στόμα (stoma)

1. στόμα · stoma — Beekes

στόμα [n.] ‘mouth, muzzle, front, peak, edge’ (I1.). 41Ὲ *steh,-mn- ‘mouth’> eVAR Acol. στύμα (Theoc.), -atoc. *DIAL Myc. To-ma-ko, Tu-ma-ko /otépapyoc/ (Mithlestein SMEA 2 (1967): 43ff; Killen Minos 27-8, 1992-1993 [95]: 101-7). *COMP στόμ-αργος ‘chattering’ (trag.), to ἀργός (Willis AmJPh. 63 (1942): 87ff.: ‘shining’ > ‘bright’ > ‘loud’?), if not after yAwoo-apyoc, which could stand for γλώσσ-αλγος (see » γλῶσσα … — [Beekes, s.v. στόμα, p. 1459]

2. στόμα · stoma — Chantraine

στόμα : éol. στύμα (Théoc. 29,25), τατος n. « bouche, gueule, embouchure, entrée » d'où «ce qui est en avant {et qui mord?), pointe» ou «tranchant» d’une arme, «front de bataille», etc. (Hom., ion.-att., etc.). Assez nombreux composés avec le radical otouo- plutôt que στοματο-. Au premier terme στομαλγέω (Poll.), στόμαργος «au langage vif et violent » (Æsch., 5., E., cf. Chantraine, Hommages Marie Delcourt 92-95), … — [Chantraine, s.v. στόμα, p. 1078]

3. στόμα · stoma — Frisk

στόμα, äol. στύμα (Theok.), -aros n. “Mund, Maul, Mündung, Front, Spitze, Schneide’ (seit Il.). Viele Kompp., fast alle vom kürzeren Stamm (vgl. unten), z.B. oröu-apyos 'geschwätzig, hochtrabend’ (Trag.), zu ἀργός (Willis AmJPh 63, En u u στόμαχος 801 87 ff.: glänzend’ > ‘hell’ > "laut’?), wenn nicht nach γλώσσaoyos, das für γλώσσ-αλγος stehen kann (8. zu γλῶσσα m. Lit.); vgl. noch //6ö-aoyog (8. πούς); myk. Tomako, … — [Frisk, s.v. στόμα, p. 1772]

4. στόμα · stoma — LSJ

mouth, the very jaws

mouth, Il. 14.467, etc.; σύν τε στόμʼ ἐρεῖσαι Od. 11.426; ἱμείρων γλυκεροῦ σ. Sol. 25; of animals, Hes. Sc. 146, 389, S. Ph. 1156 (lyr.), etc.:—pl. is sts. used for sg., ἀμφιπίπτων στόμασιν, of kissing, Id. Tr. 938, cf. E. Alc. 403 (lyr.), and freq. in later Poets, A.R. 4.1607, Nic. Al. 210, 240, etc.: metaph., πτολέμοιο, ὑσμίνης στόμα, the very jaws of the battle, as of a devouring monster, Il. 10.8, 20.359 (but cf. infr. III.1).

2 the mouth as the organ of speech, mouth, mouthpiece, organ, speech, utterance

esp. the mouth as the organ of speech, δέκα μὲν γλῶσσαι, δέκα δὲ στόματʼ 2.489, cf. Thgn. 18; βραχύ μοι σ. πάντʼ ἀνᾱγήσασθαι Pi. N. 10.19; freq. in Trag., σ. τὸ Δῖον the mouth of Zeus, A. Pr. 1032; τὸ Φοίβου θεῖον ἀψευδὲς σ. Id. Fr. 350.5, cf. S. OC 603; τοῦ στόματος τὸ στρογγύλον Ar. Fr. 471; Μοισᾶν καπυρὸν σ. their mouthpiece, organ, Theoc. 7.37, cf. Mosch. 3.72; Πιερίδων τὸ σοφὸν σ., of Homer, AP 7.4 (Paul.Sil.), cf. 7.6 (Antip. Sid.), 7.75 (Antip.), 9.184; τὸ μισόχρηστον σ. τῆς κωμῳδίας Phld

with Preps.,

a oneʼs mouth

ἀνὰ στόμα ἔχειν have always in oneʼs mouth, whether for good or ill, E. El. 80; ἀνὰ σ. καὶ διὰ γλώσσης ἔχειν Id. Andr. 95.

ἀπὸ στόματος εἰπεῖν speak from memory (cf. ἀπὸ γλώσσης), Pl. Tht. 142d, X. Mem. 3.6.9, Philem. 48, Plu. Sol. 8, etc.

c talk

διὰ στόμα λέγειν A. Th. 579, cf. E. Or. 103 (so κατὰ τὸ σ. ᾄδειν Ar. Nu. 158); διὰ στόμα ἔχειν Id. Lys. 855; οἶκτος οὔτις ἦν διὰ στόμα A. Th. 51; πᾶσι διὰ στόματος ʼtis the common talk, Theoc. 12.21.

