1. gloria — de Vaan
The corpus record — Latin
gloria
gloria
praise, glory
Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.
Where it lives
- Ad Martyras 8 · 53.76/10k
- Chabrias 2 · 40.9/10k
- Pro Archia Poeta 12 · 38.5/10k
- Praefatiunculae 2 · 36.5/10k
- De Cultu Feminarum 17 · 33.18/10k
- Pro M. Marcello 9 · 32.53/10k
- De Bissula 1 · 27.25/10k
- Iphicrates 1 · 24.45/10k
- Epaminondas 4 · 23.97/10k
- De Regibus 1 · 22.57/10k
- De Virginibus Velandis 12 · 21.53/10k
- Technopaegnion 3 · 20.2/10k
Densest 12 of 272 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.
What it meant
gloria 'praise, glory' [f. S\ (PL+) Derivatives: gloriari 'to pride oneself, boast' (Ter.+), gldriosus 'glorious, boastful' (Naev.+). Pit *gno$ia I *gndria 'knowledge, fame'. PIE *gneh3-s- cto recognize, know' or *gne/olvrri- 'knowledge'. The etymology as *gnoria 'knowledge, fame5 to gnarus 'known' and i-gnorare has been acknowledged by some scholars, and rejected by others. In its favour speak the semantics of … — [de Vaan, s.v. gloria, p. 279]
2. glōrĭa — Lewis & Short
glōrĭa, ae, f.Sanscr. cru, to hear; crav-as, fame; Gr. klu/w, kle/os; Lat. cluo, clueo, inclutus, from the root clŭo; lit., rumor, fame; hence also, like kle/os, pregn.,
I glory, fame, renown, praise, honor (syn.: laus, laudatio, gloriatio, elogium, etc.).
I Lit.
(a) In gen.:
te inmortali adficere gloria,Plaut. Am. 5, 2, 10: viri (Q. Fabii) gloria claret, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 315 Vahl.): ut summae gloriae sint a virtute proficiscentia, dedecoris vero praecipui existimentur, quae voluptas suadeat non sine labe vitiorum, Cato ap. Schol. Cic. Sest. 66, p. 310 Orell.: hicine est ille Telamon, modo quem gloria ad caelum extulit? Poët. (perh. Enn.) ap. Cic. Tusc. 3, 18, 39 (Trag. Rel. Inc. v. 93 Rib.):
virtutem tamquam umbra sequitur,Cic. Tusc. 1, 45, 109:
non tulit ullos haec civitas aut gloria clariores aut auctoritate graviores,Cic. de Or. 2, 37, 154: est enim gloria solida quaedam res et expressa, non adumbrata: ea est consentiens laus bonorum, incorrupta vox bene judicantium de excellente virtute;
ea virtuti resonat tamquam imago,id. Tusc. 3, 2, 3 sq.:
trahimur omnes studio laudis et optimus quisque maxime gloriā ducitur. Ipsi illi philosophi etiam in illis libellis, quos de contemnenda gloria scribunt, nomen suum inscribunt, etc.,id. Arch. 11, 26:
immortalis gloria (opp. sempiterna turpitudo),id. Pis. 26, 63:
bello quaeritur gloria,id. Off. 1, 12, 38:
maximam gloriam capere,id. Lael. 7, 25:
esse in gloria sempiterna,id. Att. 14, 11, 1:
sit in aeterna gloria Marius, qui, etc.,id. Cat. 4, 10, 21:
esse in maxima gloria,id. Off. 3, 21, 85:
excellens in re militari gloria,id. Rep. 2, 17:
quod auctor ei summa augur gloria Attus Navius non erat,id. ib. 2, 20:
honorum gradus summis hominibus et infimis sunt pares, gloriae dispares, etc. ... ut is maxime gloria excellat, qui virtute plurimum praestet,id. Planc. 24, 60:
unus bis remp. servavi, semel gloriā, iterum aerumna meā,id. Sest. 22, 49:
an Pollio et Messala ... parum ad posteros gloriae tradiderunt?Quint. 12, 11, 28:
gloriam qui spreverit veram habebit,Liv. 22, 39, 19: spreta in tempore gloria interdum cumulatior redit, id. 2, 47, 11:
