1. dĕcus — Lewis & Short
dĕcus, ŏris, n.Sanscr. daças, fame; Gr. do/ca; cf. decet, any thing that ornaments, embellishes, adorns, honors, etc.;
I ornament, grace, embellishment, splendor, glory, honor, dignity (class. and freq.; a favorite word with Cicero, in oratorical lang.).
I In gen.
(a) With gen.:
hostium spolia, decora atque ornamenta fanorum,Cic. Verr. 2, 4, 44; cf.:
senator populi Romani, splendor ordinis, decus atque ornamentum judiciorum,id. Caecin. 10, 28; so,
too, decus ornamentumque senectutis,id. de Or. 1, 45, 199; id. Prov. Cons. 11, 28:
ut hominis decus ingenium, sic ingenii ipsius lumen est eloquentia,id. Brut. 15, 59; cf. id. Phil. 2, 22, 54:
ad decus et ad laudem civitatis,id. N. D. 1, 4; cf. id. Brut. 97; cf. also id. Fin. 1, 10 fin.; id. Ac. 1, 9, 33:
dignitatem et decus sustinere,id. Off. 1, 34, 124 et saep.:
O decus Phoebi et dapibus supremi Grata testudo Jovis,Hor. Od. 1, 32, 13:
lucidum caeli,id. Carm. Sec. 2:
equitum Maecenas,id. Od. 3, 16, 20; cf. id. ib. 1, 1, 2 and id. ib. 2, 17, 4: electos juvenes simul et decus innuptarum, the ornaments, i. e. the most beautiful of the maidens, Catull. 64, 78 al.:
castique decus servare pudoris,Ov. M. 13, 480:
oris,i. e. beauty, id. ib. 3, 422:
decus Asteriae = Asteria decens or pulchra,Verg. Cul. 15.—
(b) Absol.: haec omnia, quae habent speciem gloriae contemne ...;
verum decus in virtute positum est,Cic. Fam. 10, 12 fin.:
divitiae, decus, gloria in oculis sita sunt!Sall. C. 20, 14; cf. id. ib. 58, 8; id. J. 3 fin.:
regium,id. ib. 72, 2; cf.
regale,Ov. M. 9, 690:
decus enitet ore,Verg. A. 4, 150:
superimpositum capiti,Liv. 1, 34:
(columnas) scenis decora alta futuris,Verg. A. 1, 429:
muliebre,i. e. chastity, Liv. 1, 58:
immemores decoris liventia pectora tundunt,i. e. of their bodily charms, Ov. M. 8, 536:
imperatori nobilitas, quae antea decori, invidiae esse,Sall. J. 73, 4:
vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae,Verg. E. 5, 32:
Pilumno quos ipsa decus dedit,id. A. 12, 83.—
II Transf.
(a) A deed of honor:
tanti decoris testis,Tac. A. 15, 50.—Esp., plur., decora, honorable achievements, valiant deeds:
cum multa referret sua familiaeque decora,Liv. 3, 12, 2:
militiae decora,id. 2, 23, 4:
belli,id. 6, 20, 7 (cf.:
dedecora militiae,id. 3, 51, 12):
Lacedaemonii vetera, Macedones praesentia decora intuebantur,Curt. 6, 1, 8.—
(b) Renowned ancestors:
inter nobiles, et longa decora praeferentes, novitas mea enituit?Tac. A. 14, 53; id. Hist. 1, 15.—
III Esp., moral dignity, virtue, honor:
cum quod decus antiqui summum bonum esse dixerunt, hic solum bonum dicat, etc.,Cic. Leg. 1, 21, 55 (for which, shortly before, solum bonum esse quod honestum esset):
quos (sc. Epicureos) nisi redarguimus, omnis virtus, omne decus, omnis vera laus deserenda est,id. Fin. 2, 14, 44;
so with honestas,id. Fin. 2, 17, 56; cf. ib. 2, 11, 35; id. Off. 1, 5 fin.:
sed ei (sc. Semproniae) cariora semper omnia quam decus atque pudicitia fuit,Sall. C. 25, 3; 54, 5.