testor — Lewis & Short
testor, ātus, 1, v. a.1. testis.
I To be a witness, speak as witness, to bear witness, give evidence, depose, testify, attest any thing.
A Lit. (very rare, and not in Cic.; cf.
testificor): confiteor: testere licet: signate Quirites,thou canst attest it, Ov. P. 4, 15, 11:
quasi inclamaret aut testaretur locutus est,Quint. 11, 3, 172.—
B Transf., in gen., to make known, show, prove, demonstrate; to give to understand, to declare, aver, assert, bear witness to, etc. (class and very freq.):
ego quod facio, me pacis, otii, etc. ... causā facere, clamo atque testor,Cic. Mur. 37, 78:
auctoritatem hujus indicii monumentis publicis,id. Sull. 14, 41:
nunc illa testabor, non me sortilegos ... agnoscere,id. Div. 1, 58, 132:
testatur isto audiente, se pro communi necessitudine id primum petere,id. Quint. 21, 66:
clarissimā voce se nomen Oppianici ... delaturum esse testatur,id. Clu. 8, 23:
ea quae accidere testatus antea,Sall. H. 4, 61, 10 Dietsch:
testatus, quae praestitisset civibus eorum, etc.,Liv. 25, 10, 8:
vectigal testandi causā publicum agrum esse imponere,id. 31, 13, 7:
assiduoque suos gemitu testata dolores,Ov. M. 2, 486:
quod Cicero pluribus et libris et epistulis testatur,Quint. 12, 2, 6:
utraeque (venae et arteriae) vim quandam incredibilem artificiosi operis divinique testantur,Cic. N. D. 2, 55, 138:
sunt Agamemnonias testantia litora curas,Prop. 3, 7 (4, 6), 21:
ut pura testantur sidera caelo,Tib. 4, 1, 10:
verba nos testantia gratos,Ov. M. 14, 307:
carmina raros testantia mores,id. P. 1, 9, 43:
campus sepulcris proelia testatur,Hor. C. 2, 1, 31:
numerus autem (saepe enim hoc testandum est) est non modo non poëtice junctus, verum etiam, etc.,Cic. Or. 68, 227; Quint. prooem. § 26; 11, 1, 5.—
2 In partic., to publish one's last will or testament, to make a will, provide by will for any thing, Cic. Inv. 2, 21, 62:
cum ignorans nurum ventrem ferre, immemor in testando nepotis decessisset,Liv. 1, 34, 3:
quis dubitaret, quin ea voluntas fuisset testantis, ut is non nato filio heres esset,Quint. 7, 6, 10:
si exheredatum a se filium pater testatus fuerit elogio,id. 7, 4, 20:
primipilari seni jam testato,id. 6, 3, 92:
intestati appellantur, qui cum possent testamentum facere, testati non sunt,Dig. 38, 16, 1; 29, 1, 19 pr.;
49, 14, 45 pr.: nomen testatas intulit in tabulas,i. e. into his will, Cat. 68, 122.—
II To call upon or invoke a person or thing as witness (likewise class.):
Venus Cyrenensis, testem te testor mihi,Plaut. Rud. 5, 2, 51:
vos, di patrii ac penates, testor, me defendere, etc.,Cic. Sull. 31, 86:
C. Marii et ceterorum virorum mentis testor, me pro illorum famā propugnandum putare, etc.,id. Rab. Perd. 10, 30: omnes deos, with an obj.-clause, id. Q. Fr. 1, 3, 2:
ego omnes homines deosque testor,id. Caecin. 29, 83:
deos immortales,id. Clu. 68, 194:
me potissimum testatus est, se aemulum mearum laudum exstitisse,id. Phil. 2, 12, 28 stuprata per vim Lucretia a regis filio, testata cives, se ipsa interemit, id. Fin. 2, 20, 66:
implorarem sensus vestros, uniuscujusque indulgentiam in suos testarer, etc.,id. Sull. 23, 64:
consulibus deos hominesque testantibus,Liv. 4, 53, 5:
Jovem et laesi foederis aras,Verg. A. 12, 496:
vos, aeterni ignes, et non violabile vestrum testor numen,id. ib. 2, 155:
Theseus infernis, superis testatur Achilles, Hic Ixioniden, ille Menoetiaden,Prop. 2, 1, 37:
volnera testor,Ov. F. 4, 885:
id testor deos, Ter Hec. 3, 5, 26: hoc vos, judices, testor,Cic. Sull. 12, 35.
1 Act. collat. form testo, āre, acc. to Prisc. p. 797 P.—
2 Pass. (acc. to I. B.), Cic. Fl. 11, 26:
cum aliorum monumentis tum Catonis oratione testatum est,shown, proved, attested, Quint. 2, 15, 8; 2, 17, 2; 8, prooem. § 20.—Hence, P. a. in pass. force: testātus, a, um, public, manifest, published (class.):
ut res quam maxime clara ac testata esse posset,Cic. Verr. 2, 2, 76, § 187; 2. 2, 42, § 104;
1, 16, 48: haec testata sunt atque inlustria,id. Fam. 11, 27, 6:
ut testatum esse velim, de pace quid senserim,id. Att. 8, 9, 1:
nihil religione testatum,id. Fl. 11, 26.—Comp.:
ut res multorum oculis esset testatior,Cic. Cael. 27, 64: quo notior testatiorque virtus ejus esset, Hirt. B. G. 8, 42:
quo testatior esset poena improborum,id. ib. 8, 44; Nep. Alcib. 4, 5.—Sup.:
testatissima miracula,Aug. Conf. 8, 6.—Hence, adv.: testātō, before witnesses:
jussum accipiendum est, sive testato quis, sive verbis, aut per nuntium, jusserit,Dig. 15, 4, 1; cf. ib. 18, 6, 1; 45, 1, 122; App. Mag. p. 324, 11.—
2 As is well known or evident, Plin. 8, 36, 54, § 130.—
3 After making a will, testate:
sive testato, sive intestato, decesserint,Dig. 49, 14, 45.