red-do — Lewis & Short
red-do, dĭdi, dĭtum, 3 (old
I fut. reddibo = reddam, Plaut. Cas. 1, 41; id. Men. 5, 7, 49, acc. to Non. 476, 27; id. Fragm. ap. Non. 508, 9; pass. reddibitur, id. Ep. 1, 1, 22), v. a.
I Lit., to give back, return, restore (freq. and class.;
syn. restituo): reddere est quod debeas ei cujus est volenti dare,Sen. Ben. 7, 19, 2:
ut mihi pallam reddat, quam dudum dedi,Plaut. Men. 4, 2, 109; 4, 3, 5; cf.:
potes nunc mutuam drachmam dare mihi unam, quam cras reddam tibi?id. Ps. 1, 1, 84;
so corresp. to dare,id. ib. 1, 1, 89; id. Stich. 4, 1, 42:
quid si reddatur illi, unde empta est,id. Merc. 2, 3, 83; id. Men. 3, 3, 21 sq.; Ter. Ad. 5, 9, 24 sq. et saep.; cf.
the foll.: ea, quae utenda acceperis, majore mensurā, si modo possis, jubet reddere Hesiodus,Cic. Off. 1, 15, 48;
so corresp. to accipere,id. Lael. 8, 26; 16, 58; id. Rep. 2, 5, 10; Sen. Ben. 1, 1, 13:
accipe quod nunquam reddas mihi,Hor. S. 2, 3, 66; Verg. G. 4, 172; id. A. 8, 450 et saep.:
si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto,I give it back and renounce it, Cic. Sull. 30, 84: Th. Redde argentum aut virginem. Ph. Quod argentum, quam tu virginem, me reposcis? Plaut. Curc. 5, 2, 14:
ut (virginem) suis Restituam ac reddam,Ter. Eun. 1, 2, 67;
so with restituere,Liv. 3, 68 al.; cf.:
reddere alias tegulas, i. e. restituere,Plaut. Most. 1, 2, 29: obsides, Naev. ap. Non. 474, 19; so Caes. B. G. 1, 35; 1, 36; 6, 12:
captivos,id. ib. 7, 90; Liv. 26, 50:
ho mines,Cic. Q. Fr. 1, 1, 7 al.:
corpora (mor tuorum),Verg. A. 11, 103; cf. id. ib. 2, 543:
equos,Cic. Rep. 4, 2, 2; Suet. Aug. 38:
suum cuique,Cic. Rosc. Am. 47, 136:
hereditatem mulieri,id. Fin. 2, 18, 58:
sive paribus paria redduntur,i. e. are set against, opposed to, id. Or. 49, 164:
nosmet ipsos nobis reddidistis,id. Red. in Sen. 1, 1:
redditus Cyri solio Phraates,Hor. C. 2, 2, 17:
reddas incolumem, precor,id. ib. 1, 3, 7:
ut te reddat natis carisque,id. S. 1, 1, 83:
redditus terris Daedalus,Verg. A. 6, 18; cf.:
patriis aris,id. ib. 11, 269:
oculis nostris,id. ib. 2, 740:
tenebris,id. ib. 6, 545:
sed jam urbi votisque publicis redditus,Plin. Pan. 60, 1:
ex magnā desperatione saluti redditus,Just. 12, 10, 1:
quin tu primum salutem reddis, quam dedi,Plaut. Bacch. 2, 3, 11:
operam da, opera reddibitur tibi,id. Ep. 1, 1, 22; so id. Men. 4, 2, 101: cum duo genera liberalitatis sint, unum dandi beneficii, alterum reddendi, demus nec ne, in nostrā potestate est;
non reddere viro bono non licet,Cic. Off. 1, 15, 48; so Sen. Ben. 1, 1 sq.; and cf. Plaut. Pers. 5, 1, 10:
redde his libertatem,id. Poen. 5, 4, 17; so,
Lyciis libertatem ademit, Rhodiis reddidit,Suet. Claud. 25:
patriam,Liv. 5, 51 fin.:
sibi ereptum honorem,Verg. A. 5, 342:
conspectum,id. ib. 9, 262 al.:
se ipse convivio reddidit,betook himself again to the banquet, returned, Liv. 23, 9 fin.:
quae belua reddit se catenis,Hor. S. 2, 7, 71:
se reddidit astris,Sil. 4, 119; so,
lux terris,Verg. A. 8, 170:
se iterum in arma,id. ib. 10, 684.—
(b) Poet., with inf.:
sua monstra profundo Reddidit habere Jovi,Stat. Th. 1, 616.—
(g) Absol. (rare and poet.), of a river:
sic modo conbibitur, modo Redditur ingens Erasinus,is swallowed up ... reappears, Ov. M. 15, 275. —
II Transf.
