hăbĭlis — Lewis & Short
hăbĭlis, e, adj.habeo, II. B. 2.,
I that may be easily handled or managed, manageable, suitable, fit, proper, apt, expert, light, nimble, swift (class.).
I Lit.:
(calcei) habiles et apti ad pedem,Cic. de Or. 1, 54, 231; cf.:
(natura homini) figuram corporis habilem et aptam ingenio humano dedit,id. Leg. 1, 9, 26;
res aptae, habiles et ad naturam accommodatae,id. Fin. 4, 20, 56:
brevitate habiles gladii,Liv. 22, 46, 5:
ensis,Verg. A. 9, 305:
arcus,id. ib. 1, 318:
pharetra ad tela,Val. Fl. 3, 607:
frameae,Tac. G. 6:
currus,Ov. M. 2, 531:
aratrum,Tib. 1, 9, 7:
naves velis,Tac. A. 2, 6:
corpus habilissimum quadratum est, neque gracile neque obesum,the most convenient for managing, treating, Cels. 2, 1; cf.:
materia levis est et ad hoc habilis,Sen. Q. N. 1, 7:
atque habilis membris venit vigor,i. e. making supple, Verg. G. 4, 418:
(bos) nec feturae habilis nec fortis aratris,fit, proper for, id. ib. 3, 62:
terra frumentis,Col. 2, 2, 20; cf.:
Aegyptum ut feraciorem habilioremque annonae urbicae redderet,Suet. Aug. 18:
pinguibus hae (vites) terris habiles, levioribus illae,Verg. G. 2, 92:
rudem ad pedestria bella Numidarum gentem esse, equis tantum habilem,Liv. 24, 48, 5; cf.:
ducenta fere milia peditum, armis habilia,able to bear arms, Vell. 2, 110, 3:
nondum portandis habiles gravioribus armis,Sil. 11, 588.—
II Trop.: sunt quidam ita in iisdem rebus habiles, ita naturae muneribus ornati, ut, etc., apt, expert, skilful (= capax), Cic. de Or. 1, 25, 115:
acutior atque habilior ad inveniendum,Quint. 6, 3, 12:
numquam ingenium idem ad res diversissimas habilius fuit,Liv. 21, 4, 3:
exercitus non habilis gubernaculo,not easy to govern, Vell. 2, 113, 2: negotia expedita et habilia sequuntur actorem, Sen. de Ira, 3, 7: et vicina seni non habilis Lyco, not suited (on account of her age), Hor. C. 3, 19, 24:
non habiles Colchi,i. e. uncivilized, rude, Val. Fl. 7, 231.—
(b) Poet., with inf.:
plaudentique habiles Caryae resonare Dianae,Stat. Th. 4, 225; Luc. 3, 553.—Hence, adv.: hăbĭlĭter, handily, aptly, expertly, skilfully, easily (very rare):
scutum parvum habiliter ferens,Liv. Epit. 57:
ut elephantis, sicut nos equis, facile atque habiliter utantur,Mel. 3, 7; Dig. 34, 2, 20.