fĭgūra — Lewis & Short
fĭgūra, ae, f.v. fingo,
I a form, shape, figure (syn.: forma, species; tropus).
I Lit.
A In gen.:
corporis nostri partes totaque figura et forma et statura quam apta ad naturam sit, apparet,Cic. Fin. 5, 12, 35; cf.:
hominum, vel etiam ceterarum animantium forma et figura,id. de Or. 3, 45, 179; and:
quae figura, quae species humanā potest esse pulchrior? ... Quod si omnium animantium formam vincit hominis figura, deus autem animans est: ea figura profecto est, quae pulcherrima sit omnium, etc.,id. N. D. 1, 18, 47 sq.;
with this cf.: esse aliquem humana specie et figura, qui, etc.,id. Rosc. Am. 22, 63; Liv. 29, 17, 11:
uri sunt specie et colore et figura tauri,Caes. B. G. 6, 28, 1:
gemina tauri juvenisque,the Minotaur, Ov. M. 8, 169:
Himera in muliebrem figuram habitumque formata,Cic. Verr. 2, 2, 35, § 87; cf.:
figura et lineamenta hospitae,id. ib. 36, §
89: conformatio quaedam et figura totius oris et corporis,id. de Or. 1, 25, 114:
pulmonum vis et figura,id. Tusc. 1, 16, 37:
formae figura,id. N. D. 1, 32, 90:
formaï servare figuram,Lucr. 4, 69:
navium figura (shortly before: navium species),Caes. B. G. 4, 25, 2:
lapidis,Ov. M. 3, 399:
dohorum,Plin. 2, 25, 22, § 90: lenticulae dimidiae, id. 27, 12, 98, § 124:
quadriangula grani,id. 13, 22, 38, § 118:
triquetra,id. 3, 16, 20, § 121:
rotunditatis aut proceritatis,id. 13, 4, 9, § 49 et saep.—
2 Concr., a sketch, figure, drawing (lat. Lat.): figurae quae sxhmata vocant, Gell. 1, 20, 1; 2, 21, 10: ku/bos est figura ex omni latere quadrata, id. 1, 20, 4.—
B In partic.
1 In the lang. of the Epicurean philosophy applied to the atoms or molecular parts of bodies:
caelestem fulminis ignem Subtilem magis e parvis constare figuris,Lucr. 2, 385; 2, 682 sq.; 778; 3, 190 al.; cf.:
illas figuras Epicuri, quas e summis corporibus dicit effluere,Quint. 10, 2, 15 Spald.—
2 Poet., a form, shade, phantom of the dead:
in somnis, cum saepe figuras Contuimur miras simulacraque luce carentum,Lucr. 4, 34:
morte obita quales fama est volitare figuras,Verg. A. 10, 641:
CVM VITA FVNCTVS IVNGAR TIS (i. e. tuis) VMBRA FIGVRIS,Inscr. Orell. 4847.—
II Trop., quality, kind, form, species, nature, manner.
A In gen.:
de figura vocis satis dictum est,Auct. Her. 3, 15, 25:
majus et minus et aeque magnum ex vi et ex numero et ex figura negotii consideratur,Cic. Inv. 1, 28, 41:
figura orationis plenioris et tenuioris,id. de Or. 3, 55, 212; cf.:
suam quandam expressit quasi formam figuramque dicendi,id. ib. 2, 23, 98:
occurrunt animo pereundi mille figurae,kinds, Ov. H. 10, 81:
edidit innumeras species, partimque figuras rettulit antiquas, etc.,id. M. 1, 436; cf.:
capiendi figurae (for which, shortly after: species capiendi),Dig. 39, 6, 31:
condicionis,ib. 35, 2, 30. —
B In partic.
1 Gram. t. t., form of a word, inflection:
alia nomina, quod quinque habent figuras, habere quinque casus,Varr. L. L. 9, § 52; cf.:
non debuisse ex singulis vocibus ternas vocabulorum figuras fieri, ut albus, alba, album,id. ib. 9, §
55: quaedam (verba) tertiae demum personae figura dicuntur, ut licet, piget,Quint. 1, 4, 29; 8, 2, 15 Spald.—
2 Rhet. t. t., a figure of speech, sxh=ma, Cic. de Or. 3, 53 sq.; id. Or. 39 sq.; Quint. 9, 1 sq. et saep.—
b Esp., one which contains hints or allusions, Suet. Vesp. 13; id. Dom. 10; cf. Quint. 9, 2, 82.