nascor — Lewis & Short
nascor, nātus, nasci (ante-class., and in poets of the class. period also gnatus, v. under P. a. B.;
cum ex utrāque (uxore) filius natus esset,Cic. de Or. 1, 40, 183:
cujus ex filiā natus est Sestius,id. Fam. 13, 8, 1:
Servius Tullius ex serva Tarquiniensi natus,id. Rep. 2, 21, 37:
ex hac feminā debuit nasci, qui, etc.,Sen. ad Helv. 16, 6:
natam sibi ex Poppaeā filiam,Tac. A. 15, 23 init.:
ex Thetide natus,Quint. 3, 7, 11:
ex Urbiniā natus,id. 7, 2, 5:
Alexandri filius natus ex Barsine,Just. 13, 2, 7; cf.:
negantis (Domitii) quidquam ex se et Agrippinā nisi detestabile nasci potuisse,Suet. Ner. 6:
quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera,Cic. N. D. 2, 24, 62; cf.:
convinces facile ex te esse natum, nam tui similis est probe,Ter. Heaut. 5, 4, 7:
ex militibus Romanis et Hispanis mulieribus natos se memorantes,Liv. 43, 3, 2;
very rarely with a designation of the father, and only with pronouns: ex hoc Domitius nascitur,Suet. Ner. 4 init.:
Neoptolemus ex quo nata est Olympias,Just. 17, 3, 14:
ex quo nasci nepotes deceat,Plin. Ep. 1, 14, 2:
illum ex me natum,Val. Max. 5, 10 ext. 3; cf.:
quod tibi filiolus vel filia nascitur ex me,Juv. 9, 83.—
de tigride natus,Ov. M. 9, 612; cf.:
de stirpe dei nasci,id. ib. 11, 312:
de pellice natus,id. ib. 4, 422:
natus de muliere,Vulg. Job, 14, 1; 15, 14. —
and with general designations of parents, family, etc.): quos omnes Erebo et Nocte natos ferunt,Cic. N. D. 3, 17, 44:
Hercules Jove natus,id. ib. 3, 16, 42:
Nilo natus,id. ib. 3, 16, 42:
nascetur Oedipus Lao,id. Fat. 13, 30:
patre Marte,id. Rep. 2, 2, 4:
Paulo,id. Off. 1, 33, 121:
privignus Poppaeā natus,Suet. Ner. 55:
Ascanius Creusā matre natus,Liv. 1, 3, 2: Junia, Vell. 2, 127, 4:
amplissimā familiā nati adulescentes,Caes. B. G. 7, 37, 1:
honestis parentibus,Quint. 1, 11, 85; Sen. Contr. 7, 21, 1:
Mela quibus Gallio et Seneca parentibus natus,Tac. A. 16, 17:
deus deo natus,Liv. 1, 16, 3:
imperioso patre,id. 7, 4, 5; 9, 1, 12: Assaraco natus Capus, Enn. ap. Philarg. ad Verg. G. 3, 35 (Ann. v. 31 Vahl.):
patre certo nasci,Cic. Rosc. Am. 16, 46:
Apolline natus,Ov. M. 15, 639: natus deā, son of a goddess, i. e. Achilles, id. M. 12, 86; so,
natus deā,of Æneas, Verg. A. 1, 582:
matre Musā natus,Cic. N. D. 3, 18, 45:
nascetur pulcrā Trojanus origine Caesar,Verg. A. 1, 286.—
generari et nasci a principibus,Tac. H. 1, 16:
et qui nascentur ab illo,Verg. G. 1, 434.—
post homines natos,since men have lived, Cic. Phil. 11, 1, 1:
post genus hominum natum,id. Balb. 10, 26:
in miseriam nascimur,id. Tusc. 1, 5, 9:
aves omnes in pedes nascuntur,with the feet foremost, Plin. 10, 53, 74, § 149:
ad homines nascendos vim hujus numeri (septenarii) pertinere,to the formation of man in the womb, Gell. 3, 10, 7:
homo nascitur ad laborem,i. e. it is his nature to suffer it, Vulg. Job, 5, 7.—
humi nascentia fraga,Verg. E. 3, 92:
