fŭga — Lewis & Short
fŭga, ae (archaic
I gen. sing. fugaï, Lucr. 1, 1047; 4, 713), f. Sanscr. bhug'-, bend; Gr. feu/gw, fugh/, flight, fu/za, terror; Germ. biegen, bend. On fugere and flectere, AngloSax. būgan and fleon; Germ. biegen and fliehen, v. Grimm, Deutsch. Wörterb. 1, 1814, a fleeing, flight, a running away (cf.: effugium, exsilium).
I Lit.
A In gen.: quove nunc Auxilio aut exili aut fugae freta sim? Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 113 Vahl.):
mittam illa, fugam ab urbe turpissimam,Cic. Att. 7, 21, 1:
desperata,id. Phil. 5, 11, 30:
dant sese in fugam milites,take flight, Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95; so,
in fugam se conferre,id. Caecin. 8, 22:
se conicere,id. Cael. 26, 63:
fugam capere,Caes. B. G. 7, 26, 3:
petere,id. ib. 2, 24, 1:
parare,Cic. Att. 7, 26, 1:
fugae sese mandare,Caes. B. G. 2, 24, 2:
hostes dare in fugam,to put to flight, id. ib. 2, 23, 2; 5, 51 fin.;
for which: convertere aciem in fugam,id. ib. 1, 52, 6:
conicere hostes in fugam,id. ib. 6, 8, 6;
7, 70, 3: impellere in fugam,Cic. Rab. Perd. 8, 22: facere fugam, to make or cause flight, put to flight, Liv. 1, 56, 4; 21, 5, 16 Drak.; 21, 52, 10; 22, 24, 8; 26, 4, 8; but also to take flight, to flee, Sall. J. 53, 3; 58, 4; Liv. 8, 9, 12; cf.
in Verg., dare fugam, under B.: esse in fuga,Cic. Att. 7, 23, 2; 7, 24:
reprimere fugam,to prevent, id. ib. 7, 26, 1; Caes. B. G. 3, 14, 1:
spem fugae tollere,id. ib. 1, 25: exercitum fuga, formidine terroreque complere, Ser. Samm. ap. Macr. S. 3, 9, 9.—Plur. (mostly poet.):
quantae in periculis fugae proximorum,Cic. Mil. 26, 69:
celeres fugae,Hor. C. 4, 8, 15:
notusque fugarum Vertit terga Has drubal,Sil. 17, 148; cf.:
fugas servorum ri det,Hor. Ep. 2, 1, 121.—
2 In partic., flight from one's native land, expatriation, exile, banishment:
sibi exsilium et fugam deprecari,Cic. de Or. 3, 3, 9; id. Off. 2, 6, 20; cf. id. Rep. 1, 3; Ov. P. 2, 8, 68:
latā fugā damnari,Amm. 19, 12, 9.—In plur.:
quoties fugas et caedes jussit princeps,Tac. A. 14, 64:
exsilia et fugae,id. Agr. 45.—
B Transf., in gen., a flying, swift course or motion, speed (poet.):
qualis equos Threissa fatigat Harpalyce volucremque fugā praevertitur Hebrum,Verg. A. 1, 317:
cui cesserit incitus amnis: Tanta fuga est,Sil. 3, 307:
latumque fuga superabitis amnem,Grat. Cyn. 378:
exspectet facilemquo fugam ventosque ferentes,a swift voyage, Verg. A. 4, 430; cf.: (Neptunus) fugam dedit et praeter vada fervida vexit, gave a swift passage, id. ib. 7, 24;
but different: fugam dant nubila caelo,hasten away, flee away, id. ib. 12, 367:
fuga temporum,a fleeing away, flight, Hor. C. 3, 30, 5:
quaere fugam morbi,seek the removal of the disorder, id. Ep. 1, 6, 29:
nobilis hic (equus), cujus clara fuga ante alios,Juv. 8, 61.—
2 In plur., they who flee, runaways:
signa fugarum, Col. poët. 10, 125: plane fugae merae,Petr. 45 fin.—
3 A place of banishment or refuge, Ov. H. 6, 158; id. P. 1, 2, 130.—
II Trop., a fleeing from, avoiding, escape from an evil; disinclination, aversion (class.):
simili sunt in culpa, qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga,Cic. Fin. 1, 10, 33:
fuga laboris desidiam coarguit,id. Mur. 4, 9:
turpitudinis (opp. appetentia honestatis),id. Rep. 1, 2:
hanc ignominiam, vel exsilio vel morte, si alia fuga honoris non esset, vitassem,Liv. 3, 67, 2:
culpae,Hor. A. P. 31:
leti,id. S. 2, 6, 95:
paupertatis,id. Ep. 1, 18, 24:
pericli,Verg. A. 8, 251:
ipsius lucis (with taedium),Quint. 1, 3, 66:
quomodo enim vester Axilla Ala factus est, nisi fugā litterae vastioris?Cic. Or. 45, 153.