gĕmo — Lewis & Short
gĕmo, ŭi, ĭtum, 3, v. n. and
I a. [Gr. ge/mw, to be full; hence].
I Neutr., to sigh, groan.
A Lit. (freq. and class.):
accurrit ad me Incurvus, tremulus, labiis demissis, gemens,Ter. Eun. 2, 3, 44:
cum diu occulte suspirassent, postea jam gemere, ad extremum vero loqui omnes et clamare coeperunt,Cic. Att. 2, 21, 2:
neque gementem neque plorantem,Plaut. Am. 5, 1, 47; cf.:
hos pro me lugere, hos gemere videbam,Cic. Planc. 42, 101:
gemere desiderio alicujus,id. Pis. 11, 25:
ah gemat in terris! ista qui protulit ante,let him groan in the lower world, Prop. 2, 6, 31; cf. id. 2, 25 (3, 20), 12. —Of mournful music:
nullo gemit hic tibicina cornu,Juv. 2, 90; cf.
trop.: surda nihil gemeret grave buccina (Vergilii),id. 7, 69.—Of beasts, to cry, make a mournful noise:
(leones) gementes,Lucr. 3, 297:
gemuit noctua,Prop. 4 (5), 3, 59:
turtur ab ulmo,Verg. E. 1, 59.—
B Poet. transf.
1 Of things, to groan, creak:
visam gementis litora Bospori,Hor. C. 2, 20, 14:
repleti amnes,Verg. A. 5, 806:
et malus celeri saucius Africo Antennaeque gemant,Hor. C. 1, 14, 6:
gemuit sub pondere cymba,Verg. A. 6, 413:
stridunt funes, curvatur arbor, gubernacula gemunt,Plin. Ep. 9, 26, 4:
gemuit parvo mota fenestra sono,Ov. P. 3, 3, 10:
gemens rota,Verg. G. 3, 183; Val. Fl. 6, 168.—
2 In gen., of animals, to utter complaints: feras cum hominibus gemere fecimus, Avien. Fab. praef. fin.; id. 26.—
II Act., to sigh over, bemoan, bewail any thing (freq. and class.).
(a) With acc.:
haec gemebant boni, sperabant improbi,Cic. Sest. 30, 66 fin.:
dare, quod gemerent hostes,Lucr. 5, 1348:
talia voce,Val. Fl. 5, 37: eandem virtutem istam veniet tempus cum graviter gemes, Poët. ap. Cic. Att. 2, 19, 3:
flebiliter Ityn,Hor. C. 4, 12, 5:
tacite tristem fortunae vicem,Phaedr. 5, 1, 6:
multa ignominiam,Verg. G. 3, 226:
casus urbis,Juv. 3, 214.—In pass.:
atque hic status est, qui una voce omnium gemitur neque verbo cujusquam sublevatur,Cic. Att. 2, 18, 1.—
(b) With inf. (poet.):
paucis ostendi gemis,Hor. Ep. 1, 20, 4; Stat. Ach. 1, 281:
qui servum te gemis esse diu,Mart. 9, 93, 2:
sane murteta relinqui ... Sulphura contemni vicus gemit,Hor. Ep. 1, 15, 7.