Eclogues

CC BY 4.0 (estate-derived fields); included text keeps its per-record source license

Reuse requires the attribution line above (CC BY 4.0). Text records carry their own license_id; only open-display licenses appear in this file.

Licensed lexica and citation-only authorities are excluded from bulk dumps by construction — cite the authority, never reprint it.


ecce ferunt Nymphae calathis; tibi candida Nais,

ecce fero nympha calathus tu candidus nautilus


Despectus tibi sum, nec qui sim quaeris, Alexi,

despicio tu sum neque qui sum quaero alexi


Extremum hunc, Arethusa, mihi concede laborem:


sic tibi, cum fluctus subterlabere Sicanos,


castaneasque nuces, mea quas Amaryllis amabat;


dum tenera attondent simae virgulta capellae.

dum tener attondeo sima virgultus capella


O tantum libeat mecum tibi sordida rura


pallentis violas et summa papavera carpens,


quam dives pecoris, nivei quam lactis abundans.


perditus et liquidis inmisi fontibus apros.


ECLOGA IV. Sicelides Musae, paulo maiora canamus! Non omnis arbusta iuvant humilesque myricae; si canimus silvas, silvae sint consule dignae. Ultima Cumaei venit iam carminis aetas; magnus ab integro saeclorum nascitur ordo: iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna; iam nova progenies caelo demittitur alto. Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum desinet ac toto surget gens aurea mundo, casta fave Lucina: tuus iam regnat Apollo. Teque adeo decus hoc aevi te consule inibit, Pollio, et incipient magni procedere menses. te duce, si qua manent sceleris vestigia nostri, inrita perpetua solvent formidine terras. ille deum vitam accipiet, divisque videbit permixtos heroas, et ipse videbitur illis, pacatumque reget patriis virtutibus orbem. At tibi prima, puer, nullo munuscula cultu errantis hederas passim cum baccare tellus mixtaque ridenti colocasia fundet acantho. Ipsae lacte domum referent distenta capellae ubera, nec magnos metuent armenta leones; ipsa tibi blandos fundent cunabula flores, occidet et serpens, et fallax herba veneni occidet, Assyrium volgo nascetur amomum. at simul heroum laudes et facta parentis iam legere et quae sit poteris cognoscere virtus, molli paulatim flavescet campus arista, incultisque rubens pendebit sentibus uva, et durae quercus sudabunt roscida mella Pauca tamen suberunt priscae vestigia fraudis, quae temptare Thetim ratibus, quae cingere muris oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos: alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo delectos Heroas; erunt etiam altera bella, atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles. Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas, cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus mutabit merces: omnis feret omnia tellus: non rastros patietur humus, non vinea falcem; robustus quoque iam tauris iuga solvet arator; nec varios discet mentiri lana colores: ipse sed in pratis aries iam suave rubenti murice, iam croceo mutabit vellera luto; sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos. Talia saecla, suis dixerunt, currite, fusis concordes stabili fatorum numine Parcae. Adgredere o magnos—aderit iam tempus—honores, cara deum suboles, magnum Iovis incrementum! Aspice convexo nutantem pondere mundum, terrasque tractusque maris caelumque profundum! Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo! O mihi tam longae maneat pars ultima vitae, spiritus et quantum sat erit tua dicere facta! Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus, nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit, Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo, Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet, Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum. Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem, matri longa decem tulerunt fastidia menses. Incipe, parve puer, cui non risere parentes, nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.

ecloga iv sicelis musa paulus magnus cano non omnis arbustus juvo humilis myrica si cano silva silva sum consul dignus ulter cumaeus venio iam carmen aetas magnus ab integer saeculum nascor ordo iam redeo et virgo redeo saturnius regnum iam novo progenies caelum demitto altus tu modo nasco puer quo ferreus primus desino atque totus surgo gens aureus mundus castus faveo lucinus tuus iam regno apollo tu adeo decus hic aevum tu consul ineo pollio et incipio magnus procedo mensis tu dux si qui maneo scelus vestigium noster irrito perpetuus solvo formido terra ille deus vita accipio divus video permisceo heros et ipse video ille pacatum rego patrius virtus orbis at tu primus puer nullus munusculum cultus erro hedera passim cum baccaris tellus misceo rideo colocasia fundo acanthus ipse lac domus refero distendo capella uber neque magnus metuo armentum leo ipse tu blandus fundo cunabula floreo occido et serpens et fallax herba venenum occido assyrius vulgo nasco amomum at simul heros laus et facio parens iam lego et qui sum possum cognosco virtus mollis paulatim flavescet campus arista incultus rubeo pendeo sentis labrusca et durus quercus sudo roscidus mel paucus tamen subeo priscus vestigium fraus qui tento thetim ratis qui cingo murus oppidum qui jubeo tellus infindo sulcus alter sum tum tiphys et alter qui veho argus deligo herous sum etiam alter bellum atque iterum ad troius magnus mitto achilles hinc ubi iam firmo vir tu facio aetas cedo et ipse mare vecto neque nauticus pinus muto merces omnis fero omnis tellus non rastri patior humus non vinea falx robustus quoque iam taurus iugum solvo arator neque varius disco mentior lana color ipse sed in pratum aries iam suavis rubeo murex iam croceus muto vellus lutum sponte suus sandyx pasco vestio agnus talis saeculum suus dico curro fundo concordo stabilis fatum numen parca aggredior o magnus adsum iam tempus honor carus deus suboles magnus iuppiter incrementum aspicio convexus nuto pondus mundus terra traho mare caelum profundum aspicio venio laeto ut omnis saeculum o ego tam longus maneo pars ulter vita spiritus et quantus satis sum tuus dico facio non ego carmen vinco neque thracus orpheus neque linus hic mater quivis atque hic pater adsum orpheus calliope linus formosus apollo pan etiam arcadius ego si iudex certo pan etiam arcadius dico sui iudex vinco incipio parvus puer rideo cognosco mater mater longus decem fero fastidium mensis incipio parvus puer qui non rideo parens neque deus hic mensa dea neque digno cubile sum


Torva leaena lupum sequitur; lupus ipse capellam;

torvus leaena lupus sequor lupus ipse capella


nunc viridis etiam occultant spineta lacertos,

nunc viridis etiam occulto spinetum lacertus


carmina sunt dicenda. neget quis carmina Gallo?


et faciet, quoniam sordent tibi munera nostra.


canto quae solitus, si quando armenta vocabat,


tum casia atque aliis intexens suavibus herbis,

tum casia atque alius intexo suavis herba


certantis, quorum stupefactae carmine lynces,


dixit Damoetas, invidit stultus Amyntas.


