fămes — Lewis & Short
fămes, is (ante- and post-class.
I nom. sing.:
famis,Varr. R. R. 2, 5, 15; Prud. Psych. 479; gen.: fami, Cato and Lucil. ap. Gell. 9, 14, 10; abl., scanned fămē, Lucr. 3, 732; Verg. A. 6, 421; Ov. M. 5, 165; 8, 846; 11, 370 al.) f. root gha-; Sanscr. gahami, to leave, abandon; Gr. xa/tis, xh=tos, want; xh=ros, deprived of, hunger (syn.: inedia, jejunium, esuries, esuritio).
I Lit.:
interficere aliquem siti fameque atque algu,Plaut. Most. 1, 3, 36; id. Rud. 2, 2, 7; cf.:
cum cibo et potione fames sitisque depulsa est,Cic. Fin. 1, 11, 37:
cibi condimentum esse famem, potionis sitim,id. ib. 2, 28, 90:
bestiae fame monitae,id. Clu. 25, 67:
fame atque inopia rerum omnium confecti,Cic. Verr. 2, 5, 51, § 134;
(avis) fame enecta,starved to death, id. Div. 2, 35, 73; cf.:
plebem fame necare,id. Q. Fr. 2, 3, 2:
patientia famis,id. Cat. 1, 10, 26: famem explere, to satiate, id. pro Dom. 23:
tolerare,Caes. B. G. 1, 28, 3:
extremam famem sustentare,id. ib. 7, 17, 3:
duram propellere,Hor. S. 1, 2, 6; cf.:
pellere querna glande,Tib. 2, 1, 38:
propulsare,Col. 2, 10, 1; Tac. A. 14, 24:
deponere,Ov. F. 6, 530:
levare,to assuage, id. H. 14, 96:
vincere sacris extis,Val. Fl. 2, 347 et saep.:
in principio fame utendum,the patient must fast, Cels. 8, 10, 7; cf.:
primis diebus fames, deinde liberalius alimentum,id. ib.—Prov.:
ambitiosa non est fames,is not nice, Sen. Ep. 119, 14:
malum panem tibi tenerum et siligineum fames reddet,id. ib. 123, 2.—
B Transf.
1 Famine, dearth (rare in class. Lat.):
fames, quae tum erat in hac mea Asia: messis enim nulla fuerat,Cic. Att. 5, 21, 8:
fames esse coepit,Curt. 10, 8:
in fame frumentum exportare,Cic. Fl. 7, 17; Vulg. Ruth, 1, 1; id. Matt. 24, 7 et saep.— *
2 In gen., poverty, indigence:
aliquem ad famem reicere,Ter. Phorm. prol. 19.
II Trop.
A Like sitis, a violent longing for any thing, greediness, greed, avidity (poet. and in post-Aug. prose):
quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames!Verg. A. 3, 57; so,
auri fames,Plin. 33, 4, 21, § 72; cf.:
argenti sitis importuna famesque,Hor. Ep. 1, 18, 23; Plin. 33, 1, 3, § 6; cf.:
auri fames durissima est,id. 33, 4, 21, § 72:
ex longa fame satiaret se auro,Curt. 5, 1, 4:
crescentem sequitur cura pecuniam Majorumque fames,Hor. C. 3, 16, 17:
honorum Marii fames,Flor. 3, 21, 6.—*
B Of speech, poverty of expression:
jejunitatem et famem malle quam ubertatem et copiam,Cic. Tusc. 2, 1, 3.—
C Personified: Fames, as a goddess, Verg. A. 6, 276; Ov. M. 8, 784; 785 et saep.