1. vitium — de Vaan
The corpus record — Latin
vitium
vitium
defect, fault
Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.
Where it lives
- Praefatio 1 · 42.74/10k
- Chabrias 1 · 20.45/10k
- Ordo Urbium Nobilium 2 · 19.12/10k
- Psychomachia 11 · 18.32/10k
- Satyrarum libri 22 · 15.49/10k
- Verus 3 · 14.58/10k
- De Ira 30 · 13.45/10k
- Hamartigenia 8 · 12.52/10k
- Ausonii de XII Caesaribus per Suetonium Tranquillum scriptis 1 · 11.76/10k
- Pausanias 1 · 11.34/10k
- De Tranquillitate Animi 8 · 10.59/10k
- Valeriani Duo 1 · 9.82/10k
Densest 12 of 176 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.
What it meant
vitium 'defect, fault' [n. o] (Lex XII+) Derivatives: vitiare *to spoil, invalidate' (Ter.+), vitiosus 'faulty, defective' (PL+), vitiligo, -mis 'a form of skin eruption, psoriasis' (LuciL+), vituperate 'to declare invalid, find fault with' (P1.+). Pit *vwfto- 'deviation, fault'. PIE *(d)ui-tio- 'apart, wrong'. IE cognates: see s/v. duo. WH reconstruct a PIE adj4 *ui-ti-om * separation, deviation' to *(d)ui- … — [de Vaan, s.v. vitium, p. 698]
2. vĭtĭum — Lewis & Short
vĭtĭum, ii (
I gen. plur. vitiūm, Titin. ap. Non. p. 495, 13), n. from the same root with vieo, vitis, vitta; prop. a twist; hence, a fault, defect, blemish, imperfection, vice (syn. menda).
I Lit.: quomodo autem in corpore est morbus, est aegrotatio, est vitium: sic in animo. Morbum appellant totius corporis corruptionem: aegrotationem morbum cum imbecillitate: vitium, cum partes corporis inter se dissident;
ex quo pravitas membrorum, distortio, deformitas. Itaque illa duo, morbus et aegrotatio, ex totius valetudinis corporis conquassatione et perturbatione gignuntur: vitium autem integrā valetudine ipsum ex se cernitur,Cic. Tusc. 4, 13, 29:
corporis,Plaut. Most. 1, 3, 118; Ov. F. 4, 148:
mancipii,Dig. 21, 1, 1, § 6:
jumenti,ib. 21, 1, 38 init.—In buildings, a breach, defect:
si nihil est in parietibus aut in tecto vitii,Cic. Fam. 9, 15, 5; cf.:
si aedes corruerunt vitiumve fecerunt,have received damage, become damaged, id. Top. 3, 15.—In plants, a blemish, vice:
sive illis (agris) omne per ignem Excoquitur vitium atque exsudat inutilis umor,Verg. G. 1, 88:
vitio moriens sitit aëris herba,id. E. 7, 57.—In fruits, the useless part, the core:
vitiumque cinctum fructu,Plin. 15, 28, 34, § 112.—
II Trop.
A In gen., a fault, defect, blemish:
acutius atque acrius vitia in dicente quam recta videre,Cic. de Or. 1, 25, 116; cf.
orationis,Quint. 1, 5, 1; 12, 1, 22:
sermonis,id. 1, 1, 13:
soloecismi,id. 1, 5, 53:
ingenii,id. 10, 1, 60:
mentis,id. 12, 1, 32:
Stoicae sectae,id. 11, 1, 70:
et illud mihi vitium'st maximum,my greatest fault, Ter. Hec. 1, 2, 37:
huc si perveneris, meum vitium fuerit,my fault, Cic. Ac. 2, 16, 49:
quamvis quis fortunae vitio, non suo decexisset,id. Phil. 2, 18, 44:
honorem vitio civitatis, non suo, non sunt adsecuti,id. Har. Resp. 26, 56:
male conjecta falsa sunt, non rerum vitio, sed interpretum inscientiā,id. Div. 1, 52, 118: animadverso vitio castrorum totā nocte munitiones proferunt, i. e. the faulty, unfavorable position (just before:
natura iniquo loco castra ponunt),Caes. B. C. 1, 81:
milites item conflictati et tempestatis et sentinae vitiis,the injurious effects, id. ib. 3, 28:
sese nihil adhuc arbitrari vitio factum eorum,id. ib. 3, 57:
vini vitio atque amoris feci,through the fault of, Plaut. Aul. 4, 10, 15.—
B In partic.
