1. ē-dūco — Lewis & Short
ē-dūco, xi, ctum, 3 (
educ,Cic. Cat. 1, 5, 10; Alcim. 5, 248 al.—Inf. pass. parag., educier, Plaut. Truc. 5, 16), v. a., to lead forth, draw out, bring away (very freq. and class.).
novam nuptam foras,Plaut. Cas. 4, 3, 1;
so with personal objects, fidicinam,id. Ep. 3, 4, 36 (opp. introducere):
eram,id. Mil. 4, 6, 53:
virginem,id. Pers. 4, 1, 11; Cic. Q. Fr. 3, 3 fin. al.; cf.
also: populum e comitio,Varr. R. R. 1, 2, 9:
mulierem ab domo secum,Caes. B. G. 1, 53, 4:
rete foras,Plaut. Truc. 1, 1, 18; cf.:
pisces everriculo in litus,Varr. R. R. 3, 17, 7:
radicem e terra,id. ib. 3, 10, 5:
gladium,Caes. B. G. 5, 44, 8; Sall. C. 51, 36; cf.:
gladium e vagina,Cic. Inv. 2, 4, 14:
gladium,Vulg. Marc. 14, 47 al.:
sortem,Cic. Verr. 2, 2, 51 fin.; cf.:
aliquos ex urna,id. ib. 2, 2, 17:
tribus,id. Agr. 2, 8, 21:
telum corpore,Verg. A. 10, 744; cf. Plin. 7, 20, 19, § 83 et saep.:
lacum (with emittere),Cic. Div. 1, 44, 100; cf.
fistulam,Varr. R. R. 3, 14, 2:
aquam in fossas,Plin. 18, 19, 49, § 179; Dig. 8, 3, 29:
se foras,to go out, Ter. Hec. 3, 3, 4 Ruhnk. ad loc.; cf.:
se multitudini,to withdraw one's self from the multitude, Sen. Vit. Beat. 2 fin.—
cum in jus ipsum eduxi,Cic. Verr. 2, 3, 47; cf.:
ex domo in jus,Quint. 7, 8, 6: SI. QVIS. EORVM. AD. ME. EDVCTVS. FVERIT., Edict. Praet. ap. Gell. 11, 17, 2:
aliquem ad consules,Cic. Planc. 23;
and simply aliquem,Cic. Verr. 2, 2, 26 Zumpt N. cr.; 2, 2, 37; 2, 3, 65.—Once also, to bring up or lead away for punishment (for which more commonly duco; v. Cic. Verr. 2, 2, 26):
ad tintinnaculos educi viros,Plaut. Truc. 4, 3, 8.—
medicum secum,id. Pis. 34.—
Teleboae ex oppido Legiones educunt suas,Plaut. Am. 1, 1, 63:
praesidium ex oppido (opp introducere),Caes. B. C. 1, 13, 2:
cohortes ex urbe,id. ib. 1, 12, 2:
exercitum ab urbe,Liv. 3, 21:
copias e castris,Caes. B. G. 1, 50, 1; 2, 8 fin.; 7, 13, 1; 7, 80, 1; id. B. C. 1, 43, 3 et saep.; Liv. 31, 37 al.;
for which also: copias castris,Caes. B. G. 1, 51, 2; 4, 13 fin.; id. B. C. 1, 68, 1; Verg. A. 11, 20;
legiones ex hibernis,Caes. B. G. 1, 10, 3; 5, 27, 9; 7, 10, 1; Liv. 40, 39:
ex finibus,Caes. B. G. 4, 1, 4 et saep.; cf.
also: impedimenta ex castris,id. ib. 7, 68, 1.—Without designating the term. a quo:
cohortes,Caes. B. G. 3, 26, 2; id. B. C. 1, 41, 2; 1, 64, 6; Sall. J. 68, 2; Liv. 39, 15; Front. Strat. 1, 5, 22 et saep.; cf.: exercitum foras, Cato ap. Gell. 15, 13, 5:
exercitum in expeditionem,Cic. Div. 1, 33, 72:
copias adversus Afranium,Front. Strat. 1, 5, 9; 2, 2, 5 et saep.—And absol. of the general himself, to move out, march out (so mostly in Liv.; cf.
duco): ex hibernis,Caes. B. G. 7, 10, 1:
ex oppido,id. ib. 7, 81, 3; cf.:
tribus simul portis,Liv. 41, 26:
ad legionem Pompeii duplici acie eduxit,Caes. B. G. 3, 67, 3:
in aciem,Liv. 1, 23; 8, 9; 21, 39; Front. Strat. 2, 1, 5, al. —
naves ex portu,Caes. B. C. 1, 57, 2; 2, 22, 5; 3, 26, 2;
also: classem portu,Plin. 2, 12, 9, § 55.—Hence,
equos ex Italia,Liv. 43, 5, 9 (cf.:
extra provinciam ducere,Dig. 49, 16, 12, § 1).—
attractus infantem educit,Cels. 7, 29 med.:
per ipsas manus (infans) commode educitur,id. ib.— So of birds, to bring out of the egg, to hatch:
pullos suos,Plaut. Poen. 1, 2, 143; so,
fetum,Plin. 10, 54, 75, § 152 (with excludere); 9, 10, 12, § 37.—Hence,
non possunt militares pueri setanio educier,Plaut. Truc. 5, 16:
bene ego istam eduxi meae domi et pudice,id. Curc. 4, 2, 32; id. Most. 1, 3, 29; id. Rud. 1, 3, 38; Ter. And. 5, 4, 8; id. Heaut. 2, 1, 14 al.; Cic. de Or. 2, 28, 124; Liv. 1, 39 fin.; 21, 43 Drak.; Tac. A. 1, 4; 41; Prop. 3, 9, 51 (4, 8, 51 M.); Verg. A. 7, 763; 8, 413; Col. 3, 10, 16; Curt. 3, 12, 16 al.—Trop.:
senex plane eductus in nutricatu Venerio,Plaut. Mil. 3, 1, 55.—
(Ortygia me) superas eduxit sub auras,Ov. M. 5, 641; 3, 113; cf.
trop.: (Pindarus) vires animumque moresque aureos educit in astra,Hor. C. 4, 2, 23 (cf.:
sustulit in astra,Cic. Att. 2, 25).—
turrim summis sub astra Eductam tectis,Verg. A. 2, 461; cf.:
aram sepulcri caelo,id. ib. 6, 178; imitated by Sil. 15, 388:
molem caelo,Verg. A. 2, 186:
turres altius,Tac. A. 12, 16; id. H. 4, 30:
pyramides instar montium,id. A. 2, 61:
moenia caminis Cyclopum,Verg. A. 6, 630; cf.:
moles quam eductam in Rhenum retulimus,Tac. H. 5, 18.—
pios annos,Prop. 2, 9, 47:
insomnem noctem ludo,Stat. Th. 2, 74:
somnos sub hiberno caelo,Sil. 11, 405:
nimbos luxu,Val. Fl. 2, 371.