ECLOGA IX. LYCIDAS, MOERIS Lycidas te, Moeri, pedes? an, quo via ducit, in urbem? Moeris O Lycida, vivi pervenimus, advena nostri (quod numquam veriti sumus) ut possessor agelli diceret: “Haec mea sunt; veteres migrate coloni!” nunc victi, tristes, quoniam Fors omnia versat, hos illi—quod nec vertat bene—mittimus haedos. Lycidas Certe equidem audieram, qua se subducere colles incipiunt, mollique iugum demittere clivo, usque ad aquam et veteres (iam fracta cacumina) fagos omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. Moeris Audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas. quod nisi me quacumque novas incidere lites ante Sinistra cava monuisset ab ilice cornix, nec tuus hic Moeris, nec viveret ipse Menalcas. Lycidas Heu, cadit in quemquam tantum scelus? Heu, tua nobis paene simul tecum solatia rapta, Menalca? quis caneret nymphas; quis humum florentibus herbis spargeret, aut viridi fontes induceret umbra? vel quae sublegi tacitus tibi carmina nuper, cum te ad delicias ferres, Amaryllida, nostras? Tityre, dum redeo—brevis est via—pasce capellas, et potum pastas age, Tityre, et inter agendum occursare capro, cornu ferit ille, caveto. Moeris Immo haec, quae Varo necdum perfecta canebat: “Vare, tuum nomen, superet modo Mantua nobis— Mantua, vae miserae nimium vicina Cremonae— cantantes sublime ferent ad sidera cycni.” Lycidas Sic tua Cyrneas fugiant examina taxos; sic cytiso pastae distendant ubera vaccae! Incipe, si quid habes: et me fecere poetam Pierides; sunt et mihi carmina; me quoque dicunt vatem pastores, sed non ego credulus illis. Nam neque adhuc Vario videor, nec dicere Cinna digna, sed argutos inter strepere anser olores. Moeris Id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto, si valeam meminisse; neque est ignobile carmen: `huc ades, O Galatea; quis est nam ludus in undis hic ver purpureum; varios hic flumina circum fundit humus flores; hic candida populus antro imminet, et lentae texunt umbracula vites. huc ades: insani feriant sine litora fluctus. Lycidas Quid, quae te pura solum sub nocte canentem audieram? Numeros memini, si verba tenerem. “Daphni, quid antiquos signorum suspicis ortus? Ecce Dionaei processit Caesaris astrum, astrum, quo segetes gauderent frugibus, et quo duceret apricis in collibus uva colorem. insere, Daphni, piros: carpent tua poma nepotes.” Moeris Omnia fert aetas, animum quoque: saepe ego longos cantando puerum memini me condere soles: nunc oblita mihi tot carmina; vox quoque Moerim iam fugit ipsa; lupi Moerim videre priores. Sed tamen ista satis referet tibi saepe Menalcas. Lycidas Causando nostros in longum ducis amores: et nunc omne tibi stratum silet aequor, et omnes, aspice, ventosi ceciderunt murmuris aurae. hinc adeo media est nobis via; namque sepulcrum incipit adparere Bianoris: hic ubi densas agricolae stringunt frondes, hic, Moeri, canamus; hic haedos depone: tamen veniemus in urbem. aut si, nox pluviam ne colligat ante, veremur, cantantes licet usque (minus via laedit) eamus; cantantes ut eamus, ego hoc te fasce levabo. Moeris Desine plura, puer, et quod nunc instat agamus: carmina tum melius, cum venerit ipse, canemus.

ecloga ix lycidas moeris lycidas tu moeris pes an quo via duco in urbs moeris o lycidas vivo pervenio advena noster qui numquam vereor sum ut possessor agellus dico hic meus sum vetus migro colonus nunc vinco tristis quoniam fors omnis verso hic ille qui neque verto bene mitto haedus lycidas certus equidem audio qui sui subduco collis incipio mollio iugum demitto clivus usque ad aqua et vetus iam frango cacumen fagus omnis carmen vester servo menalcas moeris audio et fama sum sed carmen tantus noster valeo lycidas telum inter martius quantus chaonia dico aquila venio columba qui nisi ego quicumque novo incido lis ante sinistra cavo moneo ab ilex cornix neque tuus hic moeris neque vivo ipse menalcas lycidas heu cado in quisquam tantus scelus heu tuus nos paene simul tu solacium rapio menalcas quis caneo nympha quis humus floreo herba spargo aut viridis fons induco umbra vel qui sublego taceo tu carmen nuper cum tu ad deliquia fero amaryllida noster tityrus dum redeo brevis sum via pasco capella et potus pasco ago tityrus et inter ago occursaris caper cornu ferio ille caveto moeris immo hic qui varus necdum perficio caneo varis tuus nomen supero modo mantua nos mantua vae miser nimium vicinum cremona canto sublimis fero ad sidus cycnus lycidas sic tuus cyrneus fugio examino taxus sic cytisus pasco distendo uber vacca incipio si quis habeo et ego facio poeta pierides sum et ego carmen ego quoque dico vates pastor sed non ego credulus ille nam neque adhuc varius video neque dico cinna dignus sed arguo inter strepere anser olor moeris is quidem ago et taceo lycidas ego ipse volvo si valeo memini neque sum ignobilis carmen huc adsum o galatea quis sum nam ludus in unda hic ver purpureus varius hic flumen circum fundo humus floreo hic candidus populus antrum immineo et lentus texunt umbraculum vito huc adsum insanio ferio sine litus fluctus lycidas quis qui tu purus solus sub nox caneo audio numerus memini si verbum teneo daphni quis antiqui signum suspicio ortus ecce dionaei procedo caesar astrum astrum quo seges gaudeo frugis et quo duco apricus in collis labrusca color insero daphni pirus carpo tuus pomum nepos moeris omnis fero aetas animus quoque saepe ego longus canto puer memini ego condo soleo nunc obliviscor ego tot carmen vox quoque moeris iam fugio ipse lupus moeris video prior sed tamen iste satis refero tu saepe menalcas lycidas causor noster in longus dux amor et nunc omnis tu sterno sileo aequor et omnis aspicio ventosus cado murmur aura hinc adeo medius sum nos via namque sepulcrum incipio appareo bianor hic ubi densus agricola stringo frondeo hic moeris cano hic haedus depono tamen venio in urbs aut si nox pluvia ne colligo ante vereor canto licet usque paruus via laedo eo canto ut eo ego hic tu fascis levo moeris desino multus puer et qui nunc insto ago carmen tum bonus cum venio ipse cano


Pastorem Musam Damonis et Alphesiboei—


bina die siccant ovis ubera; quos tibi servo:


immemor herbarum quos est mirata iuvenca


Rusticus es, Corydon: nec munera curat Alexis,

rusticus sum corydon neque munus curo alexa


atque superba pati fastidia, nonne Menalcan,

atque superbus patior fastidium nonne menalcas


lac mihi non aestate novum, non frigore defit;

