1. labor — de Vaan
The corpus record — Latin
labor
labor
work, labour
Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.
Where it lives
- De Herediolo 1 · 44.84/10k
- Moretum, Appendix Vergiliana 3 · 38.76/10k
- Hercules 25 · 32.85/10k
- Georgicon 44 · 31.09/10k
- Cento Nuptialis 4 · 29.33/10k
- Mosella 9 · 27.68/10k
- Technopaegnion 4 · 26.94/10k
- Appendix Vergiliana 9 · 25.94/10k
- Eclogarum Liber 7 · 25.57/10k
- Epistularum 2 · 25/10k
- Iphicrates 1 · 24.45/10k
- Epodon 7 · 23.29/10k
Densest 12 of 284 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.
What it meant
2. lābor — Lewis & Short
lābor, lapsus (
non squamoso labuntur ventre cerastae,Prop. 3 (4), 22, 27.
per sinus crebros et magna volumina labens,Ov. M. 15, 721:
pigraque labatur circa donaria serpens,Ov. Am. 2, 13, 13:
ille inter vestes et levia pectora lapsus volvitur,Verg. A. 7, 349: (angues) in diversum lapsi, Jul. Obseq. 119.—Of floating:
ut rate felice pacata per aequora labar,Ov. H. 10, 65:
dum Stygio gurgite labor,id. M. 5, 504:
tua labens navita aqua,Prop. 2, 26 (3, 21), 8.—Of flying:
tollunt se celeres, liquidumque per aera lapsae,Verg. A. 6, 202:
vade, age, nate, voca Zephyros et labere pennis,id. ib. 4, 223:
pennis lapsa per auras,Ov. M. 8, 51:
labere, nympha, polo,Verg. A. 11, 588.—Of sinking, slipping down:
labor, io! cara lumina conde manu,Ov. A. A. 7, 342:
labitur infelix (equus),Verg. G. 3, 498; cf. Luc. 5, 799:
labitur exsanguis,Verg. A. 11, 818; 5, 181:
super terram,Ov. M. 13, 477:
equo,Hor. S. 2, 1, 15:
temone,Verg. A. 12, 470 limite, Luc. 9, 712:
in vulnera,id. 7, 604:
in colla mariti,Val. Fl. 2, 425:
alieno vulnere,Luc. 2, 265:
in rivo,Cic. Fat. 3, 5:
pondere lapsi pectoris arma sonant,Luc. 7, 572.—
Of gliding upwards: celeri fuga sub sidera,Verg. A. 3, 243.—
splendida signa videntur labier,Lucr. 4, 445; Cic. Tusc. 4, 18, 42:
umor in genas Furtim labitur,Hor. C. 1, 13, 7:
stellas Praecipites caelo labi,Verg. G. 1, 366:
perque genas lacrimae labuntur,Ov. H. 7, 185; id. M. 2, 656:
lapsi de fontibus amnes,id. ib. 13, 954; cf.:
catenae lapsae lacertis sponte sua,id. ib. 3, 699:
lapsuram domum subire,about to tumble down, id. Ib. 511; Luc. 1, 25; cf.
with cado: multa in silvis Lapsa cadunt folia,Verg. A. 6, 310:
ipsaque in Oceanum sidera lapsa cadunt,Prop. 4 (5), 4, 64.
