fertĭlis — Lewis & Short
fertĭlis, e, adj.fero, I. B. 3..
I Fruitful, fertile (class.; syn.: ferax, fecundus, uber).
A Lit.
(a) Absol.:
ager, quamvis fertilis, sine cultura fructuosus esse non potest,Cic. Tusc. 2, 5, 13:
Asia tam opima est ac fertilis. ut, etc.,id. de Imp. Pomp. 6, 14:
agri opimi et fertiles,id. Agr. 2, 19, 51; cf.:
agri uberrimi maximeque fertiles,id. Div. 1, 42, 94:
agri lati et fertiles,Cic. Verr. 2, 3, 51, § 120; id. N. D. 2, 53:
ager fertilis et praeda onustus,Sall. J. 87, 1; Ov. F. 5, 12, 23:
terra,Liv. 45, 30, 4:
Africa,Hor. C. 3, 16, 31:
Tibur,id. ib. 4, 3, 10:
oliveta,id. ib. 2, 15, 8:
Bacchus (i. e. vinum),id. ib. 2, 6, 19:
herba,Ov. F. 3, 240:
annus,Prop. 4 (5), 8, 14.
cornu nutricis (i. e. Copiae),Ov. F. 5, 127.—Poet.:
serpens, i. e. the Hydra,continually producing new heads, Ov. H. 9, 95.—Comp.:
uberius solum fertilioremve segetem,Quint. 12, 10, 25.—
Prov.: fertilior seges est alienis semper in agris,Ov. A. A. 1, 349.—Sup.:
quae fertilissima sunt Germaniae loca circum Hercyniam silvam,Caes. B. G. 6, 24, 2:
regio agri,id. ib. 7, 13 fin.:
ager,Liv. 29, 25, 12:
quaestus,Plin. H. N. 14 praef. § 5.—
(b) With gen.:
proferre possum multos fertiles agros alios aliorum fructuum,fertile, some in one kind of produce, some in another, Cic. N. D. 2, 52, 131; cf.:
ager frugum fertilis,Sall. J. 17, 5:
fertilis hominum frugumque Gallia,Liv. 5, 34, 2:
tellus frugum pecorisque,Hor. C. S. 29:
mare testae,id. S. 2, 4, 31:
insulae pabuli tantum,Plin. 6, 22, 24, § 86:
arenae vitri,id. 5, 19, 17, § 75.—Comp.:
incolae (Taprobanes) auri margaritarumque grandium fertiliores quam Indi,richer in, Plin. 6, 22, 24, § 81.—
(g) With abl.:
ager a litore arboribus fertilis, intus frugibus tantum,Plin. 5, 5, 5, § 33:
flumen auro,id. 6, 23, 26, § 98.—
(d) With ad:
tractus fertilis ad omnia,Plin. 2, 78, 80, § 190.—(e) With a and abl.:
Aetna a sacro numquam non fertilis igni,Lucil. Aetna, 556.—
B Trop., fertile, productive (poet. and in post-Aug. prose):
fertile pectus habes,Ov. Pont. 4, 2, 11:
Bacche, soles Phoebo fertilis esse tuo,Prop. 4 (5), 6, 76.
tanto priscorum cura fertilior fuit,Plin. H. N. 14 praef. § 3.—
II That makes fruitful or fertile, fertilizing (poet. and in post-Aug. prose): dea (i. e. Ceres), Ov. M. 5, 642:
Nilus,Tib. 1, 7, 22; Val. Fl. 7, 608:
majores fertilissimum in agro oculum domini esse dixerunt,Plin. 18, 6, 8, § 43.—Hence, * adv.: fertĭlĭter, fruitfully, abundantly:
derelicta (metalla) fertilius revivescunt,Plin. 34, 17, 49, § 164.