1. caedo — Lewis & Short
caedo, cĕcīdi (in MSS. freq. caecīdi, v. Neue, Formenl. 2, 460), caesum, 3, v. a.root cīd- for scid-; cf. scindo; Gr. sxi/zw.
I Lit.
A In gen.
1 To cut, hew, lop, cut down, fell, cut off, cut to pieces: caesa abiegna trabes, Enn. ap. Cic. N. D. 3, 30, 75 (Trag. v. 281 Vahl.):
frondem querneam caedito,Cato, R. R. 5, 8:
arbores,Cic. Div. 2, 14, 33; Ov. M. 9, 230:
robur,Cic. Div. 2, 41, 86; Ov. M. 8, 769:
lignum,Plaut. Merc. 2, 3. 63: silvam, Varr ap. Non. p. 272, 5; Lucr. 5, 1265; Caes. B. G. 3, 29; Ov. M. 8, 329; Suet. Aug. 94 fin.; Pall. Mai, 4, 1:
nemus,Ov. M. 2, 418; cf. id. ib. 1, 94; 9, 230; 9, 374;
14, 535: harundinem,Dig. 7, 1, 59, § 2:
arboris auctum,Lucr. 6, 167:
comam vitis,Tib. 1, 7, 34:
faenum,Col. 2, 18, 1:
murus latius quam caederetur ruebat,Liv. 21, 11, 9:
caesis montis fodisse medullis,Cat. 68, 111; so,
caedi montis in marmora,Plin. 12, prooem. § 2:
lapis caedendus,Cic. Verr. 2, 1, 56, § 147:
silicem,id. Div. 2, 41, 85:
marmor,Dig. 24, 3, 7, § 13:
toga rotunda et apte caesa,cut out, Quint. 11, 3, 139: caedunt securibus umida vina, with axes they cut out the wine (formerly liquid, now frozen), Verg. G. 3, 364: volutas, to carve or hollow out volutes, Vitr. 3, 3: tineae omnia caedunt, Lucil. ap. Non. p. 272, 14.—
b Prov.:
ut vineta egomet caedam mea,i. e. carry my own hide to market, Hor. Ep. 2, 1, 220 (proverbium in eos dicitur, qui sibi volentes nocent, Schol. Crucq.; cf. Tib. 1, 2, 98; Verg. A. 5, 672).—
c Ruta caesa; v ruo, P. a.—
2 In gen., to strike upon something, to knock at, to beat, strike, cudgel, etc.:
ut lapidem ferro quom caedimus evolat ignis,strike upon with iron, Lucr. 6, 314:
caedere januam saxis,Cic. Verr 2, 1, 27, § 69:
silicem rostro,Liv. 41, 13, 1:
vasa dolabris,Curt. 5, 6, 5:
femur, pectus, frontem,Quint. 2, 12, 10; cf. id. 11, 3, 123 al.:
verberibus,Plaut. Most. 5, 2, 45; so Ter. And. 1, 2, 28:
pugnis,Plaut. Curc. 1, 3, 43:
aliquem ex occulto,Ter. Eun. 4, 7, 17:
at validis socios caedebant dentibus apri,they fell with their strong tusks upon their own party, Lucr. 5, 1325; cf. Plaut. Poen. 3, 3, 71:
virgis ad necem caedi,Cic. Verr. 2, 3, 28, § 69; Hor. S. 1, 2, 42:
populum saxis,id. ib. 2, 3, 128:
ferulā aliquem,id. ib. 1, 3, 120:
flagris,Quint. 6, 3, 25:
aliquem loris,Cic. Phil. 8, 8, 24; Suet. Ner. 26; 49; id. Dom. 8:
caeduntur (agrestes) inter potentium inimicitias,Sall. H. Fragm. 3, 61, 27 Dietsch:
nudatos virgis,Liv. 2, 5, 8:
hastilibus caedentes terga trepidantium,id. 35, 5, 10:
servum sub furcā caesum medio egerat circo, i.e. ita ut simul caederet,id. 2, 36, 1.—
b Prov.:
stimulos pugnis caedere,to kick against the pricks, to aggravate a danger by foolish resistance, Plaut. Truc. 4, 2, 55.—
c Trop.:
in judicio testibus caeditur,is pressed, hard pushed, Cic. Q. Fr. 3, 3, 3.—
B Pregn.
