1. sōlus — Lewis & Short
sōlus, a, um (
I gen. regular. solius; dat. soli; gen. m. soli, Cato ap. Prisc. p. 694 P.; dat. m. SOLO, Inscr. Orell. 2627; f. solae, Plaut. Mil. 4, 2, 28; Ter. Eun. 5, 6, 3), adj. orig. the same with sollus, q. v.; cf. salus. By Pott referred to sui, Kühn. Zeitschr. 5, 242.
I Lit.
A In gen., alone, only, single, sole (syn.:
unus, unicus, singularis): quod egomet solus feci, nec quisquam alius affuit,Plaut. Am. 1, 1, 269:
cum omnibus potius quam soli perire voluerunt,Cic. Cat. 4, 7, 14:
cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare,id. Off. 3, 10, 41:
licebit eum solus ames,id. Att. 6, 3, 7:
tot mea Solius solliciti sint causa, ut, etc.,Ter. Heaut. 1, 1, 77:
nec mihi soli versantur ante oculos ... sed, etc.,Cic. Lael. 27, 102:
non sibi se soli natum meminerit,id. Fin. 2, 14, 45 fin.:
extra Peloponnesum Aenianes, etc. ... soli absunt a mari,id. Rep. 2, 4, 8:
quae sola divina sunt,id. Tusc. 1, 27, 66:
ita sola errare videbar,Enn. Ann. 1, 45; cf. Plaut. Am. 1, 1, 2:
Africanum solitum esse dicere, se numquam minus solum esse, quam cum solus esset,Cic. Rep. 1, 17, 27:
rem narrabit sola soli,Ter. Hec. 3, 2, 15; 4, 1, 42; id. Eun. 3, 5, 31; Cato ap. Prisc. p. 694 P.:
de viginti Restabam solus,Ov. M. 3, 688:
solus ex plurimis servis,Plaut. Most. 4, 1, 23:
solus ex toto illo collegio,Cic. Prov. Cons. 8, 18:
Stoici soli ex omnibus,id. de Or. 3, 18, 65:
tu ex omnibus,id. Fam. 2, 17, 6:
ego meorum solus sum meus,Ter. Phorm. 4, 1, 21:
coturnices solae animalium,Plin. 10, 23, 33, § 69:
solus inter omnes,Mart. 4, 2, 1:
quae (actio) sola per se ipsa quanta sit, histrionum ars declarat,Cic. de Or. 1, 5, 18; so,
per se,id. Top. 15, 59; Liv. 1, 49; 10, 1 al.—With subj. inf.:
nam solum habere velle summa dementia est,Cic. Tusc. 4, 26, 56.—Strengthened by unus: Ch. Quid, duasne is uxores habet? So. Obsecro:
unam ille quidem hanc solam,Ter. Phorm. 5, 1, 27:
solum unum hoc vitium affert senectus hominibus,id. Ad. 5, 3, 47:
furta praetoris quae essent HS. duodecies, ex uno oppido solo exportata sunt,Cic. Verr. 2, 2, 75, § 185:
unam solam scitote esse civitatem, quae, etc.,id. ib. 2, 2, 5, §
13: te unum solum suum depeculatorem venisse,id. Pis. 40, 96.—With other numerals (freq. and class.), Plaut. Bacch. 4, 9, 51; Cic. Ac. 2, 45, 138; id. Att. 2, 1, 5; id. Phil. 11, 8, 18; Cic. Verr. 2, 2, 74, § 182: Ge. Quantum tibi opus est argenti? Ph. Solae triginta minae, Ter. Phorm. 3, 3, 24; Caes. B. G. 1, 40:
qui solos novem menses Asiae praefuit,Cic. Att. 5, 17, 5; Liv. 1, 55, 8; 6, 36, 8; 37, 23, 10; and Suet. Aug. 97. —In voc.: felix lectule talibus sole amoribus, Attic. ap. Prisc. p. 673 P.—
B In partic., alone, lonely, solitary, forsaken, deserted; without relatives, friends, etc. (rare;
syn. solitarius): sola sum: habeo hic neminem, Neque amicum neque cognatum,Ter. Eun. 1, 2, 67; cf. id. Ad. 3, 1, 4; id. And. 2, 3, 7:
solus atque omnium honestarum rerum egens,Sall. J. 14, 17; id. H. 3, 61, 3 Dietsch:
gaudet me vacuo solam tabescere lecto,Prop. 3, 5 (4, 6), 23.—
II Transf., of places, lonely, solitary, unfrequented, desert, = desertus (class.):
hic solis locis composita sum, Hic saxa sunt, hic mare sonat, nec quisquam Homo mihi obviam venit,Plaut. Rud. 1, 3, 22; cf.:
cum in locis solis moestus errares,Cic. Div. 1, 28, 59:
loca,Lucr. 6, 396; Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 13, 28; Nep. Eum. 8, 6 (for which shortly before: loca deserta); Sall. J. 103, 1:
locus,Plaut. Aul. 4, 6, 7; Ter. And. 2, 4, 3:
terrae,Plaut. Rud. 1, 4, 8; id. Most. 4, 3, 3; Ter. Phorm. 5, 7 (8), 86:
Libyae agri,Verg. G. 3, 249:
insula,Cat. 64, 184:
in harena,id. 64, 57:
solā sub rupe,Verg. E. 10, 14; Cat. 64, 154:
in monte,Tib. 1, 2, 72 (Müll. solito) et saep.—Hence, adv.: sōlum, alone, only, merely, barely.
