1. ulciscor — Lewis & Short
ulciscor, ultus, 3,
I v. inch. dep. [etym. dub.].
I To avenge one's self on, take vengeance on, or punish for wrong done (very freq. and class.; cf.: vindico, punio, persequor).
A With a personal object:
ego pol illum ulciscar hodie Thessalum veneficum, Qui, etc.,Plaut. Am. 4, 5, 9:
ego illum fame, ego illum Siti, maledictis, malefactis, amatorem Ulciscar,id. Cas. 2, 1, 10:
inimicos,id. Trin. 3, 1, 18:
aliquem pro scelere,Caes. B. G. 1, 14:
ulciscendi Romanos pro iis, quas acceperant, injuriis occasio,id. ib. 5, 38:
odi hominem et odero: utinam ulcisci possem! sed illum ulciscentur mores sui,Cic. Att. 9, 12, 2:
numquam illum res publica suo jure esset ulta,id. Mil. 33, 88:
quos ego non tam ulcisci studeo, quam sanare,id. Cat. 2, 8, 17:
quos intellegis non, ut per te alium, sed ut per alium aliquem te ipsum ulciscantur, laborare,id. Div. in Caecil. 6, 22:
victos acerbius,Sall. J. 42, 4:
Alphesiboea suos ulta est pro conjuge fratres,Prop. 1, 15, 15 (19):
ulta pellicem,Hor. Epod. 3, 13; 5, 63; cf.:
inimici ulciscendi causā,Cic. Inv. 2, 5, 18:
ejus casūs, quem ulciscitur,Quint. 6, 1, 18.—Absol.:
has tris ulciscendi rationes Taurus scriptas reliquit,Gell. 7, 14, 5.—
B To take revenge for, to avenge, punish injustice, wrongs, etc.;
with a non-personal object: quā in re Caesar non solum publicas sed etiam privatas injurias ultus est,Caes. B. G. 1, 12:
statuerunt, istius injurias per vos ulcisci,Cic. Verr. 2, 2, 3, § 9; id. Fam. 12, 1, 2:
injurias rei publicae,id. Phil. 6, 1, 2:
Etruscorum injurias bello,id. Rep. 2, 21, 38:
cum alii ulcisci dolorem aliquem suum vellent,id. Sest. 20, 46:
injuriam,Cic. Verr. 2, 1, 28, § 72:
peccata peccatis et injurias injuriis,id. Inv. 2, 27, 81 al.; cf.:
ultum ire injurias festinare,to proceed to revenge, to revenge, Sall. J. 68, 1:
ultum ire scelera et injurias,Quint. 11, 1, 42:
istius nefarium scelus,Cic. Verr. 2, 1, 27, § 68:
patrui mortem,id. Rab. Perd. 5, 14:
senis iracundiam,Ter. Phorm. 1, 4, 12:
offensas tuas,Ov. Tr. 2, 134:
barbaras Regum libidines,Hor. C. 4, 12, 8:
illatum a Persis Graeciae bellum,Just. 2, 15, 13.—
II Transf., with the person to whom wrong has been done as the object, to take vengeance for, to avenge a person (much less freq. but class.):
quos nobis poëtae tradiderunt patris ulciscendi causā supplicium de matre sumpsisse,Cic. Rosc. Am. 24, 66; Auct. Her. 1, 16, 26:
caesos fratres,Ov. M. 12, 603:
fratrem,id. ib. 8, 442:
patrem justa per arma,id. F. 3, 710:
numen utrumque,id. ib. 5, 574:
cadentem patriam,Verg. A. 2, 576:
quibus (armis) possis te ulcisci lacessitus,Cic. de Or. 1, 8, 32:
se,id. Mil. 14, 38; Cic. Verr. 2, 4, 40, § 87; Plin. Ep. 8, 7, 2; Ov. M. 7, 397; id. P. 1, 8, 20:
Hannibal se a transfugis ultus est,Front. Strat. 3, 16, 4.— Transf., of things:
a ferro sanguis humanus se ulciscitur: contactum namque eo celerius subinde rubiginem trahit,Plin. 34, 14, 41, § 146.—With the two constructions combined:
non hercle ego is sum, qui sum, ni hanc injuriam meque ultus pulcre fuero,Plaut. Men. 3, 2, 7.!*?
1 Act. collat. form ulcisco, ĕre: nisi patrem materno sanguine exanclando ulciscerem, Enn. ap. Non. 292, 16 (Trag. v. 184 Vahl.).—
2 ulciscor, ci, in a passive signif.:
quicquid sine sanguine civium ulcisci nequitur, jure factum sit,Sall. J. 31, 8: ob iras graviter ultas, graviter ultae, Liv 2, 17, 7; so,
ultus,avenged, Val. Fl. 4, 753:
ulta ossa patris,Ov. H. 8, 120.