militavi non sine gloria,Hor. C. 3, 26, 2:
tenui Saleio Gloria quantalibet quid erit, si gloria tantum est,Juv. 7, 81.—Poet.:
candidus, armenti gloria, taurus,i. e. ornament, pride, Ov. A. A. 1, 290; Tib. 4, 1, 208.—In plur., reputation, fame, Auct. Her. 3, 6, 10; Sall. J. 41, 7:
veteres Gallorum gloriae,glorious deeds, Tac. A. 3, 45:
ita sunt gloriae meretricum,Plaut. Truc. 4, 4, 36; Gell. 2, 27, 5.—
(b) With gen.:
simul rem et belli gloriam armis repperi, Tcr. Heaut. 1, 1, 60: nemo, qui fortitudinis gloriam consecutus est insidiis et malitiā, laudem est adeptus,Cic. Off. 1, 19, 62; cf.:
pro gloria belli atque fortitudinis,Caes. B. G. 1, 2 fin.:
gloria rei militaris,id. ib. 5, 29, 4:
legum et publicae disciplinae,Cic. Tusc. 1, 46, 110:
rerum gestarum gloria florere,id. de Or. 1, 1, 1:
eximia virtutis,id. Rep. 2, 10:
et gravitatis et ingenii,id. Ac. 2, 23, 72; id. Off. 1, 32, 116:
imperii,id. ib. 1, 12, 38:
dicendi,id. Brut. 68, 239; Quint. 12, 10, 17:
carminum,Tac. A. 12, 28:
et titulis et fascibus olim major habebatur donandi gloria,Juv. 5, 111:
velocis gloria plantae,id. 13, 98.—
II Transf., subjectively, thirst or passion for glory, ambition; vainglory, pride, vaunting, boasting (class.).
(a) In gen.:
pueri gloriā ducti,Cic. Tusc. 2, 20, 46 Tischer:
moriar, ni, quae tua gloria est, puto te malle a Caesare consuli quam inaurari,id. Fam. 7, 13, 1; cf.:
studio et gloriā,id. Tusc. 2, 27, 65:
ostentatio et gloria,id. Rab. Post. 14, 38; and:
jactantiā gloriāque,Tac. A. 1, 8:
quem tulit ad scenam ventoso gloria curru,Hor. Ep. 2, 1, 177; cf. id. S. 1, 6, 23; 2, 3, 179:
caecus Amor sui Et tollens vacuum plus nimio Gloria verticem,Hor. C. 1, 18, 15:
patriam obruit olim gloria paucorum,Juv. 10, 142:
vana gloria,Liv. 22, 39, 18.—In plur.:
perjuriorem hoc hominem si quis viderit Aut gloriarum pleniorem, quam illic est,vain boastings, Plaut. Mil. 1, 1, 22; Gell. 1, 2, 6.—
(b) With gen.:
generandi mellis,Verg. G. 4, 205:
lautae mensae,Luc. 4, 376.
3. glória — Walde–Hofmann
glória, -ae f. „Ruhm; Berühmtheit, Ehre; Ruhmestitel; Ruhmsucht* (seit Enn., Demin. -/ola seit Cic., glórior, -àri ,rühme mich“ seit Ter. [-@tiö seit Cic., -ätor Apul, -äbundus seit Gell], glöriösus seit Naev. [in- seit Plin.; aus #n-glörins seit Cic. durch Rückbldg. glörius, glós, s. Thes. giori-ficó wie clári-fico seit Itala nach bo£dZu, vgl. auch adöria): Et. unsicher. Die Wörter für „Ruhm, berühmt“ gehen fast … — [Walde–Hofmann, s.v. glória, p. 641]
In the wild
- gloria Tacitus, Annales 12.p17
- gloria Martial, Epigrammata 5.10.12
- gloriaeque Livy, Ab urbe condita 1.9.40.1
- gloria Sidonius Apollinaris, Carmina 5.202
- gloria Cicero, Tusculanae Disputationes 1.116.p1
- gloria Livy, Ab urbe condita 1.2.20.2
6 of 2,378 attestations shown.
Where it came from
- Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. gloria (scan pp. 279-280; entry #702).
- Treated in Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine s.v. gloria (scan p. 301; entry #4729).
- Treated in Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch s.v. glória (scan pp. 641-643; entry #1250). Root candidates: *gelö-, *gal-, *grö-.
Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.