1. festus — Lewis & Short
festus, a, um, adj.Sanscr. bhas, shine; lengthened from bha-; Gr. fa-, fai/nw, v. for; cf. feriae (fes-iae), orig.,
festo die si quid prodegeris, profesto egere liceat,Plaut. Aul. 2, 8, 10:
die festo celebri nobilique,id. Poen. 3, 5, 13:
qui (dies) quasi deorum immortalium festi atque sollennes, apud omnes sunt celebrati,Cic. Pis. 22, 51:
Syracusani festos dies anniversarios agunt,Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107; id. Q. Fr. 2, 1, 1:
dies festus ludorum celeberrimus et sanctissimus,Cic. Verr. 2, 4, 67, § 151; id. Fin. 5, 24, 70:
lux,Ov. Tr. 5, 5, 42; Hor. C. 4, 6, 42:
tempus,id. Ep. 2, 1, 140; Juv. 15, 38:
observare festa sabbata,id. 6, 159.—Hence,
chori,Ov. Tr. 5, 12, 8:
clamores,Plin. Ep. 2, 17, 24:
corona,Ov. M. 10, 598; cf.
fronde,Verg. A. 4, 459:
dapes,Hor. Epod. 9, 1:
mensae,Sil. 7, 198; Val. Fl. 3, 159:
lusus,Mart. 1, 1:
pagus,Hor. C. 3, 18, 11:
urbs,gay, merry, Sil. 11, 272; 12, 752:
theatra,Ov. M. 3, 111:
Lares,Mart. 3, 58, 23:
licentiae,of the holidays, Quint. 6, 3, 17:
pax,Ov. M. 2, 795; Plin. 14, 1, 1, § 23:
plebs,Tac. A. 2, 69:
domus ornatu,id. ib. 3, 9:
ritus,id. H. 5, 5:
omina,id. A. 5, 4:
cespes,Juv. 12, 2:
janua,id. 12, 91.—As a term of endearment:
mi animule, mea vita, mea festivitas, meus dies festus, etc.,my holiday, Plaut. Cas. 1, 49.—
cur igitur Veneris festum Vinalia dicant, Quaeritis?Ov. F. 4, 877; 1, 190; id. M. 4, 390:
forte Jovi festum Phoebus sollenne parabat,feast, id. F. 2, 247:
cum dii omnes ad festum magnae matris convenissent,Lact. 1, 21, 25.—In plur.:
Idaeae festa parentis erunt,Ov. F. 4, 182:
festa venatione absumi,Plin. 6, 22, 24, § 91; Ov. M. 4, 33; 10, 431; Hor. Epod. 2, 59; id. Ep. 2, 2, 197; Vulg. Exod. 23, 14 al.; Greg. Mag. Homil. in Evang. 2, 26, 10; Lact. 1, 22, 24.—
dolor,Stat. S. 2, 7, 134:
festior annus,Claud. III. Cons. Hon. 3:
festissimi dies,Vop. Tac. 11:
aures,i. e. gladdened, Claud. B. G. 206 (but in Stat. S. 2, 7, 90 the right read. is fata).