1. lingua — de Vaan
The corpus record — Latin
lingua
lingua
tongue
Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.
Where it lives
- Genethliacon ad Ausonium Nepotem 1 · 58.48/10k
- Praefatio 1 · 42.74/10k
- Ephemeris id est totius diei negotium 4 · 30.84/10k
- De Bissula 1 · 27.25/10k
- Epicedion in Patrem 1 · 26.39/10k
- Ordo Urbium Nobilium 2 · 19.12/10k
- Florida 10 · 12.7/10k
- Cathemerina 9 · 12.23/10k
- Peristephanon Liber 20 · 11.38/10k
- Saturae 5 · 11.04/10k
- De Patientia 5 · 11.04/10k
- Apotheosis 8 · 10.8/10k
Densest 12 of 190 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.
What it meant
2. lingua — Lewis & Short
lingua (ante-class. form dingua, like dagrima for lacrima, Mar. Victorin. p. 2457 and 2470 P.; cf. the letter D), ae, f.Sanscr. jihvā; original Lat. form. dingua; A. -S. tunga; Germ. Zunge; Engl. tongue. Not from the root lih, lich, v. lingo,
fac proserpentem bestiam me duplicem ut habeam linguam (of a kiss in which the tongues touched each other),Plaut. As. 3, 3, 105:
lingua haeret metu,Ter. Eun. 5, 5, 7:
in ore sita lingua est, finita dentibus,Cic. N. D. 2, 59, 149:
linguā haesitantes,id. de Or. 1, 25, 115:
linguā properanti legere,Ov. P. 3, 5, 9:
linguā titubante loqui,id. Tr. 3, 1, 21:
quo facilius verba ore libero exprimeret, calculos lingua volvens dicere domi solebat (Demosthenes),Quint. 11, 3, 54: linguam exserere, to thrust out the tongue, in token of derision or contempt, Liv. 7, 10: so,
lingua ejecta,Cic. de Or. 2, 66, 266:
lingua minor,the epiglottis, Plin. 11, 37, 66, § 175.—Comically, as mock term of endearment:
hujus voluptas, te opsecro, hujus mel, hujus cor, hujus labellum, hujus lingua,Plaut. Poen. 1, 2, 178; cf. v. 175.—In mal. part.: homo malae linguae, a fellow with a bad tongue, i. q. fellator, Mart. 3, 80, 2; Min. Fel. Oct. 28.—
largus opum, lingua melior,Verg. A. 11, 338:
facilem benevolumque lingua tua jam tibi me reddidit,Ter. Hec. 5, 1, 35:
non tu tibi istam praetruncari linguam largiloquam jubes?Plaut. Mil. 2, 3, 47:
Latium beare divite linguā,Hor. Ep. 2, 2, 120:
lingua quasi flabello seditionis contionem ventilare,Cic. Fl. 23, 54:
linguam continere,id. Q. Fr. 1, 1, 13:
tenere,Ov. F. 2, 602:
moderari,Sall. J. 84:
linguae solutio,Cic. de Or. 1, 25, 114:
linguam solvere ad jurgia,Ov. M. 3, 261:
quidam operarii linguā celeri et exercitatā,Cic. de Or. 1, 18, 83:
ut vitemus linguas hominum,id. Fam. 9, 2, 2:
Aetolorum linguas retundere,to check their tongues, bring them to silence, Liv. 33, 3; cf.:
claudente noxarum conscientiā linguam,Amm. 16, 12, 61:
si mihi lingua foret,Ov. H. 21, 205:
ne vati noceat mala lingua futuro,Verg. E. 7, 28: favete linguis, i. e. give attention, "be silent that you may hear," Hor. C. 3, 1, 2; Ov. F. 1, 71:
linguis animisque faventes,Juv. 12, 83:
nam lingua mali pars pessima servi,id. 9, 121:
mercedem imponere linguae,i. e. to speak for pay, id. 7, 149:
usum linguae reciperare,Amm. 17, 12, 10:
linguā debili esse,to stammer, Gell. 1, 12, 2.—Comically: os habeat, linguam, perfidiam, tongue, i. e. readiness in speech, Plaut. Mil. 2, 2, 33. —
lingua Latina, Graeca,Cic. Fin. 1, 3, 10:
Graeca et Latina lingua,Varr. R. R. 2, 1, 6:
(Massilia) tam procul a Graecorum regionibus, disciplinis linguāque divisa,Cic. Fl. 26, 63:
quod quidem Latina lingua sic observat, ut, etc.,id. Or. 44, 150:
Gallicae linguae scientiam habere,Caes. B. G. 1, 47:
qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli, appellantur,id. ib. 1, 1:
dissimili linguā,Sall. C. 6, 2:
linguā utrāque,i. e. Greek and Latin, Hor. S. 1, 10, 23; so, auctores utriusque linguae, Quint. prooem. 1;
1, 1, 14: Mithridates, cui duas et viginti linguas notas fuisse,id. 11, 2, 50:
haud rudis Graecae linguae,Curt. 5, 11, 4; 5, 4, 4; Nep. Milt. 3, 2:
Syrus in Tiberim Orontes et linguam et mores vexit,Juv. 3, 63.—
Crassus quinque Graeci sermonis differentias sic tenuit, ut, qua quisque apud eum linguā postulasset, eadem jus sibi redditum ferret,id. 11, 2, 50:
utar enim historicā linguā,Sen. Q. N. 1, 13, 3:
si philosophorum linguā uti voluissem,id. ib. 2, 2, 4.—
linguae volucrum,Verg. A. 3, 361; 10, 177:
linguam praecludere (canis),Phaedr. 1, 22, 5.—
lingua secretior,a dark saying, Quint. 1, 1, 35.—
and lingua canis,App. Herb. 96, the plant hound's-tongue, also called cynoglossos; q. v.—
lingua in altum mille passuum excurrens,Liv. 37, 31, 9; Weissenb. ad Liv. 25, 15, 12:
eminet in altum lingua, in qua urbs sita est,Liv. 44, 11:
tenuem producit in aequora linguam,Luc. 2, 614; cf.: lingua dicitur promontorii genus non excellentis sed molliter in planum devexi, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.—
vectis lingua sub onus subdita,Vitr. 10, 8 (cf. ligula, VII.).
3. lingua — Walde–Hofmann
Where it came from
- Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. lingua (scan p. 357; entry #920). Root candidates: *f3tixua-.
- Treated in Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine s.v. lingua (scan p. 384; entry #6082).
- Treated in Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch s.v. lingua (scan pp. 838-839; entry #1557). Root candidates: *tank-, *tabüio-, *tamäto-.
Downloads
Word record (JSON)·Concordance (CSV)·Frequencies (CSV)·Cite (BibTeX)
CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable
Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.