immānis — Lewis & Short
immānis (inm-), e, adj.i. e. in- and old Lat. mānus=bonus; kindr. with Sanscr. ma=metior, to measure; Lat. mānes, good spirits,
corporum magnitudo,Caes. B. G. 4, 1, 9; cf.:
simulacra immani magnitudine,id. ib. 6, 16, 4:
immani corpore serpens,Lucr. 5, 33; 3, 987:
ingens immanisque praeda,Cic. Verr. 2, 3, 46, § 110:
pecunia,id. Rosc. Com. 8, 23:
pocula,id. Phil. 2, 25, 63:
immania ponti Aequora,Lucr. 4, 410:
templa caeli,id. 5, 521:
antrum,Verg. A. 6, 11; cf.:
spelunca vasto hiatu,id. ib. 6, 237:
barathrum,id. ib. 8, 245:
tegumen leonis,id. ib. 7, 666:
telum,id. ib. 11, 552 al.:
magna atque immanis,Lucr. 4, 1163:
cete,Verg. A. 5, 822:
numerus annorum,Varr. R. R. 3, 1, 3; cf.:
exercitus,Vell. 2, 51, 1:
frequentia amicorum,id. 2, 59 fin.:
geminos immani pondere caestus,Verg. A. 5, 401:
vox,Quint. 11, 3, 32:
ambitus redit immanis: numquam fuit par,Cic. Q. Fr. 2, 15, b, 4:
dissensio civitatis,Vell. 2, 2, 1:
studium loquendi,Ov. M. 5, 678:
avaritia,Sall. J. 31, 12:
vitium,Hor. S. 2, 4, 76:
soloecismus,Gell. 15, 9, 3:
impulsae praeceps inmane ruinae,the vast crash, Juv. 10, 107.—Neutr. absol.: Immane quantum animi exarsere, Sall. H. Fragm. ap. Non. 127, 27 (2, 79 Dietsch); so,
vino et lucernis Medus acinaces Immane quantum discrepat,how exceedingly, wonderfully, Hor. C. 1, 27, 6:
civilis lapsu equi prostratus immane quantum suis pavoris et hostibus alacritatis indidit,Tac. H. 4, 34: quod matrimonium Aemiliano huic immane quanto fuit, App. Mag.;
and in full: immane dictu est, quanti et quam multi ad Pompeium discesserint,Sall. Orat. ad Caes. 1.—
opp. mansuetus, mitis): hostis in ceteris rebus nimis ferus et immanis,Cic. Verr. 2, 2, 21, § 51; cf.:
nulla gens tam fera, nemo omnium tam immanis, cujus, etc.,id. Tusc. 1, 13, 30:
ex feris et immanibus mites reddidit et mansuetos,id. Inv. 1, 2, 2:
ad humanitatem atque mansuetudinem revocavit animos hominum studiis bellandi jam immanes ac feros,id. Rep. 2, 14:
belua (with fera),id. Ac. 2, 34, 108; id. N. D. 2, 64, 161;
(with taetra),id. Tusc. 4, 20, 45; cf.:
immanis et vasta belua,id. Rep. 2, 40:
nihil ista immanius belua est,id. ib. 3, 33:
janitor aulae, Cerberus,Hor. C. 3, 11, 15:
ex hoc populo indomito, vel potius immani, etc.,Cic. Rep. 1, 44:
istius immanis atque importuna natura,Cic. Verr. 2, 1, 3, § 8:
immanis, intolerandus, vesanus,Plaut. Trin. 4, 1, 7:
immanis ac barbara consuetudo hominum immolandorum,Cic. Font. 10, 21:
tantum facinus, tam immane (patris occidendi),id. Rosc. Am. 24, 68:
coeptis effera Dido,Verg. A. 4, 642:
orae,id. ib. 1, 616:
Raeti,Hor. C. 4, 14, 15:
Agathyrsi,Juv. 15, 125:
Pyrrhus,id. 14, 162.—Subst.: immānĭa, ium, n., frightful deeds or sayings:
quamvis fabulosa et immania credebantur,stories however fabulous and frightful, Tac. A. 4, 11:
dira atque inmania pati,Juv. 15, 104.—Comp.:
scelere ante alios immanior omnes,Verg. A. 1, 347.—Sup.:
voluptatem immanissimus quisque acerrime sequitur,Cic. Part. Or. 25, 90.—Hence, adv. in two forms, im-māne and immānĭter (not ante-Aug.).
immaniter clamare,Gell. 1, 26, 8.—More freq.,
leo hians immane,Verg. A. 10, 726:
sonat fluctus per saxa,id. G. 3, 239; cf.:
fremant torrentes,Claud. Cons. Mall. Theod. 237:
spirans rapta securi,Verg. A. 7, 510.—
perdite et immaniter vivere,Aug. Conf. 10, 37.—
immanius efferascunt,Amm. 18, 7.