rĕ-tardo — Lewis & Short
rĕ-tardo, āvi, ātum, 1, v. a. and n.
I Act., to keep back, hinder, delay, detain, impede, retard (class.; a favorite word with Cic., esp. in the trop. signif.; syn. moror).
A Lit.:
quarum (stellarum vagarum) motus tum incitantur, tum retardantur, saepe etiam insistunt,Cic. N. D. 2, 40, 103:
aliquem in viā,id. Phil. 10, 5, 11:
itinere devio per ignorantiam locorum retardati,Suet. Galb. 20:
flumina retardant equos,Verg. G. 3, 253:
boves retinere ac retardare,Col. 2, 2, 26:
instantia ora retardat Cuspide praetentā,Ov. M. 3, 82:
te metuunt nuper Virgines nuptae, tua ne retardet Aura maritos,Hor. C. 2, 8, 23:
inundationibus Tiberis retardatus,Suet. Oth. 8:
mulierum mensibus retardatis,Plin. 21, 21, 89, § 156. — Absol.:
eae res, quae ceteros remorari solent, non retardarunt,Cic. Imp. Pomp. 14, 40; Suet. Caes. 34.—
B Trop.:
impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos,Cic. Imp. Pomp. 5, 13:
impetum, Auct. B. Afr. 68: illius animos atque impetus,Cic. Div. in Caecil. 11, 33:
celeritatem persequendi,id. Imp. Pomp. 9, 22:
loquacitatem,id. Vatin. 1, 2:
animos testium,Cic. Verr. 2, 1, 6, § 17:
consuetudinem,id. Sest. 31, 67:
auxilium,id. Pis. 31, 77:
aliquem a scribendo,id. Fam. 5, 17, 1; cf.:
aliquem ab alicujus tempore aut commodo,id. Arch. 6. 12; Suet. Caes. 59:
Tigranem Asiae minitantem,Cic. Imp. Pomp. 15, 45:
ergo non aetas quemquam, non valetudo, non sexus retardavit, quominus, etc.,Plin. Pan. 22, 2:
mea te fortuna retardat,Ov. Tr. 3, 7, 21:
incepta,Sil. 1, 478:
invidia retardat sceptra,id. 11, 609.— Absol.:
ad quem (agrum) fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque allectat senectus,Cic. Sen. 16, 57.— *
II Neutr., to tarry, remain behind, delay:
in quo cursu (stella Saturni) multa mirabiliter efficiens, tum antecedendo, tum retardando, tum, etc.,Cic. N. D. 2, 20, 52.