gigno — Lewis & Short
gigno, gĕnŭi, gĕnĭtum, 3 (archaic primary form of the
genit,Varr. R. R. 2, 2, 19: genunt, Varr. ap. Prisc. p. 898 P.:
genat,Varr. R. R. 1, 31, 4: genitur, Auct. ap. Cic. Inv. 2, 42, 122; Cic. de Or. 2, 32, 141:
genuntur,Varr. R. R. 2, 6, 3:
genamur,Censor. 3, 1; inf. pass. geni, Lucr. 3, 797; gen. gerund. genendi, Varr. R. R. 1, 40, 1:
genendo,Censor. 3, 1; Arn. 4, 21; inf. pres. pass. gignier, Lucr. 3, 623; 6, 246; 807), v. a. root gen-; Sanscr. ǵan-, ǵanami, beget; gātis, birth; Gr. gen- in gi/gnomai, ge/nos, gunh/; Lat. genus, genius, gener, gens; also nascor (gn-; cf. gnatus), natura; cf. ga/mos, gambro/s (v. Georg Curtius Gr. Etym. 536); gigno for gigeno, redupl. like gi/gnomai, to beget, bear, bring forth, produce; in pass., to be born, to spring, arise, proceed; of animate and inanimate subjects and objects (syn.: creo, genero, pario).
sextus (Hercules) hic ex Alcumena, quem Juppiter genuit,Cic. N. D. 3, 16, 42:
nec Hecubam causam interitus fuisse Trojanis, quod Alexandrum genuerit, nec Tyndareum Agamemnoni, quod Clytaemnestram,id. Fat. 15, 34:
quaecumque animal pariunt, in capita gignunt,bring forth their young with the head foremost, Plin. 10, 64, 84, § 183. So of the human mother (mostly post-Aug.):
idcirco, inquit Lacaena, genueram (filium),Cic. Tusc. 1, 42, 102:
e septem liberis, quos ipsa genuisset, unum superesse,Curt. 10, 5, 23:
rectius Lolliam induci, quando nullos liberos genuisset,Tac. A. 12, 2 init.; Val. Max. 7, 7, 4; so,
ex aliquo,Curt. 8, 3, 3; Tac. A. 12, 3:
pisces ova cum genuerunt, relinquunt,Cic. N. D. 2, 51, 129:
ova,Plin. 11, 37, 80, § 204:
omnia quae terra gignat (shortly before, pariat),Cic. N. D. 1, 2, 4; cf. id. Fin. 5, 11, 33: o Romule, Romule die, Qualem te patriae custodem di genuerunt! Enn. ap. Cic. Rep. 1, 41, 64 (Ann. v. 116 Vahl.); cf.:
ut idem deus urbem hanc gentibus, vos huic urbi genuisse videatur,Cic. Phil. 14, 12, 32:
ita ut plurimum (aurum) Asturia gignat,Plin. 33. 4, 21, §
78: India eos (beryllos) gignit,id. 37, 5, 20, § 76:
ad majora quaedam natura nos genuit et conformavit,Cic. Fin. 1, 7, 23:
deus animum ex sua mente et divinitate genuit,id. Univ. 8.—Pass., usu. with abl., of either or both parents:
Meri bellatores gignuntur,Plaut. Mil. 4, 2, 85:
nuper erat genitus,Ov. M. 10, 522:
qui antecedente anno genitum eum scribant,Suet. Tib. 5:
septimo mense geniti,Plin. 11, 37, 59, § 158:
pellice genitus,Liv. 40, 9, 2; Suet. Aug. 17:
Jove genitus,Curt. 8, 10, 1; 9, 8, 22:
juvenes eadem matre geniti,id. 6, 14, 4; Liv. 1, 3, 3; Suet. Aug. 17; id. Tib. 7; id. Ner. 5 fin.:
genitum fratre adoptaverat,Plin. Ep. 8, 18, 2.—Also with de, ab, ex:
De quo Remulusque feroxque Acrota sunt geniti,Ov. M. 14, 617:
genitus de sanguine,id. ib. 1, 748; id. H. 16, 117:
de Jove,Gell. 13, 1, 3 (cf. Cic. Rep. 2, 19, 34):
filium ab eo genitum nominare,Just. 12, 7, 10;
but: a se (= ex se) genitum esse Vitellium,Tac. H. 3, 64:
puer ex ea genitus,Curt. 8, 10, 36:
(vacca) e terra genita,Ov. M. 1, 615:
dis genite et geniture deos,Verg. A. 9, 642:
dis genitus,Quint. 1, 10, 9:
adolescentis in omnium virtutum exempla geniti,Vell. 2, 116, 2:
quae in terris gignantur, ad usum hominum omnia creari,Cic. Off. 1, 7, 22:
nec enim id esset principium, quod gigneretur aliunde,id. Rep. 6, 25:
ubi tus gignitur,Plaut. Trin. 4, 2, 89:
Corycium nemus, ubi crocum gignitur,Curt. 3, 4 fin.—Poet. with inf.:
omne potens animal leti genitumque nocere,Luc. 6, 485.—Absol.:
ut in gignendo, in educando perfacile appareat,Cic. Fin. 2, 33, 109:
hae (mulieres), quae gignunt, imbecillos edunt,Cels. 2, 1 med.
multa nobis blandimenta natura ipsa genuit,Cic. Cael. 17, 41:
haec ipsa virtus amicitiam et gignit et continet,id. Lael. 6, 20:
ludus genuit trepidum certamen et iram, Ira truces inimicitias et funebre bellum,Hor. Ep. 1, 19, 48:
qui genuit in hac urbe dicendi copiam,Cic. Brut. 73, 255:
praeceptiones,Auct. Her. 4, 3, 5:
probationes,Quint. 5, 1, 1:
mel gignit insaniam,Plin. 21, 13, 45, § 177; cf.:
baccharis odor somnum gignit,id. 21, 19, 77, § 132:
alium sitim gignit,id. 20, 6, 23, § 57.—In pass., to be born, to spring, arise, proceed:
cum ipse (Cato) sui generis initium ac nominis ab se gigni et propagari vellet,Cic. Verr. 2, 5, 70, § 180:
ex hac maxima libertate tyrannis gignitur et illa injustissima et durissima servitus,id. Rep. 1, 44:
et aegritudines et metus et reliquae perturbationes omnes gignuntur ex ea (intemperantia),id. Tusc. 4, 9, 22: Plato eas (i)de/as) gigni negat et ait semper esse, id. Or. 3, 10:
ipsi autem intelligamus natura gigni sensum diligendi et benevolentiae caritatem,id. Lael. 9, 32:
odia etiam gigni sempiterna (opp. exstingui familiaritates),id. ib. 10, 35:
in animorum permotione gignenda,id. de Or. 3, 30, 118:
de gignenda et comparanda sapientia,Gell. 13, 8, 1.—Hence, gignentĭa, ĭum, n. (fruit-bearing), organic bodies, things that grow, as plants, trees, etc.:
loca nuda gignentium,Sall. J. 79, 6:
ilex aucta in altitudinem, quo cuncta gignentium natura fert,id. ib. 93, 4:
animam animantium omnium non corpoream esse ... omniumque gignentium esse seniorem,App. Dogm. Plat. p. 193; opp. animalia, Lact. de Ira Dei, 1, 13.