutem uideritne certius an efficacius accenderit perpendi uix potest: illa nimirum cena militaris speciosissimas tota in urbe Mario futuras cenas ominata est: postquam enim Cimbros ab eo deletos initio noctis nuntius peruenit, nemo fuit, qui non illi tamquam dis immortalibus apud sacra mensae suae libauerit.

inhaereo unus vox posterus africanus septem que marius consulatus atque duo amplus triumphus ad rogus enim usque gaudium exultauit qui cum apud numantia sub is dux equester stipendium mereo et fors inter cena quidam scipio interrogo si quis ille accido quisnam res publicus aequus magnus habeo sum imperator respicio sui supra ipse cubo uel hic dico quo augurium perficio uirtus maximus orior uirtus video certus an efficax accendo perpendo uix possum ille nimirum cena militaris speciosus totus in urbs marius sum ceno ominor sum postquam enim cimber ab is deleo initium nox nuntius peruenio nemo sum qui non ille tamquam deus immortalis apud sacer metior suus libo


Quali porro studio Anaxagoran flagrasse credimus? qui cum e diutina peregrinatione patriam repetisset possessionesque desertas uidisset, 'non essem' inquit 'ego saluus, nisi istae perissent'. uocem petitae sapientiae compotem! nam si praediorum potius quam ingenii culturae uacasset, dominus rei familiaris intra penates mansisset, non tantus Anaxagoras ad eos redisset.

qual porro studium anaxagoras flagro credo qui cum e diutinus peregrinatio patria repeto possessio desero uideo non sum inquam ego salvus nisi iste pereo uox peto sapientia compos nam si praedium potis quam ingenium colo vaco dominus res familiaris intra penates maneo non tantus anaxagoras ad is redeo