lac ego non aestas novus non frigor deficio


ECLOGA III. MENALCAS, DAMOETAS, PALAEMON Menalcas Dic mihi, Damoeta, cuium pecus, an Meliboei? Damoetas Non, verum Aegonis; nuper mihi tradidit Aegon. Menalcas Infelix o semper, ovis, pecus, ipse Neaeram dum fovet, ac ne me sibi praeferat illa veretur, hic alienus ovis custos bis mulget in hora, et sucus pecori et lac subducitur agnis. Damoetas Parcius ista viris tamen obicienda memento: novimus et qui te, transversa tuentibus hircis, et quo—sed faciles Nymphae risere—sacello. Menalcas Tum, credo, cum me arbustum videre Miconis atque mala vitis incidere falce novellas. Damoetas Aut hic ad veteres fagos cum Daphnidis arcum fregisti et calamos quae tu, perverse Menalca, et cum vidisti puero donata, dolebas, et si non aliqua nocuisses, mortuus esses. Menalcas Quid domini faciant, audent cum talia fures! non ego te vidi Damonis, pessime, caprum excipere insidiis, multum latrante Lycisca? et cum clamarem: “Quo nunc se proripit ille? Tityre, coge pecus,” tu post carecta latebas. Damoetas An mihi cantando victus non redderet ille quem mea carminibus meruisset fistula caprum? Si nescis, meus ille caper fuit; et mihi Damon ipse fatebatur, sed reddere posse negabat. Menalcas Cantando tu illum, aut umquam tibi fistula cera iuncta fuit? Non tu in triviis, indocte, solebas stridenti miserum stipula disperdere carmen? Damoetas Vis ergo inter nos quid possit uterque vicissim experiamur? Ego hanc vitulam—ne forte recuses, bis venit ad mulctram, binos alit ubere fetus— depono: tu dic, mecum quo pignore certes. Menalcas De grege non ausim quicquam deponere tecum. Est mihi namque domi pater, est iniusta noverca; bisque die numerant ambo pecus, alter et haedos. Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius, insanire libet quoniam tibi, pocula ponam fagina, caelatum divini opus Alcimedontis; lenta quibus torno facili superaddita vitis diffusos hedera vestit pallente corymbos: in medio duo signa, Conon, et—quis fuit alter, descripsit radio totum qui gentibus orbem, tempora quae messor, quae curvus arator haberet? Necdum illis labra admovi, sed condita servo. Damoetas Et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit, et molli circum est ansas amplexus acantho, Orpheaque in medio posuit silvasque sequentis. Necdum illis labra admovi, sed condita servo: si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula laudes. Menalcas Nunquam hodie effugies; veniam, quocumque vocari audiat haec tantum—vel qui venit ecce Palaemon efficiam posthac ne quemquam voce lacessas. Damoetas Quin age, si quid habes, in me mora non erit ulla, nec quemquam fugio: tantum, vicine Palaemon, sensibus haec imis, res est non parva, reponas. Palaemon Dicite, quandoquidem in molli consedimus herba: et nunc omnis ager, nunc omnis parturit arbos, nunc frondent silvae, nunc formosissimus annus. Incipe, Darmoeta; tu deinde sequere Menalca: alternis dicetis; amant alterna Camenae. Damoetas Ab Iove principium, Musae; Iovis omnia plena: ille colit terras, illi mea carmina curae. Menalcas Et me Phoebus amat; Phoebo sua semper apud me munera sunt, lauri et suave rubens hyacinthus. Damoetas Malo me Galatea petit, lasciva puella, et fugit ad salices, et se cupit ante videri. Menalcas At mihi sese offert ultro, meus ignis, Amyntas, notior ut iam sit canibus non Delia nostris. Damoetas Parta meae Veneri sunt munera: namque notavi ipse locum, aëriae quo congessere palumbes. Menalcas Quod potui, puero silvestri ex arbore lecta aurea mala decem misi; cras altera mittam. Damoetas O quotiens et quae nobis Galatea locuta est! partem aliquam, venti, divom referatis ad auris! Menalcas Quid prodest, quod me ipse animo non spernis, Amynta. si, dum tu sectaris apros, ego retia servo? Damoetas Phyllida mitte mihi: meus est natalis, Iolla; cum faciam vitula pro frugibus, ipse venito. Menalcas Phyllida amo ante alias; nam me discedere flevit, et longum “formose, vale, vale,” inquit, “Iolla.” Damoetas Triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres. arboribus venti, nobis Amaryllidis irae. Menalcas Dulce satis umor, depulsis arbutus haedis, lenta salix feto pecori, mihi solus Amyntas. Damoetas Pollio amat nostram, quamvis est rustica, Musam: Pierides vitulam lectori pascite vestro. Menalcas Pollio et ipse facit nova carmina: pascite taurum, iam cornu petat et pedibus qui spargat arenam. Damoetas Qui te, Pollio, amat, veniat quo te quoque gaudet: mella fluant illi, ferat et rubus asper amomum. Menalcas Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, atque idem iungat vulpes et mulgeat hircos. Damoetas Qui legitis flores et humi nascentia fraga, frigidus, O pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Menalcas Parcite, oves, nimium procedere; non bene ripae creditur; ipse aries etiam nunc vellera siccat. Damoetas Tityre, pascentes a flumine reice capellas: ipse ubi tempus erit, omnis in fonte lavabo. Menalcas Cogite ovis, pueri; si lac praeceperit aestus, ut nuper, frustra pressabimus ubera palmis. Damoetas Heu, heu, quam pingui macer est mihi taurus in ervo! Idem amor exitium est pecori pecorisque magistro. Menalcas His certe neque amor causa est; vix ossibus haerent. nescio quis teneros oculus mihi fascinat agnos. Damoetas Dic, quibus in terris—et eris mihi magnus Apollo— tris pateat caeli spatium non amplius ulnas. Menalcas Dic, quibus in terris inscripti nomina regum nascantur flores, et Phyllida solus habeto. Palaemon Non nostrum inter vos tantas componere lites. Et vitula tu dignus, et hic, et quisquis amores aut metuet dulces, aut experietur amaros. Claudite iam rivos, pueri, sat prata biberunt.

ecloga iii menalcas damoetas palaemon menalcas dico ego damoetas cujus pecus an meliboeus damoetas non verus aegon nuper ego trado aegon menalcas infelix o semper ovum pecus ipse neaera dum foveo atque ne ego sui praefero ille vereor hic alienus ovum custos bis mulgeo in hora et sucus pecus et lac subduco agnus damoetas parcus iste vis tamen obicio memento nosco et qui tu transverto tueor hircis et quo sed facilis nympha rideo sacellum menalcas tum credo cum ego arbustus video micon atque malus vita incido falx novella damoetas aut hic ad vetus fagus cum daphnis arcus frango et calamus qui tu perverto menalcas et cum video puer dono doleo et si non aliqui noceo mortuus sum menalcas quis dominus facio audeo cum talis furo non ego tu video damon pessime caper excipio insidiae multus latro lycisca et cum clamaris quo nunc sui proripio ille tityrus cogo pecus tu post carectum lateo damoetas an ego canto vinco non reddo ille qui meus carmen mereo fistula caper si nescio meus ille caper sum et ego damon ipse fateor sed reddo possum nego menalcas canto tu ille aut umquam tu fistula cero iungo sum non tu in trivius indoctus soleo strideo miser stipulo disperdo carmen damoetas volo ergo inter nos quis possum uterque vicissim experior ego hic vitula ne fors recuso bis venio ad mulctra bini alo uber fetus depono tu dico ego quo pignus certo menalcas de grex non audeo quisquam depono tu sum ego namque domus pater sum iniustus noverca bis dies numero ambo pecus alter et haedus verus is qui multus tueor ipse fateor magnus insanio libet quoniam tu poculum pono faginus caelo divinus opus alcimedon lentus qui torno facilis superaddo vita diffundo hedera vestio palleo corymbus in medium duo signum conus et quis sum alter describo radio totus qui gens orbis tempus qui messor qui curvus arator habeo necdum ille labrum admoveo sed condio servo damoetas et nos idem alcimedon duo poculum facio et mollis circum sum ansa amplector acanthus orpheus in medium pono silva sequor necdum ille labrum admoveo sed condio servo si ad vitula specto nihil sum qui poculum laus menalcas numquam hodie effugio venio quicumque vocaris audio hic tantus vel qui venio ecce palaemon efficio posthac ne quisquam vox lacesso damoetas quin ago si quis habeo in ego mora non sum ullus neque quisquam fugio tantus vicinus palaemon sensus hic imus res sum non parvus repono palaemon dico quandoquidem in mollis consido herba et nunc omnis ager nunc omnis parturio arbor nunc frondeo silva nunc formosus annus incipio darmoeta tu deinde sequor menalcas alternus dico amo alternus camena damoetas ab iuppiter principium musa iuppiter omnis plenus ille colo terra ille meus carmen cura menalcas et ego phoebus amo phoebus suus semper apud ego munus sum laurus et suavis rubeo hyacinthus damoetas malus ego galatea peto lascivus puella et fugio ad salix et sui cupio ante video menalcas at ego sui offero ultro meus ignis amyntas nosco ut iam sum canis non delius noster damoetas pario meus venus sum munus namque noto ipse locus aeriae quo congero palumbis menalcas qui possum puer silvestris ex arbor lego aureus malus decem mitto creo alter mitto damoetas o quotiens et qui nos galatea loquor sum pars aliqui venio divus refero ad auris menalcas quis prodo qui ego ipse animus non sperno amyntas si dum tu sectaris aper ego rete servo damoetas phyllida mitto ego meus sum natal iollas cum facio vitula pro frugis ipse venio menalcas phyllida amo ante alius nam ego discedo fleo et longus formosus val val inquam iollas damoetas tristis lupus stabulis maturus frugis imber arbor venio nos amaryllidis ira menalcas dulcis satis umor depello arbutus haedus lentus salix fetus pecus ego solus amyntas damoetas pollio amo noster quivis sum rusticus musa pierides vitula lector pasco vester menalcas pollio et ipse facio novo carmen pasco taurus iam cornu peto et pes qui spargo harena damoetas qui tu pollio amo venio quo tu quoque gaudeo mel fluo ille fero et rubus asper amomum menalcas qui bavium non odi amo tuus carmen maevi atque idem jungo vulpis et mulgeo hircos damoetas qui lego floreo et humus nasco fraga frigidus o puer fugio hinc lateo anguis in herba menalcas parco ovo nimium procedo non bene ripa credo ipse aries etiam nunc vellus sicco damoetas tityrus pasco ab flumen reicio capella ipse ubi tempus sum omnis in fons lavo menalcas cogo ovum puer si lac praecipio aestus ut nuper frustra presso uber palma damoetas heu heu quam pinguis macer sum ego taurus in ervum idem amor exitium sum pecus pecus magister menalcas hic certus neque amor causa sum vix os haereo nescio quis tener oculus ego fascino agnus damoetas dico qui in terra et sum ego magnus apollo tres pateo caelum spatium non amplus ulna menalcas dico qui in terra inscribo nomen rex nasco floreo et phyllida solus habeo palaemon non nos inter tu tantus compono lis et vitula tu dignus et hic et quisquis amor aut metuo dulcis aut experior amarus claudo iam rivus puer satis pratum bibo


