gĕmĭtus — Lewis & Short
gĕmĭtus, ūs (archaic
I gen. sing. gemiti, Plaut. Aul. 4, 9, 11), m. gemo, a sighing, a sigh, a groan, a lamentation, complaint (syn.: planctus, plangor, lamentatio, questus).
I Lit.: quantum luctum quantumque gemitum, quid lacrimarum quantumque fletum factum audivi, Cato ap. Gell. 10, 3, 17; cf.:
ut urbe tota fletus gemitusque fieret,Cic. Rosc. Am. 9, 24; id. Sest. 31, 68: gemitum trahens, Enn. ap. Non. p. 515, 26 (Trag. v. 102 Vahl.):
clamor, sonus, gemitus,Quint. 7, 2, 46:
gemitus in dolore ... gemitus elamentabilis,Cic. Tusc. 2, 24, 57:
lacrimabilis,Verg. A. 3, 39:
ingentem tollere,id. ib. 11, 37; cf.:
ingentem dare pectore ab imo,id. ib. 1, 485:
gemitus toto foro,Cic. Phil. 2, 34, 85:
continuus,Quint. 11, 1, 34:
sine gemitu,id. 2, 20, 10:
gemitu,Verg. A. 2, 73.—Plur. (mostly poet.):
gemitus, screatus, tussis, risus abstine,Ter. Heaut. 2, 3, 132:
quantos et virorum et mulierum gemitus esse factos (audivi)?Cic. Clu. 68, 192; id. Har. Resp. 18, 39:
gemitus edere,Lucr. 4, 1015; cf.:
extremosque ciet gemitus,Verg. G. 3, 517:
gemitus,id. A. 2, 288; 4, 409; 6, 873; Ov. M. 2, 621:
excitare,Liv. 9, 7, 4:
ad gemitus vulnerum,id. 22, 5, 4; Gell. 1, 26, 7; Vulg. Judic. 2, 18; Psa. 30, 10 al.—
II Poet. transf.
1 Pain, sorrow, Verg. A. 2, 413; cf. Lucr. 5, 1196.—
2 Of inanimate things, a deep or hoarse sound:
insonuere cavae gemitumque dedere cavernae,Verg. A. 2, 53:
dat tellus gemitum,id. ib. 9, 709:
dat gemitum moles,Sil. 3, 643:
et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa Audimus,Verg. A. 3, 555.—In plur.:
plaga facit gemitus,Ov. M. 12, 487.