trādūco — Lewis & Short
trādūco (TRANSDVCO,
Inscr. Orell. 750; Cic. Sest. 42, 91; Sall. J. 11, 4; Liv. 10, 37, 1; and so always in Cæs.; v. Neue, Formenl. 1, 734), xi, ctum, 3 (jamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam?Plaut. Cas. 3, 3, 16:
ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam!id. ib. 3, 4, 7:
traduce et matrem et familiam omnem ad nos,Ter. Ad. 5, 7, 12:
exercitum ex Galliā in Ligures,Liv. 40, 25, 9:
suas copias per angustias et fines Sequanorum,Caes. B. G. 1, 11; 1, 19:
copias praeter castra,id. ib. 1, 48:
cohortes ad se in castra,id. B. C. 1, 21:
impedimenta ad se,id. ib. 1, 42:
regem Antiochum in Europam,Liv. 36, 3, 12:
aquaeductum per domum suam,Dig. 6, 2, 11:
tua pompa Eo traducenda est,to be carried over to him, Ter. Heaut. 4, 4, 18 Ruhnk.:
victimas in triumpho,parade, Liv. 45, 39, 12:
carpentum, quo in pompā traduceretur,was borne along, Suet. Calig. 15.—With trans (rare, and only when the place to which is also expressed):
hominum multitudinem trans Rhenum in Galliam transducere,Caes. B. G. 1, 35 Kraner ad loc.—With abl. (very rare):
legiones Peninis Cottianisque Alpibus traducere,Tac. H. 4, 68.—With double acc.:
traductus exercitus silvam Ciminiam,Liv. 9, 39, 1; cf. in the foll. B.—
flumen subito accrevit, ut eā re traduci non potuerunt,Cic. Inv. 2, 31, 97:
pontem in Arari faciundum curat. atque ita exercitum transducit,Caes. B. G. 1, 13. — Freq. with a double acc.: cum Isaram flumen exercitum traduxissem, Planc. ap. Cic. Fam. 10. 21, 2:
ubi Caesar certior factus est, tres jam copiarum partes Helvetios id flumen transduxisse,Caes. B. G. 1, 12: flumen Axonam exercitum transducere, id. ib. 2, 5:
quos Caesar transduxerat Rhenum,Hirt. B. G. 8, 13; 7, 11:
copias flumen,Liv. 21, 23, 3; 22, 45, 5:
Volturnum flumen exercitum,id. 23, 36, 9; 26, 8, 9:
novum exercitum traducite Iberum,id. 26, 41, 23.—Hence, pass.:
raptim traducto exercitu Iberum,Liv. 24, 41, 1; 9, 39, 1:
legio flumen transducta,Sall. H. 2, 57 Dietsch:
ne major multitudo Germanorum Rhenum transducatur,Caes. B. G. 1, 31; id. B. C. 3, 76. — With abl. (very rare):
nisi flumine Ligeri copias traduxisset,Hirt. B. G. 8, 27:
Belgas Rhenum antiquitus esse transductos,Caes. B. G. 2, 4. —
qui (P. Africanus) cum esset censor et in equitum censu C. Licinius Sacerdos prodisset ... cum contra nemo diceret, jussit equum traducere,Cic. Clu. 48, 134; cf. Val. Max. 4, 1, 10.—
delatores flagellis caesi ac traducti per amphitheatri harenam,Suet. Tit. 8 fin.; cf. infra, II. B. 2.
aut alio possis animi traducere motus,Lucr. 4, 1068:
animos judicum a severitate paulisper ad hilaritatem risumque traducere,Cic. Brut. 93, 322:
animum hominis ab omni aliā cogitatione ad tuam dignitatem tuendam,id. Fam. 1, 2, 3:
animos a contrariā defensione abducere et ad nostram conor traducere,id. de Or. 2, 72, 293:
ad amicitiam consuetudinemque,id. Prov. Cons. 9, 22:
post partum cura in vitulos traducitur omnis,Verg. G. 3, 157:
tum omnem orationem traduxi et converti in increpandam Caepionis fugam,Cic. de Or. 2, 48, 199:
hanc rationem naturae difficile est traducere ad id genus divinationis,to apply, id. Div. 1, 57, 130:
nomen eorum ad errorem fabulae,id. Tusc. 5, 3, 8 et saep.:
centuriones ex inferioribus ordinibus in superiores ordines erant transducti,transferred, Caes. B. G. 6, 40:
is ad plebem P. Clodium traducit,Cic. Att. 1, 18, 4; cf.:
P. Clodium a patribus ad plebem,Suet. Caes. 20: academicen su/ntacin, Cic. Att. 13, 16:
gens in patricias transducta,Suet. Aug. 2:
augur destinatus ad pontificatum traductus est,id. Calig. 12:
medicus aegrum in meliorem consuetudinem, etc.,Varr. L. L. 9, § 11 Müll.:
ut (oratio) eos qui audient ad majorem admirationem possit traducere,Cic. Or. 57, 192:
mali punientur et traducentur in melius,Sen. Ira, 2, 13, 4. —Poet., with dat.:
me mea paupertas vitae traducat inerti,Tib. 1, 1, 5 (where Müll. reads vita).—
hominem traducere ad optimates paro,Cic. Att. 14, 21, 4:
si istud obtinueris, traducas me ad te totum licebit,id. Fin. 4. 1, 2:
transductis ad se jam pluribus,Suet. Caes. 14:
traduxit me ad suam sententiam,Cic. Clu. 52, 144.—
an non sensistis ... vestras conjuges, vestros liberos traductos per ora hominum?Liv. 2, 38, 3; Just. 36. 1, 5; cf. Petr. 87:
rideris multoque magis traduceris, etc.,Mart. 6, 77, 5:
libidinem,Sen. Ep. 100, 10; id. Ben. 2, 17, 5; 4, 32, 3; Mart. 3, 74, 5; Juv. 8, 17:
quae tua traducit manifesto carmina furto,convicts of, proves guilty of, Mart. 1, 53, 3.—
poëmata,Petr. 41:
tot annorum secreta,id. 17: se, to show one's self in public:
lorica, in quā se traducebat Ulixem ancipitem,Juv. 11, 31. —
syn.: ago, transigo): otiosam aetatem et quietam sine ullo labore et contentione traducere,Cic. Sen. 23, 82; cf.:
hoc quod datum est vitae tranquille placideque traducere,id. Tusc. 3, 11, 25: quantumcumque superest temporis, Aug. ap. Gell. 15, 7, 3:
adulescentiam eleganter,Cic. Planc. 12, 31:
hoc tempus quā ratione,id. Fam. 4, 6, 3:
quibus artibus latebrisque, vitam per novem annos, Tac H. 4, 67: leniter aevum,Hor. Ep. 1, 18, 97: tempora Cynicā cenā, Petr. poët. 14: consul traducere noctem exsomnis. Sil. 9, 4 et saep.—Hence, transf., of the administration of an office:
munus summā modestiā et summā abstinentiă,Cic. Att. 5, 9, 1. —
vocabulum Graecum in linguam Romanam,id. 1, 18, 1.—
jactare multo fusius largiusque est quam jacere, unde id verbum traductum est,Gell. 2, 6, 5; cf. id. 17, 2, 14.