lapsis repente saxis,Tac. A. 4, 59:
ab arbore ramus,Ov. M. 3, 410.—Of the eyes, to fall, close:
labentes, oculos condere,Ov. Tr. 3, 3, 44:
lumina,Verg. A. 11, 818; Prop. 1, 10, 7; 2, 5, 17.—
labitur uncta vadis abies,Verg. A. 8, 91; Cic. Ac. 1, 8, 31:
sidera, quae vaga et mutabili ratione labuntur,id. Univ. 10.—Esp., of a transition in discourse, to pass:
a dispositione ad elocutionis praecepta labor,Quint. 7, 10, 17.—
lapsus custodiā,Tac. A. 5, 10; 11, 31:
e manibus custodientium lapsus,Curt. 3, 13, 3; Prop. 1, 11, 5; Amm. 26, 3, 3.—
ilico res foras labitur,Plaut. Trin. 2, 1, 21:
brevitate et celeritate syllabarum labi putat verba proclivius,Cic. Or. 57; 56:
sed labor longius, ad propositum revertor,id. Div. 2, 37, 79; id. Leg. 1, 19, 52:
labitur occulte fallitque volubilis aetas,Ov. Am. 1, 8, 49:
labi somnum sensit in artus,id. M. 11, 631:
nostro illius labatur pectore vultus,Verg. E. 1, 64.—
ne adjectae voces laberentur atque errarent,Cic. N. D. 2, 57, 114; cf. Sil. 7, 745.—
eheu fugaces labuntur anni,Hor. C. 2, 14, 2:
anni tacite labentis origo,Ov. F. 1, 65:
labentia tempora,id. Tr. 3, 11; id. F. 6, 771; id. Tr. 4, 10, 27:
aetas labitur,Tib. 1, 8, 48; cf.: labente officio, when the attendance or service is ended, Juv. 6, 203.—
cetera nasci, occidere, fluere, labi,Cic. Or. 3, 10:
labentem et prope cadentem rem publicam fulcire,id. Phil. 2, 21, 51:
equitem Romanum labentem excepit, fulsit, sustinuit,id. Rab. Post. 16, 43; id. Ep. ad Brut. 1, 18, 2:
sustinuit labentem aciem Antonius,Tac. H. 3, 23:
vidi labentes acies,Prop. 4 (5), 2, 53.
eo citius lapsa res est,Liv. 3, 33: mores lapsi sunt, id. praef.; Tac. A. 6, 50:
fides lapsa,Ov. H. 2, 102:
labentur opes,will be lost, Tib. 1, 6, 53:
res,Lucr. 4, 1117:
hereditas lapsa est,Dig. 4, 4, 11, § 5.—
hoc munere,Sil. 7, 740:
facultatibus,to lose one's property, become poor, Dig. 27, 8, 2, § 11; 26, 7, 9, § 1:
mente,to lose one's senses, go mad, Cels. 5, 26, 13; Suet. Aug. 48; cf.:
lapsae mentis error,Val. Max. 5, 3, 2.—Hence, lapsus, a, um, ruined, unfortunate, Prop. 1, 1, 25. —
labor eo, ut assentiar Epicuro,Cic. Ac. 2, 45, 139; id. Att. 4, 5, 2:
ad opinionem,id. Ac. 2, 45, 138:
in adulationem,Tac. A. 4, 6:
in gaudia,Val. Fl. 6, 662:
in vitium,Hor. Ep. 2, 1, 94.—
labi, errare, nescire, decipi et malum et turpe ducimus,Cic. Off. 1, 6, 18:
in aliqua re labi et cadere,id. Brut. 49, 185:
in minimis tenuissimisque rebus,id. de Or. 1, 37, 169; id. Fam. 2, 7, 1:
lapsus est per errorem suum,id. Q. Fr. 3, 9, 8:
consilio, ... casu,id. Agr. 2, 3, 6:
propter inprudentiam,Caes. B. G. 5, 3:
in officio,Cic. Tusc. 2, 4, 12:
in verbo,Ov. Am. 2, 8, 7:
ne verbo quidem labi,Plin. Ep. 2, 3:
it vera ratione,Lucr. 2, 176.—
lapsorum fratrum petulantia,Cypr. Ep. 30, 1 al.