Nonne fuit satius tristis Amaryllidis iras


alia serpyllumque herbas contundit olentis.


ECLOGA I. MELIBOEUS, TITYRUS Meliboeus Tityre, tu patulae recubans sub tegmine fagi silvestrem tenui Musam meditaris avena; nos patriae fines et dulcia linquimus arva: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra formosam resonare doces Amaryllida silvas. Tityrus O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: namque erit ille mihi semper deus; illius aram saepe tener nostris ab ovilibus imbuet agnus. Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum ludere, quae vellem, calamo permisit agresti Meliboeus Non equidem invideo; miror magis: undique totis usque adeo turbatur agris. En, ipse capellas protinus aeger ago; hanc etiam vix, Tityre, duco: hic inter densas corylos modo namque gemellos, spem gregis, ah, silice in nuda conixa reliquit. Saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset, de caelo tactas memini praedicere quercus:— Sed tamen, iste deus qui sit, da, Tityre, nobis. Tityrus Urbem, quam dicunt Romam, Meliboee, putavi stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus pastores ovium teneros depellere fetus: sic canibus catulos similis, sic matribus haedos noram, sic parvis componere magna solebam: verum haec tantum alias inter caput extulit urbes, quantum lenta solent inter viburna cupressi. Meliboeus Et quae tanta fuit Romam tibi causa videndi? Tityrus Libertas; quae sera, tamen respexit inertem, candidior postquam tondenti barba cadebat; respexit tamen, et longo post tempore venit, postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit: namque, fatebor enim, dum me Galatea tenebat, nec spes libertatis erat, nec cura peculi: quamvis multa meis exiret victima saeptis, pinguis et ingratae premeretur caseus urbi, non umquam gravis aere domum mihi dextra redibat. Meliboeus Mirabar, quid maesta deos, Amarylli, vocares, cui pendere sua patereris in arbore poma: Tityrus hinc aberat. Ipsae te, Tityre, pinus, ipsi te fontes, ipsa haec arbusta vocabant. Tityrus Quid facerem? Neque servitio me exire licebat, nec tam praesentis alibi cognoscere divos. hic illum vidi iuvenem, Meliboee, quot annis bis senos cui nostra dies altaria fumant; hic mihi responsum primus dedit ille petenti: “pascite, ut ante, boves, pueri, submittite tauros.” Meliboeus Fortunate senex, ergo tua rura manebunt, et tibi magna satis, quamvis lapis omnia nudus limosoque palus obducat pascua iunco! Non insueta gravis temptabunt pabula fetas, nec mala vicini pecoris contagia laedent. Fortunate senex, hic, inter flumina nota et fontis sacros, frigus captabis opacum! hinc tibi, quae semper, vicino ab limite, saepes Hyblaeis apibus florem depasta salicti saepe levi somnum suadebit inire susurro; hinc alta sub rupe canet frondator ad auras; nec tamen interea raucae, tua cura, palumbes, nec gemere aëria cessabit turtur ab ulmo. Tityrus Ante leves ergo pascentur in aequore cervi, et freta destituent nudos in litore pisces, ante pererratis amborum finibus exsul aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim, quam nostro illius labatur pectore voltus. Meliboeus At nos hinc alii sitientis ibimus Afros, pars Scythiam et rapidum Cretae veniemus Oaxen, et penitus toto divisos orbe Britannos. En umquam patrios longo post tempore finis, pauperis et tuguri congestum caespite culmen, post aliquot mea regna videns mirabor aristas? Impius haec tam culta novalia miles habebit, barbarus has segetes? En, quo discordia civis produxit miseros! His nos consevimus agros! Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vitis. Ite meae, felix quondam pecus, ite capellae. Non ego vos posthac, viridi proiectus in antro, dumosa pendere procul de rupe videbo; carmina nulla canam; non, me pascente, capellae, florentem cytisum et salices carpetis amaras. Tityrus Hic tamen hanc mecum poteras requiescere noctem fronde super viridi: sunt nobis mitia poma, castaneae molles, et pressi copia lactis; et iam summa procul villarum culmina fumant, maioresque cadunt altis de montibus umbrae.

