ingĕnĭum — Lewis & Short
ingĕnĭum, ii, n.in-geno, from gigno,
I innate or natural quality, nature.
I In gen. (so mostly poet.; in Sall. and in postAug. prose;
not in Cic. or Cæs.): pro ingenio ego me liberum esse ratus sum, pro imperio tuo tibi servire aequom censeo,Plaut. Trin. 2, 2, 22: ite in frundiferos locos Ingenio arbusta ubi nata sunt, non obsita, by their own nature, Naev. ap. Non. 323, 1 (Trag. Rel. v. 28 Rib.); so,
loci,Sall. H. 3, 18 Dietsch:
locorum hominumque ingenia,Liv. 28, 12, 11; Tac. A. 6, 41; id. H. 1, 51; Flor. 2, 6, 16 al.:
terrae,Liv. 37, 54, 21:
montis,Tac. H. 2, 4; cf.:
campi suopte ingenio humentes,id. ib. 5, 14:
arvorum,Verg. G. 2, 177;
and, portūs,Sil. 14, 283:
arbores sui cujusque ingenii poma ferunt,Col. 3, 1, 2:
lactis ingenia et proprietates,Gell. 12, 1, 14:
ingenium velox igni, Sev. Aetn. 214: crines ingenio suo flexi,naturally, Petr. 126:
ut magistratus imperio suo vehemens mansueto permitteretur ingenio,Liv. 2, 30, 4; cf.:
cum honesta suopte ingenio peterentur,in consequence of its own nature, Tac. A. 3, 26:
mitis ingenio,id. ib. 6, 15:
cunctator ingenio,id. ib. 15, 1:
ingenio trux,id. H. 1, 21.—
Rarely of beasts: mitior ad feras bestias, praecipitia ingenia sortitas,Curt. 8, 1, 35.—
II In partic., of persons.
A Natural disposition, temper, mode of thinking, character, bent, inclination:
feci ego ingenium meum,have acted out, Plaut. Merc. 4, 1, 2:
ita ingenium meumst,id. Am. 3, 2, 18:
ut ingenium est omnium hominum ab labore proclive ad lubidinem,Ter. And. 1, 1, 50:
liberale,id. ib. 4, 5, 59:
pium ac pudicum,id. Hec. 1, 2, 77:
durum atque inexorabile,id. Phorm. 3, 2, 12:
inhumanum,id. Eun. 5, 2, 41:
lene in liberos,id. Heaut. 1, 1, 99:
utinam nunc matrescam ingenio,Pac. Con. Rel. v. 139 Rib. (1 Rib., maturescam):
mobile,Plin. Ep. 2, 11, 22:
cicur et mansuetum,Varr. L. L. 7, § 91 Müll.:
inverecundum animi,Cic. Inv. 1, 45, 83: vera loqui etsi meum ingenium non moneret. Liv. 3, 68, 9:
ingenio suo vivere,id. 3, 36, 1: redire ad ingenium, to return to one's natural bent, to one's old courses, Ter. Ad. 1, 1, 46:
Volscis levatis metu suum rediit ingenium,Liv. 2, 22, 3: quae maxime ad muliebre ingenium efficaces preces sunt, id. 1, 9, 16:
vanum dictatoris,id. 1, 27, 1:
mitis ingenii juvenem,id. 1, 46, 4:
Turni ferox,id. 1, 51, 7:
temperare suum,to control his temper, id. 8, 36, 5:
horrida,Curt. 4, 6, 3:
molliora,id. 5, 6, 18:
humana,id. 5, 10, 13:
felix,Sen. Ep. 95, 36:
rapax,id. ad Helv. 17, 4:
atrox,Tac. A. 4, 50:
procax,id. H. 3, 32: ingenium ingeni, in Plautus, signifies peculiarity of disposition, Stich. 1, 2, 69.—
2 Concr. collect.:
tanto corruptius iter immixtis histrionibus et spadonum gregibus et cetero Neronianae aulae ingenio,the people who gave character to the court, Tac. H. 2, 71.—
B With respect to intelligence.
1 Natural capacity, talents, parts, abilities, genius:
docilitas, memoria, quae fere appellantur uno ingenii nomine,Cic. Fin. 5, 13, 36:
ingenium ad fingendum,id. Font. 14, 30:
excellens ac singulare,id. de Or. 2, 74, 298:
vir acerrimo ingenio,id. Or. 5, 18:
cujus tanta vis ingenii est, ut, etc.,id. de Or. 2, 74, 299:
tardum,id. ib. 2, 27, 117:
acutum aut retusum,id. de Div. 1, 36, 72:
eximium,id. Tusc. 5, 24, 68:
praestantissimum,id. Fin. 2, 16, 51:
magnum,id. Ac. 2, 1, 1:
illustre,id. Cael. 1, 1:
oratorium,Tac. Dial. 10:
pulcherrimum et maximum,Plin. Ep. 8, 12, 4:
hebetatum, fractum, contusum,id. ib. 8, 14, 9:
celeres ingenii motus,Cic. de Or. 1, 25, 113:
ingenii acies,id. ib. 3, 5, 20:
ingenii lumen,id. Brut. 15, 59:
ingenii vis,id. Phil. 5, 18, 49:
ingenii vena,Hor. C. 2, 18, 9:
ingenii vigor,Ov. M. 8, 254:
ingenii celeritas,Nep. Eum. 1:
ingenii docilitas,id. Att. 1:
ingenio abundare,Cic. Fam. 4, 8, 1:
ingenio valere,Quint. 1, 8, 8:
ingenio divino esse,Cic. Ac. 2, 36, 117:
ingenio hebeti esse,id. Phil. 10, 8, 17:
in eo ingenium ejus elucere videbatis,id. Cael. 19, 45:
colere et imbuere ingenium artibus,Plaut. Trin. 2, 2, 16:
acuere,Quint. 1, 4, 7:
alere,id. 1, 8, 8:
exercere multiplici variāque materiā,id. 2, 4, 20:
versabatur in hoc nostro studio cum ingenio,with cleverness, Cic. Fam. 13, 10, 2; so,
cum ingenio,Dig. 1, 16, 9:
ingenii memoria immortalis est,Sen. Polyb. 18, 2.— Plur.:
acutiora ingenia et ad intellegendum aptiora eorum, qui, etc.,Cic. N. D. 2, 16, 42:
aliae (partes agrorum) quae acuta ingenia gignant, aliae quae retusa,intellects, id. Div. 1, 36, 79 fin. —
2 Transf.
a A genius, i. e. a man of genius, a clever, ingenious person:
excepi voluntatem tam excellens ingenium fuisse in civitate,Cic. Brut. 40, 147; id. Rep. 2, 1, 2; Liv. 41, 4, 3:
nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit,Sen. Tranq. An. 17, 10. — Plur.:
ut saepe summa ingenia in occulto latent,Plaut. Capt. 1, 2, 62:
decora,Tac. A. 1, 1:
magna,id. H. 1, 1:
nostra (i. e. oratores,id. Dial. 1; id. Agr. 2; Sen. Ep. 2, 1; id. ad Polyb. 27, 1:
candidissimus omnium magnorum ingeniorum aestimator Livius,id. Suas. 6, 22:
ingenia et artes vel maxime fovit,Suet. Vesp. 18; id. Aug. 89:
id in magnis animis ingeniisque plerumque contingit,Cic. Off. 1, 22, 74.—
b Of things, an invention, a clever thought:
exquisita ingenia cenarum,Plin. Pan. 49, 7; cf. Tac. H. 3, 28:
noctium suarum ingenia (= flagitiosae libidinis inventiones),voluptuous inventions, id. A. 16, 20.