cum nata fuerint folia,Vulg. Marc. 13, 28:
nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus,is found, produced, Caes. B. G. 5, 12:
onyx nascitur circa Thebas Aegyptias,Plin. 36, 8, 12, § 61:
ex palude nascitur amnis,rises, id. 36, 26, 65, § 190:
nascere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum,rise, Verg. E. 8, 17:
unde nigerrimus Auster Nascitur,id. G. 3, 278:
nascens luna,Hor. C. 3, 23, 2; id. S. 2, 4, 30:
nascentia templa,newly built, Mart. 6, 4, 3:
Circaeis nata forent an Lucrinum ad saxum ... ostrea,Juv. 4, 140.—To rise, be formed (of a hill):
ab eo flumine collis nascebatur,Caes. B. G. 2, 18; cf.:
nascitur altera moles,Sil. 3, 530. —
scribes ad me, ut mihi nascatur epistulae argumentum,Cic. Fam. 16, 22, 2:
nulla tam detestabilis pestis est, quae non homini ab homine nascatur,id. Off. 2, 5, 16:
fateor ea me studiose secutum ex quibus vera gloria nasci posset,id. Fam. 15, 4, 13:
facinus natum a cupiditate,Cic. Verr. 2, 2, 34, § 82; id. Font. 16, 37:
visus ei dicitur draco ... dicere quo illa loci nasceretur,id. Div. 2, 66, 135:
strumae nascuntur maxime in cervice,Cels. 5, 28, 7; 7, 12, 1 fin.; 7, 6, 4 fin.:
onychem in Arabiae tantum montibus nasci putavere,Plin. 36, 7, 12, § 59:
frumenta nata sunt,Cic. Verr. 2, 3, 63, § 147:
ex quo uno haec omnia nata et profecta esse concedit,id. Quint. 28, 85; id. Agr 2, 33, 90:
profectio nata a timore defectionis,Caes. B. G. 7, 43:
querelae verae nascuntur pectore ab imo,Cat. 64, 198:
omnis obligatio vel ex contractu nascitur vel ex delicto,Gai. Inst. 3, 88 sq.—With ut:
ex hoc nascitur ut,hence it follows that, Cic. Fin. 3, 19, 63; Sen. Ep. 74, 11.—
quod natum est ex spiritu, spiritus est,Vulg. Johan. 3, 6:
nasci denuo,id. ib. 3, 7:
natus ex Deo,id. 1 Johan. 3, 9, etc.—Hence, P. a.
ante Periclem et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis, sed jam adultis fuerunt, littera nulla est, etc.,Cic. Brut. 7, 27:
eloquentiam pueris induunt adhuc nascentibus,Petr. 4:
(vitulus) vexat nascenti robora cornu,Juv. 12, 9.—
caritas, quae est inter natos et parentes,Cic. Lael. 8, 27:
bellum prope inter parentes natosque,Liv. 1, 23, 1; cf. id. 5, 40, 3:
cum pecore et gnatis,Hor. S. 2, 2, 115:
et trepidae matres pressere ad pectora natos,Verg. A. 7, 518: mihi ausculta, nate, pueros jube cremarier, Enn. ap. Non. 246, 11 (Trag. v. 329 Vahl.); Hor. S. 1, 3, 43:
natam conlocare alicui,Plaut. Aul. Arg. 1, 15: o gnata, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 46 Vahl.):
si quis gnatam pro mutā devovet agnā,Hor. S. 2, 3, 219; cf. id. ib. 2, 3, 199: Hectoris natum de muro jactarier, Enn. ap. Varr. L. L. 10, § 70 Müll. (Trag. v. 130 Vahl.); so, Nerei natae, id. ap. Prisc. p. 733 P. (Trag. v. 135 Vahl.):
maxima natarum Priami,Verg. A. 1, 654; Ov. M. 13, 661.—Esp. in the phrase natus nemo, not a human being, nobody (Plautine for nemo mortalis):