1 A moral fault, failing, error, offence, crime, vice (the predom. signif. of the word in prose and poetry; cf.:
scelus, delictum): nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium, sed erratum,Cic. Clu. 48, 133:
legibus et praemia proposita sunt virtutibus et supplicia vitiis,id. de Or. 1, 58. 247:
virtus est vitium fugere, Hor. ep. 1, 1, 41: senectus est naturā loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare,Cic. Sen. 16, 55:
in vitio esse,id. Off. 1, 19, 62: ne sibi vitio verterent, quod abesset a patriā, reckon it a fault, id. Fam. 7, 6, 1:
te laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse,id. Rosc. Am. 16, 48; Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 2.—
b In respect of female chastity (whether of maidens or wives), a violation:
quia pudicitiae hujus (Alcumenae) vitium me hic absente est additum,Plaut. Am. 2, 2, 179:
pudicitiae ejus nunquam nec vim nec vitium attuli,id. Ep. 1, 2, 7:
quoi misere per vim vitium obtulerat,Ter. Ad. 3, 2, 10; so,
offerre,id. ib. 3, 1, 9:
virginis,id. Eun. 4, 4, 55; cf.:
vitium auctore redemit,Ov. H. 16 (17), 49.—
2 In relig. lang., a defect in the auspices or auguries: si cui servo aut ancillae dormienti evenit, quod comitia prohibere solet, ne id quidem mihi vitium facit, Cato ap. Fest. s. v. prohibere, p. 234 fin. Müll.; Ter. Hec. prol. 2; Liv. 8, 23, 16; 4, 7, 3:
id igitur obvenit vitium, quod tu jam Cal. Jan. futurum esse provideras,Cic. Phil. 2, 33, 83:
tabernaculum vitio captum,id. N. D. 2, 4, 11; cf.:
vitio navigare,id. Div. 1, 16, 29:
comitiorum solum vitium est fulmen,id. ib. 2, 18, 43.—
3 A fault of language:
barbarismi ac soloecismi foeditas absit ... haec vitia, etc.,Quint. 1, 5, 5.—
4 In coinage, t. t., base metal, alloy:
in aurum vitii aliquid addere,Dig. 48, 10, 9 praef.; cf.:
ignis vitium metallis Excoquit,Ov. F. 4, 785.
3. vitium — Walde–Hofmann
vitium, -i n. „Fehler, Gebrechen, Schaden an Körper und Dingen: dann auch geistig und sittlich* (seit XII tab., Plaut, Cato usw., rom.; vlt. auch „Leiden“, s. Svennung Wtst. 95), vitiösus, -a, -um „fehlerhaft, lasterhaft* (seit Plt, vitiósitás, -atis f. ,Lasterhaftigkeit" seit Cie.), vitio, -üri, -àtwn, -äre „verderbe, verletze, verfülsche* (seit Pit.; vgl. eitiator, -óris m. seit Sen., vitiGtio, -ünis f. seit Sen., … — [Walde–Hofmann, s.v. vitium, p. 1712]
In the wild
- vitium Cicero, De Inventione 1.88
- vitii Ovid, Tristia 1.7.39
- vitium Cicero, In C. Verrem 2.3.4
- vitiisque Ovid, Fasti 1.299
- vitium Quintilian, Institutio Oratoria 1.5.19
- vitiis Pliny the Elder, Naturalis Historia 20.10.p1
6 of 1,298 attestations shown.
Where it came from
- Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. vitium (scan p. 698; entry #2005). Root candidates: *vwfto-, *wito-, *dui-.
- Treated in Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch s.v. vitium (scan pp. 1712-1713; entry #3282). Root candidates: *ui-, *wanza-.
Downloads
Word record (JSON)·Concordance (CSV)·Frequencies (CSV)·Cite (BibTeX)
CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable
Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.