LOGOI

The corpus record

χρυσός

chrusos

gold

Generated live from the audited corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.

Where it lives

Densest 12 of 80 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.

What it meant

1. χρῦσός · chrysos — Beekes

χρῦσός [m.] ‘gold’ (Il.). «τὴν Sem > *VAR Secondarily -b-, see Schwyzer: 516’. eDIAL Myc. ku-ru-so. *COMP Productive in compounds, e.g. Myc. ku-ru-so-wo-ko = χρυσ-ουργός (LXX) ‘gold-worker’; χρυσό-θρονος (see on » Opdva), χρυσ-ώνητος ‘bought with money’, designation of a slave (Callistr. Hist.), ὑπό-χρυσος “with gold below”, ‘auriferous, gilt’ (PL, Hell. inscr.); on prefixed compounds with χρυσός, see Stromberg … — [Beekes, s.v. χρῦσός, p. 1703]

2. χρῦσός · chrysos — Chantraine

χρῦσός : m. (ὕ PI Ν. 7,78, issu de la lecture xpboëcp d'une forme homérique à synizèse de l'adjectif χρυσέῳ, v. Schwyzer, Gr. Gr. 1,516) « or » (Hom., etc.) ; le mycénien kuruso paraît employé comme substantif et comme adjectif (Chadwick-Baumbach 268). Au premier terme de plusieurs centaines de composés de toutes les époques, depuis le mycénien : kurusowoko = χρῦσο- οργός, v. F. Bader, Demiourgos 33, cf. χρυσουργός … — [Chantraine, s.v. χρῦσός, p. 1298]

3. Χρυσός · Chrysos — Chantraine

Χρυσός reste employé dans la langue moderne avec nombre de dérivés et de composés. Eit.: Emprunt assuré au sémitique {akk. huräsu, ougar. hrs, hébr. härus) le phénicien hrs étant le modèle le plus vraisemblable, voir É. Masson, Emprunis sémitiques 37-38 ; le oo attendu pour rendre l’s emphatique peut s'être simplifié après longue dès le moment de l'emprunt. Hypothèse invérifiable d'une syncope de Ἐχυρῦσό- chez … — [Chantraine, s.v. Χρυσός, p. 1298]

4. χρυσός · chrysos — Frisk

χρυσός (-ü-; sekund. -Ü-; Schwyzer 516 A.2) m. “Gold’ (seit Il.); myk. ku-ru-so. In Kompp. unbeschränkt produktiv, z.B. myk. ku-ru-so-wo-ko —= χρυσ-ουργός (LXX) “Goldarbeiter’; χρυσό-ϑρονος (8. ϑρόνα), χρυσ-ὥνητος “mit Geld erkauft’ Bez. eines Sklaven (Kallistr. Hist.; zur Bed. Willetts Glotta 39, 71ff.), ὑπό-χρυσος eig. „mit Gold unten“, “goldhaltig, vergoldet’ (Pl., hell. Inschr. u.a.; Kretschmer Glotta 21, 221); … — [Frisk, s.v. χρυσός, p. 2094]

5. χρῡσός · chrysos — LSJ

gold, gold, gold, gold

gold, τιμῆς Il. 18.475, etc.; coupled with other precious things, e.g. χαλκός, σίδηρος, 6.48; ἐσθής, Od. 5.38; χρυσὸν κέρασιν περιχεύας (of a victim) Il. 10.294 = Od. 3.384, cf. 437; ὡς δʼ ὅτε τις χρυσὸν περιχεύεται ἀργύρῳ 6.232; χ. δαμασίφρων Pi. O. 13.78; κοῖλος ἄργυρος καὶ χ. silver and gold plate, Theopomp.Hist. 283a, cf. Luc. Nav. 20; λευκὸς χ. white gold, i.e. gold alloyed with silver, opp. χ. ἄπεφθος refined gold, Hdt. 1.50; χ. ἑψόμενος Pi. N. 4.82; χρυσὸν καθαίρειν Pl. Plt. 303d; βασανίζ

2 gold, golden

gold, to express anything made of gold, e. g. golden armour or raiment, χρυσὸν . . ἔδυνε περὶ χροΐ, of Zeus, Il. 8.43; of Poseidon, 13.25; τὸ ἐμὸν σῶμα μήτε ἐν χ. θῆτε . . X. Cyr. 8.7.25; ἀραρότως σύνδεσμα χρυσὸς (a gold crown) εἶχε E. Med. 1193; ἐν χρυσῷ πίνειν Luc. Merc.Cond. 26.

3 anything dear, precious, golden

freq. used by Poets to denote anything dear or precious, ταῦτα μὲν . . κρείσσονα χρυσοῦ . . φωνεῖς A. Ch. 372 (anap.); ὁ χ. ἧσσον κτῆμα τοῦ κλάειν ἂν ἦν S. Fr. 557; ὡς χρυσὸς αὐτῷ τἀμὰ . . κακὰ δόξει ποτʼ εἶναι E. Tr. 432, cf. D.H. Rh. 9.4; cf. Pi. O. 1.1, 3.42, Plu. Sert. 5: metaph. also, χρυσὸς ἐπῶν golden words, Ar. Pl. 268; χρυσῷ πάττειν τινά Id. Nu. 912 (anap.); ὗσαι χρυσόν τινι Pi. O. 7.50. [ῡ] in χρυσός and all derivs., though Lyric Poets sts. made υ short in the Adj. χρύσεος (q.v.); once

In the wild

6 of 365 attestations shown. Ask for more.

Where it came from

  • Beekes, Etymological Dictionary of Greek (Brill 2010) Treated in Beekes, Etymological Dictionary of Greek (Brill 2010) s.v. χρυσός (scan pp. 1703-1704; entry #6613).
  • Frisk, Griechisches etymologisches Worterbuch Treated in Frisk, Griechisches etymologisches Worterbuch s.v. χρυσός (scan pp. 2094-2095; entry #6150).

Downloads

Word record (JSON)·Concordance (CSV)·Frequencies (CSV)·Cite (BibTeX)

CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable

Ask the librarian

Ask about χρυσός →