ecloga eo meliboeus tityrus meliboeus tityrus tu patulus recubo sub tegimen fagus silvestris tenuis musa meditaris avena nos patria finis et dulcis linquo arvum nos patria fugio tu tityrus lentus in umbra formosus resonaris doceo amaryllida silva tityrus o meliboeus deus nos hic otium facio namque sum ille ego semper deus ille ara saepe tener noster ab ovilis imbuo agnus ille meus erro bos ut cerno et ipse ludo qui volo calamus permitto agrestis meliboeus non equidem invideo miro magis undique totus usque adeo turbo ager en ipse capella protinus aeger ago hic etiam vix tityrus duco hic inter densus corylus modo namque gemellus spes grex ah silex in nudo conitor relinquo saepe malus hic nos si mens non laeva sum de caelum tango memini praedico quercus sed tamen iste deus qui sum do tityrus nos tityrus urbs quam dico roma meliboeus puto stultus ego hic noster similis quo saepe solo pastor ovis tener depello fetus sic canis catulus similis sic mater haedus noram sic parvus compono magnus soleo verus hic tantus alius inter caput effero urbs quantus lentus soleo inter viburnum cupressi meliboeus et qui tantus sum roma tu causa video tityrus libertas qui serus tamen respicio iners candidus postquam tondeo barba cado respicio tamen et longus post tempus venio postquam nos amaryllis habeo galatea relinquo namque fateor enim dum ego galatea teneo neque spes libertas sum neque cura peculis quivis multus meus exeo victima saeptum pinguis et ingratus premo caseus urbs non umquam gravis aer domus ego dextera redeo meliboeus miro quis maestus deus amarylli vocaris qui pendeo suus pateo in arbor pomum tityrus hinc absum ipse tu tityrus pinus ipse tu fons ipse hic arbustus voco tityrus quis facio neque servitium ego exeo licet neque tam praesum alibi cognosco divus hic ille video juvenis meliboeus quot annus bis seni qui noster dies altare fumo hic ego responsum primus do ille peto pasco ut ante bos puer summitto taurus meliboeus fortuno senex ergo tuus rus maneo et tu magnus satis quivis lapis omnis nudus limosus palus obduco pascuus juncus non insuetus gravis tempto pabulum fetus neque malus vicinus pecus contagium laedo fortuno senex hic inter flumen nosco et fons sacer frigus capto opacus hinc tu qui semper vicinus ab limes saepes hyblaeus apis flos depasco salictum saepe levis somnus suadeo ineo susurro hinc altus sub rupes cano frondator ad aura neque tamen interea rauca tuus cura palumbis neque gemo aeria cesso turtur ab ulmus tityrus ante levo ergo pasco in aequor cervus et fretus destituo nudus in litus piscis ante pererro ambo finis exsul aut aro parthus bibo aut germania tigris quam noster ille labor pectus vultus meliboeus at nos hinc alius sitio eo afros pars scythia et rapidus creta venio oaxes et penitus totus divido orbis britanni en umquam patrius longus post tempus finis pauper et tugurium congero caespes culmen post aliquot meus regnum video miror arista impius hic tam colo novale miles habeo barbarus hic seges en quo discordia civis produco miser hic nos consevimus ager insero nunc meliboeus pirus pono ordo vita eo meus felix quondam pecus eo capella non ego tu posthac viridis proicio in antrum dumosus pendeo procul de rupes video carmen nullus cano non ego pasco capella floreo cytisus et salix carpo amarus tityrus hic tamen hic ego possum requiesco nox frons super viridis sum nos mitis pomum castanea mollis et premo copia lac et iam summus procul villaris culmen fumo magnus cado altus de mons umbra


narcissum et florem iungit bene olentis anethi;

narcissus et flos jungo bene oleo anethum


et mutata suos requierunt flumina cursus—


est mihi disparibus septem compacta cicutis

sum ego dispar septem compaciscor cicuta


quin tu aliquid saltem potius, quorum indiget usus,

quin tu aliquis saltem potis qui indigeo utor


Huc ades, O formose puer: tibi lilia plenis

huc adsum o formosus puer tu lilium plenus


iudice te metuam, si numquam fallit imago.


fistula, Damoetas dono mihi quam dedit olim,


florentem cytisum sequitur lasciva capella;


sole sub ardenti resonant arbusta cicadis.


ipsa colat; nobis placeant ante omnia silvae.


montibus et silvis studio iactabat inani:


ECLOGA VII. MELIBOEUS, CORYDON, THYRSIS Meliboeus Forte sub arguta consederat ilice Daphnis, compulerantque greges Corydon et Thyrsis in unum, Trhyrsis ovis, Corydon distentas lacte capellas, ambo florentes aetatibus, Arcades ambo, et cantare pares, et respondere parati. Huc mihi, dum teneras defendo a frigore myrtos, vir gregis ipse caper deerraverat; atque ego Daphnim aspicio. Ille ubi me contra videt: “Ocius” inquit “huc ades, O Meliboee, caper tibi salvus et haedi; et, si quid cessare potes, requiesce sub umbra. huc ipsi potum venient per prata iuvenci, hic viridis tenera praetexit arundine ripas Mincius, eque sacra resonant examina quercu.” Quid facerem? Neque ego Alcippen, nec Phyllida habebam, depulsos a lacte domi quae clauderet agnos, et certamen erat, Corydon cum Thyrside, magnum. posthabui tamen illorum mea seria ludo: alternis igitur contendere versibus ambo coepere; alternos Musae meminisse volebant. hos Corydon, illos referebat in ordine Thyrsis. Corydon Nymphae, noster amor, Libethrides, aut mihi carmen, quale meo Codro, concedite: proxima Phoebi versibus ille facit; aut, si non possumus omnes, hic arguta sacra pendebit fistula pinu. Thyrsis Pastores, hedera crescentem ornate poetam, Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro; aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem cingite, ne vati noceat mala lingua futuro. Corydon Saetosi caput hoc apri tibi, Delia, parvus et ramosa Micon vivacis cornua cervi. Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota puniceo stabis suras evincta coturno. Thyrsis Sinum lactis et haec te liba, Priape, quotannis exspectare sat est: custos es pauperis horti. Nunc te marmoreum pro tempore fecimus; at tu, si fetura gregem suppleverit, aureus esto. Corydon Nerine Galatea, thymo mihi dulcior Hyblae, candidior cycnis, hedera formosior alba, cum primum pasti repetent praesepia tauri, si qua tui Corydonis habet te cura, venito. Thyrsis Immo ego Sardoniis videar tibi amarior herbis, horridior rusco, proiecta vilior alga, si mihi non haec lux toto iam longior anno est. Ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci. Corydon Muscosi fontes et somno mollior herba, et quae vos rara viridis tegit arbutus umbra, solstitium pecori defendite; iam venit aestas torrida, iam lento turgent in palmite gemmae. Thyrsis Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis semper, et adsidua postes fuligine nigri; hic tantum Boreae curamus frigora, quantum aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas. Corydon Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; strata iacent passim sua quaque sub arbore poma; omnia nunc rident: at si formosus Alexis montibus his abeat, videas et flumina sicca. Thyrsis Aret ager; vitio moriens sitit aeris herba; Liber pampineas invidit collibus umbras: Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri. Corydon Populus Alcidae gratissima, vitis Iaccho, formosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi. Thyrsis Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis, populus in fluviis, abies in montibus altis: saepius at si me, Lycida formose, revisas, fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis. Haec memini, et victum frustra contendere Thyrsim: ex illo Corydon Corydon est tempore nobis.

