vīvus — Lewis & Short
vīvus, a, um (
I sup. vivissimus, cited without example by Fest. p. 379 Müll.), adj. vivo, alive, living, that has life.
I Lit.
A Adj.
1 Of living beings:
qui cum tantum ausus sit ustor pro mortuo, quid signifer pro vivo non esset ausus? In curiam potissimum abjecit, ut eam mortuus incenderet, quam vivus everterat,Cic. Mil. 33, 90:
quorum (simulacrorum) contexta viminibus membra vivis hominibus complent,Caes. B. G. 6, 16:
adeo ut Cato vix vivus effugeret,Cic. Q. Fr. 1, 2, 5, § 15; Cic. Verr. 2, 2, 77, § 189; 2, 4, 40, § 87:
si Jugurtham vivom aut necatum sibi tradidisset,Sall. J. 61, 5:
doctus eris vivam (gallinam) musto mersare Falerno,Hor. S. 2, 4, 19:
quamquam ea Tatio sic erant descripta vivo, tamen eo interfecto multo etiam magis, etc.,in the lifetime of Tatius, Cic. Rep. 2, 8, 14:
tantum illo vivo,Hirt. B. G. 8, 21 fin.:
cum leges duo ex unā familiā, vivo utroque, magistratus creari vetarent,Caes. B. G. 7, 33; cf.
also: Cato affirmat, se vivo illum non triumphaturum,as long as he lived, Cic. Att. 4, 16, 2; so,
me vivo,Plaut. Bacch. 3, 3, 15; id. Most. 1, 3, 73:
vivā me,id. Bacch. 3, 4, 17.—So the phrase vivus vidensque, before his very eyes:
huic acerbissimum vivo videntique funus ducitur,Cic. Quint. 15, 50; cf.:
ille Cyprius miser ... vivus (ut aiunt) est et videns cum victu ac vestitu suo publicatus,id. Sest. 27, 59; cf.:
et prudens sciens, Vivos vidensque pereo,Ter. Eun. 1, 1, 28.—Subst.: vīvus, i, m., a living man:
cum is, cui forma mortui, fortunae vivi commendatae sunt, ignominiā mortuum, inopiā vivum adfecerit, is inter honestos homines atque adeo inter vivos numerabitur?Cic. Rosc. Am. 39, 113. —
2 Of things concr. and abstr.:
saepes,Col. 11, 3, 3:
caespes,Ov. M. 4, 301:
harundo,id. ib. 13, 891:
virga,id. ib. 4, 744:
radix,id. ib. 14, 713:
aqua,running, Varr. L. L. 5, § 123 Müll.; so,
flumen,Liv. 1, 45; Verg. A. 2, 719:
lacus,id. G. 2, 469:
ros,fresh, Ov. F. 4, 778:
lucernae,burning, Hor. C. 3, 21, 23:
lapis,flint, Plin. 36, 19, 30, § 138:
sulphur,native, id. 35, 15, 50, § 175:
linum,asbestos-cloth, id. 19, 1, 4, § 19; Cels. 5, 18, 13:
calx,unslacked, Vitr. 8, 7; Plin. 29, 3, 11, § 51:
saxum,living, natural, unwrought, Verg. A. 1, 167:
pumex,Ov. F. 2, 315:
argentum,quicksilver, mercury, Plin. 33, 6, 32, § 99: vultus, i. e. alive with expression, or, as we say, speaking, Verg. A. 6, 848.—So of statues and images:
vidi artes veterumque manus variisque metalla viva modis,Stat. S. 1, 3, 48: vox, living, i. e. oral discourse, Cic. Agr. 2, 2, 4; Quint. 2, 2, 8; Sen. Ep. 6, 4; 33, 9; Plin. Ep. 2, 3, 9 al.: cujus facta viva nunc vigent, living, Naev. ap. Gell. 6, 8, 5:
animus,lively, Plin. Ep. 8, 6, 17:
pectus,Arn. 3, 6.—
B Subst.: vīvum, i, n., lit., that which is alive; hence,
1 Ad vivum resecare, to cut to the quick, cut very deep:
extrema pars ipsius unguis ad vivum resecatur,Col. 6, 12, 3 (cf. in the adj.:
vulnera circumcidere ad vivas usque partes,Plin. 28, 10, 43, § 156):
calor ad vivum adveniens,Liv. 22, 17, 2.—Trop.:
hoc primum sentio, nisi in bonis amicitiam esse non posse: neque id ad vivum reseco, ut illi, qui haec subtilius disserunt,i. e. I do not wish to be understood in too strict a sense, Cic. Lael. 5, 18.—
2 De vivo detrahere or resecare aliquid, to give or take away from the capital:
dat de lucro: nihil detraxit de vivo,Cic. Fl. 37, 91:
de vivo igitur erat aliquid resecandum, ut esset, unde, etc.,Cic. Verr. 2, 3, 50, § 118.—
II Transf., lively, ardent (only post-Aug. and very rare):
vivus et ingenuus animus,Plin. Ep. 8, 6, 17:
vivi pectoris homo,Arn. 3, 103.—Adv.: vīvē, in a lively manner, very:
vive sapis,Plaut. Ep. 2, 2, 100 Jacob. (dub.).