1. pā^trĭus — Lewis & Short
pā^trĭus, a, um, adj.pater,
esse exitio rei patriae suae,Plaut. Bacch. 4, 9, 23:
rem patriam et gloriam majorum foedare,id. Trin. 3, 2, 30:
animus patrius,Ter. Hec. 2, 2, 2; Cic. Rosc. Am. 16, 46; Liv. 2, 5, 8:
res patria atque avita,Cic. Verr. 1, 5, 13:
potestas,id. Inv. 2, 17, 52; Sen. Clem. 1, 14, 2:
jus et potestas,Cic. Phil. 2, 18, 46; Liv. 1, 26, 9:
majestas,id. 4, 45, 8; 8, 7, 15:
auctoritas,Cic. Cael. 16, 37:
amor,id. Fin. 1, 7, 23:
benevolentia,Tac. A. 4, 4:
maeror,Cic. Fl. 42, 106; id. Imp. Pomp. 9, 22:
acerbitas,Liv. 7, 5, 7:
monumentum,Ter. Eun. prol. 13:
amor,Verg. A. 1, 643: arae. i. e. of Father Apollo, Ov. M. 15, 723:
patrium mimae donare fundum laremque, Hor S. 1, 2, 56: dolor pedum,hereditary, Plin. Ep. 1, 12: ucerbitas, i. e. of his father, Liv 7, 5, 7: di patrii, of one's forefathers. like qeoi patrw=|oi, family gods, household gods, penates, Cic. Phil. 2, 20, 75, Tib. 2, 1, 17; Hyg. ap. Macr S. 3, 4 fin.:
hoc patrium est, potius consuefacere filium Suā sponte recte facere quam alieno metu, Ter Ad. 1, 1, 49.—Rarely, like paternus. = patris. patriā virtute praeditus filius,Cic. Sest. 21, 48 sepulchrum patrium, id. Rosc. Am. 9, 24:
poenas patrias persequi,id. Phil. 13, 20, 4: corpus patrium. Plaut. Merc. 1, 1, 74; Tac. A. 5, 28:
patrio instituto deditus studio litterarum,Cic. Brut. 20, 79; 59, 213:
mos patrius et disciplina,id. Sen. 11, 37:
regnum patrium atque avitum,id. Imp. Pomp. 8, 21.—
patrius casus,the genitive, Gell. 4, 16, 1; cf. patricus and paternus.—
praediscere patrios cultusque habitusque locorum,Verg. G. 1, 52:
patrius hic (pedum dolor) illi,the gout, Plin. Ep. 1, 12, 4. pavor genti, Sil 15, 722:
adde, cruentis Quod patriura saevire Dahis,Val. Fl. 2, 157.—Hence,
erilis patria, salve,Plaut. Stich. 5, 2, 2:
eram imperator in patriā meā,id. Ps. 4, 7, 75: patria, quae communis est omnium nostrum parens. Cic. Cat. 1, 7, 17:
omnes omnium caritates patria una complexa est.,id. Off. 1, 17, 57: o pater, o patria, o Priami domus, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 118 Vahl.); cf.: o patria, o divum domus Ilium, Poët. ap. Serv. Verg. A. 2, 241; imitated by Verg. l. l.: o Romule, Romule die, Qualem te patriae custodem di genuerunt, Enn. ap. Cic. Rep. 1, 41, 64 (Ann. v. 116 Vahl.):
patriā Atheniensis an Lacedaemonius,Cic. Inv. 1, 24, 35: Hispaniam sibi antiquam patriam esse, Sall. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 1, 380.—
habuit alteram loci patriam, alteram juris,Cic. Leg. 2, 2, 5:
Italiam quaero patriam,Verg. A. 1, 380; cf. id. ib. 11, 25:
exuere patriam,Tac. H. 5, 5; cf. id. Agr 32: patria major = mhtro/polis, the mother-city of colonists, Curt. 4, 15, 5.—Hence, prov.: patria est, ubicumque est bene, Poët. (prob. Pacuv.) ap. Cic. Tusc. 5, 37, 108:
quia propheta in suā patriā honorem non habet,Vulg. Johan. 4, 44; id. Marc. 6, 4; id. Luc. 4, 24.—Poet. of things; Nilus, Qui patriam tantae tam bene celat aquae, the home, i. e. the source, Ov. Am. 3, 6, 40:
nimborum in patriam,Verg. A. 1, 51:
divisae arboribus patriae,id. G. 2, 116; cf.:
una atque eadem est vini patria atque magistri,Juv. 11, 161. —*
patrie monere,Quint. 11, 1, 68.