1 To give up, hand over, deliver, impart, assign; to yield, render, give, grant, bestow, pay, surrender, relinquish, resign (syn.:
trado, refero): Cincius eam mihi abs te epistulam reddidit, quam tu dederas,Cic. Att. 1, 20, 1; so,
litteras (alicui),id. ib. 2, 1, 1; id. Fam. 2, 17, 1:
litteras a te mihi reddidit stator tuus,id. ib. 2, 1, 1; Caes. B. C. 1, 1; 2, 20; 3, 33; Sall. C. 34, 3; cf.
mandata,Suet. Tib. 16:
pretium alicui pro benefactis ejus,Plaut. Capt. 5, 1, 20:
hoccine pretii,id. As. 1, 2, 2; cf.:
praemia debita (along with persolvere grates),Verg. A. 2, 537:
cetera praemia (with dare),id. ib. 9, 254:
primos honores,id. ib. 5, 347:
gratiam alicui (for the usual referre gratiam),Sall. J. 110, 4:
reddunt ova columbae,Juv. 3, 202:
obligatam Jovi dapem,Hor. C. 2, 7, 17:
o fortunata mors, quae naturae debita, pro patriā est potissimum reddita,Cic. Phil. 14, 12, 31; cf.:
vitam naturae reddendam,id. Rep. 1, 3, 5; so, vitam. Lucr. 6, 1198:
debitum naturae morbo,i. e. to die by disease, Nep. Reg. 1 fin.:
lucem,Ov. Tr. 3, 3, 35:
ultimum spiritum,Vell. 2, 14, 2; cf. id. 2, 22, 2; 2, 35 fin.;
2, 87, 2: animam caelo,id. ib. 123 fin.; cf.
animas (with moriuntur),Verg. G. 3, 495:
hanc animam, vacuas in auras,Ov. P. 2, 11, 7:
caute vota reddunto,to pay, offer, render, Cic. Leg. 2, 9, 22; so,
vota,Verg. E. 5, 75; Just. 11, 10, 10:
tura Lari,Tib. 1, 3, 34:
liba deae,Ov. F. 6, 476:
fumantia exta,Verg. G. 2, 194; Tac. H. 4, 53; cf.:
graves poenas,i. e. to suffer, Sall. J. 14, 21:
promissa viro,Verg. A. 5, 386 al.:
tibi ego rationem reddam?will render an account, Plaut. Aul. 1, 1, 6; so,
rationem,id. Trin. 2, 4, 114; Cic. Tusc. 1, 17, 38;
v. ratio: animam a pulmonibus respirare et reddere,to give off, exhale, id. N. D. 2, 54, 136; cf.:
ut tibiae sonum reddunt,give forth, Quint. 11, 3, 20; so,
sonum,id. 9, 4, 40; 66; Sen. Ep. 108; Hor. A. P. 348:
vocem,Verg. A. 3, 40; 7, 95; 8, 217 (with mugiit); Hor. A. P. 158:
stridorem,Ov. M. 11, 608:
murmura,id. ib. 10, 702:
flammam,Plin. 37, 2, 11, § 36 et saep.; so,
alvum,Cels. 2, 12, 2:
bilem,id. 7, 23:
sanguinem,to vomit, Plin. Ep. 5, 19, 6 (just before:
sanguinem rejecit): urinam,Plin. 8, 42, 66, § 165:
calculum,id. 28, 15, 61, § 217:
catulum partu,Ov. M. 15, 379; cf.