A Affirmatively (rare but class.; syn. tantum, but never with numerals, except unus; cf.
solus, A. supra): de re unā solum dissident, de ceteris mirifice congruunt. Ain' tandem? unā de re solum est dissensio?Cic. Leg. 1, 20, 53: nos nuntiationem solum habemus:
consules etiam spectionem,id. Phil. 2, 32, 81; id. Or. 48, 160:
quasi vero atrā bili solum mens ac non saepe vel iracundia graviore vel timore moveatur,id. Tusc. 3, 5, 11:
quae hominum solum auribus judicantur,id. N. D. 2, 58, 146:
quasi vero perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit,id. Fin. 2, 6, 17.—
2 Strengthened by modo, and joined with it in one word, sōlummŏdo (only late Lat., for the true reading, Plin. 34, 8, 19, § 92, is unam tantum, Jan. Detlef.;
whereas tantummodo is class.): de exercitore solummodo Praetor sentit,Dig. 4, 9, 1, § 2:
pretii solummodo fieri aestimationem,ib. 9, 2, 23, § 1; 11, 5, 1, § 3; 28, 5, 1, § 1; Quint. Decl. 247; Tert. Res. Carn. 26; Hier. Ep. 12.—
B Negatively: non solum, nec (neque) solum ... sed (verum) etiam (et), etc., not only (not merely, not barely) ... but also, etc. (class. and freq.):
non solum publicas, sed etiam privatas injurias ultus est,Caes. B. G. 1, 12 fin.:
urbes non solum multis periculis oppositae, sed etiam caecis,Cic. Rep. 2, 3, 6:
importantur non merces solum adventiciae, sed etiam mores,id. ib. 2, 4, 7:
neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum,id. ib. 2, 15, 28:
te non solum naturā et moribus, verum etiam studio et doctrinā esse sapientem,id. Lael. 2, 6:
non nobis solum nati sumus,id. Off. 1, 7, 22:
ut sapiens solum contentus possit vivere,id. Fin. 1, 13, 44 Madv. ad loc.:
bestiae sibi solum natae sunt,id. ib. 3, 19, 63:
nec vero solum hanc libidinem laudant,id. Tusc. 4, 19, 44:
servavit ab omni Non solum facto verum opprobrio quoque turpi,Hor. S. 1, 6, 84:
non enim jus illud solum superbius populo, sed violentius videri necesse erat,Cic. Leg. 3, 7, 17; id. Cat. 3, 10, 24:
non solum ortum novum populum, sed adultum jam, etc.,id. Rep. 2, 11, 21:
quibus opibus ac nervis non solum ad minuendam gratiam, sed paene ad perniciem suam uteretur,Caes. B. G. 1, 20:
quae non solum facta esse, sed ne fieri quidem potuisse cernimus,Cic. Rep. 2, 15, 28:
bene meriti de rebus communibus, ut genere etiam putarentur non solum ingenio esse divino,id. ib. 2, 2, 4:
neque solum civis, set cujusmodi genus hominum,Sall. C. 39, 6; v. non and sed.