1 (Cf. cado, I. B. 2.) To strike mortally, to kill, murder:
ille dies, quo Ti. Gracchus est caesus,Cic. Mil. 5, 14:
P. Africanus de Tiberio Graccho responderat jure caesum videri,id. de Or. 2, 25, 106; id. Off. 2, 12, 43:
caeso Argo,Ov. M. 2, 533; 5, 148; 12, 113; 12, 590; 12, 603; Suet. Caes. 76 al. —Poet., transf. to the blood shed in slaying:
caeso sparsuros sanguine flammam,Verg. A. 11, 82.—Esp. freq.,
b In milit. lang., to slay a single enemy; or, when a hostile army as a whole is spoken of, to conquer with great slaughter, to cut to pieces, vanquish, destroy (cf. Oud., Wolf, and Baumg.Crus. upon Suet. Vesp. 4):
exercitus caesus fususque,Cic. Phil. 14, 1, 1:
Romani insecuti (hostem), caedentes spoliantesque caesos, castra regia diripiunt,Liv. 32, 12, 10; 2, 47, 9:
infra arcem caesi captique multi mortales,id. 4, 61, 6; 22, 7, 2 and 9; Quint. 12, 10, 24; Suet. Aug. 21; 23; id. Vesp. 4:
Indos,Curt. 9, 5, 19:
passim obvios,id. 5, 6, 6:
praesidium,id. 4, 5, 17:
propugnatores reipublicae,Quint. 12, 10, 24:
caesus (hostis) per calles saltusque vagando circumagatur,Liv. 44, 36, 10 Kreyss.:
consulem exercitumque caesum,id. 22, 56, 2:
legio-nes nostras cecidere,id. 7, 30, 14; so Nep. Dat. 6, 4; Tac. Agr. 18; Suet. Claud. 1.— And poet., the leader is put for the army:
Pyrrhum et ingentem cecidit Antiochum Hannibalemque dirum,Hor. C. 3, 6, 36.—In poet. hypallage:
caesi corporum acervi (for caesorum),Cat. 64, 359.—
c To slaughter animals, esp. for offerings, to kill, slay, sacrifice:
caedit greges armentorum,Cic. Phil. 3, 12, 31:
boves,Ov. M. 15, 141:
deorum mentes caesis hostiis placare,Cic. Clu. 68, 194:
caesis victimis,id. Att. 1, 13, 1; Liv. 8, 6, 11; 10, 7, 10; 45, 7, 1; Tac. A. 2, 75; Suet. Caes. 81; id. Calig. 14; id. Ner. 25; id. Oth. 8; id. Galb. 18; id. Claud. 25; Just. 11, 5, 6 al.; Verg. A. 5, 96; Hor. Epod. 2, 59; Ov.M.13, 637; Juv. 6, 48; 6, 447; 8, 156; 12, 3 al.: inter caesa et porrecta; v. porricio.—
d Hence, since security for a person was anciently given by the deposit of sheep belonging to him, which were slaughtered in case of forfeiture, leg. t. t.: pignus caedere (or concidere), to declare the for feiture of a security, to confiscate a pledge: non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum vis coërcere, Crass. ap. Cic. de Or. 3, 1, 4.—
2 In mal. part. ( = concido; cf.:
jam hoc, caede, concide: nonne vobis verba depromere videtur ad omne genus nequitiae accommodata?Cic. Verr. 2, 3, 66, § 155); Cat. 56, 7; Auct. Priap. 25, 10; Tert. Pall. 4.—
II Trop.: caedere sermones, a Grecism, acc. to Prisc. 18, p. 1118 P., = ko/ptein ta\ r(h/mata, to chop words, chat, talk, converse, Ter. Heaut. 2, 3, 1; cf. Non. p. 272, 13, and Prisc. p. 1188 P.:
oratio caesa,i. e. asyndeton, Auct. Her. 4, 19, 26; Aquil. Rom. §§ 18 and 19; Mart. Cap. 5; § 528.—Hence, caesum, i, n.; subst. in gram. synon. with comma, a stop, pause, comma, Mart. Cap. 5, § 527; Aquil. Rom. § 19; Fortun. Art. Rhet. 3, 10.