noxĭus — Lewis & Short
noxĭus, a, um, adj. (
I comp. noxior, Sen. Clem. 1, 13, 2 dub.; al. obnoxior.—Sup. noxissimus or noxiissimus, Sen. Clem. 1, 26, 3 dub.; better, noxiosissimus) [id.].
I Hurtful, harmful, injurious, noxious (used by Cic. only in archaic lang.; v. the foll.):
MAGISTRATVS NECOBEDIENTEM ET NOXIVM CIVEM MVLTA COERCETO,Cic. Leg. 3, 3, 6 (araneus) aculeo noxius, Plin. 9, 48, 72, § 155:
afflatus maris (opp. utiles),id. 17, 4, 2, § 24:
tela,Ov. Tr. 5, 10, 22:
terrae halitus,Quint. 7, 2, 3:
lingua,Mart. 2, 61, 7:
aves,rapacious, id. 10, 5, 12:
crimina,Verg. A. 7, 326. —
II Guilty, culpable, criminal: dictum oportuit. Lys. Non possum, ita instas;
urges quasi pro noxio,Plaut. Merc. 4, 3, 25:
nobilitas,Sall. J. 42:
qui citati non affuerant, noxios judicavit,Liv. 39, 41: corda, Ov. M. 10, 351:
omnibus omnium rerum noxior,Sen. Clem. 1, 13, 2: reducto comā capite, ceu noxii solent, culprits, criminals (esp. those condemned to be thrown to wild beasts), Suet. Vit. 17; id. Calig. 27; id. Claud. 34; id. Ner. 12.—
(b) With abl.:
Falisci, eodem noxii crimine,Liv. 7, 20, 9. —
(g) With gen.:
noxius conjurationis,Tac. A. 5, 11:
facinoris,Dig. 29, 5, 3, § 12.— Esp. as subst.: noxĭa, ae, f., hurt, harm, damage, injury (class.; syn. noxa).
A Lit.: noxia, ut Serv. Sulpicius Rufus ait, damnum significat, apud poëtas autem et oratores ponitur pro culpā, at noxa peccatum, aut pro peccato poenam, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.:
in re incipiundā ad defendendam noxiam,Ter. Phorm. 1, 4, 48:
si ab eo fides sibi data esset, haud futurum noxiae futurum,Liv. 8, 18, 4:
sive ullius eorum quos oderat noxia,id. 41, 23, 14:
veneficiorum noxia,Plin. 21, 17, 68, § 108:
vini,id. 14, 16, 19, § 100.—
B Transf., an injurious act, a fault, offence, trespass:
noxa est corpus, quod nocuit id est servus: noxia ipsum maleficium, veluti furtum, damnum, rapina, injuria,Just. Inst. 4, 8, 1:
Tranioni remitte, quaeso, hanc noxiam causā meā,Plaut. Most. 5, 2, 47:
manufestum teneo in noxiā,id. Merc. 4, 3, 31:
noxiā carere,id. Bacch. 4, 9, 87:
noxiis vacuum esse,id. Merc. 5, 4, 23:
in noxiā esse,id. ib. 4, 3, 30:
amicum castigare ob meritam noxiam,id. Trin. 1, 1, 1 and 4:
quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis id primum quaeritur, quae causa maleficii fuerit,Cic. Rosc. Am. 22, 62:
si qua clades incidisset, desertori magis, quam deserto noxiae fore,the blame would fall on, Liv. 10, 19: metum prorsus et noxiam conscientiae pro foedere haberi, fear and guilt served the participants as an agreement, i. e. brought them to an agreement, Tac. A. 6, 4. —Hence, adv.: noxĭē (post-class.), injuriously, perniciously:
multos petulca confoderat,Sulp. Sev. Dial. 2, 9; Aug. Conf. 1, 7.