ἐν στόμασι εἶχον Hdt. 3.157, 6.136; πολλῶν κείμενος ἐν στόμασιν Thgn. 240; ἐν τῷ σ. λέγειν Ar. Ach. 198.

e voice

ἐξ ἑνὸς σ. with one voice, Id. Eq. 670. Pl. R. 364a, PGiss. 36.13 (ii B.C.), Gal. 15.763; so ὡς ἀφʼ ἑνὸς σ. AP 11.159 (Lucill.).

f on oneʼs face, face-foremost, prone, pronus, by the command

ἐπὶ στόμα on oneʼs face, face-foremost, ἐξεκυλίσθη πρηνὴς . . ἐπὶ σ. Il. 6.43, cf. 16.410; ὡς κύων ἐπὶ σ. κείμενος Archil. Supp. 2.9; ὗς ἔκειτʼ ἐπὶ σ. Men. 21; ἐπὶ σ. κεῖται lies prone, of the right ventricle, Hp. Cord. 4; ἐπὶ σ., = pronus, Gloss.; ἐπὶ σ. πεσόντα Plu. Art. 29; ἐπὶ σ. φερόμενον ἐν πᾶσι Timae. ap. Plb. 12.8.4; also ὅ τι νῦν ἦλθʼ ἐπὶ σ. whatever came uppermost, A. Fr. 351; ἐπὶ στόματος Φαραώ by the command of P., LXX 4 Ki. 23.35.

g face to face, confronted

κατὰ στόμα face to face, Hdt. 8.11, E. Heracl. 801, Rh. 409, X. An. 5.2.26; οἱ κατὰ σ. θεοί (cf. ἀντήλιοι) E. Fr. 781.33; κατὰ σ. τινός confronted with him, Pl. Lg. 855d; στόμα κατὰ στόμα λαλήσω αὐτῷ LXX Nu. 12.8; στόμα πρὸς στόμα 2 Ep.Jo. 12, 3 Ep.Jo. 14, PMag.Berol. 1.39.

II mouth, mouth, width, mouths

mouth of a river, Il. 12.24, Od. 5.441, A. Pr. 847, Hdt. 2.17, etc.; so ἠϊόνος σ. μακρόν the wide mouth of the bay, Il. 14.36, cf. Od. 10.90; σ. τοῦ Πόντου Th. 4.75; κόλπου ib. 49; τὸ σ. τῆς ἐσβολῆς Ar. Ec. 1107; τὸ ἄνω σ. [τῆς διώρυχος] the width of the trench at top, Hdt. 7.23 (but τὰ σ. τ. δ. mouths, ib. 37).

2 any outlet, entrance, os uteri, cervix

any outlet or entrance, ἀργαλέον σ. λαύρης Od. 22.137; σ. τῆς ἀγυιᾶς X. Cyr. 2.4.4; σ. φρέατος Id. An. 4.5.25; καδίσκου Ar. Fr. 581, cf. AP 6.251 (Phil.); χθόνιον Ἄιδα σ. Pi. P. 4.44; τὰ τῶν διεξόδων σ. Pl. Phdr. 251d; ἑπτάπυλον σ. the seven gates of Thebes, S. Ant. 119 (lyr.): Medic., τῶν μητρέων, τῶν ὑστερέων,= os uteri (not distinguished from the cervix), Hp. Mul. 1.36, Aph. 5.46; τῆς κοιλίας Arist. APo. 94b15, Sor. 1.50; γαστρός Nic. Al. 20, Gal. 5.274; [ἕλκους] Arist. Pr. 863a11.

III foremost part, face, front

foremost part, face, front:

1 point, edge

of weapons, point, κατὰ στόμα εἱμένα χαλκῷ Il. 15.389; [ὁ κριὸς] ἔχει σ. σιδηροῦν Ath. Mech. 24.2; τὸ σ. τῆς αἰχμῆς Philostr. Her. 19.4; edge of a sword, μαχαίρας Ascl. Tact. 3.5, Ev.Luc. 21.24, etc.: metaph., ἐθηλύνθην σ. S. Aj. 651.

b front ranks, front

the front ranks of the battle, the front, ἀπὸ στόματος (opp. ἀπὸ τῆς οὐρᾶς) X. An. 3.4.42, cf. HG 4.3.4; τὸ σ. τοῦ πλαισίου Id. An. 3.4.43, cf. 5.4.22, Plb. 10.12.7 (so perh. σ. πολέμοιο, ὑσμίνης in Hom., v. supr. Ι.1).

τὸ τῶν λοχαγῶν τάγμα σ. καλεῖται Ascl. Tact. 2.5.

2 edge, top, verge

ἄκρον σ. πύργων the edge or top of the towers, E. Ph. 1166; πρὸς τῷ σ. τοῦ βίου at the very verge of life, X. Ages. 11.15.

= ὀμφαλός III.3, Ael. Tact. 7.3. (Cf. Avest. staman-, m. ‘mouth (of dog)ʼ, Welsh safn ‘mouth’.)

στόμα

Where it lives

What it meant

In the wild

Where it came from

Ask the librarian