ecloga vii meliboeus corydon thyrsus meliboeus fors sub arguo consido ilex daphne compello grex corydon et thyrsus in unus trhyrsis ovum corydon distendo lac capella ambo floreo aetas arcades ambo et canto par et respondeo paro huc ego dum tener defendo ab frigor myrtos vir grex ipse caper deerraverat atque ego daphnim aspicio ille ubi ego contra video ocior inquam huc adsum o meliboeus caper tu salvus et haedus et si quis cessaris possum requiesco sub umbra huc ipse potus venio per pratum juvencus hic viridis tener praetexo arundo ripa mincius equus sacer resono examino quercus quis facio neque ego alcippen neque phyllida habeo depello ab lac domus qui claudeo agnus et certamen sum corydon cum thyrsis magnus posthabeo tamen ille meus seria ludo alternus igitur contendo versus ambo coepio alternus musa memini volo hic corydon ille refero in ordo thyrsus corydon nympha noster amor libethris aut ego carmen qualis meus codrus concedo propior phoebus versus ille facio aut si non possum omnis hic arguo sacer pendeo fistula pinus thyrsus pastor hedera cresco orno poeta arcades invidia rumpo ut ilia codrus aut si ultra placeo laudo baccaris frons cingo ne vates noceo malus lingua sum corydon saetosus caput hic aper tu delius parvus et ramosus mico vivax cornu cervus si proprius hic sum levis de marmor totus puniceus sto sura evincio coturno thyrsus sinum lac et hic tu libo priapus quot exspectaris satis sum custos sum pauper hortus nunc tu marmoreus pro tempus facio at tu si fetura grex suppleverit aureus sum corydon nerinus galatea thymum ego dulcis hybla candidus cycnus hedera formosus albus cum primus pasco repeto praesaepe taurus si qui tuus corydon habeo tu cura venio thyrsus immo ego sardonius video tu amarus herba horridus ruscum projectum vilis alga si ego non hic lux totus iam longus annus sum eo domus pasco si quis pudor eo juvencus corydon muscosus fons et somnus mollio herba et qui tu rarus viridis tego arbutus umbra solstitium pecus defendo iam venio aestas torridus iam lentus turgent in palmes gemma thyrsus hic focus et taeda pinguis hic multus ignis semper et assiduus postis fuligo niger hic tantus boreas curo frigus quantus aut numerus lupus aut torreo flumen ripa corydon sto et juniperus et castanea hirsutus sterno iaceo passim suus quisque sub arbor pomum omnis nunc rideo at si formosus alexa mons hic abeo video et flumen sicco thyrsus aro ager vitio morior sitio aer herba liber pampineus invideo collis umbra phyllidis advenio noster nemus omnis virebit iuppiter et laeto descendo multus imber corydon populus alcides gratus vita iacchus formosus myrtus venus suus laureus phoebus phyllos amo corylus ille dum phyllos amo neque myrtus vinco corylus neque laureus phoebus thyrsus fraxinus in silva pulcher pinus in hortus populus in fluvius abies in mons altus saepis at si ego lycidas formosus reviso fraxinus in silva cedo tu pinus in hortus hic memini et vinco frustra contendo thyrsim ex ille corydon corydon sum tempus nos


addam cerea pruna: honos erit huic quoque pomo;

addo cereus pruna honor sum hic quoque pomum


Ah, Corydon, Corydon, quae te dementia cepit!

ah corydon corydon qui tu dementia capio


iam pridem a me illos abducere Thestylis orat;

iam pridem ab ego ille abduco thestylis oro


Pan primus calamos cera coniungere pluris


o formose puer, nimium ne crede colori!


et vos, O lauri, carpam, et te, proxima myrte,

et tu o laurus carpo et tu propior myrtum


Amphion Dircaeus in Actaeo Aracimtho.


nec, si muneribus certes, concedat Iollas.


atque humilis habitare casas, et figere cervos,

atque humilis habito cado et figo cervus


me tamen urit amor; quis enim modus adsit amori?

ego tamen uro amor quis enim modus adsum amor


Doris amara suam non intermisceat undam.


tantum inter densas, umbrosa cacumina, fagos

tantus inter densus umbrosus cacumen fagus


haedorumque gregem viridi compellere hibisco!


viminibus mollique paras detexere iunco?


sic positae quoniam suavis miscetis odores.


ECLOGA V. MENALCAS, MOPSUS Menalcas Cur non, Mopse, boni quoniam convenimus ambo, tu calamos inflare levis, ego dicere versus, hic corylis mixtas inter consedimus ulmos? Mopsus Tu maior; tibi me est aequum parere, Menalca, sive sub incertas zephyris motantibus umbras, sive antro potius succedimus: aspice, ut antrum silvestris raris sparsit labrusca racemis. Menalcas Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas. Mopsus Quid, si idem certet Phoebum superare canendo? Menalcas Incipe, Mopse, prior, si quos aut Phyllidis ignes, aut Alconis habes laudes, aut iurgia Codri: incipe, pascentis servabit Tityrus haedos. Mopsus Immo haec, in viridi nuper quae cortice fagi carmina descripsi et modulans alterna notavi, experiar, tu deinde iubeto ut certet Amyntas. Menalcas Lenta salix quantum pallenti cedit olivae, puniceis humilis quantum saliunca rosetis, iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. sed tu desine plura, puer; successimus antro. Mopsus Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim flebant; vos coryli testes et flumina nymphis; cum complexa sui corpus miserabile nati, atque deos atque astra vocat crudelia mater. Non ulli pastos illis egere diebus frigida, Daphni, boves ad flumina; nulla neque amnem libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam. Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones interitum montesque feri silvaeque loquuntur. Daphnis et Armenias curru subiungere tigres instituit; Daphnis thiasos inducere Bacchi, et foliis lentas intexere mollibus hastas. Vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae, ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis, tu decus omne tuis. Postquam te fata tulerunt, ipsa Pales agros atque ipse reliquit Apollo. Grandia saepe quibus mandavimus hordea sulcis, infelix lolium et steriles nascuntur avenae; pro molli viola, pro purpureo narcisso, carduus et spinis surgit paliurus acutis. Spargite humum foliis, inducite fontibus umbras, pastores, mandat fieri sibi talia Daphnis; et tumulum facite, et tumulo superaddite carmen: DAPHNIS EGO IN SILVIS HINC VSQUE AD SIDERA NOTVS FORMONSI PECORIS CVSTOS FORMONSIOR IPSE. Menalcas Tale tuum carmen nobis, divine poeta, quale sopor fessis in gramine, quale per aestum dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo: nec calamis solum aequiparas, sed voce magistrum. Nos tamen haec quocumque modo tibi nostra vicissim dicemus, Daphnimque tuum tollemus ad astra; Daphnin ad astra feremus: amavit nos quoque Daphnis. Mopsus An quicquam nobis tali sit munere maius Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista iam pridem Stimichon laudavit carmina nobis. Menalcas Candidus insuetum miratur limen Olympi, sub pedibusque videt nubes et sidera Daphnis. ergo alacris silvas et cetera rura voluptas Panaque pastoresque tenet, Dryadasque puellas; nec lupus insidias pecori, nec retia cervis ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis. ipsi laetitia voces ad sidera iactant intonsi montes; ipsae iam carmina rupes, ipsa sonant arbusta: “Deus, deus ille, Menalca.” Sis bonus O felixque tuis! En quattuor aras: ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo. pocula bina novo spumantia lacte quotannis, craterasque duo statuam tibi pinguis olivi, et multo in primis hilarans convivia Baccho,— ante focum, si frigus erit, si messis, in umbra,— vina novum fundam calathis Ariusia nectar. cantabunt mihi Damoetas et Lyctius Aegon; saltantis satyros imitabitur Alphesiboeus. Haec tibi semper erunt, et cum solemnia vota reddemus Nymphis, et cum lustrabimus agros. Dum iuga montis aper, fluvios dum piscis amabit, dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt; ut Baccho Cererique, tibi sic vota quotannis agricolae facient: damnabis tu quoque votis. Mopsus Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona? Nam neque me tantum venientis sibilus austri, nec percussa iuvant fluctu tam litora, nec quae saxosas inter decurrunt flumina valles. Menalcas Hac te nos fragili donabimus ante cicuta: haec nos, “Formosum Corydon ardebat Alexim,” haec eadem docuit, “Cuium pecus, an Meliboei?” Mopsus At tu sume pedum, quod, me cum saepe rogaret, non tulit Antigenes—et erat tum dignus amari— formosum paribus nodis atque aere, Menalca.