3. lăbor — Lewis & Short
lăbor (old form lăbos, like arbos, honos, etc., ōris, m.Sanscr. root rabh, to grasp, ā-rabh, to undertake; Gr. a)lf- in h)=lfon, earned, a)/lfhma, wages; Germ. Arbeit,
Plaut. Trin. 2, 1, 35; id. Truc. 2, 6, 40; Ter. Hec. 3, 1, 6; Varr. ap. Non. 487, 13; Cat. 55, 13; Sall. C. 7, 5; id. J. 100, 4; cf. Quint. 1, 4, 13),ut ingenium est omnium Hominum a labore proclive ad libidinem,Ter. And. 1, 1, 51:
haud existimans quanto labore partum,id. Phorm. 1, 1, 12:
interest aliquid inter laborem et dolorem: sunt finitima omnino, sed tamen differt aliquid. Labor est functio quaedam vel animi vel corporis, gravioris operis et muneris: dolor autem motus asper in corpore alienus a sensibus,Cic. Tusc. 2, 15, 35:
corporis,id. Cael. 17, 39:
res est magni laboris,id. de Or. 1, 33, 150:
laborem sibi sumere et alteri imponere,id. Mur. 18, 38:
sumptum et laborem insumere in rem aliquam,id. Inv. 2, 38, 113; cf. Cic. Verr. 2, 3, 98, § 227:
multum operae laborisque consumere,id. de Or. 1, 55, 234:
laborem sustinere,id. Att. 1, 17, 6:
exantlare,id. Ac. 2, 34, 108:
suscipere,id. Opt. Gen. Or. 5, 13:
subire,id. Att. 3, 15, 7:
capere,id. Rosc. Com. 16, 49:
labores magnos excipere,id. Brut. 69, 243:
se in magnis laboribus exercere,id. Arch. 11, 28:
summi laboris esse,capable of great exertion, Caes. B. G. 4, 2, 2:
laborem levare alicui,Cic. Or. 34, 120:
detrahere,id. Fam. 3, 6, 5:
ex labore se reficere,Caes. B. G. 3, 5; 5, 11:
victus suppeditabatur sine labore,Cic. Sest. 48, 103:
non est quod existumes, ullam esse sine labore virtutem,Sen. Vit. Beat. 25, 5; Suet. Ner. 52; Quint. 2, 12, 12; cf.:
nullo labore,Cic. Dom. 34, 91; id. Sest. 40, 87; id. Tusc. 2, 22, 51:
quantum meruit labor,Juv. 7, 216:
reddere sua dona labori,id. 16, 57:
numerenter labores,be valued, id. 9, 42.—
si id facietis, levior labos erit,Plaut. Capt. 2, 1, 2:
propter meum caput labores homini evenisse optumo,id. ib. 5, 1, 25:
cum labore magno et misere vivere,id. Aul. prol. 14; id. Ps. 2, 4, 2:
hoc evenit in labore atque in dolore,id. ib. 2, 3, 20:
vel in labore meo vel in honore,Cic. Fam. 15, 18:
Iliacos audire labores,Verg. A. 4, 78:
mox et frumentis labor additus, ut mala culmos Esset rubigo,id. G. 1, 150:
belli labores,id. A. 11, 126; cf. id. ib. 2, 619;
12, 727: labor militiae,Juv. 16, 52:
castrorum labores,id. 14, 198:
Lucinae labores,Verg. G. 4, 340:
cor de labore pectus tundit,Plaut. Cas. 2, 6, 63:
hoc medicamentum sine magno labore cadere cogit haemorrhoidas,Scrib. 227:
litterarius, = opus,Aug. Conf. 9, 2;
id. cont. Jul. 6, 21: meos labores legere,id. de Don. Pers. 68.—Of sickness: valetudo crescit, accrescit labor. Plaut. Curc. 2, 1, 4:
sulphurosi fontes labores nervorum reficiunt,Vitr. 8, 3, 4.—Of danger:
maximus autem earum (apium) labor est initio veris,Col. 9, 13, 2.—Prov.:
jucundi acti labores,Cic. Fin. 2, 32, 105:
suavis laborum est praeteritorum memoria,id. ib.—
defectus solis varios lunaeque labores,id. G. 1, 478; Sil. 14, 378. —
hunc laborem perferre,i. e. growth, Verg. G. 2, 343.—
operum,Verg. A. 1, 455:
hic labor ille domūs,id. ib. 6, 27:
nec non Polycleti multus ubique labor,Juv. 8, 104. —
ruit arduus aether et pluvia ingenti sata laeta boumque labores Diluit,Verg. G. 1, 325; cf.:
haec cum sint hominumque boumque labores,id. ib. 1, 118: Juppiter Grandine dilapidans hominumque boumque labores, Col. poët. 10, 330; Verg. A. 2, 284; 306.—
4. labor — Walde–Hofmann
In the wild
- laboris Columella, Res Rustica, Books I-IX 4.18.2
- labores Ausonius, Eclogarum Liber 5.14
- laborem Vergil, Aeneid 1.507
- labentia Silius Italicus, Punica 10.150
- laboribus Cicero, Pro C. Rabirio Perduellionis Reo Ad Quirites 29
- labens Statius, Thebais 5.514
6 of 3,384 attestations shown.
Where it came from
- Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. labor (scan p. 334; entry #855). Root candidates: *lakt-, *glagt-.
- Treated in Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine s.v. labor (scan p. 358; entry #5611).
- Treated in Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch s.v. labor (scan pp. 771-772; entry #1461).
Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.