Plautus, Captivi 2.3

Hegio Quae res bene vortat mihi meoque filio vobisque, volt te novos erus operam dare tuo veteri domino, quod is velit, fideliter. nam ego te aestumatum huíc dedi viginti minis, hic autem té ait mittere hinc velle ad patrem, meum ut illic redimat filium, mutatio inter me atque illum ut nostris fiat filiis. Philocrates Vtroque vorsum rectumst ingenium meum, ad te atque ad illum; pro rota me uti licet: vel ego huc vel illuc vortar, quo imperabitis. Hegio Tute tibi tuopte ingenio prodes plurumum, cum servitutem íta fers ut ferri decet. sequere. em tibi hominem. Tyndarvs Gratiám habeo tibi, quom copiam istam mi et potestatem facis, ut ego ad parentes hunc remittam nuntium, qui me quid rerum hic agitem et quid fieri velim patri meo, ordine omnem rem, illuc perferat. nunc ita convenit inter me atque hunc, Tyndare, ut te aestumatum in Alidem mittam ad patrem, si non rebitas huc, ut viginti minas dem pro te. Philocrates Recte convenisse sentio. nam pater expectat aut me aut aliquem nuntium, qui hinc ad se veniat. Tyndarvs Ergo animum advortas volo quae nuntiare hinc te volo in patriam ad patrem. Philocrates Phílocrates, ut adhuc locorum feci, faciam sedulo, ut potissimum quod in rem recte conducat tuam, id petam idque persequar corde et animo atque viribus. Tyndarvs Facis ita ut te facere oportet. nunc animum advortas volo: omnium primum salutem dicito matri et patri et cognatis et si quem alium benevolentem videris; me hic valere et servitutem servire huic homini optumo, qui me honore honestiorem semper fecit et facit. Philocrates Istuc ne praecipias, facile memoria memini tamen. Tyndarvs Nam equidem, nisi quod custodem habeo, liberum me esse arbitror. dicito patri, quo pacto mihi cum hoc convenerit de huius filio. Philocrates Quae memini, mora mera est monerier. Tyndarvs Vt eum redimat et remittat nostrum huc amborum vicem. Philocrates Meminero. Hegio At quamprimum pote: istuc in rem utriquest maxime. Philocrates Non tuom tu magis videre quam ille suom gnatum cupit. Hegio Meus mihi, suos cuique est carus. Philocrates Numquid aliud vis patri nuntiari? Tyndarvs Me hic valere et (tute audacter dicito, Tyndare) inter nos fuisse ingenio haud discordabili, neque te commeruisse culpam (neque me adversatum tibi) beneque ero gessisse morem in tantis aerumnis tamen; neque med umquam deseruisse te neque factis neque fide, rebus in dubiis egenis. haec pater quando sciet, Tyndare, ut fueris animatus erga suom gnatum atque se, numquam erit tam avarus, quin te gratiis emittat manu † et mea opera, si hinc rebito, faciam ut faciat facilius. nam tua opera et comitate et virtute et sapientia fecisti ut redire liceat ad parentis denuo, cúm apud hunc confessus es et genus et divitias meas: quo pacto emisisti e vinclis tuom erum tua sapientia. Philocrates Feci ego ista út commemoras, et te meminisse id gratum est mihi. merito tibi ea evenerunt a me; nam nunc, Philocrates, sí ego item memorem quae me erga multa fecisti bene, nox diem adimat; nam quasi servos meus esses, nihilo setius tu mihi obsequiosus semper fuisti. Hegio Di vostram fidem, hominum ingenium liberale. ut lacrumas excutiunt mihi. videas corde amare inter se. quantis lautus laudibus suom erum servos collaudavit. Tyndarvs Pól istic me haud centesimam partem laudat quam ipse meritust ut laudetur laudibus. Hegio Ergo cum optume fecisti, nunc adest occasio bene facta cumulare, ut erga hunc rem geras fideliter. Philocrates Magis non factum possum velle, quam opera experiar persequi; id ut scias, Iovem supremum testem laudo, Hegio, me infidelem non futurum Philocrati. Hegio Probus es homo. Philocrates Nec me secus umquam ei facturum quicquam quam memet mihi. Tyndarvs Istaec dicta te experiri et operis et factis volo; et, quo minus dixi quam volui de te, animum advortas volo, atque horunc verborum causa caveto mi iratus fuas; sed, te quaeso, cogitato hinc mea fide mitti domum te aestimatum, et méam esse vitam hic pro te positam pignori, ne tu me ignores, quom extemplo meo é conspectu abscesseris, quom me servom in servitute pro ted hic reliqueris, tuque te pro libero esse ducas, pignus deseras neque des operam pro me ut huius reducem facias filium; fac fidelis sis fideli, cave fidem fluxam geras: nam pater, scio, faciet quae illum facere oportet omnia; serva tibi in perpetuom amicum me, atque hunc inventum inveni. haec per dexteram tuam te dextera retinens manu opsecro, infidelior mihi ne fuas quam ego sum tibi. tu hóc age. tu mihí erus nunc es, tu patronus, tu pater, tibi commendo spes opesque meas. Philocrates Mandavisti satis. satin habes, mandata quae sunt facta si refero? Tyndarvs Satis. Philocrates Et tua et tua huc ornatus reveniam ex sententia. numquid aliud? Tyndarvs Vt quam primum possis redeas. Philocrates Res monet. Hegio Sequere me, viaticum ut dem á trapezita tibi, eadem opera a praetore sumam syngraphum. Tyndarvs Quem syngraphum? Hegio Quem hic ferat secum ad legionem, hinc ire huic ut liceat domum. tu intro abi. Tyndarvs Bene ambulato.— Philocrates Bene vale. Hegio Edepol rem meam constabilivi, quom illos emi de praeda a quaestoribus; expedivi ex servitute filium, si dis placet. at etiam dubitavi, hos homines emerem an non emerem, diu. servate istum sultis intus, servi, ne quoquam pedem ecferat sine custodela. iam ego apparebo domi; ad fratrem modo captivos alios inviso meos, eadem percontabor, ecquis hunc ádulescentem noverit. sequere tu, te ut amittam; ei rei primum praevorti volo.—