1. nūmen — Lewis & Short
nūmen, ĭnis, n.for nuimen, root nu-; Gr. neu/w, nod; Lat. nuo in re-nuo, etc, prop.,
ad numen mentis momenque moveri,Lucr. 3, 144 (but id. 2, 632, and 4, 179, the correct reading is momine, v. Lachm.).—
numen dicunt esse imperium, dictum ab nutu: numina sunt, quojus imperium maximum esse videatur,Varr. L. L. 7, § 85 Müll.:
deo, cujus numini parent omnia,Cic. Div. 1, 53, 120:
multa saepe prodigia vim ejus (Cereris) numenque declarant,Cic. Verr. 2, 4, 49, § 107:
di inmortales suo numine atque auxilio sua templa atque urbis tecta defendunt,id. Cat. 2, 13, 29:
numen interdictumque deorum immortalium,id. Pis. 21, 48: nox et Diana, Nunc, nunc adeste, nunc in hostiles domos Iram atque numen vertite, Hor. Epod. 5, 54.—To Fortune:
nullum numen abest, si sit prudentia,Juv. 10, 365.—Hence, transf., of the will, might, authority of powerful persons:
flectere tenta Caesareum numen, numine, Bacche, tuo,Ov. Tr. 5, 3, 45; cf. id. P. 4, 13, 24:
annuite, Patres Conscripti, nutum numenque vestrum invictum Campanis,Liv. 7, 30; cf.:
quanta potestas, quanta majestas, quantum denique numen, sit historiae,Plin. Ep. 9, 27, 1.—
numina Palladis,Verg. A. 3, 543:
per Dianae numina,Hor. Epod. 17, 3:
venerantur numina nymphae, Mygdonidesque nurus,Ov. M. 6, 44:
audis ... positas ut glaciet nives Puro numine Juppiter,Hor. C. 3, 10, 8.—Concr., a divinity, deity, a god, goddess:
caeleste numen,Liv. 1, 21, 1; Val. Max. 2, 4, 4; 5, 1, 3; Amm. 19, 1, 4:
summum,Sen. Q. N. 7, 30, 4; Amm. 15, 8, 9; 17, 7, 3 al.:
templa et effigies numinum,Tac. A. 1, 10; 1, 73; 3, 71; 15, 45; Suet. Calig. 22:
nos magna precati Numina,Verg. A. 3, 634:
si quem Numina laeva sinunt,id. G. 4, 7:
promissaque numine firmat,i. e. by calling a god to witness, by an oath, Ov. M. 10, 430:
vadimus immixti haud numine nostro,the divinity not with us, Verg. A. 2, 396, cf. sqq.:
hospes numinis Idaei,Juv. 3, 138:
in contumeliam numinum,Plin. Pan. 11:
Titus numinibus aequatus est,id. ib. 35:
numinis loco habere,Tac. G. 8:
numina quibus sacrificabat,Val. Max. 5, 10, ext. 2:
ea numina, i. e. Apollo and Diana,Tac. A. 3, 61; Plin. 4, 7, 12, § 25; 18, 13, 35, § 132.—Of the manes of a beloved person:
juro per illos manes, numina mei doloris,Quint. 6 prooem. § 10 Spald.