tamquam si natus nemo in aedibus habitet,Plaut. Most. 2, 1, 55 Lorenz ad loc.; id. ib. 2, 2, 20:
nato nemini,id. Cas. 2, 4, 15; id. Ps. 1, 3, 63.—
me credo huic esse natum rei, ferundis miseriis,Ter. Ad. 4, 2, 6:
non sibi se soli natum meminerit, sed patriae, sed suis,Cic. Fin. 2, 14, 45:
natus huic imperio,id. Cael. 24, 59:
gurges atque helluo natus abdomini suo, non laudi atque gloriae,id. Pis. 17, 41:
Judaei et Syri, nationes natae servituti,id. Prov. Cons. 5, 10. —
vir ad omnia summa natus,Cic. Brut. 68, 239:
natus ad haec tempora,id. Phil. 12, 4, 9:
ad dicendum natus aptusque,id. de Or. 1, 22, 99:
ad haudem et ad decus nati, suscepti, instituti sumus,id. Fin. 5, 22, 63:
ad hoc unum natus,id. Or. 28, 99:
ut ad cursum equus, ad arandum bos, ad indagandum canis, sic homo ad intellegendum et agendum natus est,id. Fin. 2, 13, 40:
natus ad sacra Cithaeron,Ov. M. 2, 223:
canor mulcendas natus ad aures,id. ib. 5, 561.—
quid meruere boves, animal ... natum tolerare labores,Ov. M. 15, 120: sentes tantummodo laedere natae, id. de Nuce, 113.—
nati in usum laetitiae scyphi,Hor. C. 1, 27, 1; Ov. M. 14, 99; 15, 117.—(e) With propter (rare):
apros, animal propter convivia natum,Juv. 1, 141.—
alius ager bene natus, alius male,Varr. R. R. 1, 6, 1:
sarmenta male nata,Col. 4, 24, 7:
ita natus locus est,Liv. 9, 2:
inculti versūs et male nati,Hor. Ep. 2, 1, 233.—
ut in his pro re natā non incommode possint esse,Cic. Att. 7, 14, 3:
Antonii colloquium cum heroibus nostris pro re natā non incommodum,id. ib. 14, 6, 1;
7, 8, 2: e re natā melius fieri haud potuit, quam factum est,Ter. Ad. 3, 1, 8; App. M. 4, p. 143, 38.—
eques Romanus annos prope XC. natus,Cic. Verr. 2, 3, 25, § 62:
annos natus unum et viginti,id. de Or. 3, 20, 74:
cum annos ad quinquaginta natus esset,id. Clu. 40, 110:
cum quinque et viginti natus annos dominatum occupavisset,id. Tusc. 5, 20, 57:
Cato annos quinque et octoginta natus excessit e vitā,id. Brut. 20, 80; in inscr. ANNORVM NATVS, etc., Inscr. Mon. Scip. n. 7;
Inscr. Marini Atti, p. 564.— Sometimes, in order to specify the age more exactly, major or minor, without or with quam, is added: annos nata est sedecim non major,Ter. Eun. 3, 3, 23:
minor quinque et viginti annis natus,Nep. Han. 3, 2:
minor triginta annis natus,Cic. Verr. 2, 2, 49, § 122:
homo annos natus major quadraginta,over forty years old, Cic. Rosc. Am. 14, 49:
Dionysius major annos sexaginta natus decessit,Nep. Reg. 2, 3:
cum liberis majoribus quam quindecim annos natis,Liv. 45, 32, 3:
minorem quam annos sex, majorem quam annos decem natam, negarunt capi fas esse,Gell. 1, 12, 1.—For major, minor, sometimes with plus, minus (ante-class.):
plus triginta annis natus sim,Plaut. Men. 3, 1, 1:
annos sexaginta natus es aut plus,Ter. Heaut. 1, 1, 11; cf.:
non amplius novem annos natus,Nep. Han. 2, 3.—Act. collat. form: nasco, ĕre, to be born, etc.:
ubi germen nascere coeperit,Cato, R. R. 151 fin.