să_cro — Lewis & Short
să_cro, āvi, ātum, 1, v. a.sacer,
I to declare or set apart as sacred; to consecrate, dedicate, or devote to a divinity (class.; cf. consecro).
I Lit.:
ne quis agrum consecrato. Auri, argenti, eboris sacrandi modus esto,Cic. Leg. 2, 9, 22:
eum praedam Veientanam publicando sacrandoque ad nihilum redegisse, ferociter increpant,Liv. 5, 25:
(agrum) Cypriae,Ov. M. 10, 644:
Capitolino Jovi donum ex auro,Suet. Tib. 53 fin.:
(laurum) Phoebo,Verg. A. 7, 62:
aras,id. ib. 5, 48:
vigilem ignem,id. ib. 4, 200:
votum immortale,id. ib. 8, 715:
inter haec auream aquilam pinnis extendenti similem sacraverant,Curt. 3, 3, 16:
templum, in quo Helena sacravit calicem ex electro,Plin. 33, 4, 23, § 81.—In part. perf.:
duabus aris ibi Jovi et Soli sacratis cum immolasset,Liv. 40, 22:
arae,Suet. Tib. 14:
sacratas fide manus,Liv. 23, 9:
sacrata Crotonis Ossa tegebat humus,Ov. M. 15, 55:
rite pecudes,Verg. A. 12, 213:
templum,id. ib. 2, 165 al. —
2 With a bad accessory signif. (cf. sacer, II.), to devote or doom to destruction, to declare accursed, to condemn:
de sacrando cum bonis capite ejus, qui regni occupandi consilia inisset, gratae in vulgus leges fuere,Liv. 2, 8; cf.:
caput Jovi,id. 10, 38.—
B Transf., in gen., to set apart, consecrate, devote, give, dedicate a thing to any one (poet. and rare):
quod patriae vocis studiis nobisque sacrasti, Cic. poët. Div. 1, 13, 22: hunc illi honorem Juppiter sacravit,Verg. A. 12, 141:
tibi sacratum opus,Ov. Tr. 2, 552.—In a bad sense:
injecere manum Parcae, telisque sacrarunt Evandri (Halaesum),Verg. A. 10, 419.—
II Meton.
1 To render sacred or inviolable by consecration; to hallow, consecrale:
hoc nemus aeterno cinerum sacravit honore Faenius,Mart. 1, 117, 1:
foedus, quod in Capitolio sacratum fuisset, irritum per illos esse,that had been decreed inviolable, Liv. 38, 33; cf.:
sanctiones sacrandae sunt genere ipso aut obtestatione legis, aut, etc.,Cic. Balb. 14, 33:
sacrata lex,a law whose violation was punished by devoting the offender to the infernal gods, id. Sest. 7, 16; id. Dom. 17, 43; Liv. 2, 33; 3, 17; 7, 41; 9, 39; 36, 38; cf.:
sacratae leges sunt, quibus sanctum est, qui quid adversus eas fecerit, sacer alicui deorum sit cum familia pecuniaque,Fest. p. 318 Müll.—
2 Of a deity, to hold sacred, to worship or honor as sacred:
haud frustra te patrem deum hominumque hac sede sacravimus,Liv. 8, 6:
Vesta sacrata,Ov. M. 15, 864.—
B Transf., in gen., to render imperishable, to immortalize (rare):
aliquem Lesbio plectro,Hor. C. 1, 26, 11; cf.:
miratur nihil, nisi quod Libitina sacravit,id. Ep. 2, 1, 49:
vivit vigetque eloquentia ejus (Catonis), sacrata scriptis omnis generis,Liv. 39, 40:
avum Sacrārunt carmina tuum,Ov. P. 4, 8, 64.—Hence, să_crātus, a, um, P. a., hallowed, consecrated, holy, sacred:
sacrata jura parentum,Ov. M. 10, 321:
jura Graiorum,Verg. A. 2, 157:
vittae Sacrati capitis,id. ib. 3, 371:
dux,i. e. Augustus, Ov. F. 2, 60; cf.:
manus (Tiberii),id. ib. 1, 640:
dies sacratior,Mart. 4, 1, 1:
numen gentibus sacratissimum,Plin. 33, 4, 24, § 82:
homines,devoted to the gods, Macr. S. 3, 7;
Aug. Civ. Dei, 2, 26.—At a later per., Sacratissimus,an epithet of the emperors, Most Worshipful, Dig. 38, 17, 9; Mamert. Pan. ad Maxim. 1 et saep.—Adv.: să_-crātē, in eccl. Lat.,
1 Holily, piously:
vivere,Aug. Ep. 22 fin.—
2 Mysteriously, mystically, Aug. Doctr. Chr. 2, 16.