con-do — Lewis & Short
con-do, dĭdi, dĭtum, 3, v. a.con- = cum, and 2. do, lit.,
I to bring, lay or put together (very freq. in all periods and species of composition).
I With the access. idea of uniting, to put or join together into a whole, to form, fashion, produce, make by joining together.
A Prop., of the founding of towns or states, to found, establish: Romam, Enn. ap. Varr. R. R. 3, 1, 2, and Suet. Aug. 7 fin. (Ann. v. 494 Vahl.):
oppida,Varr. L. L. 5, § 142; Hor. Ep. 2, 1, 8:
urbem,Lucr. 5, 1107; Cic. Cat. 3, 1, 2; Sall. C. 6, 1; Liv. 1, 19, 1; Suet. Aug. 18; 47; Just. 2, 4, 15; 2, 15, 1:
arces,Verg. E. 2, 61:
locum,Hor. S. 1, 5, 92: colonias. Vell. 1, 15; Just. 16, 3, 7:
civitatem,Cic. Rep. 1, 7, 12:
regna,Just. 2, 1 init.:
imperium Poenorum,id. 19, 1, 1.—Hence, often ante and post Romam conditam, before and after the foundation of Rome, Cic. Tusc. 1, 1, 3; cf. Liv. praef. § 6 al.—
(b) Transf. to the inhabitants:
Romanam gentem,Verg. A. 1, 33:
genus hominum,Just. 2, 6, 11.—Hence, mid.:
optato conduntur Thybridis alveo,they settle, Verg. A. 7, 303 (condi proprie dicuntur, qui sibi statuunt civitatem. Conduntur ergo; sedem stabilem locant, Serv.). —
b Of the erecting, building of other things, to make, construct, build:
aram,Liv. 1, 7, 11; 28, 46, 16:
sepulcrum,Hor. Epod. 9, 26:
moenia,Verg. A. 1, 276; Ov. M. 3, 13; 14, 775; Just. 2, 12, 4.—
c Of written productions, to compose, write, celebrate, write or treat of, describe: SIVE CARMEN CONDIDISSET, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Rep. 4, 10, 12; so,
carmen,Lucr. 5, 2; Hor. S. 2, 1, 82; id. Ep. 1, 3, 24; id. A. P. 436; Liv. 27, 37, 7; 31, 12, 10; Quint. 10, 1, 56 et saep.:
poëma,Cic. Att. 1, 16, 15:
longas Iliadas,Prop. 2, 1, 14:
bella,Verg. E. 6, 7:
Caesaris acta,Ov. Tr. 2, 336:
proelia,Stat. Th. 1, 8:
festa numeris,Ov. F. 6, 24:
alterum satirae genus,Quint. 10, 1, 95:
aliqua in hac materiā,id. 3, 1, 19:
prosam orationem,Plin. 5, 29, 31, § 112:
historiam,id. 12, 4, 8, § 18; cf.:
aliquid annalibus,id. 2, 9, 6, § 43:
praecepta medendi,id. 26, 2, 6, § 10:
laudes alicujus,id. 22, 13, 15, § 35.— Rarely,
(b) Absol.:
si etiamnum Homero condente Aegyptus non erat,Plin. 13, 13, 27, § 88.—
B Trop., to establish, found, to be the author of, to produce, make:
jusjurandum,Plaut. Rud. 5, 3, 18:
aurea saecula,Verg. A. 6, 793:
collegium novum,Liv. 5, 52, 11:
morem,Plin. 11, 37, 55, § 150:
nova fata,Verg. A. 10, 35:
aeternam famam ingenio suo,Phaedr. 3, prol. 53; so,
nomen memorandum,Sil. 4, 37:
militarem disciplinam artemque bellandi,Flor. 1, 3, 1:
somniorum intellegentiam (Joseph),Just. 36, 2, 8.—Of the gods:
portenta sua,to fuifil, accomplish, Sil. 16, 126.—Impers.:
naturā rerum conditum est, ut, etc.,Dig. 19, 5, 4.—
II With the access. idea of carefulness, to put away, to lay, put, or place somewhere for preservation, etc.; to lay up, store or treasure up (opp. promo).
A In gen.