so of parturition,id. ib. 10, 513; id. H. 16, 46:
fructum, quem reddunt praedia,yield, produce, Ter. Phorm. 4, 3, 75; Ov. P. 1, 5, 26; Col. 2, 16, 2; Pall. Febr. 9, 4; Plin. 18, 9, 20, § 87; cf. Tib. 2, 6, 22; Quint. 12, 10, 25:
generi nostro haec reddita est benignitas,is imparted to, Plaut. Stich. 1, 3, 27; cf.: nulla quies est Reddita corporibus primis, Lucr. 2, 96. — Hence, poet., redditum esse, in gen., = factum esse, esse:
una superstitio, superis quae reddita divis,which is given, belongs to the gods, Verg. A. 12, 817:
quibus et color et sapor una reddita sunt cum odore,Lucr. 2, 681; cf. id. 2, 228 Munro ad loc.; Juv. 1, 93; Orell. ad Hor. Ep. 2, 1, 216:
neque iis petentibus jus redditur,is dispensed, granted, Caes. B. G. 6, 13:
alicui jus,Quint. 11, 2, 50; cf.:
alicui testimonium reddere industriae,id. 11, 1, 88:
quod reliquum vitae virium, id ferro potissimum reddere volebant,to yield, sacrifice, Cic. Verr. 2, 5, 34, § 89:
quibus ille pro meritis ... jura legesque reddiderat,had conferred upon it the power of self-jurisdiction, Caes. B. G. 7, 76; cf Liv. 9, 43, 23 Drak.:
Lanuvinis sacra sua reddita,id. 8, 14:
conubia,to bestow, grant, id. 4, 5:
peccatis veniam,Hor. S. 1, 3, 75:
nomina facto vera,to call by the right name, Ov. Tr. 3, 6, 36.— Hence,
b Jurid. t. t.:
judicium,to appoint, grant, fix the time for a trial, Ter. Phorm. 2, 3, 57; Caes. B. C. 2, 18; Quint. 7, 4, 43; Tac. A. 1, 72:
jus,to administer justice, pronounce sentence, id. ib. 6, 11; 13, 51; id. H. 3, 68; id. G. 12; Suet. Vit. 9 et saep.—
2 To give up, yield, abandon to one that which has not been taken away, but only threatened or in danger:
Thermitanis urbem, agros legesque suas reddere,Cic. Verr. 2, 2, 37, § 90 ( = relinquere, id. ib. 2, 2, 36, §
88): Orestis leges suae redditae,left undisturbed, Liv. 33, 34, 6; 9, 43, 23 (cf. restituere); 29, 21, 7.—
3 To give back, pay back; hence, to take revenge for, punish, inflict vengeance for:
per eum stare quominus accepta ad Cannas redderetur hosti clades,Liv. 24, 17, 7:
reddidit hosti cladem,id. 24, 20, 2:
redditaque aequa Cannensi clades,id. 27, 49, 5.—
4 To give back in speech or writing, i. e.
a To translate, render (syn.:
converto, transfero): cum ea, quae legeram Graece, Latine redderem,Cic. de Or. 1, 34, 155:
verbum pro verbo,id. Opt. Gen. 5:
verbo verbum,Hor. A. P. 133; cf. Ov. Tr. 5, 7, 54.—
b To repeat, declare, report, narrate, recite, rehearse (freq. in Quint.):
ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis iisdem redderet, quibus cogitasset,Cic. Brut. 88, 301; cf. Quint. 10, 6, 3:
sive paria (verba) paribus redduntur, sive opponuntur contraria,Cic. Or. 49, 164:
reddere quae restant,id. Brut. 74, 258:
tertium actum de pastionibus,Varr. R. R. 3, 17, 1:
nomina per ordinem audita,Quint. 11, 2, 23:
causas corruptae eloquentiae,id. 8, 6, 76:
quid cuique vendidissent,id. 11, 2, 24:
dictata,to repeat, rehearse, Hor. Ep. 1, 18, 14; id. S. 2, 8, 80:
carmen,to recite, deliver, id. C. 4, 6, 43:
cum talia reddidit hospes,Ov. M. 6, 330; Lucr. 2, 179:
causam,id. F. 1, 278:
insigne exemplum suo loco,Tac. H. 4, 67.—
c To answer, reply (poet.):
veras audire et reddere voces,Verg. A. 1, 409; 6, 689:
Aeneas contra cui talia reddit,id. ib. 10, 530;
2, 323: auditis ille haec placido sic reddidit ore,id. ib. 11, 251 et saep.; cf.