ecloga v menalcas mopsus menalcas cur non mopsus bonus quoniam convenio ambo tu calamus inflo levis ego dico verro hic corylus misceo inter consido ulmus mopsus tu magnus tu ego sum aequus pareo menalcas sive sub incertus zephyris moto umbra sive antrum potis succedo aspicio ut antrum silvestris raris spargo labrusca racemus menalcas mons in noster solus tu certo amyntas mopsus quis si idem certo phoebus supero cano menalcas incipio mopsus prior si qui aut phyllidis ignis aut alconis habeo laus aut iurgium codrus incipio pasco servo tityrus haedus mopsus immo hic in viridis nuper qui cortex fagus carmen describo et modulor alternus noto experior tu deinde jubeo ut certo amyntas menalcas lentus salix quantus palleo cedo oliva puniceus humilis quantus saliunca rosetum iudicium noster tantus tu cedo amyntas sed tu desino multus puer succedo antrum mopsus exstinctus nympha crudelis funus daphnim fleo tu corylus testis et flumen nympha cum complector suus corpus miserabilis nascor atque deus atque astrum voco crudelis mater non ullus pasco ille ago dies frigidus daphni bos ad flumen nullus neque amnis libo quadrupes neque gramen attigo herba daphni tuus poeni etiam ingemo leo interitus mons ferio silva loquor daphne et armenia currus subjungo tigris instituo daphne thiasus induco bacchus et folium lentus intego mollis hasta vita ut arbor decorus sum ut vitis labrusca ut grex taurus seges ut pinguis arvum tu decus omnis tuus postquam tu fatum fero ipse pal ager atque ipse relinquo apollo grandis saepe qui mando hordeum sulcus infelix lolium et sterilis nascor avena pro mollis violo pro purpureus narcissus carduus et spina surgo paliurus acuo spargo humus folium induco fons umbra pastor mando fio sui talis daphne et tumulus facio et tumulus superaddo carmen daphne ego in silva hinc vsque ad sidus notvs formonsi pecus cvstos formonsior ipse menalcas tal tuus carmen nos divinus poeta qualis sopor fatisco in gramen qualis per aestus dulcis aqua salio sitis restinguo rivus neque calamus solus aequiparas sed vox magister nos tamen hic quicumque modo tu noster vicissim dico daphnimque tuus tollo ad astrum daphnis ad astrum fero amo nos quoque daphne mopsus an quisquam nos talis sum munus magnus et puer ipse sum cantaris dignus et iste iam pridem stimichon laudo carmen nos menalcas candidus insuetus miro limen olympius sub pes video nubes et sidus daphne ergo alacer silva et ceterus rus voluptas pan pastor teneo dryadasque puella neque lupus insidiae pecus neque rete cervus ullus dolus meditor amo bonus otium daphne ipse laetitia voco ad sidus iacto intondeo mons ipse iam carmen rupes ipse sono arbustus deus deus ille menalcas sum bonus o felix tuus en quattuor ara ecce duo tu daphni duo altare phoebus poculum bini novo spumo lac quot cratera duo statua tu pinguis olivum et multus in primus hilaro convivium bacchus ante focus si frigus sum si messis in umbra vinum novus fundo calathus ariusius nectar canto ego damoetas et lyctius aegon saltantis satyrus imito alphesiboeus hic tu semper sum et cum solemnia veto reddo nympha et cum lustro ager dum iugum mons aper fluvius dum piscis amo dum thymum pasco apis dum ros cicada semper honor nomen tuus laudo maneo ut bacchus ceres tu sic veto quot agricola facio damno tu quoque voveo mopsus qui tu qui talis reddo pro carmen donum nam neque ego tantus venio sibilus auster neque percutio juvo fluctus tam litus neque qui saxosus inter decurro flumen vallo menalcas hic tu nos fragilis dono ante cicuta hic nos formosus corydon ardeo alexim hic idem doceo cujus pecus an meliboeus mopsus at tu sumo pes qui ego cum saepe rogo non fero antigenes et sum tum dignus amo formosus par nodus atque aer menalcas


at mecum raucis, tua dum vestigia lustro,

at ego raucus tuus dum vestigium lustrum


Praeterea duo, nec tuta mihi valle reperti,

praeterea duo neque tueor ego valles reperio


et sol crescentis decedens duplicat umbras:


capreoli, sparsis etiam nunc pellibus albo,

capreolus spargo etiam nunc pellis album


Invenies alium, si te hic fastidit, Alexim.


Ipse ego cana legam tenera lanugine mala,


mollia luteola pingit vaccinia calta.


Mecum una in silvis imitabere Pana canendo.


adsidue veniebat. Ibi haec incondita solus


instituit; Pan curat ovis oviumque magistros.


Semiputata tibi frondosa vitis in ulmo est;

semiputatus tu frondosus vita in ulmus sum


nunc etiam pecudes umbras et frigora captant;


Thestylis et rapido fessis messoribus aestu

thestylis et rapidus fatisco messor aestus


quam vis ille niger, quamvis tu candidus esses ?

quam volo ille niger quivis tu candidus sum


pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Lycoris,

paucus meus gallus sed qui lego ipse lycoris


te Corydon, o Alexi: trahit sua quemque voluptas.

tu corydon o alexi traho suus quisque voluptas


mille meae Siculis errant in montibus agnae;


alba ligustra cadunt, vaccinia nigra leguntur.

albus ligustrum cado vaccinium niger lego


delicias domini, nec quid speraret habebat;