1 Prop.
(a) Aliquid:
pecuniam,Cic. Clu. 26, 72:
frumentum,id. N. D. 2, 63, 157; Hor. Ep. 2, 1, 140: condere et reponere fructus, Cic. N. D. 2, 62, 156:
agri multa efferunt, quae ... mandentur condita vetustati,id. ib. 2, 60, 151; cf. id. Brut. 4, 16; Varr. R. R. 1, 62;
Auct. B. Afr. 65: vinum,Varr. R. R. 1, 13; cf. Mart. 13, 111, 2; Verg. E. 3, 43; Hor. Ep. 1, 1, 12:
aliquid proprio horreo,id. C. 1, 1, 9:
Sabinum testā levi,id. ib. 1, 20, 3:
pressa mella puris amphoris,id. Epod. 2, 15:
messem,Tib. 1, 1, 42:
fruges,Paul. Sent. 2, 8, 2.—
(b) With the designation of the place (most freq. by in and acc.):
minas viginti in crumenam,Plaut. Truc. 3, 1, 9:
mustum in dolium,Varr. R. R. 1, 65, 1:
cineres in urnas,Suet. Calig. 15:
barbam in auream pyxidem,id. Ner. 12; cf. id. ib. 47:
legem in aerarium,id. ib. 28:
libri in sacrarium conditi,Gell. 1, 19, 10; cf.
the foll.: te in pistrinum,Plaut. Ps. 1, 5, 120; cf.:
aliquem in custodiam,Liv. 31, 23, 9; Tac. H. 4, 2:
aliquem in carcerem,to thrust into prison, imprison, Cic. Verr. 2, 5, 29, § 76; Liv. 26, 16, 6; 29, 22, 7; 30, 21, 5;
45, 42, 5: aliquem in vincula,id. 23, 38, 7; 26, 34, 4. —With adv.:
argentum intro,Plaut. Ps. 1, 3, 120; id. Truc. 5, 28:
sortes eo,Cic. Div. 2, 41, 86 Orell. N. cr.—With in and abl.:
litteras publicas in aerario sanctiore,to keep, lay up, Cic. Verr. 2, 4, 63, § 140:
se (aves) in foliis,Verg. G. 4, 473:
novissimo die dein (argyritin) condunt in plumbeo vase,Plin. 33, 6, 35, § 109.—With abl.:
condidit (libros Sibyllinos) duobus forulis auratis sub Palatini Apollinis basi,Suet. Aug. 31; Scrib. Comp. 145.—With locat.:
id domi nostrae,Cic. Verr. 2, 2, 2, § 5; cf.:
ut ei jam exploratus et domi conditus consulatus videretur,i. e. he was sure of it, id. Mur. 24, 49.—
2 Trop.: teneo omnia;
in pectore condita sunt,Plaut. Ps. 4, 1, 31:
mandata corde memori,Cat. 64, 231:
tu, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris,Cic. Tusc. 5, 9, 27:
in causis conditae sunt res futurae,lie, are contained, id. Div. 1, 56, 128. —Hence,
B Esp.,
1 In econom. lang., to preserve, pickle (for which the access. form condio, īre, became prevalent):
lentiscum in acetum (cf. just before, oleae quomodo condiantur),Cato, R. R. 117:
ficus in orcas,Col. 12, 15, 2:
fructum in cados,Plin. 13, 4, 9, § 48:
corna in liquidā faece,Ov. M. 8, 666:
oleum,Suet. Caes. 53.—
2 In medic. lang., to set:
ossa,Cels. 8, 23:
calcem,id. 8, 22:
articulum,id. 8, 24.—
3 To inter, bury (cf. compono, II. B. 1. c.):
mortuos cerā circumlitos,Cic. Tusc. 1, 45, 108:
aliquem sepulcro,id. Leg. 2, 22, 56; Verg. A. 3, 67; Ov. M. 7, 618; 8, 235:
ossa parentis terrā,Verg. A. 5, 48; so,
aliquem terrā,Plin. 7, 54, 55, § 187:
corpora defunctorum in lapide sarcophago,id. 36, 17, 27, § 131:
fraternas umbras tumulo,Ov. F. 5, 451; so id. M. 14, 442; Val. Fl. 5, 198:
ossa peregrinā ripā,Ov. M. 2, 337:
in Tomitanā condar humo?id. P. 3, 1, 6:
inhumatos Manes,Luc. 9, 151:
Alexandrum intemperantiā bibendi ... condidit,brought to the grave, Sen. Ep. 83, 23:
patrem,Phaedr. 4, 4, 30:
fulgura publica condere,Juv. 6, 587, v. fulgur; cf.:
Aruns dispersos fulminis ignes Colligit et terrae maesto cum murmure condit,Luc. 1, 606 sq.—
b Poet., of time, to pass, spend, live through, bring to a close:
saecla vivendo,Lucr. 3, 1090:
longos soles cantando,Verg. E. 9, 52:
cum referetque diem condetque relatum,i. e. morning and evening, id. G. 1, 458:
diem collibus in suis,Hor. C. 4, 5, 29:
diem,Stat. Th. 10, 54; Plin. Ep. 9, 36, 4; id. Pan. 80 fin.; Macr. Somn. Scip. 1, 20 fin.:
noctem,Sil. 4, 482.—In respect to lustrum, v. 2. lustrum, I.—
4 Transf., to conceal, hide, secrete, suppress:
Sibyllam quidem sepositam et conditam habeamus, ut ... injussu senatūs ne legantur quidem libri,Cic. Div. 2, 54, 112:
quicquid sub terrā est in apricum proferet aetas, Defodiet condetque nitentia,Hor. Ep. 1, 6, 25:
lumen,Lucr. 4, 434; so,
lunam (nubes),Hor. C. 2, 16, 3:
aliquid jocoso furto,id. ib. 1, 10, 8:
vultus,Ov. M. 2, 330; cf.:
vultum aequore,id. ib. 11, 255:
enses,to sheathe, Hor. Epod. 7, 2:
ferrum,Phaedr. 5, 2, 8:
gladium,Quint. 8, prooem. § 15:
scuta latentia,Verg. A. 3, 237:
oculos,to close, shut, Ov. Tr. 3, 3, 44 (but oculi conditi, v. P. a. infra); so,
lumina,Prop. 4 (5), 11, 64.
se in viscera (terrae),Ov. M. 2, 274:
se sub lectum,Suet. Calig. 51.—Mid., Plin. 8, 57, 82, § 223:
nocte ... aliquot Numidarum turmas medio in saltu condiderat,i. e. placed in ambush, Liv. 27, 26, 8; so, hostis in silvis armatum militem condidit, Curt. 8, 1, 4; cf.:
ibi Dahas condidit,id. 7, 7, 32:
(Danai) notā conduntur in alvo,concealed themselves, Verg. A. 2, 401:
fera murmura,Prop. 4 (5), 4, 61.
iram,Tac. A. 2, 28.—With abl.:
his mensibus pisces jacent speluncis conditi,Plin. 9, 16, 24, § 56:
huic sollertiā est inanium ostrearum testis se condere,id. 8, 31, 51, § 98:
luna condita tenebris,Tac. A. 1, 28:
aliquid alvo,to swallow, Sil. 6, 199.—
5 Poet.
a To thrust or strike in deep, to plunge (cf. abscondo):
ensem in pectus,Ov. M. 13, 392:
digitos in lumina,id. ib. 13, 561; 12, 295;
5, 423: ensem totum alicui in adverso pectore,Verg. A. 9, 348:
telum jugulo,Ov. M. 13, 459; Sen. Oedip. 1037; cf. pass.:
nihil tam facile in corpus quam sagitta conditur,Cels. 7, 5, n. 2.—
(b) Trop.:
stimulos caecos in pectore,Ov. M. 1, 727.—
b To hide by sailing away, to lose sight of:
navita condit urbes,Val. Fl. 2, 443; cf. abscondo.—Hence,
1 condĭtus, a, um, P. a., close, secret, deep (rare):
praecordia,Hor. S. 1, 4, 89:
oculi,deep set, Plin. 11, 37, 53, § 141.—
2 condĭta, ōrum, n., the laid up store (late Lat.), Cod. Th. 7, 4, 3; Dig. 32, 95 al.