rĕ-cūso — Lewis & Short
rĕ-cūso, āvi, ātum, 1 (
I gen. plur. of the part. pres. recusantūm, Verg. A. 7, 16), v. a. causa.
I In gen., to make an objection against, in statement or reply; to decline, reject, refuse, be reluctant or unwilling to do a thing, etc. (freq. and class.; cf.: abnuo, renuo, denego); constr. with acc., an inf., an object-clause, with de, ne, quin, quominus, or absol.
(a) With acc.: uxorem, * Ter. Hec. 3, 1, 16; Hor. S. 1, 4, 50:
me judicem,Tac. Or. 5 al.; cf.:
populum Romanum disceptatorem,Cic. Fl. 38, 97:
populi Romani amicitiam,Caes. B. G. 1, 44:
nec quae pepigere recusent,Verg. A. 12, 12:
nullum periculum communis salutis causā,Caes. B. G. 7, 2; so,
nullum periculum,id. ib. 7, 19; id. B. C. 3, 26:
laborem,id. ib. 1, 68 fin.; Quint. 11, 3, 26; 12, 11, 10:
nihil nisi hiberna,Caes. B. G. 5, 41:
legumina,id. B. C. 3, 47 fin.:
servitutem,Sall. J. 31, 20:
vincla (leones),Verg. A. 7, 16:
jussa,id. ib. 5, 749 et saep.:
nihil tibi a me postulanti recusabo,Cic. de Or. 2, 29, 128; so,
psalteria virginibus probis,Quint. 1, 10, 31:
nihil de poenā,Cic. Planc. 1, 3; cf.:
de stipendio,Caes. B. G. 1, 44:
qui quod ab altero postularent, in se recusarent,id. B. C. 1, 32, 5:
Ptolemaeus recusabat regem Aridaeum,rejected, Just. 13, 2, 11. —
Of things: terra numquam recusat imperium,Cic. Sen. 15, 51:
genua impediunt cursumque recusant,Verg. A. 12, 747:
rapax ignis non umquam alimenta recusat,Ov. M. 8, 837:
(falsae gemmae) recusant limae probationem,Plin. 37, 13, 76, § 200 et saep. —
(b) With inf. (in class. prose, only in negative sentences or questions implying a negative):
mori recusare,Caes. B. G. 3, 22; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 6; 10, 17, 2; Anton. ap. Cic. Phil. 8, 8, 25; Liv. 22, 60, 17:
hoc facere,id. 5, 53, 9:
ad minora se demittere, Quint. prooem. § 5: prodere voce suā quemquam aut opponere morti,Verg. A. 2, 126:
praeceptis parere,id. ib. 2, 607:
quicquam tentare,id. ib. 11, 437:
tibi comes ire,id. ib. 2. 704:
facere ipse,Hor. Ep. 2, 1, 208; Plin. Pan. 5; Curt. 6, 11, 36; Just. 14, 1, 6.—
Of things: pedes vitiosum ferre recusant Corpus,Hor. S. 2, 7, 108; so id. Ep. 2, 1, 259; id. A. P. 39.—
(g) With object-clause:
non rem (medicam) antiqui damnabant, sed artem. Maxime vero quaestum esse manipretio vitae recusabant,Plin. 29, 1, 8, § 16:
Velinum lacum obstrui recusantes,refusing to permit, Tac. A. 1, 79; cf. infra, II.—
(d) With de:
de judiciis transferendis recusare,Cic. Verr. 2, 1, 2, § 6.—(e) With ne:
Servilius et recusare et deprecari, ne iniquis judicibus ... judicium capitis in se constitueretur,Cic. Verr. 2, 5, 54, § 141:
sententiam ne diceret, recusavit,id. Off. 3, 27, 100:
reliqui ... ne unus omnes antecederet, recusarent,Caes. B. C. 3, 82 fin.— (z) With quin:
si absim, haud recusem, quin mihi male sit,Plaut. Curc. 1, 3, 8:
non possumus, quin alii a nobis dissentiant, recusare,Cic. Ac. 2, 3, 7:
non recuso quin, etc.,id. Fam. 6, 18, 4; id. Rosc. Am. 3, 8; Caes. B. C. 3, 45 fin.:
neque recusare ... quin armis contendant,id. B. G. 4, 7; Liv. 8, 7, 19.— (h) With quominus:
nec recusabo, quominus omnes mea legant,Cic. Fin. 1, 3, 7; id. Div. in Caecil. 10, 31:
... quominus perpetuo sub illorum dicione essent,Caes. B. G. 1, 31:
neque recusavit quo minus poenam subiret,Nep. Epam. 8, 2.—(q) Absol.:
non recuso, non abnuo, etc.,Cic. Mil. 36, 100:
recusandi aut deprecandi causā legatos mittere,Caes. B. G. 5, 6; Verg. E. 3, 29 et saep. —
II In partic.
1 To refute, disprove:
nativitatis mendacium,Tert. adv. Marc. 3, 11.—
2 In jurid. lang., to protest against a complaint; to object, take exception, plead in defence:
causa omnis, in quā pars altera agentis est, altera recusantis,Quint. 3, 10, 1:
numquid recusas contra me?Plaut. Poen. 5, 6, 18:
tu me ad verbum vocas: non ante venio, quam recusaro ... Quoniam satis recusavi, veniam jam quo vocas,Cic. Caecin. 28, 8 sq.:
cum reus recusare vellet, sub usuris creditam esse pecuniam, etc.,Dig. 17, 1, 48; cf. recusatio, II. B.