ECLOGA VI. Prima Syracosio dignata est ludere versu, nostra nec erubuit silvas habitare Thalia. Cum canerem reges et proelia, Cynthius aurem vellit, et admonuit: “Pastorem, Tityre, pinguis pascere oportet ovis, deductum dicere carmen.” Nunc ego—namque super tibi erunt, qui dicere laudes, Vare, tuas cupiant, et tristia condere bella— agrestem tenui meditabor arundine Musam. Non iniussa cano: si quis tamen haec quoque, si quis captus amore leget, te nostrae, Vare, myricae, te nemus omne canet; nec Phoebo gratior ulla est, quam sibi quae Vari praescripsit pagina nomen. Pergite, Pierides! Chromis et Mnasyllos in antro Silenum pueri somno videre iacentem, inflatum hesterno venas, ut semper, Iaccho: serta procul tantum capiti delapsa iacebant, et gravis attrita pendebat cantharus ansa. Adgressi—nam saepe senex spe carminis ambo luserat—iniciunt ipsis ex vincula sertis: addit se sociam, timidisque supervenit Aegle,— Aegle, Naiadum pulcherrima,—iamque videnti sanguineis frontem moris et tempora pingit. Ille dolum ridens, “Quo vincula nectitis?” inquit; “solvite me, pueri; satis est potuisse videri: carmina, quae voltis, cognoscite; carmina vobis, huic aliud mercedis erit.” Simul incipit ipse. Tum vero in numerum Faunosque ferasque videres ludere, tum rigidas motare cacumina quercus; nec tantum Phoebo gaudet Parnasia rupes, nec tantum Rhodope miratur et Ismarus Orphea. Namque canebat, uti magnum per inane coacta semina terrarumque animaeque marisque fuissent, et liquidi simul ignis; ut his exordia primis omnia et ipse tener mundi concreverit orbis; tum durare solum et discludere Nerea ponto coeperit, et rerum paulatim sumere formas; iamque novum terrae stupeant lucescere solem, altius atque cadant submotis nubibus imbres; incipiant silvae cum primum surgere, cumque rara per ignaros errent animalia montis. Hinc lapides Pyrrhae iactos, Saturnia regna, Caucasiasque refert volucres, furtumque Promethei: his adiungit, Hylan nautae quo fonte relictum clamassent, ut litus “Hyla, Hyla!” omne sonaret. et fortunatam, si numquam armenta fuissent, Pasiphaen nivei solatur amore iuvenci. ah, virgo infelix, quae te dementia cepit! Proetides inplerunt falsis mugitibus agros: at non tam turpis pecudum tamen ulla secuta est concubitus, quamvis collo timuisset aratrum, et saepe in levi quaesisset cornua fronte. ah, virgo infelix, tu nunc in montibus erras: ille, latus niveum molli fultus hyacintho, ilice sub nigra pallentis ruminat herbas, aut aliquam in magno sequitur grege. “Claudite, nymphae, Dictaeae nymphae, nemorum iam claudite saltus, si qua forte ferant oculis sese obvia nostris errabunda bovis vestigia; forsitan illum, aut herba captum viridi, aut armenta secutum, perducant aliquae stabula ad Gortynia vaccae.” Tum canit Hesperidum miratam mala puellam; tum Phaethontiades musco circumdat amaro corticis, atque solo proceras erigit alnos. Tum canit, errantem Permessi ad flumina Gallum Aonas in montis ut duxerit una sororum, utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis; ut Linus haec illi, divino carmine pastor, floribus atque apio crinis ornatus amaro, dixerit: “Hos tibi dant calamos, en accipe, Musae, Ascraeo quos ante seni, quibus ille solebat cantando rigidas deducere montibus ornos: his tibi Grynei nemoris dicatur origo, ne quis sit lucus, quo se plus iactet Apollo.” Quid loquar aut Scyllam Nisi, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris Dulichias vexasse rates, et gurgite in alto, ah, timidos nautas canibus lacerasse marinis, aut ut mutatos Terei narraverit artus; quas illi Philomela dapes, quae dona pararit, quo cursu deserta petiverit, et quibus ante infelix sua tecta supervolitaverit alis? Omnia, quae Phoebo quondam meditante, beatus audiit Eurotas, iussitque ediscere laurus, ille canit: pulsae referunt ad sidera valles; cogere donec ovis stabulis numerumque referri iussit, et invito processit Vesper Olympo.

ecloga vis primus syracosius digno sum ludo verro noster neque erubesco silva habito thalia cos caneo rex et proelio cynthius auris vello et admoneo pastor tityrus pinguis pasco oportet ovum deduco dico carmen nunc ego namque super tu sum qui dico laus varis tuus cupio et tristis condo bellum agrestis tenuis meditor arundo musa non injussus cano si quis tamen hic quoque si quis capio amor lego tu noster varis myrica tu nemus omnis cano neque phoebus gratus ullus sum quam sui qui varis praescribo pagina nomen pergo pierides chromis et mnasyllos in antrum silenus puer somnus video iaceo inflo hesternus vena ut semper iacchus sero procul tantus caput delabor jaceo et gravis attero pendo cantharus ansa aggredior nam saepe senex spes carmen ambo ludo inicio ipse ex vinculum serta addo sui socia timidus supervenio aegle aegle naias pulcher iam video sanguineus frons mos et tempus pingo ille dolus rideo quo vinculum necto inquam solvo ego puer satis sum possum video carmen qui volo cognosco carmen tu hic alius merces sum simul incipio ipse tum verus in numerus faunus fero video ludo tum rigida motaris cacumen quercus neque tantus phoebus gaudeo parnasius rupes neque tantus rhodope miro et ismarus orpheus namque caneo uti magnus per inanis cogo semen terra animaequus mare sum et liquidus simul ignis ut hic exordium primus omnis et ipse tener mundus concerno orbis tum duraris solus et discludo nerea pontus coepio et res paulatim sumo forma iam novus terra stupeo lucesco sol altus atque cado submoveo nubis imber incipio silva cum primus surgo cum rarus per ignarus erro animal mons hinc lapis pyrrha jacio saturnius regnum caucasius refero volucris furtum prometheus hic adjungo hylas nauta quo fons relinquo clamo ut litus hylas hylas omnis sono et fortunata si numquam armentum sum pasiphaen niveus solo amor juvencus ah virgo infelix qui tu dementia capio proetides inpleo falsum mugitus ager at non tam turpis pecus tamen ullus sequor sum concubo quivis collum timeo arater et saepe in levis quaero cornu frons ah virgo infelix tu nunc in mons erro ille latus niveus mollis fulcio hyacinthus ilex sub niger palleo rumino herba aut aliqui in magnus sequor grex claudo nympha dictaeus nympha nemus iam claudo saltus si qui fors fero oculus sui obvius noster errabundus bos vestigium forsitan ille aut herba capio viridis aut armentum sequor perduco aliqui stabulum ad gortynius vacca tum cano hesperides miro malus puella tum phaethontias muscus circumdo amarus cortex atque solum procerus erigo alnus tum cano erro permessus ad flumen gallus aonas in mons ut duco unus soror ut vir phoebus chorus assurgo omnis ut linus hic ille divino carmen pastor flos atque apium crinis orno amarus dico hic tu do calamus en accipio musa ascraeus qui ante senex qui ille soleo canto rigida deduco mons ornus hic tu gryneus nemus dico origo ne quis sum lucus quo sui multus jacto apollo quis loquor aut scylla nisus quam fama sequor sum candidus succingo latro inguina monstrum dulichia vexo ratis et gurges in altus ah timidus nauta canis lacero marinus aut ut muto terei narro artus qui ille philomela daps qui donum paro quo cursus desero peto et qui ante infelix suus tectum supervolitaverit ala omnis qui phoebus quondam meditor beatus audio eurotas jubeo edisco laurus ille cano pello refero ad sidus vallo cogo donec ovum stabulis numerus refero iubeo et invito procedo vesper olympus


Quem fugis, ah, demens? Habitarunt di quoque silvas,

qui fugio ah demens habito deus quoque silva


Nil nostri miserere? Mori me denique coges.

nihil noster misereor morior ego denique cogo


et dixit moriens: “Te nunc habet ista secundum.”

et dico morior tu nunc habeo iste secundus


Heu, heu, quid volui misero mihi! Floribus austrum


haec eadem ut sciret, quid non faciebat Amyntas?


incipe; sollicitos Galli dicamus amores,


Aspice, aratra iugo referunt suspensa iuvenci,

aspicio aratrum iugum refero suspendo juvencus


Nec sum adeo informis: nuper me in litore vidi,

neque sum adeo informis nuper ego in litus video


Nec te paeniteat calamo trivisse labellum:


O crudelis Alexi, nihil mea carmina curas?


Dardaniusque Paris. Pallas, quas condidit arces,


Illonis Musam dicemus et Alphesiboei.


non canimus surdis; respondent omnia silvae.


cum placidum ventis staret mare; non ego Daphnim

cum placidus venio sto mare non ego daphnim


Formosum pastor Corydon ardebat Alexim,