responsa,id. G. 3, 491:
responsum,Liv. 38, 9; 3, 60; Verg. A. 6, 672.—
5 To give back or render a thing according to its nature or qualities; to represent, imitate, express, resemble (poet. and in post - Aug. prose):
quas hominum reddunt facies,Lucr. 6, 812:
faciem locorum,Ov. M. 6, 122; 7, 752:
lux aemula vultum Reddidit,gave back, reflected, Stat. Achill. 2, 191:
formam alicujus,Sil. 3, 634:
et qui te nomine reddet Silvius Aeneas,Verg. A. 6, 768; cf.:
jam Phoebe toto fratrem cum redderet orbe,Luc. 1, 538:
paternam elegantiam in loquendo,Quint. 1, 1, 6; 6, 3, 107; cf.:
odorem croci saporemque,i. e. to smell and taste like saffron, Plin. 36, 23, 55, § 177:
imaginem quandam uvae,id. 34, 12, 32, § 123:
flammam excellentis purpurae et odorem maris,id. 35, 6, 27, § 46:
Apelleā redditus arte Mentor,Mart. 11, 10, 2.—
6 To give back, return a thing changed in some respect:
senem illum Tibi dedo ulteriorem lepide ut lenitum reddas,Plaut. Bacch. 5, 2, 31; cf.:
quas tu sapienter mihi reddidisti opiparas opera tua,id. Poen. 1, 1, 4.— Hence, in gen.,
7 To make or cause a thing to be or appear something or somehow; to render (very freq. and class.; cf.:
facio, redigo): reddam ego te ex ferā fame mansuetem,Plaut. As. 1, 2, 19; id. Capt. 4, 2, 42:
eam (servitutem) lenem reddere,id. ib. 2, 5, 1: tutiorem et opulentiorem vitam reddere, Cic. Rep. 1, 2, 3:
haec itinera infesta reddiderat,Caes. B. C. 3, 79:
aliquem insignem,Verg. A. 5, 705:
obscuraque moto Reddita forma lacu est,dimmed by the disturbance of the water, Ov. M. 3, 476:
homines ex feris et immanibus mites reddidit et mansuetos,Cic. Inv. 1, 2, 2: omnes Catilinas Acidinos postea reddidit, has made all the Catilines seem to be Acidini, i. e. patriots, in comparison with himself, id. Att. 4, 3, 3:
aliquid perfectum,Plaut. As. 1, 1, 109:
aliquid effectum,to accomplish, id. Ps. 1, 3, 152; 1, 5, 116; 5, 2, 14:
omne transactum,id. Capt. 2, 2, 95:
actum,id. Trin. 3, 3, 90:
dictum ac factum,Ter. Heaut. 4, 5, 12.— With ut and subj.:
hic reddes omnia Quae sunt certa ei consilia incerta ut sient,Ter. And. 2, 3, 15.— Pass. = fieri scripsit fasciculum illum epistularum totum sibi aquā madidum redditum esse, Cic. Q. Fr. 2, 12, 4; Just. 16, 4, 6; 22, 7, 2:
per sudorem corpus tantum imbecillius redditur,Cels. 3, 3, 19; cf. Just. 29, 4, 3; 42, 5, 4; 44, 1, 10; Flor. 3, 5, 17; Val. Max. 4, 3 prooem.; Lact. 4, 26, 33.