1. cassus — de Vaan
The corpus record — Latin
cassus
cassus
it is not contingent, not casual
Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.
Where it lives
- Cupido cruciatur 2 · 27.14/10k
- De Pallio 2 · 5.84/10k
- Psychomachia 3 · 5/10k
- Apotheosis 3 · 4.05/10k
- Troades 2 · 2.94/10k
- Thebais 18 · 2.88/10k
- Epigrammata Ausonii de diversis rebus 1 · 2.74/10k
- De Rerum Natura 12 · 2.46/10k
- Historiae 1 · 2.46/10k
- Punica 18 · 2.36/10k
- de Origine et Situ Germanorum Liber 1 · 1.81/10k
- Agamemnon 1 · 1.8/10k
Densest 12 of 57 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.
What it meant
cassus 'it is not contingent, not casual', but this is semantically unattractive: it lacks celeber the compelling connotation of 'inevitable'. Maybe the original noun was *cessus, -us the going (away)', ne cessus (est) 'there is no going (from), no escape'? Unfortunately, a noun cessus, -us is only attested in later imperial times (lulius Paulus, 2/3c. AD). BibL: WH I: 193f, II: 152f, EM 109f, 434, IEW 887, Leumann … — [de Vaan, s.v. cassus, p. 117]
2. cassus — Lewis & Short
cassus, a, um, adj.,
I empty, void, hollow.
I Prop. (syn.: inanis, vacuus; mostly poet.).
A Absol.:
nux,Plaut. Ps. 1, 3, 137; Hor. S. 2, 5, 36:
glans,Plaut. Rud. 5, 2, 37:
canna,unfruitful, Ov. F. 6, 406:
granum inane cassumque,Plin. 18, 17, 45, § 161: anulus, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15. 6.—Subst.: palearum cassa, Sol. c. 52 fin.—
B Expressing that of which the subject is empty, etc., wanting, devoid of, deprived of, without.
1 With abl.: sanguine cassa (cochlea), bloodless, Poët. ap. Cic. Div. 2, 64, 133; so,
virgo dote cassa,Plaut. Aul. 2, 2, 14:
lumine aër,Lucr. 4, 368:
lumine corpus,id. 5, 719; 5, 757:
animā corpus,id. 3, 562.—Poet.:
cassus lumine (= vitā),deprived of life, dead, Verg. A. 2, 85; imitated by Stat. Th. 2, 15;
and in like sense aethere cassus,Verg. A. 11, 104:
simulacra cassa sensu,Lucr. 4, 127.—
2 With gen.:
cassus luminis ensis,Cic. Arat. 369.—
3 With ab:
elementum ab omnibus,App. de Deo Socr. p. 46.—
II Trop., vain, empty, useless, futile, fruitless (syn.: inanis, irritus): cassum quiddam et inani vocis sono decoratum, * Cic. Tusc. 5, 41, 119; so,
copia verborum,Lucr. 4, 511:
vota,Verg. A. 12, 780:
fertilitas terrae,Ov. M. 5, 482:
fraus,Luc. 5, 130:
consilia,Sen. Troad. 570:
viae,vain, profitless, Stat. Th. 11, 449:
labores,Plin. Ep. 8, 23, 6:
manus,without effect, Stat. Th. 9, 770:
augur futuri,false, erring, id. ib. 9, 629:
omen,id. ib. 5, 318.—Subst.: cassa, ōrum, n., empty things:
palearum,Sol. 52;
esp. of speech: cassa memorare,to talk idly, Plaut. Cist. 4, 1, 16; so,
cassa habebantur quae, etc.,were thought vain, futile, Tac. H. 3, 55; Sen. Herc. Oet. 352.— Esp. freq. in poetry (in prose, but not in Cic.), in cassum, or, in one word, incas-sum, adverb., in vain, uselessly, to no purpose:
ex multis omnia in cassum cadunt,Plaut. Poen. 1, 2, 147; cf. Lucr. 2, 1165: temere, in cassum frustraque, without aim or purpose, fortuitously, id. 2, 1060; so id. 5, 1002; 5, 1430:
furere,Verg. G. 3, 100:
longos ciebat Incassum fletus,id. A. 3, 345:
tot incassum fusos patiere labores?id. ib. 7, 421.—In prose:
quae profecto incassum agebantur,Sall. H. 3, 61, 11 Dietsch:
vana incassum jactare tela,Liv. 10, 29, 2:
incassum missae preces,id. 2, 49, 8:
aliquid incassum disserere,Tac. A. 1, 4; Just. 11, 15, 6; Lact. 6, 9, 17; Sen. Brev. Vit. 11, 1: frustra in cassumque. Mart. Cap. 1, § 10.— Also cassum: quid cassum times? Sen. Herc. Oet. 353; cf.: ma/thn, frustra, nequicquam, cassum, Gloss. Cyrill.
In the wild
- cassum Apuleius, Metamorphoses 6.27
- cassa Lucretius, De Rerum Natura 4.511
- cassis Silius Italicus, Punica 16.451
- cassis Ovid, Fasti 1.700
- cassa Statius, Thebais 9.770
- cassis Silius Italicus, Punica 5.133
6 of 143 attestations shown.
Where it came from
- Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. cassus (scan pp. 117-118; entry #244). Root candidates: *kelisri-, *kelabri-, *kel-.
- Treated in Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine s.v. cassus (scan pp. 127-128; entry #1858).
Downloads
Word record (JSON)·Concordance (CSV)·Frequencies (CSV)·Cite (BibTeX)
CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable
Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.