īra — Lewis & Short
īra, ae (
I gen. iraï
for irae,Lucr. 3, 303), f. kindred to Sanscr. īr, tremere, commoveri; cf.: ir-ya, vigorous; iras-yati, to be angry; Gr. e)/ris, e)re/qw.
I Prop., anger, wrath, rage, ire:
ira est libido poeniendi ejus, qui videatur laesisse injuriā,Cic. Tusc. 4, 9, 21:
ira, quae quamdiu perturbationem habet, dubitationem non habet,id. ib. 4, 36, 77:
ira furor brevis est,Hor. Ep. 1, 2, 62:
ira est cupiditas ulciscendae injuriae, Sen. de Ira, 1, 2, 4: facit ira nocentem Hunc sexum,Juv. 6, 647:
facere aliquid per iram,in anger, Cic. Tusc. 4, 37, 79:
plus irae suae quam utilitati communi paruisse,to his anger, Nep. Alc. 4, 6:
irā et dolore incensus,id. Pelop. 5, 4:
irā commotus,Sall. C. 31, 6:
acuere iram,id. ib. 12, 590:
attollere,id. ib. 2, 381:
concipere,Just. 5, 10:
concitare,Ov. P. 4, 14, 41:
evomere in aliquem,Ter. Ad. 3, 2, 14:
vertere in aliquem,Hor. Epod. 5, 54:
non sufficit irae occidisse aliquem,Juv. 15, 169:
indulgere irae,Liv. 23, 3:
iram exstinguere,Petr. 94:
contundere,Col. 6, 2:
frangere,Quint. 6, 3, 9:
lenire,id. 3, 8, 12:
ponere,Hor. A. P. 160:
moderari irae,id. Ep. 1, 2, 59:
pone irae frena modumque,Juv. 8, 88:
quantulacumque est occasio, sufficit irae,id. 13, 183:
dum defervescat ira,Cic. Tusc. 4, 36, 78: deflagrat, Liv. 40, 8:
decedit,Ter. Hec. 3, 5, 55:
irae sunt inter aliquos,id. And. 3, 3, 20:
ira inter eas intercessit,id. Hec. 3, 1, 25:
in Romanos, propter obsides nuper interfectos,Liv. 25, 15, 7:
adversus Romanos,id. 36, 6, 1:
ira deorum,Ov. M. 1, 378; Juv. 13, 100:
numinis,Ov. Tr. 3, 6, 23:
deūm,Verg. A. 3, 215:
Junonis,id. ib. 1, 4:
in quorum mente pares sunt Et similes ira atque fames,Juv. 15, 131.— Plur.:
veteres in Populum Romanum irae,Liv. 21, 25, 2:
excitare iras,Verg. A. 2, 594:
horribiles exercere iras,id. G. 3, 152:
mollire iras,Liv. 1, 9:
induere,Stat. Th. 1, 38:
quicquid ex foedere rupto irarum in nos caelestium fuit,Liv. 9, 1:
iras plumbeas gerere,heavy, Plaut. Poen. 3, 6, 18:
inde irae et lacrimae,Juv. 1, 168.— With obj.-gen., on account of:
ob iram fugae,Liv. 27, 7:
amissae praedae,id. 1, 5:
diremptae pacis,id. 9, 8; 21, 2; 37, 51:
ereptae virginis,Verg. A. 2, 413.—So, plur.:
irae imperatorum,against the commanders, Liv. 8, 30:
cladum,because of, indignation at, Sil. 12, 271.—
II Transf.
A A cause of anger, provocation:
aut age, dic aliquam, quae te mutaverit, iram,Ov. P. 4, 3, 21. —
B An object of anger or hatred:
justae quibus est Mezentius irae,Verg. A. 10, 714 Jan. ad loc.:
Hannibal est irae tibi,Sil. 11, 604.—
C A passion inspired by anger (poet.):
subit ira cadentem Ulcisci patriam,Verg. A. 2, 575.—
D Of inanim. and abstr. things, violence, impetuosity, fury (mostly poet.):
belli,Sall. Hist. Fragm. 4, 61, 3 Dietsch:
ira belli desenuit,id. ib. 1, 93:
flagelli,Val. Fl. 7, 149:
maris,id. 1, 37:
dant mucronibus iras,Sil. 7, 344:
nimborum,id. 17, 253:
grandinis,id. 12, 610. —
III Personified:
comunt Furor Iraque cristas,Stat. Th. 3, 424.—Plur.:
Iraeque Insidiaeque, dei (Mavortis) comitatus,Verg. A. 12, 336:
atraeque genis pallentibus Irae,Val. Fl. 2, 205; Sil. 4. 437.